장음표시 사용
91쪽
Aliunde, hi ons necessarium Non esset infiniis tum et persectissimum , Persectiones quibus careret possibiles essent simul et impossibiles; pos
sibiles quidem ex hypothesi, alioqui persectio-NeS non essent; impossibiles autem, quia ita nullo ente concipi possent; non in necesSario, quia Cum eas non haberet, acquirere non posset quin mutaretur, et sit c s.simul necessarium et nouneceSSarium; nec otiam iri. conlingenti, quia ens Creatum et contingens in siniti, persectionibus donari Nequit, nec eas cro re posset ens illud in
quo non reperirentur . Praeterea entis necessitas ovi dentor excIuditim persectionem, et imo requirit existendi modum perscctissimum qui concipi ct esse possit , alioqui modus ille osset simul possibilis, ut suP- Ponitur , et etiam impossibilis, quia in nullo ente Practer necessarium concipi potest; siquidem, ut.Evidens est, concipi ncquit modu3 illo persectissimus, nisi in eo quod persectissimam existentiae Dempe necessariam haberet, ut fert axiu-ma e modus essendi sequitur gras. Et Vero , si ens neceSSorium non omnem mO odum Eutis , inon omnem Persectionem includeret, jam non OSSet necessarium, Si quidem concipi Posset non existens ; nam illud ens concipi poteSi non existens , cui nullus est cxis tondi modus necessarius, siquidem modus existendi sequitur esse, nec ens ullum Se Potest, nulla existentia , sine aliquo existendi modo ; porro, nullus foret.enti necessario, quod perfectissimum non esset, existendi modus neceSSarius; nam nota Esset necessarius illo modus cxistendi quem non liaberet, ut ex idens est, nec etiam illo modus quem haberet, cum evidenter, absque ulla absurditate, concipi posset existens modo persectiori 3 ergo, etc.
Tandem ens necessarium evidenter habet quid-
92쪽
qui it habere potest, alioqai posset eoncipi et
supponi aliter ac est, ut patet evidenter, Proin deque nou existens , siquidem nullus esset mo dus existendi necessarius, quod tamen requiritur in ente necessario; quia cum existere nequeat Sine ESSentia, evidenter necessaria esse debet, Si EXi Stentia quae modum et essentiam includit Sit necessaria ; hinc axiomat modus existendi sequi tur ESSE; atqui ens necessarium potest omneS ba here Persectiones, siquidem concipitur evidenteriis Omnibus cumulatum sine absurditate; et aliun de Sunt omnes possibiles, et quidem in Summo gradu, alioquin non essent persectiones, et Pa ritor compossibiles in eodem ente , quia Sunt tantum diversi gradus entis r porro omneS e uti S gradus in ente necessario evidenter conSociari POSSunt, alioqui non essent entis gradus et Persectiones, sed potius impersectiones aut desectus; ergo ens necessarium est DeuS.
Secunisum arg. ab idea et notiones Dei. Illud neceSSario existit cujus idea omnibus hominibus naturalis, ne dicam, ingenita, concipi nequit absque hujus entis existentia ; porro idea Dei , quae omDibus inest hominibus , concipi nequit absque Dei existentiar unde enim proveniret in nobis, a quo infunderetur; ubinam esset ejus typus et sorma, ubinam exemplar proprietatum quas ipsi tribuimus, si Deus ipse non .e i Stereta quo Produceretur Ergo necessario existit
Praeterea ex notione quae omnibus hominibus velut instillata aut congenita apud Omnes POP Ios eadem est, Deus a ratione concipitur evidenter possibilis ; atque concipi non posset PoS-
sibilis , si non existeret necessario; nonne enim evidenter repugnat et sese excludunt necessitas existendi et non existentia : et aliunde quomodo, is quouam ente, ex qua causa, ad existentiam
adduci posseti Ergo debet necessario Deus exi
93쪽
. Tertium arg. eae necessitates causae Primae ab iis deducta, quas in nobis ExperimuP. Ex Sen. Su intimo novimus omnes esse in nobis aliquod principium cogitans, idque cum Corpore uniri, Proptereaque Plurimas experiri sensationes; atqui haec omnia supponunt Causam primam aqua emciantur ; nam et ' vel mens nostra ab aliqua intelligenti causa creata est, Vel existit a Se; atqui non existit a se, siquidem entis, quod
a Se existit, necessarius et immutabilis est existendi modus; porro montis nostrae non eSt nem
essarius Oxistendi modus, nec immutabilis; quia concipi potest persectior, quotidie mutationibus subjacet, nihil in ea fixum et stabile, etc.; ergo a causa intelligenti creata est, quae EX Se Agere Potuerit, quae cogitandi facultatem habue. rit , ut eam ipsi donare potuerit. Proindeque minime a materia , ut quidam Somniarunt, quae
iners est et incapax cogitationis. α' Vel mens nostra ab aliqua intelligenti causa suit cum corpore unita , Vel a seipSa, aut a corpore; atqui unio hRec non Provenit a corpo Te, quod iners est, et ex se incapax actionis in animam spiritalem; nec pariter Provenit a mente ipsa, quae ejus initium et naturam ignorat, et quae eam nequit ad nutum dissolvere vel prolongare; ergo Pro Venit a Deo. Idem possumus dicere de omnibus internis assectionibus, quas saepe inviti experimur ; unde enim proveniunt, nisi a Deo omnipotentit ergo, etc. Obi. Contra probationem ex Eutis necessarii existentia, quam merito Vocaremus demonstrationem a priori, quia Dei necessitas est ratio et causa cur existat, reponunt athoi minime requiri Decessarium aliquod ens quod contingentia produxerit, siquidem dari potest entium contingentium existentiae ratio sufficiens, si supponatur series et progressio infinita entium , quae ab aeterno si hi successerint.
Rem. Seriem hanc aeternam et infinitam esse
94쪽
88 METAPIlvs Ick sPrcILLIs , Omnino absurdam a x' quia supponi nequit infinita progressio cui semper adderetur ; infinitum
ni in non eSt quod Semper majus evadit. χ' Quia, si- omnia haecientia essent contingentia, nulla o haberent rationem existentiae , nec a se Nec ab
alio, ut jam diximus; porro nihil existere poteSt
Sine ration o aliqua suae existentiae. 3' Quia, Si non ngnOSCeretur tandem aliqua causa prim nria
quae Producta non fuerit, nihil aliud essent om-Nia entia, quam essectus sine causa, quod Plaue
repugnat. 4' Quia in hac hypothesi jam nulli tunc
serent effectu sipossibiles, siquidem produci nota
Possint quin Percurratur causarum, Seu ontium SI
hi priorum, in sinita series qt multitudo; porro, quod est in sinitum percurri et Oxhauriri nequit. 5 Quia cout radictionem involvit series, actu insi-nita, Et tamen terminata et exausta. 6' et jam fuit ante mille annos infinita, vel non: si prius, evidenter non potuit prolongari; si posterius , mille ouni, cum sint siniti, eam infinitam reddere non potuerutit. Vel lota collectio entium aeterna ct infinita foret, vel nota: si prius, jam nulla ovidenter esset successio, nullaque series; Si Posterius, jam unumquodque ens ante se alia infinita Supponeret, alioqui quomodo ens unum aliis additum seriem redderet in sinitam Z Sed si unumquodque ens supponit alia ante se infinita, collectio idem evidenter supponit, Si quidem eX uno quoque essicitur; quid autem hoc absurdius osse posset 3 8' Qaomodo series haec explicaret existentiam corporum stabilium, terrae, Solis, Ianae, etc., quae Sese non reproducunt 3 Num quia etiam series esset infinita terrarum, Stellarum, etc., sibi succendentium 3 Numerus Saltem earum brevior esset, quam belluarum quae quotanni S generant; brevior etiam quam hominum ; m infinitus esset otiam numerus infinitarum progreS-Sionum . 9' Tandem, nonne rideretur allieuS qui SuSPensam catenam, ideo non cadere diceret, quia
annuli a se invicem alii ab aliis sustinentur e
95쪽
Cur non pariter ineptum eSSet dicere entia contingentia ideo existere, quia alia ab aliis proda
Inse. Sed in serie infinita nullus est uItimus
effectus; ergo nec requiritur Prima cauSa. Res . IV id peroptime demonstraro absurdam esse seriem infinitam ; nam Semper enti hus productis alia adjungi oportebit , alioqui tandem ultimum inveniretur; porro, quis istud infinitum dicet, cui semper aliquid addi necesse est
20 Vel omnes progressionis termini essent esse. tus sine causa, quod quidem absurdum est, ve Ialiqua prima causa requiritur quae eos ProduXerit, alioqui nec secunda esset, nec tertia; hae autem causa , Si non est Ens necesSarium , a quo potuit ad existendum determinari 3' Huc tandem rodeunt omnes absurditates in praecedenti responsi Ono enuntiatae . Inst. Ex partibus ad totum non licet concludere 3 ergo eX eo quod ens unumquodqua sit con . tingens, non licet concludere collectionem esse contingentem. Ros'. Dist. ant. A partibus ad totum concludere non licet in iis quae non Sunt necessaria , nec fluunt ex rerum essentia, conc.; in iis quae sunt necessaria et essentialia , neg. Sic male concluderetur lapides plurimos domum officere non POSSe, ex eo quod unusquisque sit,insufficiens,
quia haec insufficientia provenit a desectu quem supplent alii aggregati; sed optime concluditur
omnes homines ossct rationales, quia unusquisque ita est essentialiter, quia collectio essentiam non
Aliunde non concludimus omnia esse contingentia, ex eo quod unumquodque ens sit contingens , sed ex eo quod omne necessarium EX
cludatur 3 qua quidem consequentia nulla magis esse potest legit tima. Tandem, vel omnia suere producta, vel non ;si prius , quomodo dici potest necesεaria collo-
96쪽
ctio entium productorum 7 Necessitati evidente ore pugnat productio quae initium supponit. Si
posterius , evidenter unum admittendum est ri cessarium , ut contendimus.
Argumenta Physica . Primum arg. ex necessitata Creatoris. Exist i tDeus, si admittendus sit materiae creator ; iclconsitentur ipsi met athei , qui ideo negant esse
Deum , quia materiam credunt aeternam a atqui necessario admitti debet materiae creator et VEIEnim materia creata est , vel existit necessario ;nam nulla alia ratio dari potest entis cujuslibat existeutiae , quam causa interna seu DeceSsitas existetidi, aut causa exterua; et ineptum foret ,
ut semel dicam , quidquam tribuere sortuito casui , cum nihil sit aliud quam nomen inane, et refugium ignorantiae; aut fingere quidquam sibi,
Cum nondum esset, existentiam dedisse a atqui materia non existit necessarior nam xv quod existit necessario concipi nequit siue existentia. atqui materia concipi potest non existens, aut Existens cum minori quantitate et extenSione, nihil eni in ex hoc absurdi sequeretur 3 ergo non est necesSaria. 2' Quod est necessarium , habet etiam a se suas modificationes, cum non distinguantur a re ipsa ; atqui materia nulIas habet a se modificationes , nec situm , nec figuram , Me
motum, ut Omnes norunt; ergo, et .
30 Etitis necessarii immutabiles sunt modi, nec eoncipi possunt alii sine absurditate , quia Sunt Pariter necessarii, cum ab ente ipso non distinguantur 3 ens enim nihil aIiud est quam collectio
modorum, aut essentia existetis 3 atqui experientia constat quotidie mutari materiae modificationes , ergos et . 59 Ens necessarium excludit omnam imperse .etionem et Iimilationem, ut jam demonstra Imus 3
atqui materia essentialiter est imperfecta et lix
97쪽
- SECTIO I. 'imitata, quotidie melioratur, deterior sit aut dis-
Solvitur, omnia crescunt et decrescunt, Omnia incipiunt et perficiuntur, aliunde essentialiter est Passiva et iners, incapax Sensus, et eogitationis, et simplicitatis, sinito spatio continetur, et C., etc. δergo materia imperfecta est, ideoque minime ne . Cessaria; ergo existit Deus.
O . et ' Creatio est impossibilis ; ergo materia
Rem. Neg. ant. Ab actu ad POSSe VaIet, corio secutio 3 atqui probatum est Creationem neceSSa.rio admittendam osse ; ergo possibilis est. InSt. Non potest concipi, ergo est impossibilis. R P. Neg. cons. Ut ros impossibilis judicetur, non Satis est eam comprehendi non posse , sed requiritur ut repugnare concipiatur. IX Onne Diis naiae modestiae est dicere r hoc non concipio , ergo impossibile est 3 Numquid possit, ilium ratio athei mensura est Z Eodem principio rejiceretur motus, Electricitas, et sere omnia naturae phoe.
Inst. Ex nihilo nihil st; ergo, etc.
Rem. Iv aXioma istud, gratuito a SSertum , gra. tuito etiam negari POSSe. α' Id est, nihilum non potest esse Principium, aut sons alicujus entis ; Sed quaenam contradictio esse potest iu eo quod ens summum et omniis potens Producat enS contingens, quod in Se coniscipit possibile Τ Numquid id repugnat in se Autenti Decessarior Minime, cum ens contingens possibile concipiatur, et ens necesSarium Omnia Poteus. Inst. Deus materiam non continet, ergo eam Producere nequit. ResP. Neg. con S. Deus enim , Creando male
riam , non extrahit eam ab aliquo Ioco; sed ei dat existentiam qua carebat, in quo, ut diximus, nulla concipiuntur repugnantia. . Obj. α' Modificationes materiae sunt necessariae, ergo materia uou e5t creata.
98쪽
9a .. METAPHYSICL SPEcIALIs , MN. Neg. ant. Nam plurimae sunt vicissitudines , sive ex causis externis , Sive ex sermeu tatione , Vegetatione, putrefactione, combustio
Ist. Materia est necessario extensa, divisibi. Iis , impenetrabilis , figurata , etc. 3 ergo, etc. Rev. τ' id demonstrare materiam necesSario fluitam, imperfectam, limitatam Esss sive loco,
sive Persectionibus, ut in probationibus dictum
Nem. 2' Neg. cons. Nam, ut materiae modificationes dici possint necessariae, necesse foret eas immutabiliter determinatas esso; illud enimiae essarium non est, quod innumeris subjacet Variationibus . Ens nocessarium hahet ex istondi modum etiam necessarium, existentia quippe et modus exist niti non distinguuntur; ubi ergo va. riatur ille modus, ens evidenter inde probatuDesse contingens ; porro, continuae mutationes accidunt in materias modis di ergo illi modi sunt contingentes ; sed quomodo concipi Potest aliquid contingens in ents necessario PAliunde extensio, figura, etc., in genere nihil ali ad est quam abstractio 3 ens necemario existit cum Qxtensione tali , figura tali, etc., proinde isque entis modus est figura et extensio talis; si haec figura variari possit, evidenter est contina gens, sicut ens in quo reperitur. Figura et exterisio sunt materiae necessaria, sed tantum hypothetice , Si nempe existat ν sed nulla figura po. tius essentialis ost quam alia, indeque evidenter patet eam non necessario existere, quia existere nequit nisi eum figura tali et determinata, quae proinde non minus esse deberet necessaria, quamens quod sine hac esse non posset. Secundum arg. Eae necessitate primi motoris . Existit Deus , si existat materiae motor; atqui existit materiae motor: vel enim res ita est, vel motus est essentialis, atqui posterius dici ne. quit; nam I ' materia recte concipitur, imo exi-
99쪽
stit sine motu 1 plurima corpora prius mota quiescunt, corpus facile concipitur quiescens; atqui illud non est essentiale sine quo TeS eSSe et concipi potest; ergo. α' Haec est prima lex mechanicae, .materiam ESse ex se inertem, ad motum vel ad quietem indisserentem ι et revera omnes norunt corpus Sine vi aliqua non posse moveri P imo illud resistere vi motrici, ergo motus ipsi non est es-
3' Quotidie motus communicatur, augetur, mi nuitur, et cessat; atqui id quod essentiale est, nec communicari, nec augeri, nec minui Potesti
49 Motus ille vel esset in omnem Partem, Vel in aliquam 3 si prius , motus esset impossibilis ,
siquidem vires appositae et aequales , ut Potenecessariae, se se mutuo destruerent; si posterius, cur corpora Successive huc et illuc in quascum. que partes moveri possunt r5' Motus esse nou potest sine aliqua directione et celeritate, quae necessaria esse debet in motu essentiali , siquidem ejusdem naturae est modus quam motus ipse quem constituit; porro, nulla est directio, vel celeritas essentialis; alioqui, ut patet, quotidie essentia mutaretur, cum mutetur
sv Vel directio eadem esset pro diversis parti . bus, vel noui si prius, omne corpus esset in odivisibile ; si posterius, omne corpus esset incohaerens.
τ' Tandem si materiae motus esSet essentia inlis, evidenter quies esset repuguans et contradi. ctoriar qui autem illud dixerit 7 . Ergo existit materiae motor , Proindequa Deus. O . iv Probatur tantum motum non esse Par tibus essentialem, non vero toti collectioni; ergo non Valet probatio. Rev. I' Neg. ant. Siquidem probatur motum materiae in genere non esse esseutialem, proindeque nec partibus, nec collectioni.
100쪽
94 MST1.PRYSIcA sPEe LIssResp. Si partibus nota est essentialis motus evidentissimum est hunc collectioni non esse nescessarium; ineptum quippe esset dicere ex partibus ad motum indifferentibus effici totum essen. tialiter in motu. Obj. α' Motus sequitur ex gravitation et at . tractione, porro attractio est essentialis; ergo ,
Rev. xv Neg. maj. Sequitur tantum mobilitas, nou Vero motus , quia aliqua causa motum rein Primere potest; sic nemo dixerit moveri lapidem in aere Suspensum, quamvis Versus terram gru vitet, quia motus Ejus continetur. ResP. 2' Negari posset minor, quia materia posset absolute sine attractione concipi.
30 Attractio potius dici debet motus aliquis ,
4' Attractio, qualis existit, supponit duplicem
motum; unum centripetam , alium centrifugam, eae quorum combinatione nascitur rotatio; porro , quis concipere posset duplicem motum op POSitum esse materiae essentialem p50 Gravitatio necessario Supponit Centrum, Verinsus quod alia tendunt; unde autem habet una pars ut sit immota , dum aliae moventur Z Ima etiam, quare staret immota Si omne corpus ne is ceSSario moveatur
. 6' Gravitatio supponit diversam directionem et celeritatem , prout corpora longius distant, et in diverso sita ponuntur; sed eeleritas et dio rectio essentialis ut ipse motus esse deberet. Si sese partes mutuo et essentialiter attrahe. rent; cum omnia corpora hae proprietate pollerent , impossibilis esset omnis divisio et separa tio, ut patet; imo etiam impossibilis motus , quia partes necessario ad se Pervenirent, neces .rio iungerentur , proindeque quiescerent.