장음표시 사용
231쪽
αα8 De Mearum natura , Bacchoni sententa a est , quod ipse materialia phantas mala seu veetes impressas solum illuuian et . easque reddat actu intelis ligibiles ; S. I hamae . quod .phaulas mala non illuminet mo-ὰo . sed etiam inde ex Pressas intelligibiles species intellectui Patienti consignet ; Alexandri Aphrodis et . quod phantasmata illuminando in iisdem imprimat certam quamdam spiritualem sermam et speciem . ob quam in te Iligi ab intellectu patienia possint g Scoti denique . quod species intelligi biles a phantasmatibus abstrahat . Sed quidquid sit, intellectus patientis munus est has ipsas species , spirituales ab agente intellectu jam esectas active percipere atque intelligere . Hi noduplex illa iam celebris species . imores a nempe . quae . hobjectis externis emissa ira sensibus imprimitur . in e erebro . in intellectu agente ; et Exprsssa , quae est species ab agenit intellectu spiritualis reddi ty . et patienii intelligenda consignata . quaeque verbum mentis. nunc spatur . .
46 i. Cl. I. qckitas by pote sim; b 'c expurgavit . novaque . ut
ita dicam forma vestivit. Docet. nempe . mentem , quae tan quam labtila rasa creuia a Deo statuitur . uno eodemque intellectu seu vi rerum sensibilium ideas . quas vocal simplices ac Primitio as , sthi condere . quatenus ad eas sibi producendas immediate determinatur ab impressionibus . quae sunt ve Ilocalis motus sive spirituum animalium . sive nervorum . vel certa quaedam cerebri configuratio ab impressionibus illis producta et ad momm utcumque excitata . Addit Porro . mentem ipsam ex bisce simplicibus ac primitivis id eis ceteras a Iias ope reflexionis . abstractionis . ratiocinationis . conjectu Tae . analogiae . similium sibi deinceps cuders . Q uare ideae plane omnesta sensibus pendent immediste quidem ideae rerum sensibilium . si sensus ipsos a me iant . ideae autem ceterarum nomiis i. mediate s ι 8,.
inter ectui agenti aliud , munus adscribunt Schola
litas in Pim 'motricem abeat O. O...d
232쪽
Seho Iastieorum super idearrim arigina sententia γ ε est Plana commentilia . l. 62. Pr. Commentitiae imprimis sunt emiscitulae illae . quas vectes intelion aIes vocant. Nam esse non videratur . Nisi Sensibiles illae qualitates lani opere in . Scholis desuuialae . qua neque substantiae sunt . neque Pulaus motus , quu que jamdudum . invicte profligarunt recentiore a Philosophi. Phys
Commenti lina praetereo est duplexi ille intellectus agens es Patiens . Nam vel intellectos agens eos nostitis Vel 'Dora . S. Primum ; ergo vel confundi debet eum patiente . vel ipse i dem patiens et inundus est i neque enim aliust hic pratistat . quam 'res. cognoscere . di igitur res cogno Scit agetis . patiens. erit prorsus inutilis . Sin autem non cognoscit . . ne intelle-
'ctus quidem dici jure potest . An tu intellectum dixeris . quod nunquam .e plano nihil. intelligit si . Postremo eummentilium est. munus . quod . intellectui agenti vulgo adscritatun, . Quum enim materiale specites reddit spirituales. vel hoc . ita, emit ut nihil omnino materialis et eoarporei in spe o ebus illis supersit); vel ila . ut tantum aliquid materialis adhue in ipsis perseveret a vel ita denique , livin hil materialis laudatae spe eis deperdant , sed plane ea ed mut uni ea , adhuel persistanti. Si primum : ergo nibit Pror Sus,
illarum specierum . phantasmatum . simulacrorum in C Erebr 'trestet necesve est xiin eo si quidem esse non pol est , R: Si quod. materiale ait et corporeum . At si nihil restat , quonam mo-ido Terum se usibilium memoriam explicabis i : Si secundum , nulla imprimis assignari poteria sussiciens ratio , cur intelle Letus v gens unam ejusdem spe ei et . partem destruat, , non Bu-ltem alteram . Tum utraque para ..nempe et quae Per u e 'tin cerebro . et quae effecta est spiritualis ; manea sor et oti imper se ei a ; atque bine imperiecta . quoque e. et memoria scu- . t tua , et intellectus patiens non nisi ex Parte unam eandem - , que rem cognosceret e neque enim. intelligit . nisi quod ellum. ctum fuerit spirituale . Si demum tertium. . si nempe laudunt ae species nihil materialis et corporei amiserint , quom udo . . dici possint spirituales effectae . tum quanam ratione ς abdem cognoscat intellectus pn ieras . egu sane non video . At . n- uis . intellectu si agens quasdam ex speciebus. illis abstrabit
.piritualus imo sine . Sed nihilne . peto . hbi ipsis do trabit . D
233쪽
, o De triarum nasura , an vero aliquid y Si nihili; non ergo effectae sunt spirἱ tua lassin autem aliquid ; non ergo . ut antea . sunt . Nihil . repo nis . detrahit intellectus agens aed tantum consentanee ad Phanias muta illa corporea ideas seu spirituales quasdam imagines vi sua sibi producit . Bene habet e ergo sicut phantas. mata . ita etiam res cognoscit r quid enim est sius Phantas inmatum sive rerum ideas sibi eudere . quam res ipsas eo gnoscerer At si intellectus agens cognoscit res . redit , quod antea urgebamus, argumentum . nimirum in ellectum patientem esse omnino inutilem . Quae cum sint quocumque severiant Seholasti et . eorum super id earum.origine sententis
est plane commentitia . Q. E. P. 463. Corol. Manifestum videtur , quod sἱ ideas a sensibus Pendent , haec dependentia ea ait . quam adstrgunt Lokiani
In omnibus suis ideis sibi eudendis a sensibus Pen dere Midetur mens nostra immediasae quidem quoad ideas rerum sensibilium . . quoia .rgu- quas vero non nisi meaeiaes'. l , ν .46s. 6. I. pars. praeterquam quod communia. omnium hominum Sensus sicuti corpus physi ea agere in animum . t ῆ-559. ι ita etiam animam: in sibi eudendis rerum sensibilium ideis immediata pendere a sensibus . insinuarae citae tur ; seu ra quoque in nobis ipsis . aliisque homnibus observamus Phae nomena . quae hoc idem confirmant . Nam xa mens a Pro ducendis rerum sensibilium id eis eonstant eo morditur . u. Major id earum numerus in iis est.'qui magis , quam qui mi nus cum sensibus versantur . S. Qui aliquo Mensin . Carent. -- nullam de objectis. quas illius sensus propvia Sumt . notitiam possunt sibi comparare . 4. Si sensus fuerim persectior os . ideae quoque sunt magis pers plenae , si in si pumeolis vcuan tur . res cognoscimus . quas aliter nunquam cps uvissemus 3 si obtundantu e . obtun litur olians nostra eo gni ita, . Mittimus sexcenta alia id genus, phaenomenn ; quibus mens hum 'DR quoad ideas rarum. sensibilium a sensibus immediata de Pen dere Videtur . Q. E. r. Pars.
In nostra hmothesi ideae rerum sensigillunc imme- die a te Pendent. α- Deo quaten Ks ipse anim rem a AE easdem res
234쪽
atque Origine . 25r 65. Pr. a. Pars. Ne Per plura Vagemur . ideas Dei . menis is nostrae . universalem . tum alicujus sive speculativi sive Practici principii seligamus . Hinc enim facile quisque sibi PerSuadebit . mentem nostram Posse ex id eis rerum sensibilium . aliarum quoque rerum ideas sibi producere . Λ priori exordiamur . Itaque eorpus Aliquod ope sensuum mens Perci-Piat . Ipsum existere quidem adverιit . .ed non ita , ut eidem omnino repugnet non existere . Est igitur ens contingens Outol. I. 4 i. . proindeque non a se . sed ob alio existit c ibid. a. 55. , et quidem ita, ut quaecumque entium non ingenter existeniluni series flatu Etur deveniendum tandem sit ad ens absoluta nee essitate existens ibid. S. 58. γ . seu Dbboluto nece sarium . quod est Deus - Cetera supremi hujus Numinis altributa Deili rati9einatione deducuntur . uti ex Theologia naturali manifestiti const3bii , Ad id eam mentis nostrae quod Pertinet , RIi quam Sens alio nem sibi e Iiciat , Hinc iniimus sensus , qua hujus sensationis existentia nobis constat; tum dignoocimus . hanc ipSam aetio in nem Fimplicem esse . materiae sepugnare , Proindeque anim tu . R qua fit . spiritum esse debere . Singulare in id eam plicujus rei porporeae. puta lapidis impenetrabilis per contactum sibi cudat mens nostra ι tum lianc lapidi a Propi ietate in . lapide ipso non specialo . Per Bbstractionem concipiat . set ahairacia impenetrabilitatis idea . quae eum aptari cuivis corpori aeque possit , vulgo unio er3alio adpeliatur a Tabu-
yercipiendas silve ad earum ideas sibi eudendas immediato
determinat ; Pendet autem mediate a sensibus . quatenus ho rum mutationes 3unt cau3sae Occassionales . cur mens ad
laticlatas ideas albi cudendas a Deo determinatur. Adductae rationes nonnisi hoe alterum Probant . rejecto insuxu Physieo . Proindeque Iocum habent in nostra etiam opinione . AOn aceti rare Ideam univecsalem quidum intellexisse videntur . quasi ipsa aut quidpiam reayse universale aparte rei, ut diei solet in Scholis . reproesentet, aut a mente nostra universalis reddatur . Falsiam est enim . aliqiuides/e vel e5Se Posse in rerum 6 natura seu a Parte rei , quod repera unio et Eala sit c Onlol. Anno t. ad ,. io5. γ. Falsum
235쪽
Tabulam percip*st mens , tum ea ex quibus tomponitur Haec singillatim necepta sunt partes . illa totum . id et porro, abulam esse majorem qualibet sui parte . atque hinc principium illud speculativum sitii eudite totum est qualibet avi
arte majus . Denique ex 'ideis per sensus acquisitis Dei seu entis perse elissimi cognitionem reflexiovis ope et ratiocinationi S , ut moadice hamus . mens nostra sibi comparat ; cumque inde colligat . Sa. a Deo existeriliaem suam . vires . oriinin aecepisse .cone ludit quoque . Deum Pii est summe heneficus a umme que i, Unus . esse suster smnia di&gendiam ., Hactenus Nors. posse ex id eis repurn sensibiliti m nliarum quos se rerum idens nobi x ipsis prodoc ex e . indit hvimns . Da Ve- Io reapae fierι, conatare videtur . si modum atqtre orstinem. quo posteriores has ideas sibi comparavit homines. AEttente perspexe
ria . Observa quid dieat prier . quid meri e verset . quid .cupiat . Tonne sensibilia' ' In secisibilia , abstracha . universalia ipsum doee; ne verba quidem attendet sorte etiam irascetur . Sediosis . sensibiles imagines adhibe i utere domesti eis obvii Saque exemplis . sae devium . M eirca res sensibiles reflectat'.
ab iis abstrabat , alia ex aliis deducat ; proficie iam puer
jam ideas abstractas, atque universales Sibi cudit, tandemque Seipso Otia i α haec praestabit . Hine . teste experientia . plusii. proficiunt in rerum insensibilium ideis et cognitionibus .
Salem . titi liqnido constat , si modam . quo iae genuo ideam C mParare nobis 'ossumus i attente stermic amus . Patrum con isto ; ejus humanitas . . sise id . her quoi est homo , ine clem no Hasti nisi in dio diatim 'hane et singulars . Si Porro ab hae i ea illa omnia Per abs=raetionem Eetraxeris . quin res in lividuationem constituunt ibid . I. M Annoi. h. restat tantiam idea humanitatis , seu idea ina Petri nisi λα- manitatem non exprimit . NihiI'igitNr novi, idemst Petri . De univcvialis redderetiar . aecessie . sed quin potius aliquiae Eefractum ab ea sm fuist; atque hinc. v i antea ,' adhuc in vividua omnino est et singuἐaris . Illuae fan um mens praes=iειρ ι ne nem e ideam illam ceteris aliis homnibtis ob naturae li-
236쪽
m n se to sane indicio . mentem nostram ex rerum sensibili.
um id eis reliquas sibi producere . aique ideirco in iis sibi eudendis a sensibus mediate pendere. Q. E. I .Pars obj ιiones . 466. ob. r. adoarsus primam secundas Pro oεitionis Par-ιem . Minus dissicile est . rem aliquam de nou ereare . quam ipsam ex alia re , quae diversa sit . educere . Ita Pro et ominus di melle est e reare Angelum . quam eum ex lapide Pro- dueere t hoc enim postremum praeter Angeli creationem , po-2tulat quoque ut lapis anni hiletur . At id este a materialibus impressionibus ad e erebrum delatis sunt plane diversae . Nee Porro releri , quoa ipsae modi sint . non substaraia r quadratum siquidem substantia non est . sed modus; attamen ex spivi tu providuet non potest. Cum igitur idone sint aliquid spirituale; ex substantia . ve I qua Iitate . vel modo materiali eauci sane non Possunt. Ita sera Malebranchiva a . a. Sensus sunt diversi in diversis hominibus . Si itaque a sensi-hus Pendat mens nostra . rerum gensibilium ideas in hominibus diversis diversae essent . vel saltem sciri tuto non posset . quaenam idea ait eadem vel similis eum ea . quam aeui homines de eadem τε sibi producunt. 5. Probabilo est . mentem nostram Remper cogitare e q.
322. γ. Ergo ipsa antequam sensus sunetiones stuas exerceant et dum seriantur . aliunde prosus quam n Rena thus suas ideas sibi eudit . Ita sere Monteirus iv .
- έ. Nobilior substantia . uti est mens nostra . ignobiliori . uti sunt sensus . in hae hypothesi subjiceretur 3 quod sano diei haud posse videl- . t 467. - . ad 3. Totam hae Malebranehit argumentum eos dumtaxat premit . quibus visum est . ideas proauei ab anima
T impressioni Eus . materi Ith usque imaginibus in cerebro imis Prea ia tanquam ex pra existente subiecto . quasi nempe laudatae imagines . sive sint substantialia Democriti eorum id -δα . 8ive speetes sensibiles Peripatetieorum. 2pirituales a men- ο no Stra reddantur . indeque verae ac proprie dictae idea a
237쪽
e Vadant. Noa eommentum hoe non modo non probamus . sed quiti immo refellimus invictissime *. 46a. γ . Dicimus tantum .impressiones in cerebro saetas esse oecasionem . quatenus naillarum praesentis in excitatur mens nostra ac deler minatur . ut vi sua de novo ideas sibi prodaeal r eadem serine ratione. qua Volantas ad praesentiam pereeptionis alicujus objecti ho-nt . non autem ex pereeptione ipsis tanquam est Prae existenta ubjectis , actus suos sibi cudit . Nihi I isitur ad rem . quod Piritus educi nequeat ex eorpore . neque corpus , aut οjus
468. 4. ad 9. Ad praesens iustitutum quod perlinet . rosa ensibiles in duplieem veluti e lassem dispertimur . Aliae . uti coloros . soni . persimiles intendi possunt ac remitti ι non i-sem vero aliae . puta impenetrabilitas . vel etiam extensio at universum spectetur . Quoad posteriores nihil plane consert
ensuum diversitas i sive enim magis sive minu, persectum it organum tactus . semper: tamen et costantissime omne
Innino homines aequέ norunt . corpora esse impenetrabilia . Ad priores quod alii net . noti negamus . organorum diversitatem locum Dahere quoad diversitatem nostrarum cogniti O num pQεse; unde non nisi judicia relativa serri circa easdem debent Log. Annot. ad g. 2sa. . Verum cum illa ipsa sen suum diversitas plerumque assa soleat accidentalis ; fit inde . ut Circis plures res eorporeas sani homines inter se omnin consenti aut . Ceterum hoc Seeptieorum argumentum aequae Premit vul ipsos Adversarios i in quavis enim hypothesi ce tum est . mentem nostram percipere res sensibiles Plane Con i entanee ad motiones t. quae in nostris sensibus fiunt c j. 5 7. , quaeque idcirco pro eorundem sensuum diversit te et mutatione diversae in diversia veI etiam in iisdem homi uibus
469. 4. ad 3. Afiima non insunditur in eorpus . nisi istud ad vitales suas obeundas sun et iones aptum fuerit et ex Pedi tum c s. i84. . Quare vel turi primum habet . quo ad Per-eipiendum determinetur I. sua. . multoque magis , quum foetus in lucem prodierit. Ad summum externi sensus quan doque seriantur ; cum tamen vel in olus interni , vel ideae Peraexterna organa antea acquisitae esse Possint aliarum id earum elut materies 3 profecto ex quo mens semper cogitet . no
inde Fequitur . ipsam ideas .liunde quam per sensus sibi Pro
238쪽
nus i. pietor ab inqtτumentis. ita a sensi h pendet mens nostra .. Illud non dedecet a cur porro istud l47 r. m. 2. ado ergua secundam ejusdem Proresitionis partem. Fensus mi ai colores sonos extensionem similia menti non repraesentant ded id ea Dei. aliarumque rerum spiritualium et abstraetanum nihiΙ cum colore sono ex te nato ne similibus
a. Sane inter res corporeas et pirituales nulla est proportio . deo ut plus aualog ae Sonos inter et colores . quam inter illas reperiatur ; atqui tamen eo loris idea ex idea soni fieri nequii t ergo neque idea Dei . aut similium fieri ex sensibi
lium rerum ideis potest . . . . M
i 5. Angeli plane independenter a sensibus res cognoscunt 3 cur non et mens nostra Ila Monteirus ca . . . Si id ea universalis ex ideis terum sensibilium fit 3 oue quaeso ex qualibet singulari rei sensibilia id ea nequit mensideam universalem sibi producere t i i . 5. Lex aliqua naturalis . aliquod rationis lumen atque die tamen omnibus plane hominibus communia sunt . ac Prorsus φadem . At, hoe ipso non pendent a Sensibus ; nam de suum idem int singulis hominibus sunt diversa o. Tum numquiὰ nam illa non baberet mens nostra. at sensibus alligata non esse itIia idem Monteiru bὶ . . . o L. . 6. Sed ideae sensuum sint eaedem in omnibus; nulla lamen certitudo . quae mela physica sit . esse in nobis posset Nam in loe kiana hypothesi reliquae omnes cognitiones nostrae nrerum sensibilium id eis . istae vero a sensibux pendenti quae libet igitur nostra cognitio in sensus tandem 'refunderetur rex iis fun mentum originem firmitatem desumeret. ι eatenus Certum esset'; toιum esse qualibet sui parte. majus . qua te Mus certum est existe ne partes et totum . haec Rule mi existe rei nobi constaret ex sensibus. Atqui sensu nisi evidentiam Physi eam ac certitudinem parero in nobi non possunt. It
239쪽
72. q. ad I. Ex quo sensus non repraesente ut ment; hi Acti colores . sonos . verbo , res sensibiles . hoc unum evinoitur . scilicet Dei . aliarumque nbstractarum rerum et spiritualium ideas ab ipsis sensibus immediata seu Proxime non Pendere . At ne pendere quidem mediate seu remote . Pro handum adhue superat Adversariis . Nobis certe videtur , contrarium diei non sine ulla ratione posse f. 465. .
. I. I . aE I. Res corporeas inter et Deum nulla quidem Proportio ratione naturae intercedit; tum minus similitudinis est . quam sonos inter et colores . Si tamen relationem spectemus . plane aliter sese res habet 3 ea enim lania est , ut res eorporeae . quae contingentes sunt . sine Deo , qui est Prima earumdem caussa, neque esse possint neque eomcipi. Hinc facile quin et necessario ex ipsarum existentia existentiam Dei per Tatiocinationem deducimus . Qualis porro relatio ae proportio . saltem rhtione cognitionis alias res abstractas et spirituales Inter eorporeas sit , paullo ante observavimus ibid. . talis nempe , ut ex rerum sensibilium id eis ideas quoque il- Iarum rerum facile nobis comparemus . Quocirca nihil refert . si ex idea soni eo loris idea fieri a mente nostra non possit. 4 έ. ad 3. De mente humana . et quidem quatenus in hoc unionis statu est sui corporis sensibus alligata . hoc loci disputamus . Nihil igitur a a rem Angelorum cognitio . quae
Non pendet a sensibus : ipsis enim carent . atque eorum coninditio ae status comparari eum nostro nec potest nec debet .
475.. ali ad 4. Ea de caussa ex qualibet singulari idea nequit mens nostra universalem sibi producere . quod aliqua id ea singularis . puta Petri . quatenus individuum est . extendi adires alias non possit. At plures sunt singulares idem quae apoliari per abstractionem possunt iis omnibus . quae rem uti individuam repraesentam i qua quidem in hypothesi id ea quae auperesset . fieret universalis . hoc est . ipsam aliis si milibus rebus aeque aptare non immerito PD11 et mens noFiras I. 465. et Ann . . an Li ι476. M. ad 5. Aliquam legem naturalem . tum Inmen aliquod rationis atque die tamen in actu ρrimo speetata omni
bus plane hominibus eo in munia esse atque eadem . concedimmus IulMntissime ε alia auiam spectem lur in actu secundo .
saltem in hominibus ad usum ratio his jam ventis . et eluo doliqua evidentiora principia illud idem istemur c g. 588 .E So . concludia . haec ipsa priueipia ab id eis per sensua
240쪽
cedunt . Sane nihil minus r imprimis enim quaedam ideae eteognitiones Per sensus haustae sunt eaedem in omnibus et plane communes I. 4t 7. . Tum etiam concesso . quod diver- ae sint ι ex ipsis tamen per reflexionem . meditationem , ab stractionem . ratiouinationem plures vexitates luculenter deducuntur . uIi antea observavimus f. 465. . et in sequente responsione manifeste ostendemus . An porro rationis exercitium mens nostra haberet . si sensi hus alligata nunquam fuisset . nihil nostra . qui de uno praesentia unionis statu dissu
477. 4. ad s. Ut quantum a veritate alienum sit . nullam esse in nobis posse me a physi eam evidentiam ac certitudinem si quidem omnis nostra id ea et cognitio vel immediate vel mediate pendet et a sensibus . demonstremus in vittissime 3 supinponamus . quod sensus Iapidem ita menti exibeant . ut haec non modo cle illius existentia non sit physice certa , verum etiam vix ullam habeat vel habere possit de eadem probabilitatem . Nimium sane Adversariis nostris eo ne edimus. Vide tumen , quot Veritales . et quidem metaphysice vertae atque evidentes inde naseantur. Nempe certa est mens nostru Per onsum intimum . id eam Iapidis se habere . se de lapide cogitare e Certa de suimet ipsius existentia ; certa se simplicem se . acti am . penetrabilem ; proindeque non materiam sed spiritum 3 eerta se esse eos contingens . atque ideo ens nece sarium seu Deum existere . qui se e nihilo eduxerit . eon. vivet , moderetur . Consulatur Cartes ius . qui in suis mili tutionibus ex Prine ipio illo . ut vocat . cogito . ergo βram . quod in saeta a nobis hypothesi sartum te elum servBtur . o P. ratiocinationis alius atque alia a veritates omnino ac meta Physi-'ςe eerias jure optimo inseri . quidquid demurn ait de sensu Mm atque etiam de aliorum eorporum reali existentia . Sed ad lapidem redeamus . Sive eerta sit mens nostra sive dubia de existentia ejusdem I, pidis ; certa tatnen est . se habere ideam totius et partium . Hinc porro si hanc ipsam sive veram sive chini aeri eum totius et partium ideam vel minimum ex
Penderit . verissimum illud principium . tortim est qualibet suίParte majus . sibi tandem eudet . uti paullo superius dicebamus F. 465. . Videat ergo Cl. Non tetrus quam sutile sit huc ejus argumentum . ac simul quam invicte adversus scepti-so sum PhIaicae tum mel arbIsieat acientiae , evidentiae ,