장음표시 사용
371쪽
I. Uis Animae per essentiam suam ita est conlisparata, ut per actionem corporis alicujus de te
corpori communicari, quod est absurdum. s. Μirari maximopere subit , Uvolssium Philosophum
acutum,& in rebus metaphysicis apprime versatum, Reommuni opinione tam inani argumento recedere. QuidqDEUS , quia corpora movet, est materialis λ Angeli, quod corporibus vim motricem imprimere pollunt, substantiae sunt corporear DEUS per verum phylicum influxum, fatentibus omnibus Theologis , ac Philosophis , Solem creavit, Terram, Lunam, Planetas , Stellas Omnes eterso ne haec omnia in DEO erant praeexistentia tamquam in sublecto Apage nefandum spinosianum inventuml Duplex est, ex cit. Nota 73 , distinguendus in fluxus ; at ius nempe , quo corpora fluida agunt vel in corpora solida, vel in fluida alia; alter , quo caussae ei-ficientes suos producunt effectus. Fluidorum influxus , quo fluida iunt, in emissione corpusculorum consistit ,
non item caussarum enicientium influκus.
6. Obiicit Mallebranchius in Sch. ad 9. I79. ab Α. laud. e Nulla, datur connexio inter Animae volitiones, & cOrporis motus: nequit ergo Anima motus corporis edere.
r. Nimia testatur confidentia Mallebranchius , evidens esse, nullam dari connexionem inter voluntatem no stram movendi braclitum , & motum brachii n. 3. r nimia item confidentia auerit , naturales
caussas non esse veras caussas et si enim naturales caussae verae caussae non sunt, quaenam verae caussae e
runt st Nullae sorte secundum Mallebranchium λ Sol itaque non est vera caussa lucis Sol, & Luna non sunt Caussa aestus marinis Plantae non vere producunt solia, uores, fructus' Λnimalia proprios non producunt mo tus Quis Philosopus haec patienter audiati Denegatis Cnimvero caussis, Omnis e medio tollitur Philosophia. 8. Ast Anima, inquis , modum ignorat, quo proprium debeat movere corpus. Haud hanc nego in Anima ignorantiam: at nec id negari potest, quod lib. IV. de Ani. & ejus orig. inquit S. Augustinus e se Negare iati Animam facere in corpore, quod nisi ipsa non sis
is est, quia nescit Anima, unde motum incipiat , an Res corde, an a cerebIO, an ab utroque, an a neutro M
372쪽
minari possit ad repraesentationem producendam, itemque ut vim corporis per actionem veram ad
,, absonum certe magis est , quam sateri quempiam, seis nescire, quod nescit is . Quomodo percipiat Anima, vel sit unita corpori, ignorat ipsa Anima: is Numquidis ideo nefandum est, ait idem S. D. de Dono Persein n. 37. is quod apertum est, quia comprehendi non po- is test, quod occultum est y Numquid propterea dicturiis sumus, quod ita esse perspisimus , non ita esse, quo
is niam, cur ita sit, non pollumus invenire 9. Iam ad secundam n. I. expositam propossitionem . Ex iis, quae Sect. v. dicta sunt , Animam ita esse com- Paratam, constat, ut nulla sit in Anima sensatio, nisi aliqua in organis praesupposita mutatione . Constat pa Titer, sit quacumque de caussa organum aliquod senso rium fuerit a tempore formationis ad functiones suas prorsus ineptum , nullas Animam habere earum rerum I deas ,quae per talia organa percipi solent. Constat , non amplius sensationes in Anima excitari, si organa decursu temporis vitientura itidem pereeptiones magis esse, vel minus vividas, prout magis, vel minus fuerint motus corporis expediti. Atqui explicari haec nullo modo possunt, nisi Animam dicamus a corpore in aliquibus perceptionibus dependere: si enim Anima ab impresso-mbus in corpore factis non dependet , quorsum perce ptionibus caret, deficientibus in corpore motibus Cur ita deprimitur, ut aliquas perceptiones habere non possit. nisi habitis in corpore motibus ἰ Cur Angelorum ad
instar non est Anima temper a corpore sejuncta λ Sapienter hinc S. Thomas jam laud. in Nota s ad s.
I6. Ont. inquit: is Si Anima non indigeret corpore ad se intelligendum, trustra corpori uniretur Io. At opponunt. Λnima est substantia : est ergo a corpore independens: immo vero: Anima est substantia spiritualis: est ergo a eorpore independens ; nec e nim superius ab inferiori pendere potest. D. Resp. Quia Anima est substantia, a corpore non dependet, tamquam a subjecto ex Nota st) ad s. 199. Ont. ); potest tamen Anima a corpore dependere tu a liquibus perceptionibus tamquam ab objecto ; quatenus scilicet impressioues in corpore factae aliqua reddant Oh-
373쪽
certos motus producendos determinare
II. Igitur inter Animam, & corpus actu hab
turiecta menti praesentia, & proportionata r ut enim An ma obsecta percipiat, non sufficit, Animam habere vim percipiendi, sed opus insuper est, Animam vim propriam percipiendi in obsecta sibi praesentia , & proportionata dirigere t ex Nota ri 6 ad 9. I r. ): si enim proportionata non sint obiecta , Anima non percipiet. & fru- sera nitetur. Impressiones autem in corpore factas esse id, quo objecta lensibilia fiunt menti praesent i a ,& pr Portionata , ex n. s. abunde patet. Anima quidem in santia spiritualis est i verum ejus percipiendi vis ita est limitata, atque circumscripta, ut corpore indigeat ad scientias sibi comparandas. Animae humanae , in
quit S. Thomas I. p. q. FI. a. I. in c. , , competit Un
,, ri corpori, quia est impersecta, & in potentia eκ istens,, in genere intellectualium substantiarum, non habensis in sui natura plenitudinem scientiae, sed acquirens eam ,, per sensus corporeos a sensibilibus rebus se. ra. Nec vero dissicile est ostendere substantiae spiritualis tali modo limitatae, ac determinatae possibilita- tein. Quae enim est vis percipiendi, nisi ea, qua una simplex substantia alicujus objecti est consciaὸ objectum vero, cujus esse potest conseia substantia vi percipi e
di praedita , est ens , quatenus est percipienti repraesentabile; sive quatenus est verum . Ex quo autem substantia sit vi percipiendi ornata , potestne inferri , de here se ad ens omne extendereὸ nullo modo ; fieri enim potest, aliqua entia esse illi vi proportionata ; impro portionata cetera. Item. Ens quodlibet est infinitis , iisque variis modis cognoscibile: ex quo igitur una su stantia sit vi percipiendi praedita, 1 equiturne , debere eognoscere ens sibi proportionatum omni modo, quo esteognoscibilest haud prosector secus enim omnis percipiendi vis comprehensiva esse deberet, quod est falsissimum. Poterit itaque una percipiendi vis uno modo idem ens cognoscere, & alia vis alio modo et uni enim vi idem ens repraesentatum uno modo poterit esse proportionatum , alioque modo repraesentatum improportionatum esse poterit: atque hinc percipiendi vires infinitis gradibus inter se differunt. Et sane nonne vis
374쪽
Rationalis. 363tur commercium, quatenus actu in eo sunt statu, ut vis Animae per actionem corporis, di vis
percipiendi. quae DEo inest, ab ea differt , quae An
gelis , Animabus nostris, brutis competit y omne enimens est divinae virtuti proportionatum, non Item An gelis . hominibus, & brutis. Item. Unum ens talI mo do est cognoscibile ab Angelis , non vero ab hominibus :COrpora e. g. sunt objecta proportionata, quia existunt, AEngelis , non vero hominibus : debent enim corpora immutare corporis nostri organa sensori , ut nant propor tionata, si non immutant corpora non percipimus, uti
sunt. Si igitur ex iis philpsophari velimus, quae in no bis observamus, Animas nostras ita esse limitatas , ut res sensibiles non percipiant, nisi mediantibus impreui nibus in corpore iactis, fatendum erit. Habitis autem Perceptionibus per sensus, attendit .Anima , reflectit , Abstrahit, judicat, ratiotinatur: incipit Λnima a se sationibus, ac propria vi rerum spiritualium sibi compa
xat perceptiones: dependet ergo Anima a corpore, qua te Ous eodem utitur ad ideas rerum sensibilium acquirendas. 13. Non me latet, putare toties laud. Auctorem PsecimInis &c. tom. I. p. 8., dependentiam Animae a eor-POre pinnam esse peccati originalis, adeoque impressi nes in corpore factas caussas esse nostrarum cognitio num occalionales. Verum dici quidem haec possunt, probari certa ratione non possunt: nec enim Adamus infelicissimo innocentiae statu cognitione experimentali poterat objecta sensibilia percipere, nisi sensiseris motibus mediantibus: & profecto Theologorum nemo suspicatus unquam est, Animae a corpore dependentiam es 1e peccati poenam. Consulatur S. Thomas z. p. q. 83. R. I. ,& 3. Concupiscentia, quae peccati originalis menalitas est praecipua , hominum perturbari studia, fatendum est; at peccatum originale nostram immutasse natu
ram, admitti omnino nequit. hia ,r . objiciunt iterum. Facta ab objecto sensibili in o
ganis sensoriis impressione, & ad cerebrum usque pro pagata, vel spirituum animalium motus Animae com municatur, Mi non: si secundum ; corpus ergo Animam nullo modo ad percipiendum determinat e si . primum; quomodo id fieri potest , ialva Animae incorporalitat est II.
375쪽
corporis per actionem Animae determinetur. III. Atque adeo etiam unio Animae , di comporisis. Resp. Sensibilis motus, qui in cerebro nascitur ex
impressione ab objecto sensibili in organis facta . Animae nullo modo imprimi potest: est enim Anima simplex ,
ct motus localis prorsus incapax: determinatur tamen Anima ad percipiendum abs animantium spirituum motu non tamquam a caussa essiciente, sed tamquam ab objecto, quatenus ille motus prauiens reddit objectum sensibile, atque Animae proportionatum.16. Εκ hueusque dictis facile alia dirimi potest quaestio, in qua de idearum natura, & origine disputatur: si enim Animae percipiendi vim abs impressionibus in corpore factis determinabilem statuas, is Invenies primis ab sensibus esse creatamo Notitiam veri. Ir. Tres sunt praecipuae de id earum natura Philos 1,horum opiniones. Prima statuit, ideas rerum esse modo, Animae ab ipsius perceptionibus distinctos , vel ab Anima productos, Vel a DEO Animae impressos , quibus Animae repraesentantur objecta percipienda. Docet altera, ideas realiter a perceptionibus non distingui . Postrema tandem est Μavebranchii contendentis, ideam esse essentiam divi nam ineffabili quodam modo nobis unitam , in qua omnia videamus. 13. Probo imprimis, ideam a perceptione realiter non distingui. Ut proprias operationes mens percipiat , se que ipsam . non requiritur idea menti superaddita a pereeptionibus ipsis distincta: nam si Animae operationes se ipsis nequeunt esse menti praesentes, ut mens illarum possit esse conscia, nihil certe a perceptione distinctum poterit reddere mentis operationes eidem me ei praesentes. Idem de Anima respectu Animae dicendum: quid enim tam potest esse Animae praesens, quam
ipsa sibi δ In sensationibus mens objecta percipit absque
idea a perceptione distinctar enimvero sensationes sunt sensibilium objectorum perceptiones, quae ex immediata immutatione In organis sensoriis facta exoriuntur in Animae at hujuscemodi immutatio idea non est: proindeque &c. Item. In perceptione per intimum sensum
376쪽
mam percipit Anima objectum absque idea a perceptionec uti iacta : in pecceptione enim per intimum se sum ια, quod percipitur, propria est perceptior at ut Propriam mens possit Derceptionem percipere, nullo est pus a perceptione diHincto. Simili modo. In perceptio ne per a ostractionem non requiritur idea a perceptionec Q. Mariae intellectus enim abstrahendo separat ea, quae In rebuS, dc cum rebus conjuncta sunt ex S. 69. et mmediatum ergo perceptionis ob)ectum ipsa est pere Pilo totalιs , quae in partiales resolvitur , ad quam per Cιyiencam alio quopiam a pereeptione distincto opus eue nequit. Tandem, ut temporis jacturam non patia mur, idem probari facile potest de perceptionibus per Consecturam, per reflexionem , per discursum , deque Perceptaonibus omnibus , quae mediatae dicuntur. Quum Igitur omnis nostra perceptio vel immediata sit , Vel
mea ala, In nulla nostra perceptione requiritur idea RPerceptione diversa, ut mens valeat objecta cognoscere ἀMinc eadem perceptio, prout ad mentem resertur.per Ceptio dicitur; prout vero resertur ad obsectum, quod Percipitur, Idea nominatur.
,, aidem esse aliqua asseruerunt: siquidem perceptionis., nomine nihil aliud intel tigitur, quam ea cognitio, qua ,, piam citra Frmat lonem, aut negationem men
M UI0 ς ipx- - uod vero cognitionem ipsam circum
M ac terminat , estque proximum, & immedia si m l. ius oblectum, hoc ideam appellamus. Atqui ,, In rebus creatis objectum semper differt ab eo , cu ,, Ius dicitur oblectum. Igitur errare dicendi sunt, qui ,, nihil aiscriminis inter ideas, & perceptiones esse a se M verum ite de solis, nudisque vocibus quaeri itio habeatur , duplicem cum Purchotio distinguere pos- ,, inmus nominis ideae significationem: nam vel pro per-υ pie, quae est so ma, i eu modus, vel 3 : ά άψyi 0 3 α mentis percipientis, vel pro ob is secto, leu re apsa percepta sumitur . Prior dici solet
377쪽
mam , & corpus sine conjunctione locali haberi di intelligi equidem nequit; ipsa tamen sola non
ri enim si recte , proprieque loquamur, prior solius per se ceptionis nomine intelligitur, posterior ideae tantum se vocabulo designatur , , .ao. Resp. Si id se nomine non aliud intelligitur, quam perceptionis objectum proximum, & immediatum , seu quam res ipsa pereepta, idea ergo quid distinctum non est ab ipsa porceptione, & re Percepta. Res porro percepta , seu objectum proximum, & Immediatum perceptionis non est imago illa spiritualis , quae a Carte sanis, aliisque idea dicitur . vel species intelligibilis . Ut enim observat S. Thomas I. p. q. 8s. R. 3. : is Si ea, , , quae intelligimus, essent solum species , quae sunt in is Anima, sequeretur, quod scientiae omnes non essene, , de rebus , quae sunt extra Animam, sed solum de is is eiebus intelligibilibus, quae sunt in Anima ,,. Quemadmodum ergo immediatum , proximumque objectum sensationum non est ulla imago; immo nec motus ab
objectis exterioribus corpori impressus , sed ipsa sun esentibilia corpora, ut constat ex Nota 26ὶ ad s. W76. Log. ) ; ita proximum , immediatumque purae percoptionis objectum aliqua non est spiritualis obsecti similitudo, sed ipsum, quod intellectu attingimus, Objectum, seu quod nobis perceptione ipsa repraesentamus. xi. ob. II. Si idem est idea ae perceptio , cum idea
quaedam sit objecti similitudo, & perceptio erit objecti
imam: dum ergo Anima percipit e. g. triangulum, triari gularis evadet; ad instar enim trianguli erit modificata.
22. Resp. Ideam nonnisi improprie dici objecti imagis nem jam innuimus Nota 89 ad s. Io. Et sane hare ima
go, si daretur, non esset id, quod percipitur , sed quo percipitur, perinde ae est ipsa perceptior quare si Anima triansularis fieri debet, quia perceptio est Animae, modificatio, multo magis evadere debet triangularis , si id ea dicatur imago quaedam spiritualis menti su Dex- addita . Non fit igitur Anima triangularis, dum per cistit trianguliam t nisi intelligibiliter, quo sensu intellectus intelligendo fit omnia, ut saepe repetit ex Ari stotele S. Thomas ); quemadmodum non evadit color
378쪽
v. Neque tamen etiam requiritur, ut Anima inia. dum coloris habet sensationem . . . . . . . .
23. Ob. III. P. Gerdillus in defensione Μallebranchri pag. xvi I. Certum est , inquit , quasdam dari ideas , quae a pereeptionibus realiter distinguuntur: docet enim N. Thomas Theologorum Princeps cum aliis Theologis. Beatos in Caelis DEUM saeiali visione videre; ita tammen ,ut ipsa divina essentia se habeat per modum ideae, sive speeiei intelligibilis, sive sormae intellectualis. Audiatur idem S. Doctor L p. q. m. a. s. : , , Quum ali is quis intellectus ereatus videt DEUM per et lentiam, ,, ipsa essentia DEI fit sorma intelligibilis intellectus,, Perceptiorii igitur essentialiter non competit ideae natura: datur enim una perceptio, qαae idea non eit. 24. Reis. Quum docent Theologi eum S. Thoma , 1 psam essentiam divinam esse in Beato formam intelli gibilem intellectus, nil aliud docent, nisi essentiam dimVinam esse id, quod immediate determinat Beati mentem ad ipsam videndam: visio enim beatifica in apiam divinam essentiam immediate krtur , nullo mediante objecto , sive distincte, sive consula prius cognito, nulla mediante specie, quae sit a rebus abstracta ; contra ac nobis contingit in tenebrieosa hae vita: DEUΜ nam que cognoscimus quidem , at per speciem alienam; nec enim in DEI cognitionem ascendimus , nisi alio me di ante objecto prius cognito , mediantibus nempe crea turis. Retorqueri hinc potest argumentum . Etenim iain perceptione omnium , quas habere possumus , no bilissima , persectissimaque , quaIis est visio DEI . ut est in se , nulla datur idea, vel species a perceptione nostra, illiusque objecto distincta: nec ergo in ulla a Ita perceptione nostra admitti debet talis idea , vel species . Ceterum dissimulari nolim, plura apud S. Th
mam occurrere contra hanc nostram opinionem , quae
ViX possumus emollirer verum is in Philosophia aliud ,, D. Augustino videri solet, inquit Canus lib. X. de LOC. Theol. cap. s. si aliud autem videtur D. Tho- ω mae D. Augustino Plato summus est . in ,, Thomae summus est Aristoteles Consulatur &Μuratorius lib. I. de Moder. InSen. c. M. i
379쪽
in singulis corporis partibus praesens adsit , quod
quidem volunt Peripatetici; parum tamen probant.1 s. Ob IV. Si perceptio idem sit , ae idea , Anima
nonnisi propriam potest intelligere perceptionem e nam Anima non tendit in Objectum, nisi quatenus ipsi pra seris est: in hac vero hyoothesi nihil praeter percepti nem est Animae praesens: itaque nil aliud Anima praeter 'rrceptionem percipiet. μ16. Ret n. I. i hae objectione probari similiter . Animam, si dentur ideae a perceptionibus distinctae . non mise rer- cinere, nisi ideas i pias ς quod tamen falsum esse jam
supra n. 2 3. cum S. Thoma observavimus. Res p. a. In sensationi o is non solum est praesens Animae perceptio; verum etiλm praesens est , atque proportionatum ipsum sensibile obfectum ex cit. n. 2o. in . Si igitur mens valet,
latentibus Cartesianis nec enim negare queunt ), ab que id mis suderadditis objecta sensibilia percipere , &quorsum objecta alia abstractione, rei eXione, conlectura absque imaginibus cognoscere non poterit λ Dieam auod sentior quemadmodum Cartesiani corpora , uti subantias inertes, otiosas, nulla vi praeditas ex jam cit. Nota i os ); Animas nostras non uti substantias smplices vi percipiendi ornatas, meditatione , abstractione, reflexione ideas claras, distinctasque sibi comparare valentes, sed uti tabulas rasas statuunt, in quibus nihil est pictum: .is Sed vanus ... haec omnia finxerit error , , Amplexi quod habent perverse prima viai. 27. Aliqua modo contra Mallebranchium dieenda -- Videre aliquid, inquit Genovesius p. ali. . Metaph. p. aso. in aliquo cum duplici notione accipi potest , , , quemadmodum praeclare est a Beato Thoma observatum, , , s cujus verba mox dabimus ): I. velut in objecto co- ,, gnito: 2. velut in lumine, & principio . Priori m , , do imagines in speculis videmus ; posteriori modo , , colores in lumine s utor veteri illo exemplo , aut
is in' axiomatibus conclusiones . Rogo , qua cum no
A tione Μallebranchius accipity Si eum priori, obj , , ctum etiam ipsum cognitum , exploratumque habeamusis oportet: quod nunc tantum abest, ut sit verum , utia potius plerique reperiantur , qui aut nullam , aut M adeo
380쪽
Rationalis . 3 369bant. Satius Animae una aliqua pars eeu sedes tribuitur, unde ipsa motus omnes in corpore α
adeo consulam DEI notionem habent , ut ignora in D re DEUΜ potius, quam scire dici possint ... Deinde
cur, quum omnes mentes aeque DEO conjunctae sint, ι, non omnes tamen aeque vident δ . . . Innnitae sunt, , hujuscemodi conclusiones inter se,cum evidentia,& cumri systemate mallebranchiano pugnantes, quas qui conco- ,, quet eum numquam sanum habuero. Videant igiturΜaI- is lebranchiani, siqui ulli sunt, ne nos dum intellisen ,, tes facere conantur insanos faciant: - - is Est modus in rebus, sunt certi denique fines, . is Quos ultra , citraque nequit conlistere rectum.. Quod 1ὶ cum secunda notione videre omnia in DEO aci cipiat, tum tantundem est, atque ope divini lumi- ,, nis, id est rationis naturalis intelligere, quae intelli.,, gimus, quod nemo inficiabitur : at id nec novum est, is re tanto rerum apparatu non indigebat 28. objicit I. P. Gerdillus p. q. Diilert. praelim. Op. et t. Docet constanter S. Augustinus , Animas nostras , quae vera cognoscunt, in veritate immutabili videre , re hane immutabilem veritatem eis e DEUΜ: quaerens enim S. Doctor lib. XIl. Conseii. cap. 3I. quomodo vexum si, quod omnes homines conveniunt in quibusdam
efformandis judiciis, ait: Ambo videmus verum esse , quod tu dicis; υ ambo videmus verum tisse , quou ego dicor tibi, quaeso , id videmus y non ego utique in te, nec ru In me; sed ambo in ipsa incommutabili verarate. Plura alia S. Λugustini testimonia proponit laud. Cl. Auctor, quae videri possunt etiam apud Thomassinum lib. I. cap. I . de DEO uno 29. Res p. S. Thomas, qui non immerito a Doctis Auingustinus contractus appellatur , eXponens , quomodo mnia videamus in rationibus aeternis ,inquit I. p. q. 84. R. I. in c. et is Cum ergo quaeritur , utrum Anima humana in rationibus aeternis omnia cognoscat, dicen-
dum est, quod aliquid in aliquo dicitur cognosci duri pliciter; uno modo , sicut in objecto cognito ... Et, , hoc modo Anima in statu praesentis vitae non potest, , videre omnia in rationibus aeternis; sed sic in rationibus aeternis cognoscunt omnia Beati , qui DEUM