Friderici Hoffmanni ... Opuscula medicopractica seu Dissertationes selectiores antea diversis temporibus editae, nunc revisae & auctiores

발행: 1738년

분량: 319페이지

출처: archive.org

분류: 철학

231쪽

naachi regionem exquisitus, conatus ad

vomendum inanes: partes extremae refrigescunt, tremere & convelli incupiunt , suffr frigidus caput vel pectus tenet , respiratio difficulter procedi I , nullus est somnus, eorpus iactitant aegro. ii dc valde inquieti sunt, virium summa iungitur proli ratio . alvi advertitur vel ingens adstrictio vel fluxio praeter modum , pulsus est vel eeler, debilis vel plane intermittens , mens alienatur a convulsiones oboriuntur &quae sunt huiuscemodi alia. Haee, quae lethum inferunt. symptomata a violentiori spasemo , qui universum sere partium mem-dranacearum systema venementius exa-fitat atque convellit , proficisci, nemo acile in dubium revocabit. Ex quo sane non fallax de venenata post iram vomitoriorum indole depromi potest argumentum. Accedit, .md post mortem aperto eadavere indubii virulentae violentiae characteres in conspectum veniant, uti ex sectione supra communicata patet, ubi ventriculi landus & duo. denum valde inflammata eonspicieban- tur , maculis patrim rubieundis , partim nigris hisce partibus inhaerentibus. 22. Non mi uus perieuli adferunt poli iram administrata pursantia acriora &valentiora . Est enim illis eadem cum

emetieis. imo ipso proprie sic dicto veneno perimendi ratio, siquidem subtili itidem dc ea ustico, penetrante sale sunt instructa, & spasmis agendo inflammationes in ventriculo 3c intestinis concitant, tragica producunt symptomata , celeriter interficiunt & post mortem sphace lationis funestae signa in ventriculo ae intestinis relinquunt . Quoniam itaque emetiea perinde ac purgantia , post irae vehementiorem affectum intra Corpus adsumta , spasmos faciunt &adaugent krque inflammationem suscitant, deinde symptomata veneno alias familiatia inserunt, praetereaque celerrime vitam finiunt & post mortem si ismata veneno demortuorum similia in cadaveribus relinqaunt; hinc utique recte concluditur, jure uaeritoque Inedicinam&ecreticam dc purῖantem vene-

ni in numero esse habendam, pres ertinasi ira correptas exhibeatur. 23. Emetica igitur 6c purgantia 4rasti ea post iram cum primis sunt dam flosa Ac ut plurimum morti tradunt aegrota intes. Quodsi enim ex superioribus repetimus , iram in spalmo ventriculum . duodenum de ductus hepatis eontieere , iam ex hoe colligere erit facillimum, in

ejusmodi casu nequaquam conve dire u mitoria , cum ad spasmos teneras ventrieuli fibrillas . ira modo lacessitas , magis irritent Ze inflammationem acerbiorem inducant, uix ulla alte & ingenio medici expugnandam . Viderint proinde medici, quam recte, quam meth idice , quamque prudenter saeiant , si .ventriculuto a commotum vomitoriis oppugnant atque exasperant. Tantum enim abest, ut haec remedia in hoe adsectu aliquid expediant, ut potius ii iam

dolorem atque morbum reddant longe ferociorem. Concedamus hoc omnino ipsam naturam pronam ac proclive natu ne videri ad vomitum de ad hune urgeri quasi ac stimulari , pyloro nempeiortiter se contrahente . Concedamus etiam , ipsos aegrotantes utplurimum anceps hae remedii genus anxie post ut re dc maximam in eo fidueiam ponere , dum sibi firmiter persuasum habent , evoluto e ventriculo hoc Onere gravante Sc soras expulso, protinus se melius esse habituros. At vero, haec omnia , uibus allici eosset incautus medicus adandum vomitorium , sagacem , pr dentem de singula summa cum ratione suscipientem philiatrum potius comm nere debent, ut quovis modo emetica respuat ia cane peius ac angue illa ipsa tali in ea su abhorreat. Σ . Nocent autem ira, huicque subiniuntia emetiea 8c purgantia maxime

omnium iis, qui spasmis sie dictis hypa-chondriacis atque hystericis obnoxii sunt de doloribus cardialgie is multum vexantur. Ratio hujus rei non e longinquo petenda videtur, siquidem ejusmodi su tecta jam tum ob spasticam , qua premuntur interiores nerveae partes, stricturam infirmata sunt, vel ad inflam

nati m: u

rivar

232쪽

De medicina emetica re si rami e sos iram Teneno. aas

crationem pronum ac dispositum habent ventriculum cum annexis intellinis .

Quodsi igitur graviori ira, quae spasmis

suas tragoedias kidit, corripiuntur, non possunt non spasmodi eae ventriculi eo n-rτactiones augeri, quarum vero saevitia vomitorio vel purgante superingesto adeo non mitigatur, ut potius paratissima hoe modo ad insuperabile incendium Sc totalem corporis interitum stematur via. Cavendum itaque eumprimis est ,

ne ejusmodi personis ira debilitatis huius

generis remedia propinemus , ni funestum exinde expectare velimus even

tum .

23. Ob eandem quoque rationememetiea & alia sortiora evaeuamia insi- niter nocent , si ei ea pato xysmos serium intermittentium exhibeant ut , praesettim si forte irae affectus praecesserit , quia tune temporis ventriculo &primis viis spasmo exagitatis ad nauseam& vomitum est inclinatio. Obsunt praeterea & ira & eiusmodi medicamenta omnibus debilioribus . Ita observavi mus, eos, qui corpus antea per laxatia va, Purgantia, thermas & acidulas stre. nue purgaverant & hoe modo insignem ventriculi debilitatem sibi contraxerant, a sumtis post iram denuo emeticis vel

purgantibus pessime se habuisse subque

dirissima symptomatum facie non ita

multo post exspirasse: Valet id etiam iauerperis. Notum enim mihi est praeteri perius allatum exemplum puerperae , quae tertii a partu die iracundia affectariam sit purgans e drasticorum numero de

intra duos dies, optimis quibusvis remediis frustra adhibitis, misere periit.

- 26. Deinceps, & ira & emeticum vel purgans insignem noxam adsert seminis eirca mentium initans tempus, item. que viris, qui haemorrhoidum fluxui adsueti sunt & imminentem eum expectant. Quum enim solennes illae & salutares per menses & haemorrhoides fluximnes cum spasmis continuo fiant, faei lepatet, necentissima tune esse & purgam

tia & emetiea, praesertim si post iram

administrentur. Truculenta circa instans mensum tempus ab emetieis, e iam non adeo validis exhibitis , symptomata vidimus. In haemorrhoidariis validior vomitus abscessus eum lenta febre excitavit . Ubi sangi linis congestio inclinat ad peyus, periculosa a validiori vomitu nasci solet haemoptysis . Tandenti quoque ira & fortiora evacuantia potissimum iis nocent , qui paulo ante vino largius se inebriarunt, incendiumque eorporis copioso haustu stifido extinguere voluerunt quandoquidem ex histe facile spasmus aecedit ventriculo &eius dextrae parti pylori. A sumto emetico intolerabiles statim fiunt anxietates, viis filiae continitae incommodant , virium ingens sequitur lapsus, iungit ut inquietudo, jaefatio corporis & partes extremae valde frigidae fiunt. 27. Ultimo loco, paucula adhue alisi ieere lubet de prae servatione incomm dorum, quae iram taeenumero, si is vehementior paulo fuerit, pressio pede ia- sequuntur. Prudentis hoc in easu mediis ei est, ut spasmos, in ventriculo & duo deno exortos, quovis modo leniat ac demulceat , sanguinem & humores in circulum aequabilem reducat & acrim niam , si qua subeii , corrigat . Commendari hunc in finem merentur praeter insula herbarum v. g. herbae veronicae , seordii, florum sambuci, bellidis, chamo in illae vulgaris & Romanae, seminis sceniculi, pulveres beZoardiei, nitro is

cinnabarini, vel etiam nitrum cum pauxillo camphorae, aut sequens Mixtura e

Reeipe spiritus nitri vel vitrioli duleis ,

essentiae castorei ana drachmam unam , camphorae grana tria, quae ad guttas via ginti vel triginta sumi potest. Haec duo remedia ad inflammationes praeservandas, a quacunque causa oriantur, sumin

mi sunt praesidii loco . Si ex iracundiabilis nimia in eopia ad intestina praeeipitata fuerit, tunc non inutilem, sed pro sus eximiam opem fert pulvis ex rhabar.

baro, nitro&lapidibus cancrorum comis positus. Hac enim ratione non modo bulis acrimonia mitigatur, sed & blandius me educitur; adiici huic quoque potest magnesia alba, quae non modo egregie corrigit acrimoniam humorum, sed iaP leviter

233쪽

Ieviter subducit. Hisce in usum vocatis adjungi poterit Essentia cort. aurant. bene praeparata, Elix. stomachale Michae. lis, vel nostrum eum et i quore anodynominerali nostro commixtum. Sed haec .liae vice circa nobilem hanc materiami sussiciant .

ram meaicationem multorum morborum, imo mortis cautam

statuo, verendum utique mihi est, nonnulli in id incidant, me vel univer is artis certitudinem in dubium vocari vel in medicorum ordine es iniurium esse velle. At vero, mihi nulla artium maiori veritatis fundamento niti videtur , praeterquam medicina, eo quod naturae. ordinem, sui nunquam non immutabi. lis est, pro principio agnescit, fleobser-Vatione eorum , quae nocent vel pr iant , & denique solido medici iudiei oeontinetur. Ceterum . qui me measque vivendi rationes exploratas habent, OPrime sciunt, me ab ejusmodi criminandi moribus esse alienissi unam, cum Per

omnem meam aetatem nihil magis optaverim. quam ut concordia in medietua valeat vigeatque . Huius rei evidens testimonium non pauca Numero scripta mea edent, clarissimeque comprobabunt , me nullius unquam opiniones

acerbiori stylo perstrinxisse, sed i ius

hi gentes inquietorum animorum 'insultus patienti, aequissimo animo sempertulisse. Neque unquam facile ulli practicorum , Propter errores in praxiadmisses, pravis vel iniurius fui, sed ubi vel omeli, vel eonscientiae, aut summae salutis ratio , ut de quibusdam mone. rem, deposcebat, erranti, qua pinuit fieri, comitate , mou strare viam allaboravi, nu .aquam niihi persuadens, ex saluberrimis admonitionibus tantum periculi subnasci posse, quantum viri boni subinde experiuntur. a. Illud tamen, si non dissimulare sed libere dieere velimus , evidenti minumell&res ipsa monstrat , nullam artem tantae hominum ignorantiae de tam ma gnis tamque ingentibus periculis & malis patere, quam eam, quae mortalium vitam ac sanitatem . qua nihil est praestabilius , Oroeurat . Equidem , innumerabilis est practicorum copia ; sed paucii simi sunt re & opere me diei. Pla, rimi. non tantum ex vulgo, sed etiam ex doctioribus, medicinae summam nec capiant, neontelligunt. omnes in suis operibus ad experientiam confugere cerinnimus, quaeipiis talis est, ut, si quando semel vel iterum faustum a medictaai in morbo propulsando effectum perei-pipnt, urotinus remedio virtutem hune morbum certo sanandi inesse. sibi persuasum habeant . Hine , si quis si uult

morbo laborare dicitur, eonfellim eanRdem medicinam in usum adhibent: raiarius tamen simili ellectu. Nihil autem magis medicis imponere , quam experientiam, solere, res ipsa ostendit. Tot enim synt diversi medicamentorum effectus & experientiae , quot sunt corpora,

quae ratione tem examenti , aetatis .eqnsuetudinis, victus , climatum , anni temporum, ceterorumque mirum inter se differunt ς neque una semper eiusdem morbi est causa, satus, conditio ae tempus. Et quid ramiliarius in praximedica Oecurrit, quam quod duo mediis ei circa idem remedium in morbo adhibendum diversas, imo plane contrarias habeant sententias, & uterque ad experientiam seu observationem crebriorem

Goncurrat

3. Tametsi vero experientia , aecu. rate notatis circumstantiis omnibus . magni usus sit; quia tamen tantum .do particularis est, & tanta differentiata dividuorum & circumstantiarum cit servatur: hine Nures hominum aetares verae in morb s es perientiae On sume.

aos alia

234쪽

-d enodandae L Potius itaque alia ineunda est in medicina via , quam paucinorunt &intelliguntia Videheet ex iis,gnae sensu &experientia itingis eomperis sunt, ratio uni versales regulas & Ieges medendi elicere debet 2 deinde me.

dicum accurate individuorum naturam,mσrborum statum musas, temporae , virtutis alimentorum de medieamentintum exquisite pernoscere oportet Q Tum omnibus circumstanti ix is quam morbo rum historia accuratiot eommunieabir , . ne consideratis. - prudenti deliberam

eare & ex hisce methodum , qua aeger lanandus. est, invenirae de r. 'uae re mediorum senera - dosin m ordinem' , tempus. adhibendi μ regimen recte tra.dae ae explicedi Quam. paue i. vero fiant medieti, qui: ex particulark experientia universalia. extrahere norunt quam uel in praxi attendunt assi morborum

historiam, & exquisitam omnium cir--stant larum rationem λ quam paucidisserentiam .eorporum perspectam, habent di quam pauci morborum: causas& easiones medendi norunt quam pauci denique sunt , qui deliberatione ,.consilio ae judieio in curationibuτ. utuntur& eum prudentia & solida ratione medi omenta: ad psi eant λ quam pauci num e ro rursus verum usum & abulatu medi.

camentorum distinguere scium & quam pauci sunt, qui leges, qui his natura in

meden Oxutitur, a urate: observant &imitantur.

q. Ex quibus intelligi potest: medici.

nam noni tam satilem & experimentirem esse se sed magnam scientiam &ac re quoque iudicium desiderarer . Unde non mirum, quod his destituti vulgares illi practici perversa sua. methodo &remediarum abusu tanta. mala, morbos ,

imo & mortem miserrime subinde hominibus inserant . . Seio atque non levi

moeror angor, quando animo perpendo quam gravia mala praestantissi alias remediis , imprudentes practi. et aegrotantibus invehant . . Possem certe dS morbis αdamnis aemedi is indubis ;miaeimitu adhuean recentit memoria lαε-

haerent, ingens volumen componere, nisi res esset odiosiilima ; nihilominus tamen , secundum Plautum Trinumm. m. . LGena II. Mia mala res optιmae sunt , quia quae nocent, etiam prosunt &d eent. Qitare, utique ex iis observationibus ,. ubi male & non ex voto cessit medicina, ingens lumen & incrementum arti nostrae salutari aecedit. Ex alio rum enim periculis optime sapimus &cautiores reddimur . Igitur operae Pr tium & non alienum a nostro instituto erit, in praesenti ostendere , quomodo imprudens medicatio multorum morbo rum origo&causa esse possit. Cum v ro in qilibusdam observationibus recen-riendis erimus occupati, studio speciales. . &4uae ad perlanas pertinent circumstam

tia raeterire volumuς,. qui x veritas ita

: hisee tanto magis odiosa solet este; quam to est plenior .. Nunquam enim noster est animus in ulli ux hominis vel medieti iam am iniurium esse: : errantibus tamen monstranda est via salabrae in praxi de- tegendae, Momisa. menti caligo abster

genda est ..

3. Ut vero in praesenti tractationeo do quidam observetur,. placet in kium iacere a recensendis iiς damniς,. quae ex

venae sectione omissa. veΙ. male admini- strata suborta annotavimus .. Suullum auxilium tam operationisε celeritate AC

securitate , qpam utilliate M.tolarantiae facilitate commendando mesticerte est. 'venarum sectio, cujus eximiam in medendo inrcaei ampraeteri veterum testi-monia longus&cqmprobatus unisbun- dantissimae ostendi . . Nihilominus me di eorum &c imprudentia & temeritate subinde pervertitur,. id quod rsequentes

observationes satis confirmare videntur . . Fuit nem pdividua sanguine plena in opti-'ma aetatis flordi constituta, habitus corp

ris spongiosi; facierubicundae haec singulis annis per longum temporis spatium ibis sener venam inciditearavit & opi me set habuit, postear ex mensibus pau cioribus redditis, Ddes tumestere imi piunt, hine venae sectio.metu exindhrieeuturae cacherim, diffvadetur . . Eladiso anna incidit in febrem cummam δ

235쪽

artuum doloribus , & dolore ae rubore sere istum corpus adficitur, interea venae sectio omittitur , sequitur maxima sanguinis ad caput congestio, unde delirium ,& mors. Qiland unque itaque sagax& peritus medicus principaliores has circumstantias probe animo suo perpendit, vix aliter poterit concludere , quam omissam per annum & ultra ven. Tlectionem status plethorico cacoestymici& sequentis morbi suisse eausam . cuius vehementiae sine dubio quoque matura

venae se elione medicus potuisset occurrere . Supervacaneus hic omnis fuit metus cachexta vel hydropis , quia pedum ille tumor a plet hora & dii liciliori sanguinis per pedes transitu ortus fuit.

biliori utilem circa praesens negotium observationem inserere. Uir triginta Scaliquot annorum , habitu corporis spon-giolo praeditus , sanguineae complexionis, ante anni dimidium incipientes habuit haemorrhoides , dixtae lautiori &vinosae deditus, tandem ineidit in diros cruciatus ac dolores, quibus Iun. baris&abdominis regio adfligi t ur, perit appetentia , percipitur quoque compressito circa praecordia , color lactei rubicundus mutatur in lividum & flavum, alvus est

adstricta, caput dolet, manus tremunt, extrema refrigeseunt. Nonnulli ex me-

die is affectum pro calculo, alii pro caehexia &obstructione hepatis, quidam pro malo hypocho adriaco habuerunt .

Et quamvis multo& vario medicamentorum usu mali vehementia aliquantum remiserit , majori tamen atrocia circa

aequinoctia semper malum e si reversum. Nunquam ipsi secta est vena , tandem vero prudentioris medici consitio quater de anno venam pedis incidi euravit de Carolinis usus est, unde per DEI gratiam longo pore a vehementia mali immunis sarius est . Ecquis est, qui rehene consulerata addubitare velit, immanes hos, qui praecordialem & abd minis regionem fatisarunt, spasmos aptet hora & sanguine in visceribus & ple- albus mesaraicia stagnante , qui per se

dis venas moliebatur exitum , suboditas suisse , quem utique & matura dc crebrior venae sectio potuisset averin

tere .

quaginta annorum, scarifieationibus de venae sectioni olim adsuetus , Auae ob

provectiorem aetatem, ne vires coip

ris depascantur, iam a medico dissu dentur, poli annum fixum& acerbum dolorem in regione lumborum percipit, qui censebatur a calculo esse, ad hune itaque depellendum varii generis diur tica , etiam calidiora & iuniperina &spiritus minerales acidi dati sunt . S cuta postea eli lenta febris, cum inge t i vitium languore , appetitu prostrato,

urina purulenta. Post mortem ren de

ter in abscessum abiisse inventus fuit , qui si in ut totum musculum picias exule ravit. Discimus ex hae historia, qnam male dolor lumborum , qui ut pluri- muni fit a sanguinis stagnatione , hac beatur pro calculo, cum tamen hic maioris etiam magnitudinis in renum sui stantia subsistens , nee quicquam doloris procreet, sed tum demum, quando iter suam per uretheres conficit. Cui vis etiam prudentiori dijudicandum reliciis 'almus , num venae sectio maturior , lubjunctis nitrosis & absorbentibus , hunc morbum & mortem non potueru

auertere.

pertinet quoque sequens observatio e Degit in vicina urbe generosus quMdam vir, aetate quadragenarius, stor 1-dae faciei , aut leae vitae addictus cie lautiori victui ac vini generosioris p

tul assuetus. Is currente autumno In

cidit in vehetentem in regione lun tiari dolorem, qui ad coxis & genua

porrigebatur , noctuque maxime imgravescens, somnum impediebal atque quietem . Implotabat opem Medici , qui affectum ella arthriticini corbuti eum& originem ex acri & scortatica li, morum dystrasa trahere lategit, desecta antist butica & sanguinem repu

gantia ex radicibus & lignis ad sudorem. Mane elicierulum Porrexit, pitulisquα

236쪽

De impruderet medicatione mestorum 6 c. I ast

ex mere urio dulei , resin a talappae , gummi a roniaco extractoque pan-chvmagogo Crollii, viscidos& tenaces

lavitiores per alvum exturbare contentato Sed tantum abfuit , ut quicquam levaminis attulerit , ut potius dolores perleverarint inaffecta non modo parte, sed & eaput, collum manuumque a ticulos adhuc infestarint, eum nota. bili virium decremento . Alius itaque morbi arti sex advocatus, qui curam per inediam, die Dunget-Cut ceu probatissimum praesidium in scor butieis & arthritieis eiusmodi affectionibus , mire commendavit ψ tertius vero meitus hane in probavit , & thermarum Te plicen. sum usum uniee proficuum fore edixit . Demum ad me re delata, de omnibus

certior factus , iudicavi , mali , quod

jam per aliquot menses aegrum misere Orserat, causam, neque in humorum

tenacitate , neque scorbuti ea quadam acrimonia, esse quaerendam, sed potius in abundantia sanguinis , ejusdemque non modo ii agnatione, in vasis mesa. raicis, sed & lentiori ei reuitu per iliaca, ac secedente ob moram hanc se rosa parte atque ad articulationes ossis coxendi- eis descendente, fieri. Iussi igitur, ut, quam priores Medici neglexerant, v na sectio in pede, adornaretur, qua deis pletis canalibus per ilia exeurrentibus , dolor in parte affecta ipsoque capite rem iiii aegerque insequenti nocte melius dormivit. Ex medicamentis .ero usurpata mixtura ex aqua florum sambuci , rob Iambuci , antimonio diaphoretico& nitro, cum liquore anodyno miner ii, nee non pulvis tamarescus, silphvre ntimonii corrςcto maritatus & potui dat aptisana. Et quum pulsus validus ac venae tumidae euent, sanguine m exunitare adhuc conieci, eaque propter iteratam venae sectionem tam salutari esse-

eiu institui , ut aeger pristinam intra mensem perfecte reciperet sanitatem. 9. Eandem in rem apprime facit hieeMus. Laborabat ante annum illustris. si mus Comes impentis abdominis eruci, trius, qui ad vesicam& genitalia propagabantur, ac nou modo lumbos, sed δι ilia infestabant: aderat continuus ad

ni ingendum stimulus, urina vero dissi-e ulter reddebatur , interdum tenuis , interdum ruta, quandoque tabulum p nens. Pugnabar eontra haec pathemata Medicus ordinarius carminativis &di. scutientibus, nec non diureticis ad eat. culum eum urina pellendum, sed invalescebant inde magis symptomata . Quum vero ego quoque ipse in consiliu ij v arer, Omissam ab ominario venae sectionem eum primis necessariam esse edixi eamque in pede instituendam curavi. tam praesentaneo salutari effectu, ut iutico aeger notabile continui doloris per-eiperet levamentum. Adhibita praeteris ea essentia corticum aurantiorum, linquori a dyno nupta , nee non pulvis Ira cipitans nitrosus , ae demum Car in is interoe dc Teplicensibus exterius usurpatis, disparuit omnis dolor , nee pollea rediit. ro. Quemadmodum vero ex in te misso venae sectionis usu, ita etiam ex ea largiori . vel intempestive celebrata, gravis morbus vel etiam ipsa mors con sequi potest. Laborabat vir quadragimtλ&aliquot annorum diu ex ventriculi inflatione, quam mala diaeta sibi contraxit , alvique erat durioris , texturaesensibilioris de natura debilis. Hic, pr pter graves Occurrentes animi comm tiones, per aliquot septimanas quiete , appetentia & viribus privatus fuit, uostv ia data remedia , admissa tanuem

fuit venae sectio, qua peius se habuit &mox exspiravit. Gid hic potuit imprudentius excogitari, quam in viro extre me debilitato venae iectionem concede. re, quae virium reliquias una eum sanguine simul sustulit . Nunquam enim corporibus exhaustis suadenda est sanguinis missio, ubi vires diuturno animi moerore stactae di enervatae suerunt. Ir. Puemera triginta annorum, m

nu obstetricis imperitia in extrahendaseeundina laesa, de dolore in pube conqueritur, accedebat libris, per lochia languis sussicienter purgatus suit : ob inflammationem praecavendam intra sex dies tribus vicibus & fingulis largissi.

237쪽

rvim venae sectionem admisit, remansit dentus ealor eum summa a trium prinstratione .visilia , post mortem nihil fere sanguinis in vasis majoribus suit repertum , sed prolandior dantum migramaeula in collo uteri. in is non animadvertit, .imprudentissime hie toties rei eratam fuisse sanguinis missionem, quae omnem fere sanguinem consumi; t, quo tamen utique opus fuisset ad inflammationem resolvendam: nam stasis sangui- nis in uasis inflammatoria , non aliter ,

nisi sanguinis & eitatiori δε erebriori adflu tu removetur , unde sanguine, plus

quam par est , subtracto sanguis subs-stens ut putre seat necessarium est. Alia puerpera tri sint a & aliquot annorum ,

obesa, . nimio laborabat lochiorum flexu, nihilominus in manu aliquoties fe-suit vena & laxantia data, quibus ita ematiata & exhaulla sanguine ae viribus f. suit, ut lentus ealor, cachellia, tumor

pedum per dimidium fere annum ipsam

.corripuerit, bona tandem diaeta & eoelim utatione restituta . Loodsi enim famguinis nimium subtrahitur , non tam tum vires, quae digestioni est exereti nibus praesunt, eonsumuntur, sed & animium exinanitis vasis pori ac meatus viseerum & emunctoriorum subsident ae. claudunIur ὲ φ hae ratione ex obstra. ctione di induratione viscerum longus , gravis , periculi plenus morbus nascitur a

2. Neque .minus digni sunt qui an. notentur hac de re sequentes easus: Vir

erat triginta & aliquot annorum, e n-stitutionis . admodum tenerae , hyp

chondriacis sympiomatibus a prima juventute obnoxius, maximeque ventrienti inflationibus eardialgicis de asthm,tieis divexatus. Hic tempore hiemali , post intensiorem corporis refrigeratio. Nem, pessime se habuit, summoque a Llactus est languore , & subito quodam ita afflictus dolare , ut per tres sere he,

domades somno plane caruerit , appetentia fimul ineunte & zorpore eonta- heicente . Medicus .currente Martio mense, quo πηro antea sanguinis missio

temper solennis fuerat, eandem iterum suasit.& aliquot uricias extraxit, sed lo re alio quam sperarat effectu ι aegro serulieet altero statim die post praeide exspiarante. Ex funesto hoe eventu nemo non

videt, summe perni cmsam esse singuianis missionem, ubi vires penitu ob in piam uecorum & sanguinis exhaustae , an causario iam & debilitato eorpore, ει tum potius a leptica , dimetiea re pharmaceuti ea, vires de s eos roseidos restaurantia , ex usu esse . Et quamvis aeger hie in Martio sanguinem mittere

suetus, perperam tamen Medieus tem

pori adstrictum esse hoe auxilium iudie vit, eo quod venae sectio non propter tempus juvat, sed quiaMirea hoe sam guix, ealidiori aere se ro , maius spatium assectat sese lue expandit, ac venis eodem nimium oppletis periculum mi is

maturis r

et3. Idem sere contigit viro maeile

tae di cholericae constituti nis , qui ex haeredis aria quadam & nativa dis i tio

ne pulmonum aluit vitium ac praeterea

ob nimias lucubrationes vitamque nimis sedentariam variasque animi ex ira coinmotiones, corporis Et stomachi sese . traxit 4mbecillitatem , Hie ab aliquot uam Unis .magnam Pituitae viseidae em piam screatu eleeerat , 43aeeque eiectio mirum demum copia increvit & per duos sere menses cum lenta febre, spirandi dissicultate viriumque iactura , t nee non exquisiis sub urinae emissionet ardore , duravit . Tum quidem agere mulsionibus, justulis medicatis di decoctis demulcentibus , interpostis Qt me uter alvum laxantibus, cum sanitate in gratiam rediit; exacto vero circiter anno, eidem malo denuo implieitus est .

Alium igitur ineonsilium incivit Medicum, q .ii, licet sen,per adfuisset anxia: respiratio , tulsim tamen non phthim cam, sed ex stomacho aestuante & hypoctondriaeum symptoma esse indic vit , piliavitque . cessatura omnia , si tempestivus prodiret haemorrhoidum flaxus. Variis demum incassism adhibi tis, de udi a seeanda consilium dedit , floridumque e pede extraxit sansuinem. Sed eodem adhuc die , Miseri aegrum a

238쪽

i horror per universinn eorpum i Remr se subsequente intenso aestu, nocte insem.

ni, virium iactura gravi , & persecta.

accessit hectica iai Iq. Eadem rationae, oua in priori ea su factum medi eum, alium in pern

scenda. verae causa. morbi aberrare vidimus in generoso quodam viro , quinquagenario majore . Solenne huic erat, ut verealido autumnal, tempore podagrae experiret ut insultum, eum sebro eatam . rhali,. appetentiae defectu , . torminibus

yemriς, doloribusque dorsi accedente unita ud his tres vel quatuor dies affligenti-- ει ,. dolor postea, tumor immajoribusi attriusque pedis digitis prodiret . Licet

autem, nunquam. haemorrhoidum fluxum habuisset , medicus tamen hyp

. thesi addictus. quasi omnis; podagra a i desecta haemoνrhoidum ortum traheret, - autumnali tempore , quoi podagra im petere solebat, pauli, ante suetam pe- 'riodum, venae sectionem instituir, . sed, paucos post dieς atrocia tormina & dolo--res .pretarii in latere. sinistro, cum appetita prostrato 1 invaser cessitque febriculi cirra tentium diem auctior A.

Erant qui morbum colicam en ass' severabant, sed arcarminativis internis di exteraiv exacexbabatur i. alii febrem vocabant f ego vero qua mi dolores sub t. to saepe indiguum pedis transire exaudiarem , .subesse materiam arthritico. poda.grieam intus retentam iudicavi ,. quae symptomata suscitet, febrem autem ca4tarrhali. umilem, a refrigeratione corporis post venae sectionem , ortum dua. cere . . Suasi hin liquorem anodynuni. mineralem , essentiae scordst nuptum ,

cum aliquot gramio extracti . eroci &tuitis, aliquot olei sceniculi , . exhibui quoque pulverem belloardico.nitrosum, eum, infuso thei formi ex veronica ,seordio liqui ritia , . quietem & de- . cubitum in lecto. injunxi aegro ae ut

- pediluviis uteretur . . Irai demum comparuerunt dolores in pedibus, di per albquoti hebdomades perstiterunt , eest santibus penitus, internis passionibus . Primus Medicus, ulterius quidem urge- . uat , adhuc ob haemor thoidale negotium venam esse seeandam , sed aeger damno

sapiens conitanter renuit . 8c recte quiadem se quum lese non esset plethoricus , sed ad eacherii eum magis affectum in-elinarer , neque dubium est , quin, si

iterata sanguinis mi isione naturae subis

tracta suisset energia materiam nervis inimicam internis, partibuς altius infuexam , ad exteriora pellendi , infelix. subsequuturus fuisset eventus . .l is. Multa certe nobis nota sunt exempla , ubi initante podagrico morbo , .

Obortis torminibus in ventre μ spastico dorsi dolore , . affectus , praesertim inplethorico eomore, pro sangui hea, sive haeni rhoidali colica suidnabitus, &'ad provocandum fluxum, iterato Uenae secti' adminis irata, oblata carminativa,

bus tamen nihil aliud effectum ,. quam uti dolores, tensivi in abdomine , . infla- 'tioneς de anxietates nuru mada uili e sue. ri ni ;'propitiatis, vero diaphoreticis fixioribus & mineralis prosapiae , . mo Teonquieverant omnia , . simulae ruborae tumor in extremis pedum: prodiit . . Saepius, tamen ejosriodi intus latitans. arthritica acris materia medentibus imponit, ut omnia alia subesse putent , ac, .ut subindo vidimus, oborto hinc asthma--

toso abdominisque inflatione stipato hydropem praescindere velint & sortiora ipurῖantia, ex gummi guttae, extra hoesulae aliisque Oiserant , invalestente inde malo, tumore increscente , anxietate adauga, inquietudine , inappetentia', . quin morte subsequente quum ialii , asthmate ex hac causa laborantes, potu thermarum Carolinarum tempe ill-vo , facile convalescan; , propulia ad extrema ab interioribus perniciosa ma-

teria.

r6. Ita vero est, . ex speciali observa-tione , . universalem formant inducti 5-nem plurimi medentum , alii ex sola iseorbutica iaceorum dystrasia , alii ex: ola plet horai morborum origines petunt; sed sicut illi, ita & hi maxime errant , quum plures morborum sistas causae, de- quibus, singulis; obvenie Eicet E unos

239쪽

vino morbo, prudenti Medico cogitam dum . Licet enim non negandum sit , plethoricum statum, praesertim in spongioso corpore, sub lauto & vinoso uictu, circa aeta: em virilem, insignem morbos eosque graves inserendi vim habere , ni ii tempestive, vel per sanguinis missionem, vel per abstinentiam , aut aquarum mineralium usum , Medicus eo dem avertat, vel ipsa natura per salubres superflui sanguinis per sedis venas diminutiones sese levet: licet etiam lom gae hinc oriundae aegritudines , potissi mum doloribus in latestinis viisque urianariis contineantur , neutiquam tamen,

nec nephritici, nec ischiatici, uot colici dolores , semper a sanguinis mole exundante , sed saepius a iero impuro

tartareo, vel scor butica humorum impuritate , incunabula trahunt . Hinc perperam Medici horum assectuum c rationes moliuntur per repetitas venarum in pedibus sectiones , per crebriorem uium pilularum ex alae &' summatibus resinosis extractisque amaris , atque adeo frustra haemorrhoi. dum elicere nituntur fluxum, qui nunquam adsuit, neque per vias minus dirupositas exitum habere potest. Vidimus certe gravia & diuturna mala hac me. dendi ratione inducta, dum intercepta per crebriorem sanguinis missionem tordium per cutis poros excretione , sanguis impuris scor buticis salibus conspurcatus,

ad partes in pelvi sitas, vesicam & rectum intestinum allectus, intolerandos dolores in regione pubis, cum continuo ad meiendum & deiidendum stimulo , urinae dissicili mictu , vel plane retentione , stipatos creavit . Quin Occurrunt exempla , hac medendi rati ne , inflammationes , exulcerationes& spha celationes vesicae & adjacentium partium lethales , fuisse productas.

17. Potissimum do Ior ille intestin rum acerbissimus N per intervalla aidi.

Gens cum extremorum frigore summa.

que virium deiectione , saepis ne exere et scor buticos , suamque trahit originem a sero acri impuro, quod alias natum beneficio ad summam eutimi sub

forma exanthematis ablegatur, ac pur pura dicitur . Quot si enim cuticularia haec excretio, vel frigore. vel alia causa

intercipitur , inquinatus & lalsus hie homor ad intestinorum tunicas, nec non velisae membranas, admodum nervosae& sensibilis texturae , recedit , risdemque sese insinuans, aeutum in abdomisne dolorem & enorme simul dysuriam , qua urina dissicillime &eum summo ardore ac dolore exprimitur , insignit . Quam gravia damna se laborantibus istintulerint, qui molimina haemorrhoidalia

subesse rati, unico venae sectionis in P de , hirudinum aliorumque huc facie tium usu medieationem aggressi sunt , pluribus quidem eonfirmatum habemus exemplis, quae tamen eum circumsta tiis enarrare studio praetermistimo. M tamen in genere asinuerare licet, sopiatum quidem: subtracto sanguine, essem

loris ad tempus sentum, sed brevi post maiori reeruduisse at cia, quin, quum ob erebram: sanguinis depletionem , impulsus materiae perniciose ad exteriora magis fuerit cohibitus , in Eumoribus vero impuritas salsa scorbutica magmadaucta , quandoque funestus plane est

subsequutus eventus.

I8. Veniunt nunc proxime quaedam dicenda de insigni noxa, quae ex ine Onsulto & praepol tiro eorum usu, quae ven

triculum utrumque , tam majorem ,

'uam minorem. quo nomine duodenuet insignimus, vitiosorum humorum illo vie deplent atque exinaniunt , praesertim si fuerint prosapiae antimonialis , ve-sultat . Hane per superiora evaeuationem non sine inverto, tam stomachi , quam duodeni perist altico motu , Meoavulsiva quadam harum partium eo n- tractione fieri posse , inter Omnes constat ; quod si vero paulo pensiculat iuxcausas, quae eandem provocant inquire in re lubet, varii e u generis esse inveniemus. Uel enim a mole , seu saburra hinmorum vitiosorum , praesertim acido viscidotum, in his latibulis haerentium , vel a subtili aerimonia humoris caustica tunicis ventriculi inhaerente, vel etiam

a solo

240쪽

a sola vitiisse motu partium nervosarum, ventriculi & duodeni nervoso. mus lota systole & diastole gaudens maehina ad

inversionem,contenta eum violemtia expellendi , exstimulatur. Iam facile qui Lque ex sagacioribus medicis perspiciet, si

eausam nauset & conatus ad vomendum humores mole & vitio peccantes praebent, salutarem quam maxime esse ho rum Per vomitum excretionem, quam,finatura paulo languidior est, sublevare utique & adjuvare per idoneum emeti eam oportet. Contra νero,quando disposita ad motum harum partium inversum.& molimen vomitorium ab exigua quidem , sed causticae & virulentae indolis

materia, eaque intra tunicas ventriculi haerente, vel a sola animi perversis motu, vel a consensu partium nervosarum exspasmo evenit, patet omnino, plane nullum locum habere, sed potius perniciosissima esse, quae penetranti & valentiori simul a , ut ili blata solent , ventriculam& totum systema nervosarum partium raviter assiciunt atque exagitant, ut tri-issima etiam mortis exempla inde in promtu habeamus, Pinrua, prosecta sm-gulo asserti hujus vetitatem abunde vini latitur atque confirmantia

tantummodo memoratu digna exempla enumerare, quae aliis quam maxime in meliorem cautionem, eum deliberatione& prudelitia exhibenti emetiea, io servare Poterunt. Vir triginta aliquot anno. Ium, sanguineae complexionis de habitudinis sponsiosioris, uberaliori δι continuato uim spirituoso potu se exercuit , aliquot post diebus corpori, propter incitatiorem motu sudore perfuso, copiosum frigidum potum immittit, is quo mox male se habuit,eoorta febrieula de λnxietate, cujus avertendae causa emeticum antimonialis prosapiae lat potens obla-ium fui te vomuit, sed anxietas,in Quietudo & ardor circa praecordia, cum su in mavulum proluatione, aliquot dies seque-hatur, tandem consulsio & mors. Facta sectione ventriculus mite inflammatus repertus fuit. Quis non perspicis, nuIlam

suae in adfuisse propinandi emeti in indieationem, quod vel iam a frigidi

ri potione iactam inflammationem ex cerbare , vel eam , in ventriculo ad illam disposito, excitare debebat ao. Femina sensibilioris & tenerae constitutionis, spasmis hyile rinis obnoxia , tumidam & ea checticam faciem habens, sumsit emeticum, quod vehementes vomitiones mouebat, non multo post ealigant oeuli & plenarie vitiis amittitur , neque restituta fuit . Quis non hie clarissime intelligit, pessimi h ius mali eausam suis se sortius vomito ἀνium in semina , quae jam laborabat spasmis, quibus ordinario sanguinis &seri eo pia ad caput sertur, quod, cum iam ipta in operatione violentius factum fuit, a sanguine stagnante serum seceia sit per poros & descendens ad nervorum

opticorum thalamos , eos comprimen.

do , immedicabilem hanc laetionem cie sis attulit. as. Qindam sanguine planus, ann rum quadraginta & si rivit hypochondriacus, spongiosi corporis hibitus,vere, cu nondum sanguinem misisset, sumsit pur gam cum emetico, quod ultra viginti sedes excreavit, nox erat ii qui et L, mane, cum surgeret dc frigido aer, sese exponeret , protinus in maxuma a sietat es κ. virtuo languorem, vertiginem cum extremorum re triger Mione re tremore, im

citate, lectae fuit oen λει datis diaphoreti eis ει contortantibus paulatis sympto. matum atrocia sese remisit - Ρlethoricis atque hypqc udriacis mariquam sortio ea purgantiae dare expedit, eo quod fortex spasmos concitando, cum vehementia languinem ita partes peltant, ubi conge itiis magnis, malis. procreandis idone uaestis Uirgini ex de te mensium laboranti, eo tempore se quo naturru inceptuspasmis ut, ad supernuum per uterum expurgandam, ex mestici consilio datam. fuit emeticum viaidum, is quoquidem vomuit ,.sed cruorem copiosum, cum lypothymiui, nihilominus.tamen se magnaecula adhibita is vitam servavito Non i vis in praxi error mi, dare eo tempore, exagitantia, emella ad piarinia, qu

natura in motu est de molimina dastica

SEARCH

MENU NAVIGATION