장음표시 사용
351쪽
rere.persequidem, ut externi corpori calor,trigus,liumiditas,ficcitas,color,magnita do,Vreliqua modo comemorata: quae quia
dem sensibus manifestissima sunt: proinde, ut dixi,vim quandam demonstrationis habent. Per alia vero apparet substantiae cer bri magnitudo,per capitis scilicet magnit dinem:atque id genu itinus OP priori pro-Eximam vim obtinet. His igitur modis externae partes suos affectus produnt. Internarum vero partium affectus per alia sensibus ctiam manifesta cognoscuntur, non protinus nec necessario quemadmodum externatarum, sed coniectura tantum, quae a laborantium partium vitiatis functionibus scmuntur, vel excrementis, vel doloribus,
hisque vel omnibus,vel quibusdam siue primo ac per se,siue per consensum afficiantur. Ventris enim imbecillitas non per se, sed suis actionibus rexcrementis sensibus se prodit. Si quidem cibum continere is non possit, eius contentricem imbecillam:siacis FQuin ructet ac vomat, frigidum si nidorosum,calidum esse ipsum coiicimus ut postea cum sigillatim affectorum locorum, las explicabimus, dicetur. Nunc igitur tantum generales,tum internarum tum exteranarum partium morbo obsessatum notae
352쪽
SUHatre autem morbose cerebriaefectionesi dementia formis, aut sensuum,uelphantasim uel functioni quae uoluntatis reperio obeuntur,ofensionibus: aut palati,narium aut aurit me
eremenis, aut silue cerebri dolor diserent s.
Cere lassectiones ex sensibus, ex actuo G ε 3 principibus sinctionibus offensis deuprehenduntur .excrementis,& dolori qualitatibus ac differentiis Sensuum acaloneS,Vt ante diximuS,aliae communes sunt,ali propriae. Communes somnus revigilia:propriquero,visus, auditus, gustus, odoratus, 'actus. quae cerebri morbos testantur. Oculorum enim caligo, Maliorum sensuum hebetudo ac imbecillitas aliaq; vitia,non solum sui instrumenti sed, substatiae cerebri. aut spiritus vitium ostendunt, de quibus quoniam alibi fusius disputaturi sumus,hoc loco nihil dicemus Excommunis autem sensus Hfunctionibus somnus immodicus humiditatem frigus vigiliqautem calorem viccitatem cerebri ostendunt. Ex iunctionibus etiam quae voluntatis imperio obeuntur, quas Mactuosas prius vocabat GalenuS,cta rebri vitia cognoscuntur. Hae autem aut omni
353쪽
A PARTA 3 smnino deleta sunt,aut imbecillae tantum, aut corruptae Deletae quidem, ut in vel, menti apoplexia,in qua sensus motus totius corpori periit. Hoc malum adfert frigidus cras ius aut viscosus humor, quo affatim principes cerebri ventriculi impletur. Ques autem alter tantum ventriculus, id est aut dexter aut sinister impletur, ea pars quae illi A respondet,motu priuatur: dextra quidem,si dexter vetriculus:sinistra,si sinister eiusmodi humoribus impletus sit,atq; afffectio haec
para lupsis dicitur. Interdum motu tantum debilis est,siue totius corporis, siue alterius parti S.Atque tum minus corpuSaut eius altera pars mouetur, quam par sit. Fitque haec mouendi imbecillita refrigerato neruoruprincipio seu a sola intemperie,seu cum ha
morum commercio. nonnunquam refri gerantium medicamelorum usu. Fit hconstrictione aut compressione,aut substantiae cerebri crassitie. In summa, quicquid impe B dit quo minus mouendi facultas deorsum feratur,tantum imbecillitatem adfert si quidem tota non cohibeatur. Alioqui totu corpus motu,ut diximuS, priuaretur . Ex hac crarebri imbecillitate tremor nasciturescilicet neruoru origine ita refrigerata vel obstructa a frigidis viscosis aut crassis humoribus,
354쪽
3VO CLAVDIL Gog Niquanta mouere ac sustinere partem possiit. Atque hic motu non imbecillus sed depra uatus est,quemadmodum tacomitialis morbus graeci dira Aurum ad vocant que melacholicus aut pituitosus humor in ventriculorum cerebri seu medii seu postremi meatibus re Ctentus parit. Non enim,ut in apoplexia,affatim ventriculi implentur,sed solumi ut diactum est eoru meatus Facultas enim cineo humore ut e loco excutiat luctatur:lao autein totum opprimitur : quare perpetua haec affectio non est sed per interualla redit,seraquentius aut tardius, vehementius aut mi
lius pro humoris qualitate & quantitate. Vberior enim recrassior viscosiorq; maiores sifrequentiores:parcior vero aut subtilior minoresacrariores accessiones essicit. Principes functiones sunt,phantasia, qua imaginationem vocant: iudicium, rememo Driaequae aut in tot abolentur, aut tantum infirmae sunt,aut corruptae Ex imaginationiS resolutione caros nascitur rex imbecilli late cataphora, quam coma vocant. Est enim cataphora comatis species,ut ante docuimus. Ex corruptione aute delinu, seu(vigrare dicunt m)e Greeotiva, quam dementiam,si lubet,vocabis. Ad eundem modia extri emoriae resolutione catoche siue catal
psis gignitur ex imbecillitate lethargus:ex
355쪽
AR A R, A. Sireorruptione deliriuLSimiliter ex rationis resolutione ea dementiae species oritur quae
graeciS revola dicitur,quam noS ametiam aut
fatuitatem appellare possumus. Ex imbecilE litate stultitia,quam graeci mete oιμε μω- lo dicunt. Ex corruptione delirium in caro igitur deleta imaginatio est, cui ob hgnitudinem consentiunt iudicium hemoria.Itaq; sensus omnesin hoc affectu pereul,&motus voluntarii omnes praeter Vna respirationem quae libera manet Clausi octili sunt, salpebrae immobiles. Nullo enim modo attolli possunt: quod priore cerebri partem laesam esse arguit,sive inteperie vehementer frigida, siue frigidis humoribus ibide aceruatis. Ab eis de causis fit catoche, qua Vcatalepsin adpellari diximus. Ea memora a&mente iudicitiq; illigat ac occupat F detinetq;:unde hoc nomen sibi vindicauit, haec sensus omnes in sympathia trahit.Apertos habet oculos:corpus in ea figura in qua accepi relinqui trin recta quide, si recturin curua, si curiata: Min resiqspari modo quod scilicet affecta cerebri posterior pars sit. Caro proxima cataphora est, leuior tame affractus,sed eade qua caroscerebri sede occupat.
Ab eisdedit causis,sed mitioribus. Eam cataphore specie intelligo, quae graues profundosq; somnos inducit,ita ut ea correpti vix exp
356쪽
3s CZAvm L GALANI expergisci queat Altera enim est cataphorae differetia qua vigilate vocat .hactenuis humoris acrimonia parit. Est Maliud vigilastis cataphorae genus,in quo alternis somnis vigiliis detinemur, aut in medio exquisite vigilatiu dormieti sistatu costituti su mus. De his omnibus supra abiide disputatu est. Quatenus igitur eiusmodi affectus foulgores ac vigilias inducunt, sensus communis accidentia eis cententur. Quatenus verophantasiam laedunt aut delent,principum facultatum accidentia sunt. Lethargus poste riorem cerebri partem obsidet Hoc malo affect i rerum omnium obliuiscuntur, desita diosi sunt ac pigri. unde nome lethargo inditum est. Siquidem obliuionem desidio H. sam, aut desidiam obliuiosam significat se thargus Cum hoc malo coluncta febricula est. Mentem quoq; idem per cosensum ac dit. Ab eisdem causis quibus generatur chtoche fit. Ex his aute affectibus caros quidem xcataphora phantasiae sis suum,ca talepsis vero xlethargus memoriae Minoiatus voluntarii sunt vitia: ut ex ante dictis satis constare potest. Porro aut principes fiunctiones per se laedi pos Tunt phantasia quidequii eriat ac fallitur imaginibus: vocaturq;
hae,nobis eliriu:quae vox de rationis quoq;
357쪽
erroribus Vmemoriae dicitur. Fit aute malam hoc vel ab intemperie cerebri, vel a A prauis in eo colleistis litimoribusu ut postea dicemus, cum de rationis delirio dissere
mus. Non aliter enim ipsa quam phantasia asticitur. Resoluitur enim interdum tota, interdum imminuitur solum interdum vetaro corrumpitur. Primus affectus Iubio est, quem nos ad verbum amentiam interprctamur,hanc peculiari nomine fatuitatem di cere possumus, quae stultitia grauior est: quod ex Ciceronis verbis perspicuum es se potest Vt hominem, inquit, stultum, etiam magis infatuet mercede publica. Hoc extreme senes affectu laborare solent, at que etia alii a prima origine. Secundus a Vfectus euote,seustaeita dicitur,id est stui titia, fatuitate , modo dicebam minor ac imbecillior Vtraque cerebri frigore fit, fatuitas quidem vehementiori stulti
tiavero mitiori In illa mens non mouetatur, sed tantum sensus, quemadmodum in brutis. In hac vero mouetur quidem,sed imperfecte Tertius vero mαe .peoo , , hoc
est delirium dicitur. originemque habet vel ab intemperie, vel a praui Sc quemadmodum de phantasia dicebamus cerebri u moribus nimirum biliosis & melancholi cis Si cum prioribus quidem coniuncta sc
358쪽
bris sit,phrenitis:si sine hac,delirium naschtur. FebriSSt,oborta in ebranis vel sub mstantia cerebri inflammatione,vel citra hac accesis illic calidis humoribus Deliriu tam tum fit,si sine febre calidus humor velis poreata partes obsidet, aut si inteperie causida cerebiu laboret, aut etiam si e corpore, calidus acerq; humor ac vapor in capusseraturi quod in magno febriu impetu cotingrare solet:quo remisso deliriu cesiui. lincta ut phrenitis continuata affectio sit:deliriu quod quide per febre fit no est cotinuu, sed talisper durat dum febras impetus remisiussit. Exposterioribus nepe melancholicis humoribus hoc insaniae genus nescitur, quod DGraeci melancholiam vocant. Quonia autehumor ex quo is affectus sit, duplex est, ne pe frigidus fecudenturia,& calidus ac retorvidus, duplex insania erit Altera melach sica, alteradueicitae, id est fera mimmanis
Frigidus enim ac naelancholicus, melacholicam in nia parit, tristitiae, odiorum, me tus,terroris,&aliorum id genu accidem tium plenam. Vnde tot eius sunt differentiae, quot in melancholicis particulatim fata saramagines perent. Alii enim lupos, alii canes se eis credunt: unde dicta Lycam thropia, lynanthropia est. Alii se vi ereo dentes habere arbitxantur, alii aliudia
359쪽
ginem, animoque firmarint, vix per totum morbum deserunt. Omnibus autem eiusmodi melancholiis cornmunes sunt metuS, tristitiae, Mid genus multa: quae alio loco fretius docebuntur. Ex retorrida bile immanis
insania gignitur, me quae adlata bis fit, proxima:ideo lata febre, xsine febre fit Cum febre,si dum retorridus humor o qui ab eo suscitatus est vapor, per febri impe tum in cerebrum fertur. Sine febre dum idoliumor in eodem loco accenditur. Ideo et deliritima phrenitis dementia haec diciscia test, quemadmodum laec quae a bilios
humore nascitur,ut modo. sicebamUS .POrro aut in maioriso minoris ratione tu Lmodi dementiae disseretias obtinent: ut GalenuSin omentariis in tertium Epidei ora docet: ubi Hippocratem altis atque aliis verbis pro earum magnitudine usum fuisset scrabit. Eos enim ue sto artu qui leuiter
delirat. Est enim Aoeso sq, Vt idem interpretatur,breuis ac tenuis de stati hoc est, o AH 'moerreeeos ora. Et qui sem infigniter desipiunt mixemprobioeis: qucti quam Wαγα- orosob omnem dementiae speciem signa fi cat me ius submaUtem cum monte omnia Greo capiuntur.perperamque ob affectu V cbenuentiam ruouentur, ac feruntur x
360쪽
3s cx AvDII ALENE e re orgae vero, quum me velut mutilata accisaq: est qualis in phrenitici est. diraeci oetr enim pro phreniti de usurpatur .lassium, cum mensemota est ac perculsa lκμαusivoce vero,
cu furiosa insania est. A prauis igitur humoribu S, ac intemperie cerebri, eiusmodi tamentia', ut ante diximus, fiunt. Sed nec ab hisce solum me mouetur,verum ab iracu dia grauiore, timore,terrore dolore, aliisq; id genus animi morbis tam vehemeter con citatur,ut protinus nullo aut breuissimo in
teruallo desipiscat, quod ob humorti certe Hvitium aut intemperiem non fit,iam subito enim inteperatura serito potest: siquidem motus mometo,ut docet Aristoteles,no fit, sed incerto spatio teporis.Nec humor in timore aut terrore,aliisque animi affectibus modo comemoratis ad cerebru fertur, sed ad cor. Itaq; citra cerebri intepetae humorumq; comerci uomes ita cocitari ac turbari potest,ut plane deliret. Id igitur fit, rei quae obiicitur specie violentiu mentem concitate: quod maxime accidere solet his quibus imbecillior facultas est, quae obiectam rem grauiorem ac sit aestimat. Hac ratione ex vehementior iracundia furiosa dementia nascitur, ubi scilicet obieeta iniuria maior quatin sit,aestimatu C. quod accidit ubi ratio