장음표시 사용
251쪽
CONTRA HAERETICOS DEFENSIO. zN
ram loquebatur, multo magis nos, qui de coelis isquentem nobis auertimus. Item d. Timoth.η.In magna domo non solum sunt uasa aurca & argentea ed dc Iignea δέ fictilia,&quaedam quidem in honorem,quaedam autem in contumeliam.Siquis ergo se emundauerit ab istis,erit uas in honorem sanctificatum & utile domino, ad omne opus bonum paratum. Vides hic debemus quod in nobis est nos emundare,nimirum proenitentiam,quo sic ab illo gratis sanetificemur, ut fimus utiles , 5 ad opera bona parati. Ergo prs misit, Cognouit dominus qui sunt sui, dc discedat ab iniquitate quod fit uti. per poenitentiam omnis qui inuocat nomen domini. Sic in Apocalypsi Laudicensi angelo nunciatur, Nescis quia miser es 8c miserabilis Sc pauper, A caecus,& εῖς ' γ' nudus,emulare ergo & poenitentiam age. Ecce sto ante ostium Npulso, si quis audierit uocem meam, N aperuerit mihi ianuam, intraho ad illum,& csnabo cum illo dc ipse mecum. Prophetae Sc omnes Das scriptur sunt rerum istarum plens, iubent surgere, praeparare in occursum domini,dissoluere cogitationes impietatis,lasciculos de/primentes. Tunc inquit propheta erumpet quasi mane lumen Iu-um, 8c sanitas tua citius orietur. Et anteibit faelcm tuam iusticia tua, Guia& gloria domini colli et te 8cc. Saepe cum uult deus dare infidit in repugnantes. Matth. xx'. Hierusalem, Hierusalem, quae occidis prophetas, quoties uolui congregare filios tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas, δέ noluisti. Ergo uides quam necessaria si praeparato ria qusdam icet insormis adhuc,in peccatoribus contritio. Vides quantum illis cum Christo,apostolis 8c prophetis coueniat, qui pr - paramenta eiuscemodi damnant, contritionemet peccatoris, dicunt peccata accumulare
Sed dicent aduersarii illud se facere ideo ne conversio peccatoria adscribatur meritis humanis, id quod faciebant impia Pelagiania Pulchre sic, Dam uitant mitti uicia, in contraria currunt. ii iiij N
252쪽
L16 IUDICII UNIVER. ET CLERI GULON.
opera iu*βNeque nos dicimus istiusmodi operibus pcedentibus mereri que catiouς prae quam suam conuersionem, sed tantum aptare se uoluntati & gratiaece scutia ni , dei. Imo ubi omnem animi praeparationem, pro uirilinostra perse-hii m rc tμr cerimus si tamen quis unquam hoc fecit fatemur nihilominus nos t manere inmerentes,nihili propterea nobis adco deberi,dc non su μ t Atili , musPelagiani. Verum animo no ficto,quod est, humiliter fatemur L T- Ndicimus,cum secerimus omnia quae prscepta sunt nobis,servi inutiles sumus quod facere debuimus fecimus:debemus enim quatum possumus praeparare nos ad ipsius uoluntatem δέ gratiam, atque ita dispositos comittere deo ut faciat nobiscum secundum beneplacitum suum. Si dat gratiam,hanc suae liberalitati non nostrae prspar intioni debemus adscribere.Si non dat,non debemus propterea a poenitentia illa cessare, ipse enim nouit quid suis electis δέ quando dare
, TI Et ne hane ipsam quidem quamuis insormem prsparationem is
deu in Mutilis nobis adscribimus,std gratiae dei, luntate nostram ad hanc qua a deo lecunm poenitentiam excitanti conatuis nostros adiuuanti. Multis plex cst gratia dei.Sed quod attinet ad prssens argumentum duplex nobis consideranda uenit. Vna iustificans, alia praeueniens seu praeparans. Vtraq; datur gratis, de nullis nostris meritis praecedentibus, attamen,non utraq; idem operatur.Prior illa incom parabilis,redemptionis, sanctificationis A iustificationis gratia sola siluati Altera O. 3 hua b, praeucnicns illa, prsseruat a malo ulteriori, & praeparat uoluntqtem ρ - nostram,ut fiat homo aptus gratiae maiori percipiendae.Sed tamen bivi hominis non saluat, neq; iustificat sola ad aeternam salutem. Nec debet hoc licet infidelis alicui mirum uideri,gratuitum gratiae donum dari di conseruari in iis Eo est. peccatoribus sum beatus August. libro contra Iulianum quarto nlibris item de ciuitate dei,& plusculis aliis locis uelit gratiae dei speciali tributum,quicquid laudatorum &bonorum operum etiam infideles ic idololatrae gesseruntispra naturae uires:sic gratia dei erat do num Pphetiae Balaam: cum esset Balaam peccator,& gratia illa abuteretur. Porro ego arbitror,omnem bonum motum uolun talis humanae,ad deum tendentem,etiam inperfectum,inso cmβ spiritu
uiaificate nondu preditum .haberi nihilominus a deo. QIod ipsum apostolia
253쪽
- CONTRA HAERETICOS DEFENSIO. δετ
apostolus Paulus haud obsture indicat secudo Corinth.ni .euius uerba sunt:Fiduciam talam habemus per Christum ad deum,non quod lassicientes simus cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis sed suffici
entia nostra ex deoest. Operatur enim deuinia in omnibus. Qua- conpropter pri.Corinth. x.cum dixisset, Abundantius omnibus inpostolis Iaboraui,statim subluxit:Non aute ego, sed gratia dei mecum. Ste 8c in epistola ad Philip. Cum mei inquit AE tremoresalutem uestram operamini. Deus est em qui operatur in uobis reuelle per icere pro bona uoluntate. Itaque nostra aesolius arbitrii uidentur' 'opera q speciem boni habent,nostroq;conatu solo constare,si in confideremus omne, licet exiguum opus bonum, dc prorsus informe, Praesertim peccatoram vostrorum contritionem,plurimum a moribus &concupiscentia infirmitatis nostrae distare,non temere adscrihemus poenitentiae initia, affectibus nostris contraria soli uoluntatismostrae arbitrio Aed gratiae dei nsensibili modo arbitrium nostrum praeuenienti εc ducenti. Iam scut in naturalibus donis habent alii plus alti minus,hictardinn,ille praecoX dc promptum ingenium taec in gra tuitis,unus minorem,alius maiorem accipit gratiam. Multi si oratiam dei, quae poterat ipsis esse praeparatoria, amit isne fruta 'φciu, per eorum negligentiam. In ali uero augentur haec dona sen- fim, in his scilicet qui eis non desunt, ipsaque pro facultate arbitrii sui amplexantur,quousq; tandem propitio deo accedat gratia illa uiuificans, Eo perueniunt quidem si iustificantur,sed insensibiliter. Punctum δέ horam primae gratiae iustificantis assignare non est nostrae reritiae,qui non redditur meriti ed pro dei uoluntate nos latente, nisi quod postea fignis ceu indicias quibusdam ubi operatur possumus praesentiam eius probabilem & aliquando certam n nobis de prshendere. Sed de hoc alias. Nuncuero dictum suffecerit, & inissormes contritiones,& reliquosbonos arbitria liberi motus,quamuis
inpersectos,esse a gratia dei nos exercentePros uoluntate.
Fo an hic rogabit quispiam et Si Sinformis illa contritio est donum deii Fpter spem uenis supra naturam, cur exigit a nobis Depsia festina,& non potius expectaturquousi fides uiuaα charitas ad uiuam contritionem inflamment potest homo informe illud p p donum
254쪽
isa IVDICII UNIVER. ET CLERI COLOR
donum, sed non contemnendu , priusqua des apprehendere Cui respondeo, Donum illud non posse quidcm ab inuito Deo exto queri : sed ille nemini fideliter petenti negar,ultro exponit, δέ oblati
- . . . one eius praeuenit appetentes. Non potest homo Deum anteue
si f tere qui nunquam in conferendo hoc munere est apprehendcre ρο- t o Pμ t Nam sicut lumen solis prius est nostro aspectu, dc tamen no h tΠη RQ habetur. isi quando apertis oculis haurit ta& ille prior est sua gratia, quae tamen non habetur nisi ab accipiente . Hoc , hoc ipsum estet, praedicat David in psalmis canens: Deus meus, misericordia eius praeueniet me semper. Quantumlibet igitur properet homo emper ille expectat, paratior ad dandum, quam homo ad accipiendia.
Nisi praeueniret enim,non inuitaret. Omnes uocat, mn: hus exponit parata munera,& quod uniuersaliter mittit,gratia speciali, omnibus appraehendentibus singulariter reddit. Sed qusrer aliqui , SI prsue mi omnes quare non habent omnes praeuentionis eius dona Nimirum, qcia dantur solis uolantibus & arripient thus,nisi forte mi ε' ' '' ro miraculo,dentur non petentibus, sicut Paulo Gut aliud agcribus Vμμη ' scut blatthso.Tantum quisque donorum Dei habet, quan rum acci pit. Accipientis est donum, non negligentis, aut ociose stertentis. Videtur iram homo per arbitrium suum liberum concipere poenistentiam , sed reuera arbitrium illud homine non aduertente a Deo excitatur,& fit quod ait Christus r Nemo potest uenire ad me,nisi pater meus traxerit eum. Itaq3 homo concipiens contritionem scupoenitentiam, praebet uoluntatem & arbitrium suum praeuenienti gratiae dei exercendum dc dirigendum, licet non tam prompte aut perfecte, quam facit ille quem iam gratia iustificans regit & ducit. Talis enim iam plane spiritu dei agitur,tanquam filius dei. Proinde quantum contritionis & poenitentiae, aut alterius honi operis conincipit homo supra humanae prudentiae uires, quae adspcm remissi nis peccatorum se non exicndunt, Iantum Deus inspirat ac donati. Hsc si deo pro qualicunq; conuersionis initio lion ingrati agnosci mus, nullus metus est, ut in heresim Pelagianam prolabamur. Sed quanto poterimus arbitrii conatu, adnitemur poenitere, dc tamen huc
255쪽
Lune ipsum conatum Deo excitanti adscribere non dubitabimus. Quae est omnium orthodoxorum patrum sententia, quam Augustinus multis uoluminibus prolixe explicat di post eum Prosper ille Aquitanicus,quam Innocentius primus, Bonifacius primus , Sos' trius Celestinus, dc alti non minus pii quam docti Itonianae Sc Am stolicae ecclefiae pontifices,in diuersis Concit is fideliter tenendam commendarunt & explicarunt. Chrysostomus quoq; aureum illud Paulinae doctrine armarium, libro Pri.no de compunctione cordis ita ait:Si gratia dei nihil requirit a nobis ut laciat unumquencspex. cis sislsa fectum,cur non omnibus ex squo infunditur,ut fiant omes repen- tertia antate perfectii Non est enim personarum acceptor Deus. Scd quoniam nonsola gratia Dei hoc agit, requiritur ut be nos quod in proposito nostro 3c uiribus nostris est expleamus . Idcirco uenit quidem ad unumquenque gratia D E I,sed apud eos,qui digne explent ea qus in ipsis sunt, permanet. Ab his uero qui minus digne agunt, cito discedit. Ad eos autem qui nec initium faciunt conuertendi ad do
minum, omnino non uenit. Ita Chrysostomus,quem cum caeteris orthodoxis ecclesiae patribus praestiterit sequi , quam nouitiorum dogmatum authores, praesertim, quando hac in re communis e rum omnium consensus, cum sacra scriptura tam exacte conqua
dret. At Bucerus patribus δέ scripturis posthabitis,mauult sequimagistrum sum Lutherum. Videamus autem qua ratione permotus . Nam nulla est,sicut diximus, neque scripturae,ncm patrum authoriatas quam praetendat, aut saltem praetexere possit. Itaque inter alia' perperam dicta , quae recitare piger, quod nihil ad causam faciunt, hoc solo colore conatur tam horridam sententiam facere probabi
tem, ait et Ovictimque non e I in patia Deι , Hl D E contrarivssu rebellis xoibe extri , nec pote ἰ has. 5ere contritionem aliam quam Iudas cum deiperatione,
sine fide , sine asse Vo desiderio gratiae D E I,
cur quem non nouit , cum se sine fide, er ideo non M ii dili t
256쪽
aec, IUDICII UNIVER ET CLERI COLOR dili e quia non novit. Propterea homo qui non est ingrestia dei, contritione illa ex fide m charitare non provenisente,amplius ais ampliuspeccabit cui crin omni ope refo.Etpori paucamatemursecundum verbum de omnia opem hominis ante utiam dei Crsidem, nonflumnon prorparare ad bonum, ver etiam cumularepeccat Vide qua ratione procedat, quafi qui extra gratiam est,sit contion domi. nuo deo in omnibus contrarius:quasi contrarium sit Deo peccatores diligunt suos parentes,m exercent iusticiam ciuilam, subueniunt pauperibus,magistratui obediunt, reprehendunt ac detestatur sua malesam Ex qua Thetaogia Bucer ista probabis Sic& reliqua quae sequuntur, sunt omnia palam falsa .Qua tu fronte audes dicere,. hominem Christianum qui amissa tantum uera charitate hucretinet mortua quidem,sed pciosa dei.dona ,fide pem , cognitionem dei,non posse habere contritione aliam, quam habuerit Iudas cum desperationes Licet enim mortua sint hs dona Dei ad pariendos. Q manua fructus dignos 8c meritorios, non tamen ita plane sunt mortua, ut censeatMr fa eorum nullus sit usus:creduntenim M sperant & cognoscunt Deum,dcs, qlia vi etiam peccatores. Ta frequenter ut nihil accidat frequentius,amit-hilomiora titur uno superbiae ut libidinis peccato, gratia dei,& iraincurritur, criaii-r, sedlamcnnon continuo amitti scientiamdei,fidem spem, desideriai regni quae tu hicenumeras, tael ipsa experientia compertum habemus. Quo i pene sunt homines Christiani, tot argueris restibus, negari non potest: sentimus haec in nobis dona permanere, quan quam sine fructu,peccato durante. 8c non pudet, haud secus ac fi P. stulta pertinacia iudentem quempiam amisisse oculos, aut ambula tem carere pedibus,contendat, Ita cauillari, peccatorem credentem .amifisse fidem,& cum deumcogitet atque timeat, deum ignoraret Aut stolida dementia totus laboras, qui talia habes tibi persuasa , aut nos credisadeo senis carere,utignoremus nostros affectus.
EM N Pergit ciemur fecundum verbum dei ,omnia opera Ma
257쪽
CONTRA HAERETICOS DEFENSIO isa minis ante gratiam dei osdem et solam non prurpar
Nad bonum, vem etiam cum si e Peccata. Vani iactatores uerbi dehnihil frequentius habent in ore, quam o rivi .
uerbum domini,verbum domini um nihil minus exhibeat. Proferant audeamus ubi scriptum sit:Bona opera ante gratiam non prp-mrare,& esse pectata. Hic tam muti sunt quam pisces. At nos iam abunde monstrauimus contrariumridm ex uero uerbo dei. & si res Poscar, multo possumus idem copiosius per dei gratiam praestare. Quod uiuideas, En unum aut alterumscripturae locum huic negotio percommodum in praesens prosera .Lucs xi.sunt uerba Christi Cpq auad pharissos, plenos,ut ibidem habetur rapinati iniquitate: Verun
amen quod superest, date eIeemosynam, & omniamunda uobis ''Audi. hic quid ualeat unum opus bonum perditorum Sola eleemo tςς ειε synam tanti facit ristus,ut tot eorum mala testetur hac una mundari. At iisdem erat Christus iratus,erant ob laestra sua extra gratia, in quos Zc uae illud aeternae damnationis comminatorium intonat.
An obstrepet hic etiam Christo Bucer sic nobis,di dicet ele mosynam impiorume ise peccatum cIn Apocalypsi cap.rr. in acribitur ad Asiaticos episcopos, ubi
eorum bene dc male gesta qus deus probet,& qus improbet conscrihuntur. Ad Ephesiorum episcopum:Charitatem tuam primam reliquisti dicitur,ae prscipitur ut agatpoenitentiam si relinquit charitatem a gratia excidit Pua recedit adeo. Est enimdeus charitas,&qui manet in charitate in deo manet&c. Atminterim alia eius opera aborem & patientiam, laudat is,de cuius ore procedit gladius utram parte acutus. An Bucerus melius & acutius examinauit ope- ra extra charitatem facta quam ille dc dicet esse peccata
Ibidem Pergamenus episcopus arguitur neglecti officii, quod non depulerit ab Ecclesia sua tenentes doctrinam Balaam, docent s ponere scandalum filiis Israel edere 3c sornicari,quamobrem dc ipse
monetur agere poenitentiam. At eidem diciturrTenes nomen me um,& non negasti fidem meam. Ita Deus agnoscit benefacta etiam
eorum qui adeo offenderant, ut iuberentur poenitentia Deum sibite iis reconci
258쪽
isi IVDICLI UNIVER.7ET CLERI COLON.
reconciliare.Sic ad Thyaticensim episcopum scribitur: Noui opera tua&fidem&charitatem tuam:& nihilominus eidem obiicitur,liabeo aduersus te pauca,quia permittis mulierem Iezabel,quae se dicit prophetam,docere 3c seducere seruos meos Rc. Cui simile est quod habetur de Iosaphat. h. Paralip. cap. xlx.Impio praebes auxilium,&his qui oderunt dominum amicitia iunge Tis. 8c iccirco iram quidem domini merebaris, sed bona opera inue ta sunt in te, eo quod abstuleris Iucos de terra Iuda,& praeparaueris cor tuum ut requireres dominum deum patrum tuorum. Quam multae sunt in libris Regum, ludi , 5c prophetarum historiae, malorum hominum,quorum tamen benefacta non improbat scriptura, sed laudat 5c praedicat:quae si sunt peccata deo excia, cur laudantur no a uulgaribus scriptoribus ea a uiris qui spiritu sancto inspirante, ea ipsa tradiderunt.
In euangelio qui enciebat dsmonia, nec tamen Christum sequebatur ob id peccator erat,qd Christi discipulus non esset de si quide. De ra fuisset in eo charitas, conuenisset utiq; inter ipsum & Christi discipulos. Nunc uero talis erat, cui apostoli prohibuerint dsmonia encere.Quaero ex te,e iciendo dsmonia peccauit an non Vtrumvis
Hi etsi dicis peccasse,quare Christus iussit ne prohibcretur, Sc factu
habuit acceptum . Si non peccauit,quid clamas Opera extra charita . tem esse omnia peccata
Apostolus Paulus ad Roman. indicat gradus quibus ad fidcm dc
inuocationem dei perueniatur.Omnis inquit qui inuocauerit nomen domini saluus erit. Quomodo autem inuocabunt in quem non crediderunt aut quomodo credent ei quem non audierunt qu modo autem audient sine praedicante Ergo fides ex auditu,auditus autem per uerbum dei.Vbi Apostolus salutem non gradibus inserioribus ed inuocati5i nominis domini refert accepta, ad quam dicit Ierueniri fide,ad fidcin autem prsparari,auditu uerbi. Ergo ne qui ocebantur,& ad fidem erudiebantur, non iam secundum Buccrum praeparabantur ad fidem N inuocationem sed peccabant. CorneIium quom Ceturionem illum,de quo Actuti κ. producerem in medium ed hunc Bucer non sinit sibi opponi. I dei inat
259쪽
CONTRA HAERETICOS DEFENSIO assLector Gluistian quid faciant opulati, i ius mihi atio. Cornelium Centurionem, cui dicunt profit sua operi priusquUdei lumen reciperet.Ex qua Theologia ita motiocinantvres Dominus per dispersonem Judaeorsi in ora restas,quam Chattii fecerunt, pa m mubros gentilis adsidem vora in deum convertit, quorsi quis dam legem Mosreceperunt er facti sint, hoceri, aduenae, Ad nosen. viij nonreceptis Moficis coτ onys, addixeruntse deo, er promissionem saluatoris mundi uera side amplex uni in qua desi inuocauersicis Tei
per charitatis opera servierat,quos is u religiosos Goto
selige lode appellarunt Talis fuit Eunuchus Candacis reginae ethiopu, sicut Ermagnus rex Nabu odono fimer a plurimi.Ex hacsidetiysorte, fuit hic Cornelius: qua de cum B. Lucas, peliat eu υλί,. qui deum vere Crjerio honorauit,eis seruiuit. Vnde Chrisianus quiys bomopor cognoscere euhabuisse, etia antepraedicatione Petrima u Dei lume,suis moeriaChristi,no ita diserte. nec Isis crucifixus verus Ckrisus esset, cognouerit.
Rogo te nuc uicissim,qua Theologia nobis tot sortes credentiu fa ψ 'ci, PlatonicaonNums Popilii Nulla fitem eaphin sacris metio. At tu numeras nobis tres fideliu sorte Au annotatioe marginali, Tripli της ce fuisse olim fideliu religione,una Iud ru,altera proselytoria, ter- ιμ' seb Ilia religiosorum gentiliv. Quadistincti me tu ad Ethnicos attinet,phm
Paulo superius in erroribus annotatis per clarissimum uirum D. Ioh. βμ 'Gropeeru excussimus.Nae tu magnam iniuriam hiciacis Samaritariis,quibus prmiterat sortem unam concede re .quam Ethnicis. Nucrelinquis eos extra oem sorte miseros csi nem inter Iudsos,aut .pse trioa Olim numerarens,lis iiq.4modo tu Iudaeus cu sis hibere amet i iiii possis
260쪽
is IUDICII UNIVER ET CLERI COLON
poscis quae sum mulier Samaritana Nonenim coutuntur Iudaei Samaritanis, neq; interEthnicos,ut qui Iacob appellarent patrem sufum,ut paret ibidem. receperant quot legem Moifi,quam Ethnicorum sapientes, lut indoctam, ridiculam & superstitiosam c tempseret sed &deuin uerum,in montecarizim adorabant. hos miror quomodo prsterieris,& non eis quos Christusnon est asperis natus,adeo,ut etiam sustinuerit se Samarita appellari.& Samaritae figura fignificari, uel quarta sortem constitueris,cum fis tam clemens in Ethnicos Notain Ethnicorum pietas.Numae praesertim tui rapit a &Platonis,&Eneae,quem quur omiseris non uideo, cum habeat Virgiliust Sum pius Aeneas raptos qui ex hoste poenates
Classe veho mecum,nulli pietate secundus.
- . Sed nem Samaritaminem gentiles, nem alii quicunq; eusebes metua Clitisti fidem agentes,aut fuerunt unquam,aut sunt modo, aut si g erunt aliquando in Ecclesia dei uiuentis,qus est corpus Christi, c lumna di firmamuum omnisueritatis. An habes adhuc ulIam Chri- stianisanguinis in te guttula homo infidelis, uane & gentilicissime, qhomines Ethnicos limos 8c increduIos,Ecclias Christi audes co- pararee Scin etiam quae sit Ecclesia quomodo ex omnibus gentibus electas' quomodo sub lege olim tanqua paedagogo in Christo sit custoditae prsceptis udictas,caeremonηs,figuris di mysterηs instructa,& conclusa in eam fidem qui reuelanda erat quomodo per Euangelium genita prscioso sanguine fith dei empta & sanctificatae Scin quomodo Christus dilexit Ecclefiam suam, di seipsum tradidit pro ea ut illamsanctificaret, mundas ea lauacro aqvs audis lauacro aquaes in uerbo uitaegit ipse exhiberet fibi gloriosam Ecclesiani, nohabentem macula aut ruga. ut aliquid huiusmodi, sed ut sit sancta immaculata scin ipsam solam habere quosdam quidcm apostolos,
quosdam autem prophetas, alios uero agelistas alios autem pastores &doctores,ad consummationem sanctor u in opus ministeris aedificationcm corporis Christi,donec occurramus omnes in unit
tem fidei ausculta quod dicitur in unitatem fidei,& agnitionis filii dei n uirum perfectum in mensuram aetatis plenitudinis Christi, ut