장음표시 사용
161쪽
hon eam fligno se imus, Quid i Ut a communἰ hominum sten αsu recedamus . ac nova Philosophis Persuadeatur doctrina . ta tiones perspicuae et ineoncussae . vel salte in probabiles reddi debent . hon unis agendum assertionibus . quae sicuti efferri
pro libito . ita etiam pro libito eontem ui negarique non injuri Possunt. In hac eadem hypothesi ne reddi quidem potest ratio
sussie iens perceptionis Omnium Prim in t eo namque ipso quod sit in alia prima omnium , sussicientem sui rationem non habet praecedente . Sed neque in corpore cum nulla omnino perceptio ab eodem dependeat i neque in Deo , cum si id essti . hoe idem non saperet nisi systema caussarum occassionalium . neque demum in humanae mentis natura .r cur enim reliquae subsequentes perceptiones non in illa ipsa mentis natura . sed in perceptionibus praecedentibus laudatam sussicientem sui ra tionem habere dicendae sunt t4. In hoc systemate ratio ιussiciens . petita e ipsa rerum natura reddi nequit . cur animae et corporis operationes harmoni eae sibi invidem sint . sed ad Deum confugiendum omnino est . Corpus enim suam motionum seriem . suamque Per ceptionum et appetitionum elicit anima . Iicet allet utra ex hisce substantii a non existeret . Proindeque etiamsi utriusque operationes sibi mutuo nullatenus consentirent . Unde ergo derivanda ope tationum animae et horporis harmonia r nem Pea Deo ι qui . ut ait Wolfius a harmoniam praestabilivit. quatenus animae junxit coryMS . quo existere potest seriegmotuum pereeptionibus et oppetitionibus animae conseritientium . At in subsidium Deum vocare ubi expediri effectus naturales debent . vel ipse Wolfius in eaussariam Oeea siona Iliam systemate omnino reprobat b . Saltem. in hoe systema te si Deus aupernaturaliter seu vi gratiae animam modi fieat. debet etiam supernaturaliter modificare corpus . uti acris itidem Wolfius e ; quod tamen non fieret in systemate insu- , xus pbystei et quippe anima supernaturaliter affecta , vi nat rati produceret motus in eorpore 3 et corpus nisectum super. naturaliter, vi naturali determinaret animam ad pereeptionem.
162쪽
stentia . recta manu ducit Harmoniae Praestabilitae system n , Unde enim et quibus probabis . eorpora existere i Dion equidem ex id eis. quas de ipsis habemus . neque ex Perceptionibus sensationibusque aut ex proprio uniuscujusque interno ensu seu conscientia e iisdem quippe atque eodem Prorsu modo praedita esset mens nostra . licet non lantum hoc no- atrum corpus . sed ipse etiam adspeetabilis hic bl dus De
quaquam existeret I. 35o. . Sed neque ex communi aliorum
hominum sensu . aut ex sacrarum Scripturarum auctoritate .
Quid enim . si homines ullos existere. , vel sacras Scripturas unquam fuisse . neget Ideat ista Τ6. Ad Goismum quoque , in quo negatur peterarum rerum extra mentem existentia , pari passu nos manu duceret Hypothesis lethniliana . Qui enim animorum aliorum hominum et Brutorum existentia probari unquam pol erit i quippe externae eorumdem Ectiones . praeterquam quod e erto constare nobis non Possent . ut antea observavimus n. 5. ; nihil etia in haberent eum interno spiritali principio commune . si Perinde fierent , ae si nulla omnino in Ipsis extilisset vel existeret anima . Sensus intimus . quem de existentia internarum sua rum affectionum quisque habet . Propriae quidem animae , ετ dnon 'nim se . aliorum existentiam Probaret i nemo enim habe re potest intimum sensum nisi de existentia illarum affectionum . quas in seipso experitur Log. g. 58i- 58S. . Quare Oi unus exeipiatur Deus . ad cujus existentiae nolitiam etiam ex sola sui cognitione pervenire potest mens nostra a res De teras Non esse nisi in unis nostris id eis sibi persuadebit Ego ista . vel saltem aliunde patentissimus hie ejusdem error refelli in Ieibnitiana Hypothesi nuIlo omnino argumentorum Se Nere unquam posset .
Dices fortasse , aliarum rerum sipe corporum amo spirituum existentiam nobis 'ex eo' constarct . quod mens creata sit eum idea totius Gnistersi . seu eum mn PEa . ut νο cant. cosmographica . quae Pauἐsatim Ss se eooIoat . quaeque . utpote a Deo menti nnstrae impressa . sient diuinis ideis . ita etiari rebus ipsis extra nos positis ad amussta resρsndeat . uino porro idea ilua corporum . motuum , virituum , eeterorum
163쪽
36o De mu vo mentis 352. Seho I. Praeter hae tenus dicta. persuasum nonnullis est . humanam indifferentiae libertatem in hoe systemate susque deque everti . Pavea dicamus . Libertas alia ad internas pertinet nostrae voluntatis actiones . ceu sunt vel . Odium , amor . simi. Ies . et alia ad externos corporis motus . quos voluntarios vulgo adpella inus . velut acribere . edere . sedere . ambula
rum in oletissimo nobis esset argumento . quod res illae rea pse existant. Tum licet rerum ideas sibi cuderet mens nostra Planc independenter a sensibus ; dioina tamen bonitas non sineret . ut quoad illas ipsas externas res in Perpetuo
At frustra : imyrimis enim Plura sunt . quae assertam αἶeibnitio totius Gnioersi id eam menti nostrae a Deo impres sam demonstrant f ctitiam . vii suo ἰoeo uidebimus I. ιο 3. Tnm haec mappa , ejusque eoolutio niLil omnino. Pendent αrebus msis corporeis , adeo ut tametsi istae non existerent oiIIae eodem plane modo eademque ratione se ae habensne . Quo igitur jure ex laudata hujus Unioersi idea βeu mara ἀ ferri possit realis siue eorporum siue spirituum existentia .
Sed neque summa Dei bonitas Harmonistia Proyesse Poε- se Oidetvr . Principio namque in hae hypothesi omnes nostrae de hujus mundi rebus scientiae atque arter PhrFi ac in unam Dei bonitatem ac in m tandem refunderantiam: si- etiti enim quilibet naturalis ideas inter resque m sas nex Sabrumpitur ; ita etiam aufertur quodυis naturare da Physicis Meritalibus erilerium . Ita ne vero 7 Tam non minus de aIiarum rerum existentia QDelionibusque . quam de mu- eua animae in comus . et eorporis in animam actio ne Ideam Aabemus . Si ergo summam Dei bonitatem non dedecet , quo amens nostra cirea mutuam hane actionem perpetuo decistiα- eur; ne de eere quidem Eieet Ego ista vel Maaliata . quoae ipsa circa aliarum quoque rerum existentiam in perPetu errore persetur . Si dixeris , errorem illum nobis esse adscri-sendum . quoae non . uti Par est . eorporis ac mantia na-
164쪽
et cor oris commercio . Isara . Utriqua adversari plane hoc systema . Storebenau ca aliique cum l ipso Plures opinati sunt . dohis videtur . quod prior sarta tecta con istat . si quidem una ipsa spectetur Harmonia Praestabιtita . qualem exposuit cloeutiquo Christianna Wolfius . Asserit enim ba . appetitione4 animae s quo nomine volι iones quoque et nolitiones . non equidem satis ade rate . passim intelligit non fuisse a Deo in grηιiam corpo-aeia pi amabilitas . sed ipsη animae vi nasci ex pereeptionibus secundum appetitus legem . non secus ae in systemate influxus physici e a tum animam non esse per essentiam 4 uam ad ullum ex possibilibus determinatam i bene vero suapte
sponte eligere quod ipsi placet ἀὶ , Sua igitur voluntati
humanae constat libertas ; nulla siquidem sive extrinseca sive intrinseca vi ad suas volitiones compellitur . Non ratiou. Harmoratae praestabilitae . cum volitiones praestabilitae nequaquae' suerint ; non vi proprii eorporia . cum eorpus haudae sat in animaru . non divina praescienti . cum haec nullam
ait et perceptiones . Nos ip3I ncta deeipimus . qui ea exi.
β ero judicamus .. - ραιbus notiones habemu4. quin tameἀulla Φες inter et earumdem objeeta interee αε nacessariet connexio . Quid ad Aaee Harmsnistas ' Paullo aliter seserea habet in v tinata caussarum oueasionalium et in eo siquidem non eiano abrumpitur naturalia i eas inder res abii rvraesentatas connexio : illas namqua ab his tanquam ab occaεionibus naeessario requisuis dependent. et aterae Eι Uinis bonuas adeo mire eonstruxit ae divosuit organa
FσnFOria . Me animo referrent oeritatem . noli quo minime de- cmerent Perstetuo . nea n essario in errore detinerent . ita eam legem eonatiauit . ut Oonsentanea ad rerum e morearum mοιιones a Metiones oeeasiones in eodem animo iliarum i agexcitarentur a quae quidam bonitas diuina eam sit Deo Pror-aυε essentiaIia. eertio a nos raddit de rerum 'bsiearum Veritatre . quam da eodem ereeos nos ipsos reddat sensuum
testimonium ab insuxu Physico derivatum .
165쪽
16α - mu suo mentis n peessitatem ex se inserat creaturis ; non denique Ipsius an I-mae vi . cum non sit per essentiam suam Bd unum potius quam ad aliud determinata . Si nihilominus alterum spectemus Wolfianae doctrinae principium . hoc est , Objectio iam Tationem sussicientem . quam unam etiam in ea uasta liberis
inessa eo utendit idem Wolfius . to . I. ut 8. . plurimum eremur . ne ulla omnino ita nobis super ea se possit liberta ac ibid. f. auo. . Hoe itaque ex capite dici fortasse nou injuria posset . teibniti anu in systema a salo aut vix , aut ne hilum quidem discriminari . Saltem notum est . celeberrimum Sueeorum Regem Carolum XII. post auditum in Germania Lethnitium . Fatalismum fuisse amplexa lum a '. 3b5. Quantum vero altinet ad motus Aorporis . profecto non tam facile sese expediet Christianus Wollfius . Non enim Iiberi ex se sunt . cum eorpus qualibet Cujusvis generis et nominia liberiale poenitus destituatur. Sed neque ratione animae . nisi motus illi a voluntate penderent ; unde id e m Wolfius appellat Ooluntarios . qui a voluntate pendent 3 Pendere a uintem asserit by quo fenus per eam intelligitur . evr jam fant.
seu ratio ipsorum est Molitio animae . Atqui vero animae vo- Iitio non est ratio seu coussa . 'eue Iuudati motus eonsequantur in corpore . Non quidem physica et aetualis r anima enim noti agit in corpus . et motus illi perinde fiunt ac si nulla anima in eodem unquam suisset . Sed neque est moratis caussa seu Oceasionalis , scilicin ii ipsi motus non sue runt , Deo determinati intuitu liberarum volition uin animae
si quidem liberae sunt . quas idem Deus praevidit futuras. Et sane docet idem Wolfius e . corpus . in quo harmonicorum motuum series fit . non modo supponi possibila citra relationem ad animam . verum etiam non fuisse effectum juxta pereeptionum et appetitionum ejusdem animae seriem ;neque eorpus , inquit . emetum est juxta seriem Percutionum et a 'Petἰtionum, animae .' neque anima juxta Scriem motuum corρOris . Igitur harmonici eorporis motus non suerunt a Deo in volitionum animae' gratiam iri eodem p r aestabiliti . Hine
illi ipsis motus suturi reapse fulserit in corP Ore , ex doctri-
166쪽
et eorporis commereio i6Ina eiusdem Wolfit . quamvis nulla unquam in ipso extitisset
anima , aut esset ex itura . Cum itaque ianimn non sit nequa Physica neque Occaseo natis in otuum sui cor Poris Caussa.; .dici sane non potest quoad ipsos libera . Quo di.quidem adeo sponte velut sua ex statuto Harmoniae Praestabilitae sys pina te descendit . ut Wolfius ipse quamvis itu, ua Psychologia Empiriea motus illos adpellaverit Moluntariisti. , docueritqucta voluntate pendere 1 ubi tamen de laudato systemate. ex Professo in. sua PVehologia rationali agit , . . eosdem vocet
mente praebere sortassis posset hie idem po tremus. locus ubi scribiti, Deum vi sapienitae suae decrevisse animam hancrum hoc corpore in hoe rerum nexu produceret . ac rq .ip a Produxisse eo quod vi suae praeseientiae, verit suturas omnia liberas ejusdem animae volitiones .i et respoudentes motione Corporis . Tum subdit di pone . Deum 'rrescirisεe ab aetarno. qualem motum eorpori jam sit imperatura anima . Ctim Prud scentia Dei fallere minima possit . neeesse est . ut hunc . non dilium motiam comori imperet . qnem Beredi praede ivit. l Ve-xuin nihil omnino heic video . quod insin ei. Deum motus in hoc eorpore in gratiam volitionum animae 'tatuisse ., P ora si quidem iWolfit verba lanium innuunt. . t harmonicas . Deo. Previsas corPoris et animae operationes afuisse in caussa . . cuT Deus ipse hane animam et hoc corpus reapse Producerςe . ut etiam . si mavis. simul copularat . uti Paullo superi Midocuerat ὼγ . Porro aliud. est motus praesi ahilixe in gra iam volitionum animae r et aliud . suppositis ἱ isdem motibus . utramque hane substantiam . eorpus et animam condere . . ut etiam simul sociare . Hoc alterum.nihil nostra . qui de liberis molibus Ioquimur . in quorum proinde existentiam inliqua saltem ratione influere debet humana libertas . Verba sutem Posteriora non indicant. Deum vi praescientiae suae praestabilivisse motus in eorporae intuitu liberarum , volitionum unimae quod hoc thei inquirimus . sed tantum divinam praescientiam non essicere . ut anima motus illos neeelsario suo corpoTi imperet . aeu quod Perinde est . divinam praescientiam non
167쪽
ν6 ne mutuo mentis .efficet. , ut anima motus illos necessario suo eorpori impe-aeet . seu . quod Perinde est . divinam praescientiam non la deste humanam libertatem quoad suas volitiones et Molitio-ves , quod equidem ad rem non pertinet , de qua dispu-
335. Porro ex quo nulli omino Eorporis nos i hi motus sint vhisi , plura sequuntur . quae morum doctri hae non Plane congruunt. 8 equitur is motus hor reos son ope a nihil ad
maritum et ad praemium vel phenam eonferre t γω Eeclesiam frustra et amare eum Apostolo a r Morti eate membra ν stra e quas sunt 3uper terram s videsis e elera apud Montei xum b . et i Fortunatum a Brixia te '. . . i536. Alterum absurdum in hoe systemate adnotamus . Ex
Leiholtii. olsique do et rina . i pereeptiones c idem de iudiciis
ot vati oe iniis die tum sit adeo inter se eonne utuntur . ut ratius esens subsequentis in anteeed ehte eontineatur . Posita autem eatione sussiciente . poni etiam et q. idem nee essario debet rationatum Ontol. f. ai. Canone II. et ' An not. ιNuII igitur in homine est vel esse potest quokd operatione. Intellectus sui libertas . Neque vero voluntatam libere elegisse dixeris primam Perceptionem . ex qua aliis serie leontinua in procederent . atque ideo sequut uram ipsam seri m aliquo saltem modo esse. liberam . Quand , quidem et setio haberi sina pereeptione nota 'Potest . cum non eligat voluntas . nisi quod intellemus. Prne noverit . Itaque pereeptionem omnium Peimam sibi.eligere pro libito 'mon poterat voluntas nostr. 3. o veI maxima quod nullaru lum Iustit liberiails exercitium ι
168쪽
et Coryoris tommereio 165 quum prima pereeptio in metite . non adhue ad rationis usu inventa . exorta est . At vero quis unquam nesciat , voluntatem
ita etiam in intelleetum dominari . ut ipsum in una Potius quam in alia cogitatione non semel figat . aut ab una potius qua in ah alia pro libito distrahat y Ηine cognitiones contemplationesque Poenum vel Praemium sibi a Deo interdum promere u tur ; quod quidem esse non posset . nisi ipsae aliqua ratione libero subessent voluntatis Imperio . Dicta sussiciant.
Exponitur Systema Instixus Physiei . 337. Def. Systema Insuxus physiei seu eausalitatis vel
etiam caussarum eo entium est illud . in quo operationum mentio et eoi poris consensus per mutuam . veram . realent . hoc est , Physicam utriusque Letionem explicatur . 538. Seho I. in lioe systemate supponitur. mentem et nor pus vi effectrice . Ontol. q. 28 . donari . qua unaquaeque ex his substantiis in alteram reapse ac mn tuo agat , indeque nonnullae utriusque operationes harmoni eae sint . hoc eSt , sibi invicem ad amossim consentiant . Fere communis hie su-it . atque etiam nune temporis est non modo plebejorum hominum sed etiam Philosophorum sensus . Non unam tamen atque eamdem viam omnes finierunt'. ut physieum hune influxum explicarent ι Peripatetiei et se holas ii et . quos Insnxio nistas rigidos adpellassus . quihusque inter Reeentes assenti tur P. I acquier et , putarunt . ensitatem quamdam . ut aiunt , seu realitatem ex eorpore transire in nnimam . in eaque aPirflualem evadere . et ex an ma in corpus transfundi . in eoquo
reddi materia Iem . Quibus mediis . et quonam modo id fieri opinentur Seholastici . dieemus postea . ubi de id eis g. 46o . Hoc in sensu in luxum physi eum usurpat Wolfius b . et . ut ipsi quidera videtur. xesellI . Alii'vero . quos mitiores In
fluxioniatas vocamus . cum animadverterent . hane virium metamorphosim non solum intelligi vix posse . aed etiam semine repugnare ι duin istentur . corpus in animam et animam
169쪽
166 te mutuo men ipsin corpus physice agere . simul negant . realitatem ullam ab
una subsantia transire in aliam , in eaque transformari . Quinimo non desunt . qui putaverint . ne in ipsa quidem motuum eommunicatione aliquam fieri sive vis motri eis. sive alteriuscujuscumque ensitatis transfusionem in corpora . quae in se in vecem physice agunt . sed unam dumtaxat in ipsis haberi admotum determinationem . Hoc sane modo in res creatas physice agit Deus: neque enim quidpiam ex eius sive substantia sive viribus in ereaturas transfundi dicendum est . Si Iustu-xus physici systema , saltem prae ceteris nobis adrideret . non alio prosecto in sensu ipsum usurpandum esse dicere inmus . Georgius Statilius animam quidem physice agere in eor-Pus docet. sed non corpus in animam a scilicet ex parte Physicum hunc Insluxum approbat , et parte rejicit . Dii etia in Avie embrom apud Malebranchium α . Noni glia b . et P. Carolus Vitalis ceὶ . Omnes tameni satentur . nos modum latere . quo hic Iti fluxus perficiatur . Unus est P. Antonius Cain
ensis . qui modum huDc . sed rudi admodum hypothesi exisPlieare . vel potius i IIustrare tentaverit 'λ .
.. b Contra i FataliSti stari. r. Iea. u. 4. 19. e Lex υ irium in materiam dominatria n. Unio . Met. tract. a. pari. u. cap. r. . inter men lem et corpus eo inmode explieatur per contactum simplicium Principiorum eum anima ; nam substantiarum unio Physica illa admittenda est . quae et concipi potest . quaeque nullum invoIvit absurdum hinc duo eorpora simul uniri minime re Pugnat . quia utroque et quanta sunt . et divisibilia . et par tibus eompo uuntur 3 Porro idem est . si simplicissilia animaeum a implicismo . et individuo corporis principio jungere tur 3 nam si non repugnat . eompositum cum alio composito uniri . Neque repugnabit . simplicem substantiam sum sim-ylide jungi . Rudis . inquam . est haec υροέhesis . atque tit in bono lumine collaeetur . Plura alia in ax bsidium Oocari. e Iieari . mirmarique accurate deberent ; seitieet primorum principiorram corporum si licitas ; modus . quo haec ipsa principia simul uniuntur 3 Pires , quibus Praedita otin ι . quibusque in se in Mieem agunt 3 ea . in quibus enm laudat in
170쪽
, - Praeferri ox o solet . , 539. In primis eommuni hominum sensui . quihus Persuasum ex ipsa velut Naturae institutione est . animam moVere corpus , et eorpus anim m ad suas eliciendas sensationes reapse determinare . mirum in moduin consonat ho C systema ;a quo quidem communi sensu non minus Oecasionalistae quam
Leibnitiani nullo vel saltem non salis prohato operae Pretio abseedunt li. o 27. 333. I.
u. Communis est penes saniores Philosophos Canon . nempe illud e enseri debere veram dati effectus caussam . quo PD- allo vel sublato . aucto vel imminuto . ipse etiam effectus Perpetuo constanterque Ponitur vel tollitur . augetur vel imminuitur . At haec omnia deprehendi inter harmonicas cor- Poris nostri nostraeque animae operationes , pro seclo nem unus negaverit I. Stet: et seqq. . Nostrae ita qua volitiones vera caussa e ensendae Runt motuum corporis . quos MO Iuntarios dicimus . et eorporis motiones vera Daussa . non tamen, efficiens sensationum animae. seu . quod Perinde est.
illas vim eorporis ad motum determinant . istae vero deter. minant vim animae ad sensationes. 5 In hoc systemata illa omnia , eaque gravissima Vitantur incommoda . quibus e et arae aliae hypotheses vehementer premuntur g. 527. 553. et seqq. . Intelligi enim iacile potest . cur discernamus quantum intersit inter eas corporis motiones . quas mens nosIra sibi videtur vi sua Producere .utque eas . quarum non est nisi occasionalia caussa r ad nudam non confugimus Dei voluntatem ν petita ex ipsa rerum natura redditur sussicIens ratio non modo operationum mentis et eorporis . sed miatui etiam earumdem consensus : Idea Iismus et Egoismus nullo negoti σ refelluntur et denique Fari tecta est motuum corporis. quos Ooluntarios appellamu .
Princolis conuenit . et in quibus eum iisdem non eo noen ις men 1 nostra 3 quomodo illa . . in quibus anima non con Me nit . non ObStent . quo minus ea . in quibus convenit . εο mutuo excitant . atque ad operandum determinent . Mitti cetera. . quae sieuti maximi momenti sunt . ita etiam