장음표시 사용
201쪽
a 98 De idearum natura o I. Inst. Perspicuam Dei id eam homines sibi compararaeonis ritur ι atqui nemo eo natur perspicuam rei alicujus ideam sibi comparare . nisi eiusdem ideam saltem confusam antea in mente hab verit di hanc itaque eonfusam Dei ideam habent hominea ante omnem conatum . Sed rerum ideas nisi per Couatum non acquirimus t ergo idea Dei saltem confusa aequisitae non est . sed plana innata . Ita sere Mathias Doria ca .έ 8. 8. Falsum est . homines ideam aequisitam habere ni- i per eo natum non posse . hoc est . nisi Per volunt alis .ctum . quo ideam illam sibi ς omparare velint ac nitantur . Nonne plura materialis hujus Universi objeela ila obvia nobis fiunt . ut eadem ipsa sine ullo id genus nisu digno se a mus y neque tamen propterea harum rerum ideae innatae . juxta Cartesia nos . sunt k. 4oi. . Ad confusam Dei id eam quod pertinet . ipsam eodem fere modo obvioque . teste experientia . prinium sibi eompa Iant homines . nimirum Vel audiendo . vel legendo . vel res corporeas , quae auu ensus cadunt . contemplando . Porro acquisita haee et sta susa Dei id ea mentem velut exeitat . ut magis Perspicue Deum ipsum per ratiocinium . vel per instruetionem deinceps co
os . rast. Id ea Dei est idea eniis in sinite . perseehi a aedi dea entis infinite perseeli ex imperiectis hisce creatis r.hua
aequiri non potest i ergo lac. 4 o. q. Id ea . quam de Deo habemus . Persecta non est et Positi Va . nempe non ipsum Deum . qualis in Fe e t . Fepraestentat sed imperseela admodum et negati v R. adeo ut Potius quid non ait Deus , quam quid sit . sciamus . Fit autem . quatenus Persectiones . q uas in Creta uria esse novimus . Deo tribuimus . deducimus . nec limus . . Pliamus . Gmnemque ab iisdem imperseationem ae limit . quantum Possu
. . Inst. Id ea infiniit seri nequit ex finiti id ea . sed potius versa viee r intelligo . loquit Cartesius ba . me Erebitare . me cupere . hoe est . aliquid mihi deesse . et me non esse omnino perfectum . Sed hoc non intelligerem . si Prior quodammodo in me non esset percutio ininniti. aloe si
202쪽
Finiti quidquam everes . nisi se er ades et . . . Nota in niti , teque illusιraret imago . ι tu. Cognosci non posse . nos finitos esse atque imperseelos . nisi antea praecesserit idea infiniti . omnino negamus Finiti enim et imperseeti id ea . tum in plane omni hus aenaihili hua . itaque etiam , de quibus per sensum intimum certi 1umus . . quaeque obvia ubique sunt eluceat ma, ni festissime , praee edere debet ideam infiniti . atque infinite persecti . Hinc rudes homines optima norunt finitum . quinde infinito vel minimum cogitent. ipsique doeti viri id eam infiniti concipiunt . quatenus quoscumque L Iimites removenta finito. Sed neque eomparatio cum idea infiniti requirit aer. . ut nos finitos esse intelligamus . Plane sussicit . quod res finita eum finita comparetur . Dolet hie homo a se non Vide re quod alter videt. et aut visus imperiactionem dignoscit. . t S. Inst. Finilum non eat tale. nisi ob negationem realitatis . quae ipsi deest ad hoc . ut ait infinitum s atqui ne g tio . ut Pote res non positiva . non est per ae ipsam intel-Jligibilis . sed solum in obieelo . quod omnem realitatem Possibilem complectitur . Sane tenebrae nisi per comparationem ad lucem . cujus negatio sunt . non concipiuntur . Ita
sere Auctor operis de la natura de ἐ' a me b . Sylvanus Regis c . et Poli suac , qui superius argumentum auum ita Pro sequitur i ,' FUt tenebras nemo , nisi nato lumine nosses 3 Aam qua i niti tantum est MMneia uenis : xi Qui monat aseo non ia . quoia adest . sed plura de εο . 434. Eus finitum non est pura pula infiniti negatio . se a quid positivum atque absoluin m et abso Iutis Persectionibus Pr editum . Quare primario aliquam prae se fert realitatem . . tque i telligi per se' ipsum potest ; secundari autem mst lorisca Anti. t ter. lib. is, r
203쪽
ioris possibilis perlectionis carentians se eum seri; eujus quidem ea re taliae idea etarmari a nobis potest . etiamsi cum utiis ubique obviis finitis entibus comparatio instituatur I. ει a. . Quod de tenebris additur . ad . rem non Pertinet r i Psae enim ni h l aliud sunt quam mera lueta Meg tio ι merae Rutem negatio concipi non potest,nisi per relatio vim ad illud
4 i5. Ob. N. . Idea en is infiniti . sive Dei infinitam reaIitatem objectis ana continea .i Quis porro sibi persuaserit . mentem finitam ex ficii tis rebus inficii tam hane objeetioiam reallta tem pos,e sibi cadere t Ita Cartes ius x. Quodi in tota natura humana observatur . naturato est 3 sed idaea. Dei . tum etiam . quorumdam prin et piorum . Si Vespeculativa sint sive practica , in omnibus omnino homini has me Semper ne peritur . Est igi=ue n turalis . Sane quod in- .matumii non sed essio tuta ab hominibus . non est idem
in omnibus . . non eommune non constans r unde tot ac tanda in rebus. Physicis philosophoruml etiam illustrium exorta dissidia . blta Lege idem Cartes ius b i. , et Guyonus'. S. Summat Deli ho nilas postulara videtur . hit. sui id eam in . omnibus omnino hominibus, 4mprimeret . ue sollicet vel Nnus o liqua acriaupina Conditoris sui ignorantia laboraret . i. 4. Linguam ediscere est hiate signo vel alteri hanc vel il-aam ideam adnaetere . Sed fieri istud non pol est . nisi rerum deae latit ea iis nobis i fuerint . Ne itaque Psittaeorum instar Linguam discamus . ideae in nobis praecedant . . atque adeo in notae si ut mportet . I la Chaum et xiv , cὶ 3 i i s. Idem incomi'letae . inquit Leibnitius . suntyinnat '.
204쪽
atque origine 26fobi e flva . vel artiscium objectivum a nam qumqtimque Per et imus tanquam in idearum objectis . ea sunt in ipsis i-aeis objeceroe . Haec autem verba . entitas rei rePraesentatae per imam . quatenus in idea est . vel significant rem . ad quam tanquam ad objectum terminatur idea ; ve I ideam ad rem tanquam ad objectum terminatam ; vel tandem rem expressam in id ea ac velut de pietam . quatenus in idea est . quod brevius diei solet objectum prout est cognitum . Si primum illud ; salsum est . id eam . quam de Deo hahemus . infinitam realitatem obiectivam in se continere : etenim ipsum Deum , seu infinitum ens quoad entitatem suam eontinere in se deberet ; quod plane repugnat . Sin aulem alterum ; infinitam quidem realitatem objectivam in ae eontinet idea Dei ;sed haec ipsa idea finita in se est se scilicet est idea finita et imperseeta entis infiniti . quod illa repraesentat . quam pro iv de sibi cudere vi sua potest mens nostra . Si tandem Postremum ; rursus verum esset . in nostra Dei id ea contineri infinitam objectivam realitatem di Deus enim velut de Pictus
in eadem foret ac repraesentatus . Cum tamen repraesentatio
haec negativa sit . finita , et imperseeta f. .io. ; sit inde.
ut nostrae mentis vim nequaquam excedat . 17. ad u. Ideae corporum . extensionis, colorum , s IIs . similium in tota natura humana observantur; neque t&men vel ipsis Cartesianis latentibus . sunt innatae. Ad id eam Dei quod pertinet . si una exeipiatur ejusdem existentia quoad alia omni bias profecto hominibus eommunis non e i r Plures siquidem non Deum , sed monstrum potius sibi eou finxerunt . Ut autem Dei seu supremi alieujus Numinis exi Stetitiam ad unum Omnes cognoscant . necesse haud equidem est . quod idea eiusdem Dei innata sit . Derivari ex eo id Commode Potest . quod omnibus praesto sint inedia . quibus facili prorsus negotio ipsius Dei existentia a quovis digno
Noe idem dicas velim de eertis quibusdam si vo speculativis sive practi eis primis principiis r adeo enim evidentia per se sunt , ut homines et facile eadem cognos eant . et ipsis adhaerescant firmissime . Porro non nisi imperite ad certas quasdam res physi eas nos provocat Cartes ius e neque enim ea de ea ussa exorta sunt circa easdem dissidia . quod illarum ideae innatae non sint .
205쪽
aoa me idearum naturα cum etiam quoad plura . quae Per sensus ideasque adventitias novimus . plane ac mirum in modum omnes consentiamus ; hene vero quod res plures sensibiles non cognoscantur
nisi diligentia . a iudio . experimentis . una logia , conjectura . aliisque id genus mediis , quae communia non sunt omnibus . et quae errori deceptionique non Semel subjiciuntur . 418. 4. ad 5. Si Dei ho alias postulasset . ut sui id eam in mentibus nostris primitus imprimeret . eur non . ut iisdem insculperet illa etiam Omnia . quae omnino necessario credi ab hominibus debenti Ceterum salva prorsus consistit Summa Dei in homines honitas ac providentia r tot eui in mediis . iisque ad assequendam ex creatis rebus Creatoris sui notitiam aptissimis ipsos munivit ornavitque heneficentissimus Deus . ut oraculo Sapientiae a oani dicantur ac reapse sint ii homines in quibus non subest scientia Dei, et de his . qum videntiar bona . non Potuerunt intelligere eum . qui est . neque OPeribus atteadentes agnoo erunt quis esset artifex . 19. ad 4. ideas prae requiri . ne Psittacorum more Linguam discamus . concedimus Chaumeixio . Sed probandum eidem superest . has ipsas ideas esse innatas necessario debere . infantes ope sensuum res plures cognoscunt, quin aut
sciant nomina . quibus adpellantur . aut iisdem res illas significent . Interim nomina audiunt . eaque datis rebus applic ri usu norunt et consuetudine . Postremo ideam rei cum
nominis idea simul iungunt . atque ita Linguam ediscunt . id est igitur Chau meixius quam futile sit argumentum , quod omnino insolubile ipse depraedicat . a o. ad 5. Negamus Leibnitio . quod inductio Singularium nunquam inserat universalem necessitatem . Infert Pro focta . si inductio quoad materiam necessariam . ut Blunt Logici . instituatur: quod euim uni vel alteri alicujus generia vel speciei singulari necessario convenit . ceteris quoque ejusdem generis vel spe et ei singularibus conveniat neces Se
4as. Ob. I. ax Sacris Seripturis . r. Signotum est . inquit David h , -ρer nos lamen vultus tui. Domine. Quis e v Er ba exponens S. Augustinus . hoc Iumen , inquit . eat totum hominio M vertim Murem . qMota non oculia . Sed mente conspicitur r
206쪽
asque or gine sto3s'ieitur e signatum autem dixit in nobis . sisve denarius signatur Regis imagine . u. Scribit Iob a) . Deum posuissa in visceribus hominis
5. Quod notum est Dei . inquit Apostolus b manifestum
est in illis . Deus enim illis manifestaὐit . Ac rursus . gen. tes . ait c . quae legem non habent . naturaleser ea . quae legis sunt . faciunt . ejusmodi legem non hab stiles . ipsi si inbi sunt lex r qui ostendunt syns legis seriptum in cordibus auis , testimonium reddente illis conseientia Φsorum . et in.4ter se inoicem cogitationibus accusantibus . aut etiam defen-ἀentibus . 4 au. κ. Notitiam de Deo non ex aliqua idea innata . sed ex rebu1 ereatis nos haurire . passim docent saerae ipsae Seri Pturae . Inoisibilia Dei . inquit Apostolus ἀὶ . a creasu.ra mundi., Per ea . quin facta sunt . intellectα . eo napieturitur t sempiterna quoque ejus virtus . et dirinitas . Aucto x Sapientiae e) t a magnituesine speciei . est creaturne cognoscibiliter 'oterit Creator horiam videri . . David γγ t coeuenarrant gloriam Dei . Job i intErroga jumenta et M. cebunt te . 'et solatilia coeli et indieabunt tibi: loquere ferriv et remon debit tibi . et narrabunt pisces maria . Perspicus
haec sunt. Nihilo tamen ιnaluus . . H. . .
- 425. ἡ . ad i. Per lumen . quod signatum est super Nos . in telligit S. Thomas lumen rationis . quo verum a salso . et bonum a malol tuto discernimus. Nec sane immeritor cum enim ex quorundam persona interso gasset David a quis os. tendit nobis bona respondet . signatum est super nos Iu men ; velut si dixisset ; lumen rationis . quod in uobis est , bona haec ostendit . Hebraicus autem Textus habet i eleo αδπPer nba Iumen Multus tui ; quod signifieare ait 8. Augus
et benigno oculo aliquem intueri . Sed ubi heἰe .
207쪽
αo ne idearum natura quaeso . veI minima id earum innatarum . da quibus loquimur ruga rQuod in laudata Psalmistae verba seribit idem Augustinus . explicari ita commode potest . ut innuat . Iumen rationis Praecipua in esse persectionem , per quam homo brutis animan- ibus . ceterisque in animatis rebus Praecellit . atque ad Dei imaginem consor malus est et hanc enim in rationalibus potissimum . iisque naturalibus humaόae mentis saeuitatibusae se collo ea nisam 1. Probabilior est plurium illustriumque thoologorum sententia . 24. k ad 2. A iumentis , volatilibus . terra ac Piscibus .ae ilicet ex sensi hi libus rebus nos haurire scientiam docuerat Job f. 422. . Itaque in hominis visceribus sapientiam po-euit Deus . quatenus facultatem . qua et res erealas . et i paum Deum cognosceret , eidem imperii vit . Hoe sensu inquit S. Hieronymus ta , neminem esse . qui sapientiae semina inae ipso non habeat . 4 a 5. 4. ad 5. Per ea . quae facta sunt , Deum manifestasse hominibus quod ipsius Dei notum est . subdit idem Apostolus . b
In altero autem . quod objἰ ciebatur . ejusdem testimonio . hoc unum innuitur . scilicet Gentiles . quamvis non haberent aeripiam Mosis legem . attamen naturali rationis lumine . atque institutione cognovisse legis naturalis praecepta . ea qu non semel adimplevisse . Noe sensu ipsi sibi sunt lex . ostendunt opus legis seriptum in eordi hus suis , testimonium il- is reddit ipsorum conscientia . atque accusant sese vel etiam defendunt.
. QUAESTIO XIV. , Utrum Mentes humanae in Deo res uideanι I
496. Sehol. Omnes de id carum origine sententias rad sex capita redigit M alebranchius e . 3. Vel ideae rerum . quas Per Se ipsas non percipimus , a rebus illis . pula . eorporibus no his adveniunt e v. vel Producuntur ab anima 4 3. vel
a In ea . r. Dist. ad Galatas.
208쪽
atqtie origine . Ioseas menti a primo existentiae suae momento indidit Deus r4. vel sue cessive in eadem mente Deus ipsas producit : 5. vel Persectiones omnes . quas in eorporibus videt mens . ius emetipsa eminenter eontinet i 6. denique vel mens ipsa ita unitur eum ente persectissimo . quod prosecto omnes coti- ditarum rerum perseetiones eo inple et itur . ut has ipsas res ideat per ideas , quae in enle illo . hoc est , in Deo continentur . Priores quinque opiniones Primum refellit a); ac demum concludit b . nos omnia an Deo videre . Sed enu eleatius hano Malebrane hii doctrinam explicemus. In duas veluti classes ea omnia . quae eo gnos ei a nobis possunt , idem partitur eὶ : alia enim in mente sunt . ut sensationes . imaginationes . purae intelle et iones . assectus . inclinationes naturales . similia ; atque haec . eum sint modificationes ipsius mentis . seu potius mens ipsa hac vel illa ratione modi fieata , percipi sine ullis omnino id ei a queunt . Alia Porro extra mentem existunt . quae duplicis sunt generis , spiritualia nem-Pe et materialia . quorum illa pere pi posse sine id eis sed Per se ipsa , saltem in vita altera. verisimile putat; non ita Vero haee posteriora . Nagis pers plene mentem suam aperit hae super re subinde E . Quatuor modos assiguat , quibus Tea . nobis cognoscuntur . r. Per seipsas i atque hoc modo solus Deus t 2. Per ideas . hoe est , per aliquid a rebus ipsis distinctum; uti res eorporeae. S. per c scientiam Seu Per ensum intimum a ita profecto ipa a ineus nostra vel Potius et ualium ejus assectionum existentia . 4. demum Per conjecturam . Hac ratione novimus aliorum hominum meu te s.
Conjicimus nempe . in aliis esse pri ne ipium cogitans ei Simi- ιο . quod esse in nobis eo gno se imus . . Quum itaque asserit . nos Omnia tae Deo sidere . de unis eorporibus , eorumque t tributis . proprie talibus . et assectionibus verba iacit Male-hrsne hius . Hujus porro assertionis suae sundamenta , quae
Praesupponit a Chαρ. u. 3. 4. 5.
' Sibi non mullum eohaerere fortasse videbitur BD-lebranctius . dum in avis Illustrationibus ad cap. 5. pari. . lib. a. γ ιotus eει , ut osIendat , nos peritates immra tabi
209쪽
dio 6 / ne triarum natura praesupponῖt αγ . sunt: I. Deum omnium rerum . quas condidit . ideas in se continere i I. Deum ipsum cum nOStris mentibus arctissime praesentia sua uniri . adeo ut Sicut spatium est corporum locus . ita Deus dici quod a rumodo possit locus spirituum . Hinc concludit . mentem in Deo videre pos se id , quod repraesentat entia creata . hoe e t , existentes in ipso Deo rerum creatarum ideaes . cum sint maxime spirituales , intelligibiles . atque eidem menti praesentissimae; dummoda tamen velit Deus . has ipsas suas ideas nobis reis egere . Deum autem id velle, probare eo natus est nonnuIlis rationibus. lum etiam sive Scripturarum . Sive SS. Patrum . Praesertim vero S. Augustini auctoritate. Mens itaque nostra res omnes materiales in Deo is aeu potius in ejus id eis videt.
prout Deus ipse ex occasione alve nutuum voluntatis humanae . Sive corporum eorumque mutationum suas ideas relogit
eidem menti . exhibetque conspiciendas . Aliqua hujus syste- malis vestigia in Sehola Platonis . maxime vero in Iamblieo . et Plotino deprehendere , vi us sibi est Antonius Genuensis b . Quidquid tamen sit , nemo unus sortasse est . qui causae malebrane hianae patrocinium susceperit . si excipia tur P. Laurent in s Berti . qui id eam Dei ipsum esse censet divinum lumen et in desectibile . quodPhumanis mentibus praesens eat, ἡ et se per seipsum contemplandum Proponit '
duntas humanoe in Deo Pes non o ident . 427. Pr. I. Berum ideae in Deo immutabiles sunt ac Verae . hoc est . objecti, suis perpetuit atque ad unguem res Pondent . At cognitionea . quas de pluribua rebus habent homines , Pro Sola etiam.atrueturae sensuum . aetatis , lem Pu
Ies . ianiMersales , necessarias . et leges ceternas in Deo uidere: niSi forte dicere oelimus . eo tantum in sensu id asseruis Se . quatentis Deum in seipso videmus . qui est summα veritas . neceSsaria . unioersalis . et immutabilis . non αutem quasi υsas . sicut corpora . in ejus m Dei ideis j cora- viciam Da ; tum quatenus Deus ipsa Praesentia aua ac Ira mine ita mensem Miti ειrat ac modi eat , ut eadem laudatas veritates cognoscat . Diuitiam by Cooste
210쪽
atque origine Iorramenti . similium varicta te mutari ; tum salsas saepe csse , ridiculas . monstruosas . chimaericas , noxias . nemo est . qui
ignoret . Non itaque res illas in Deo . seu potius in Dei i-cleis vident . u. Nos in Deo veluti in speculo verum ideas videre non Possumus . quin Deum ipsum Hirecte , ut ajunt . et immedia te conspiciamus . Negat quidem Malebranchius a . oiaeere
Objecta in speculo repraesentata , esse OSum sPeculum Midere , atque inferendiam esse . mentes Oidere eSsentiam Dei . ex
eo quod inania in Deo videant. b . Res tamen per se loquitur 3, unde rotundis tandem verbis satetur . Deum uideri . sicut speculum . modo licet imρerfectissimo . At docent sacrae Scripturae . Deum Iticem inhabitare innacessibilem eb in eminem unquam in hae mortali vita Deum sidisse d , ac pidere posse ce . 5. Si Deum videmus . eur de aliis cogitamus rebus . qui uullo prorsus modo Deum ipsum mente concipiamus I eur quidam homines vel Deum ignorant penitus . vel ita confuse norunt . ut eumdem ignorare potius quam scire dici jure possint . . vel negant . vel saltem in dubium revocant 7 Num Deus in ipsorum vel iguorantiae vel impietatis poenam iisdem sese subducit y Verum qui . amabo. ri istud potest . si interitu et intime . necessario . essentialiter uniti sunt cum Deo . et in Deo cetera alia objecta saltem eorporea adhuc vident i littimus tum nostrum . eum aliorum hominum Communem ensum . qui quavis alia ratione . quam nisi ebranchiana sit . nos res cogno cere in digitat , et a quo ne sus e Si recedere .
nisi si invicta. argumenta ad id nos compellat . Hoc unum addimus . nimirum hane hypothesim sibi ipsi non multum cohaerere t si enim in Dei ideis videmus res eorporeas . cur