장음표시 사용
221쪽
α18 Da idearum natura quod essa nequit At realitaess rerum exsistentium ave possibilium sunt exκmplaria . idest laeeae . ut Patet et ergo ante omnes ideaa debet ideas easdem eontinere. quas frent Pugnantia. Ita idem Genuensis a . Subdit porro i nequa vero aici P rest . res illas . quarum ideas sibi producie . eminenter aut virtualiter in menta contineri nisi etiam Eicatur . mentem humanam esse aut Deum . aut Dei Parism . . ideae sunt quid reale et spirituale . proindeque materiali hoc mundo pei ut ius t ergo si mens easdem sibi Produceret . vim quoque haberet ereanὰi . essiciendique res mundo , quena creavit Deus . perseeliores; quod certe repugnat.
Adde . difficilius esse . rem aliquam ex alia re . quae at Ver sa sit . puta Angelum ex lapide produci . quam ipsa ita de Bovo alva ex nihilo creare . tia sero Malebi anchius bo . et laudatus Genuensis . 5. Si ideas sibi cudii niens nostra . vel eas producit ante
quam percipiat . vel postquam percepit . vel eo ipso momen to . quo Percipit . At horum nihil dici iure poeteat I. 597 γ.
6. Perceptio est actio , quas idcirco praes opponit oblectum. eirca quod ipsa versetur . Porro idea est obieetum Percemptionis et perceptio itaque ideam praesupponit . Sed hoc ipso Idea non fit a mente i fieri enim nequit nisi per aliquam intellectus nostri aetionem . Haec autem actio intellectus est Permeeptio i ergo idea a mente per perceptionem fieret 3 quod equidem esse nullatenus potesti ex dictis enim perceptio Prae to Meo ei ae. Proρ. 284 6 Loco su erius citata .
il comun senso da' pia illuminaii Filosofi di quesio
Meolo . inquiι idem Genuensis Epist. ad Contium n. ro. Ita fatio , che piu nun si dubitassu di questa dot trina . iusse . the in mento Puli hono ella varia mente associare dellaidee sempli et . puo da quello conjetturare deli' aure . est rar-re delle se inplici dat te assuetate a m a non puta Per ni una R-niera sor marsi delle Prime . e seruplici . elle sono come lamateria de' suoi pensi eri . Sed eur istas nequit sibi cudere .
telligibile . etie possa i atta sopra ii motido sensibile de ' cor- Pi : in questi due mondi eguat mente la materia non si Pubdali' uia inci creare . ma si de e rice vere .
222쪽
Hipponit . id eam tanquam objectum ι ei rea quod versetur ;aliunde vero quod praesupponitur , uota fit pro secio per id quod illud ippum praesupponit , uti manifestum per se est. . Si vi . de qua agimus . mens nostra donaretur . posset ideas numero infinitas sibi producere a quocirca infinitam haberet potentiam . Tum cur aliqua ε ideas nequit . etiamsi velit . xihi essor in ara r Postremo quid sit idea . omnino igno. Fat , quomodo ergo eas ipsas sibi pro duo ii t447. η. ad i. ignor ut pro secio mens uostr. res . antequam ipsarum ideas sibi producat a sed larnen eo ipso leni pomre . quo eas producit . eos noscere res illas potest . ne rea poseognoscit . Quanam porro rotione a ventra id queat . . dicemus postea .
Exemplum pie loris nihil pl ne nos urget . hiat; nguenda
sunt naturalia agantia ab arti salibus . Baec . uti est Pi e tor , opus hahent idea exemplari . o qua ad agendum de . terminentur . et ad eujus norinam opus suum conficiant ι nomautem illa. uti in percipiendo seu in audendis id eis est mens nostra . Satis est ae super . si obieetum eorpureum per Senao riorum organorum impreasiones . vii par est . eidem exhi.
448. 4. ad x. In ea . de qua agimus . hypotbeFi eo mine titia sane non est ac poetica nostra da corporeia rabus eo gnitio . Cum enim mens alligaιa sit sensibus ι quoties sensus ipsi per accepias impressiones materialia obieeta eidem monisti . uti fas est . repraesenteni . haee ip a objecta peret pii a tum e eris est d. suarum eo gnitionum veri tyle ex quo uerta sit . quod sensus . si de hi ita sub sint eonditionibus . sunt fideles nune ii . testes, ministri Log. i. Ist. usa. . Exem Plum pie toris . quod Genuensis persequitur , ut hil no Pra-
ις. q. ad 5. Objecti vae rerum Fealitatis nomine iure Inmielligit Genuensis ipsas rerum ideas I. έi6. . Quamobrem
mentem continere realitatem obieetio am rerum perinde est . ηc rerum ideas continere . Quo semel statuto . binis verbis objectum ejusdem avgumentum diluimus . Nempe mens nostra ante omnes ideas non formaliter . ut aiunt . sed virtualitert'ntum objectivam cognose endarum rerum realitatem in saeontinet . scilicet vim bati ut potentiam iacultatem rerum ideas sibi producendi; eadem plane iratione , qua mens iPsR nle-ἐquam judicet aut velit, iudieium ae volitionem im o Prae continet . Diuiligod by Corale
223쪽
allo, De idearum natu Ha. 45o. Porro sutum iacit imperitia idem Genuensis, dum sub dit . neque vero dici potest . res illas . quarum ideas sibi
Produciι . eminenter aut Oirtualiter in mente contineri . Ε- quidem mens nostra virtualiter in se non continet res . quam 'rum ideas sibi essingit . Verum aliud sunt res , et aliud ea Tum idem . De id eis rerum , non de rebus , quarum ideas sibi pro dueit mens nostra . hoe loci disputat Genuensis et cum eo ipsi disputamus . Apage itaque vel minimam panthe ismi suspicionem . qua sicut non semel quasdam alias Philo- o Phorum opiniones . ita hanc'. de qua agimus . Per fas et Nesas aspergit . - 45 . ηι αα έ. Ideae sunt quid reale et spirituale . non tamen Substantiae sed modi . quae proinde vera proprieque dicta creatione opus haud equidem habent . ut producantur . Ceterum an non quid reale sunt et spirituaIe mentis nostra volitiones 3 attamen vel ipso eo ne edente Malebrauehio On-rol. f. 298. a nobis ipsis fiunt .
Idear profecto , eum sint modi . sunt substantiis cor Poreis longe ignobiliores . Moc idem tonstat . si ratio quae seri po3sunt . speeletur ι, modi enim per simplicem Produ
rionem . Per creationem autem subflatiliae existentiam suam
Pecipiunt . Mens igitur ideas producendo . Nihil essicit . quo lsit inundo materiali persectius . Ceterum Malebranchio opivi
tuales mentis nostrae volitiones rursus objicimus .
Quod subdit idem Malehranchius , ad modum pertinet , quo mens nostra ex rebus sensibilibus ideas sibi producit , ac ue
45 a. 4. . ad 5. Noe argumentum eo demum spectat , ut Ostendat . nostras ideas realiter non distingui a perceptionibu3 I. 597. quod si esset . validius haec , quam vindic
mus . sententia firmaretur I. 445. . Iuverit tamen ad La . quae mox dicemus . paullo ae curatius attendi Sse . 45b. 8. aae 6. Si id ea supponatur non distincla a Perce P tione . facilis sane est ad hoe argumentum responsio . Sciit Qui Pereeptio est quidem actio . quae immediatum praere qui Tit objectum . cire a quod versetur . At ejus id genus obje atum non est idea . de qua Adversarii . Nempe forma quae dam seu imago in anima praeexistens , si de sensationibus Ser mo sit ; sed est interna cerebri motio . quae mentem na, Per cipiendum detorminat Porro rerum sensibilium id eru Seu ε. Suitiones'. quas hae via mens sibi cudit, sunt materies .eu. obje- . Diqili od by Corale
224쪽
atque origine udio hi et tum , ct rea quod mens ipsa versatur , dum ditiarum abstractarum rerum ac mere intelligibilium ideas seu cognitiones reflectendo . res Seu earum ideas inter se comparando . abstrahendo . ratio ei nandoque sibi producit . uti in sequente disputatione aeeuratius exponemus . Ita Arnat disiae . 54. Sin nutem idea a pereeptione realiter distingueretur , alia via procedimus , quidquid demum hac super re putaverint alii . atque asseruerint . Sic itaque opinamur . Mentem humanam idea Platie omni primitus destitutam , ac veluti tabulam . ut ajunt , rasam supponamus . II es , quas Primum cognoscit . sunt sensibiles . ut manifestum cuique tum sui ipsius tum aliorum experientia est . Id genus res agant in SED-3us , mens vero a motionibus inde productis delatisque ad
cerebrum nil percipiendum determine lue ' . Nulla hactenus apparet idea . quae a pereeptione distincta sit ac diversa. Sed interim haec ipsa perceptio . quae est ejusdem mentis modificatio . mentem ipsam velut modificatam . seu aliquod Sui Vestigium in mente reliquit ; eadem sere ratione . qua . ut sensibili utar exemplo . per sigillum imago in cera imprimitur ' . Hoc vestigium . quodcumque de muni ait . quod
In hypothesi quod eorpus non phys ire et immediate
agat in animam , neque Proinde hanc ipsam immediate de- erminet ad Pere*ienaeum , loco corporis assignari debet Deus
'' Nos non latet . hanc doctrinam et salebrosiam es se et dissicultatum plenam ; υ erum non adeo fortassct a re rum natura abhorret . ut ν et reριι gnare . oel saltem GPer nenda ac nullius usus p titanda sit ac videatur . Mit timus Supernaturales habitus . tum charaeteres , quos quae clam Sacramenta in mente nostra imprimere . aIque etium vPere Se . catholica indes docet i titi enim ipsi effectus sunt Eloini o epis . ita etiam vestigia Perceptionum esse Poterunt operis nostri sive actionum mentis et crus . Naturales habitus Patillo altentitis exPenesamus Convenie inter Philosophos . lasos esse quasdam , ut a irent , facilitates . quas exere itio nobis comParamus , quae quo naturae non inditae sunt . scd stipera Edantur . Qitur repetiti aetus quidquam in nobis relinquunt , quoa an
225쪽
pereeptioni , Perceptaeque etiam rei respondet . atque in memte . Perceptione ipsa cessante . adhuc perseverat . nos ideam adpellamus . Hac semel statuta hypothesi . et idea a men esui et . et a Pereeptione distingueretur . Primum illud i nam sicut inens percipiundo sese modificaret . ita hujus modificationis vestigium . hoc est, ideam sibi produceret. bed etia in
ea in nobis ipsis non fuerat. Numquiκ nostrum eorpus ια
bittis suos habet . non autem habet suos mens nostra y Non. negamus . habitus mentis a eorporis habitibus Plurimum Pen aere ; sed tamen nemo fortasse negaverit . animum quoque iι- σ3se Per actuum suorum exercitationem comparatum aifectumque . ut facilius expeditiusque similes actus stibinde Oxerceat . Nobis Profero persuasum est . facilitatem a a re- sexionem . attentionem . abstractionem . contem lationem . at ocinationem . aliasqtie ceteras mere incelligibiles mentis
no Strae actiones quid iam esse quo a mentem ipsam sidiae , cum intelligi o ix possit . quomodo sola , sola . inquam , fa citi GAE . quia rursus excitantur in eerebro emdem oel aimoles motiones . ades valeat . ut etiam mens ab his essecta iaciti- ε e editiusque intellectiones suas exerceae . quin et ΦεαGIι quια in se habeat . eujus subsidio vires stia/ facitius Promtιυε que exerat . Iam uero si repetiti mentis actus aliquid in mente *sa relinquia ni ; eur non etiam Percutione quod sui oestigium . formam , imaginem . veciem , σeu uoi tatι ori vocabulo nos ideam adpellamus rSed aliud phaenomenon . quod ad rem nostram Proριπε attinet . itio erit evendisse . Non semel fit . ut perceptae Gli
cujus rei recordemur, tum recordemur deinde . nos antea recor
autos fuisse, quin tamen simul reminiseamur rei. qtιam Primum Percueram ti3 . Nemo I rtasse est . quid id gentis phaenomen maliquando expertus in seipso non fuerit . Pervii vitatis gruita
Percvtιο red oocetur A ; Prior reeordalio B . quae Prueter teratam rei Perceptionem complecti rer quoque advortentiam 3era xenexionem . qua conscii reddimur . nos rem illam eu Pcrcvisse ; haec itaque ipsa adoertentia vocetur C r si teria demum rce Ordatio . seu recordatio recordalionis D. O m
226쪽
alterum i ea enim realiter a se invicem distinguuntur . quor uin unum sine altero existit . vel saltem existere Potest Onιοι. q. Iu8. n. 5. . seu quae separari u se invicem que uul . Jam vero in hac hypothesi id ea . cessante perceptione , adhuc Persisteret . Si haec altente perpendantur . eonstabit . non desiderari objecta . circa quae nostrae Perceptiones versentur . eaque partim esse in otio ues cerebri . quae non fiunt quidem a mente . sed neque sunt ideae sensu proprio accepi ae
qvam advertentia C . Hano igitur adoertentiam pro objecto habet posterior recordatio D . Porro adὐertentia haec non In erat nisi plane intimus mentis nostrae actus . atque . ut ita dicam . Oelut intuitus in Pereurionem Α . scilicet in
actionem immanentem ejusdem antinae . Quare non Midetur .
quod Per Usam uestigium aliquod impressum in cerebro sitierit , quod illam immediate repraesentaret . Nunc quaeat e-rim . quodnam sit immediatum recordationis D objectiam rAon equidem rei perceptio A r haec enim menti non exhibe tur . Non oestigitim cerebri . cum nullum in eodem imyres rem fuerit , quoa Iaudaeam adoertentiam L. e rimeret . Non deniqne eaEem ipsa aetutilis aduertentia C; nam non ferae
nisi actio , aetio antem haec cessasse sumonitur antequam habereItir 'ooterior recorEatro D . Sisperest ergo . tit adver
lentia C qtiquod sui uestigitim in mente reliquerit . quoia sit immediatum recordationis D Objectum . quodque nos iuu-am aEoertentiae C adpellamus . Hoc idem diei posset ese alι is ceteris mentis nostrae aerionibus . adeo tit qtiaelibet aliquod Aui pestigium seu laeam in mente ipsa Meltit impreasam relinquat .
Tandem tomyertum est, mentem non recordari rerum . ad quarum impressiones antea minime attenderit . Iιe et res illore affecerint sensus externos , impressiones Osae fuarine ad cerebrum delatae . in eoque reti nerint oestigia remona Π-tia . Neque enim ad horum impressionem id cerebro requi-rittir animi attentio sive acloertentia , eum impressio illa 4 it effectus mechaniens . haec autem aduertentia im reSSiΟ-nem suPPonat . Fieri igitur potest . ut ad iteratam earumdem
rerum Praesentiam rursus excitentur oestigia antea imPrea εα in cerebro . et res per ea repraesentatae Percistiantur . Cur
227쪽
ααι De idearum natura Log. g. Io. . neque de iis hoe loci disputamus a partim isque esse veros Proprieque dictas ideas a mente Produc las . et a Perceptionibus ipsis distinctas . Hae porro ideae fierent quidem per perceptionem seu actionem intellectus ; non essent tamen objecta illarum perceptionum . per quas illae ipsae numero idem fierent . .ed Perceptionum aliarum , quae Subinde . Cur ergo nulla unquam de iis rebus habetur recordatio r Nimirum si animus non advertit Priorem impressionem . nopercipit quidem res ipsius impressionis causaS . neque Proin do tillas de ipsis ideas sibi producit . Ut itaque haleatur re cordatio . Mideriar necesse . quod animus sibi credat rerum ideas seu oebtigia syiritalia . quae utiam Post Percutionem in eodem Oso animo perSeverent , quaeque idcirco ab anteacta perceptione illa sint realiter distincta . Negiae Mero abs me imPortune quaeras . quid demum sintia genus oestigia . Nam plura inesse in mente scimus . quae tamen quid sine. Omnino ignoramus . Saltem cur . insta S . mens unico oelut intuitu omnia haee νestigia in eadem ecuaevicta , ipsique intime atque aeque Praesentia non dignoscit i Sed oleissim peto . cur unico oeluti intuitu non cognoscit ea omnia . quorum oestigia Meι impressiones in cerebro hie et nunc sunt aut fiant i Nemro attantio naatra eum
innita sit. si in uno υel alsero spiritali vestigio defaea fue
indica imus . quamque acriori doctoriam judicio eo libentius subjicimtis . quo nos tanti nosipsos non iaciamus , Ne nostras Opinationes decretorie ac veluti ex tripode aliis Menaeitemus . Si cui placuerit . Poterit ipsam ulterius Promo vere ac firmare . Illud certe commodi inde oriretur . scilicet ut faciliori negotio explicari fortasse possint memoria.
Phoenomena; tum cur mens nostra : etiam Post mortem eo
Poris anteactas cognitiones aE se reoocet ; quique demuminat . ut mens ipsa , quo magis a rebus sansibilibus . coγο- reisque phantasmatibus sese abStraxerit . eo etiam acutius profudiusque res metaphi4icas abstractasque oerget et Con-
228쪽
neque origine II 5bἰnde a mente producerentur ι quod sane neque insulsum est neque absurdum 'P . 495. e. ad 7' Infinita potentia requireretur . si aut ideas
assent actu infinitae . aut infinito modo rem aliquam mens Cognosceret et hoc enim concipi nequit . nisi mens ipsa infinita osset . 'uli quoad Deum perspicuum per se est . At nihil horum vi hyothesis , de qua agimus , almitti neeessario de-het di nostrae quippe ideae. finitas actu sunt . et nisi finito modo res non cognoscimus . Eo modo se habet in te te eius , quo voluntas . Sicuti vo utitas potest sue eessione a Pia atque alitiobjecta . si praesto eidem suerint . velle ; ita quoque potest intellectus alias atque alias rerum ideas sibi produceret . quin
potentia instesta necessario requisatur .
456. Ea porro de caussa non potest mens omnes ideas ae tu sibi producere . quod et sinita sit . et a rerum actἰone . Prae serti in si de sensibi ibua sermo fiat . omnino dependeat . 457. Neque demum mirum . si mens ideas sibi cudat quamvis earum lan 'unx ac naturam prorsus ignoret . Vult procul dubio , nec tamen quid reapse sit suum mel velle . ipsa cognoscit . uti vel ipse Nalebrauehius sane te fatetur
, Huc etiam perlinent ea argumenta . quae aisversus ereatu rarum vim et emeaciam universum speeta lamr urgebat Mabe-
Ex haerentis dieris Deite constat ad ea revonsi quibus ideam a pereeptione non distingui Probare conan
eo em momento temporis producatur . quo aetio fe ; quα 'tus proinucitur . quam uix aestio ipsa et effectus in He Pro εHuctus non sint omnino unum' idemque 3 D 'beyo' ara eoenire profecto debet , etiam dum e eaturae utcumque verantvr . Neque est in titilis idea . quam mens' res Percistiendo
albi Producte i lasa namque iri sero it tamquam immedia rem aliarum subsequentitim perceptionum objectum . 26Diuitiam by Corale
229쪽
226 De idearum natura , - . .. c. UAESTIO XVI i Utrum in omnibus omnino suis ideis sui evdendis a sensibus Pendeat mens nostra , et quomodo l
458. SehoI. Aliquam id earum nostrarum a sensibus depeu. dentiam agno cunt sere omnes ; sed tamen diverso prorsu modo uandem explicant . Plutonici pendere asserunt , qu&te. nus ideae in Praexistentiae statu jam habitae . in statu unioni 1 Per sensus iterum excuantur ac velut refodiuntur c f. 4or. . Malebrans hius . qualenus sensus sunt caussa , fur Deus ideas βuas menti nostrae conspiciendas exhibeat ae repraesentet c li. 426. . Occasionalistae . quatenus Oensus ipsi Deci
occasionem Praebent , cur se solo ideas in mente nostra Successione et immediate producat I. 4 39. . Haec expendimus jam ac resutavimus . Alterum quod Postremum est , u Perest' dependentiae genus . Cum mox ostenderimus . men
tem nostram vi sibi congenita ideas plane omnes sibi producere a quaerimus , utrum mens ipsa in earum productione ab
iisdem sensibus pendeat I Quod quidem duplici modo obtineri potest , nempe immediate . quoties Oensus mentem ad Suetas ideas ν ibi cudendas immediaio excitent atque determinent; mediate vero . si mens ipsa ex id eis . quas immediata sensuum ope aibi excuderat . ideas aliarum rerum . scilicet abstra
clarum ac mere intelligibilium sibi ipsi demum Producat .
Sententiarum compendium . 459. Omnem omnino idearym a sensibus dependentiam omedio tollunt Lethnitius . ae Wolfius . quorum ille docet . omnes ideas non modo esse 4n maypa . ut ait . cosmograsthi- ea vel uli insculptas descit plasque Annοι. ad n . 6. g. 553. . sed eliam pine ulla sensuum ope paullatim evolvi i alter vero . fieri quidem a mente ti*mana . cum ideae non sint nisi Perceptiones ν sed tamen id operis mentem praestare sua Pio Natura ac genio . quin a sensibus vel minimum Pendeat ,
Contra pugna hi scholastici et Lochiani , qui hus Probatum este e Iebre liud ae vulgatissimum i nihil est intellecια . quod Prius non fuerit in sensu . Cum tamen quoad modum non pla ne inter se conveniant i singulorum opinationem suorsum sodilucide expon mus necesse est . 4so. Scolastici itaque arbitrati sunt . sensibilia objecta existerna in sens la nostros agentia non localem tantum imprus sionem Diqiligod by Cooste
230쪽
atque origine sara one ira seu motum eisdem sensibus communἰeare . verum e tia in corporeus quaSdam exilissimasque entitatulas . quas ve-eies intentionales vocant . quaeque non substautiae sunt . ut salso opinatus est Democritus et Epicurus I. 4 2. sed qualitates tantum ab ipsis corporibus sive egressae ei hue ilia lueque delatae . sive in medio . quod intercedit . indeque etiam in sensibus de novo ae successione productae '' . tandemque ad illam usque cerebri nostri partem propagatae . in qua imaginandi vim collo eant ι Materia Ies has species appellant etiam im regines . Phantasmata . simulacra . et ideas mater ales . quarum suetamorphos in ita ex pikare eonantur . Duplieem in nobis intellectum , agentem et patientem Confingunt . qui sunt vel binae vires . facultates . potentiae uni us ejusdemque animae . vel bini gradus ejusdem virtutis . atque a se invicem realiter . ut putant Tho in istae ca) . perseo tisias formaliter b . iuxta alios demum non nisi ratione distinguuntur e . Manifestum hine est . quantum ab Arahi bus . quorum opinionem superius retulimus I ῆ. αἶs. . dis- erepent hae Super re Seholastici . Unicuique peetiliare suum munus adaeribitur . Ad agentem quod Periin et . Iohannis
Pieeolo mineus lib. t. de humana mente caP. II. 'a Intentionales dicuntur . sio e quia ob ipsarum renuἰ- Lalem ad spiri utiles plurimum aecedunt stoe quia in hominibus a a cognitionem asque aa intelleetum ordinatos su nec P. Frassen to in disput. 3. seel. 3. art. I. .
' a Quidam Ee Sehola philosophi putant , Iaudatas cluatita
tes Prius in obieetis existentes ab eisdem egredi. medium. Puta aerem Permeare . subire sensus . ac demum deferri ad cerebrum ibique sisti. Cum antem ineri istud non Possit , quinissae de subjecto in subjectum eranseant ; alii , qtios inter P. Frassen . o Pinati sunt . easdem da no oo ae successio e produci ; eadem ferme ratione . qua . Ivata Recantiores . aer a sonoro eorρore immeetate perculsus et excitatus aerem sibi proximum atque Da Porro sic movet ac percutis , ut hic motus ad aures nsge propagetur . producta in ipsis impres-Nio deferatur ad cerebrtim . mentemque ibi existetntem ad illam aensationem excitet , quam sonum a repellam tu 3. Diqitigod by Cooste