장음표시 사용
111쪽
si iusta probabilique caussa dneatur, illud potest re innirare , etiamsi beneficiarius eriminis aeculatus, immo etiam s damnatns sit, modo a sententia aduersus se la- ta appellauerit. U. Flamin. Paris de resignat. benes lib. IX. q. I 6. - Sed timpubes si beneficio aliquo auctus sit, illud propter eonsilii infirmitatem eiurare posse non videtur : contra aetate minor etiam sine curatore renunti re non vetatur, modo fraus omnis absit, minores enim
in spiritualibus pro maioribns habentur, cap. fm ex. do iudiciis in ε. Porro. si quis ad saeros ordines beneficii titulo promotus sit, illud vetatur eiurare, nisi eiusmodi motio exprimatur , & praeterea' constet, renuntiantili unde satis esse ad vitam sustinendam . Triaenti fef. I. de ref ωρ. 2..Eiurari vero debet beneficium vel ab ipso Mneficiario praesente, vel ab alio quem ille eius rei gratia specialem procoratorem tonstituerit.' - VIII. Iam si quis infirmus resignet benefletum , Me simpliciter, siue ex eaulsa permutationis, siue in s vorem , & intra viginti dies a die ' praeititi per ipsum resignantem consensus ex ea infirmitate moriatur, collatio ui resignationis facta nulla est, & beneficium mortericare censetur, ut habet reg. xx. ante xIc cancellariae
de infirmis resignantibus , quae locum habet etiam in r fgnationibus, quae emam a tistite ordinatio fiunt: itemque si resignatio in infirmitate fiat, sed vi supplicationis in bona ' valetudine signatae , quod a Clemente vII. additum videtur. Espen. par. I L secto tis. Io. ωρ. . Proindiit haec regula ad Gitandas beneficiariorum artes & nundinationes, qui dum sibi mortem instare animaduertebant, beneficia sua infirmi resignabant b).
M Ex regula de infirmis resignantibus alia regula cancellatiae δε publicandis resignationibus originem habuisse videtur, quae habet, resignationes in loco beneficiorum debere public ri, & nouos , letarios possessionem petere . idque intra sex menses a die datae. supplicationis , si resignationes Romae, intra mensem, si alibi factae sint; beneficia vero vacare per obitum, si, resignantes post statuta tempora in possessione decesserint;& collationes illorum , tamquam resignatione vacantium factas, omnia
112쪽
. IX. Per superiorem admitti & iure impleta renunistiatione, ius renuntiantis ad beneficium prorsus extinguitur , illudque in nouum beneficiarium iacta collatione vanimittitur e & hinc qui beneficium eiurauit, illud am-
Iilios repetere vetatur, cap. 3. I. ρο 6. me. de renunsiarione , Tridenti fas XXV. de ref cap. 7. . Verum in reis nuntiatione ex eausia ps mutationis si ex una parte collatio iacta sit, tum alter praemoriatur; & in resignati ne in fauorem si illi, cuius caussa eiuratum est, benesucium neu conseratur , licet renuotiantibus sua beneficia repetere. Huiusmodi enim renuntiationes sub eonditione, seu - potius sub certo modo eonceptae sunt , atque ideo modo non impleto resoluuntur. V. Flamin. Parii. de re Anat-- benes lib. I. q. a. q. Quin locus λest regressui, etiam ubi utrimque persecta permutatione , ex interuallo alterius, beneficium ex desectu iuris permutantis euincatur,
vel litigiosum aut fictum appareat: quippe quod collati
sub eerto modo iacia etiam ex lateruallo relatuitur . . Interim ubi locum habet . regressus, lex multorum sententia moribus . probata sine noua. collatione regrediens repetit
beneficium ,. modo alteri vim non inserat , sed legitima auctoritate apprehendat possessionem. V.Espen. Ioiaci ap.7.
& omnia dei neus acta nullius momenti in a. Vbique serine obtinuit regula ista usque ad Gregorium xiii. qui edita bulla mano υ, iudicio Laon nouam beneficii resignati publicationis formam constituit, contra quam iactas resignationes irritu declaravit, & beneficia ipso iure vacantia pontificiae colis lationi addixit. Hine regula de, publicandis resignationibus Romae neglecta est , nee inter regulas cancellariae deinceps rei in . in multis prouinciis Gregorii bulla . reeepta non est, at apud nos admissa, nisi in eo, quod collatim 'pontificiae r seruabat etiam latet patronatus benescia, quM ob omuum in
gorianam publicationem vacabant . . - . Dissiliaco by Corale
114쪽
f. III. Verum quum lacilis sit ab iusto ad iniquum
transitus, ubi beneficia instituta sunt, pensiones a primugenia natura degenerarunt & aliam veluti sermam induerunt. Sane pluralitas beneficiorum toties saeris canonieis excisa degeneribus pensionibus serme aut retenta , aut restituta est, saltem ut profani clerici quod appetebant unum ) ampliores reditus adquirerent: qui enim beneficium habent, iure ex alienis beneficiis pensones percipere posse credunt. Clericis quoque diuitibus pensiones constitutae , & quidem ea ubertate, ut integros paene redutus absumerent: & hinc beneficiariis alimenta subtracta, pauperibus nihil relictum , saera lapellex vilis & neglecta , sacrae aedes , collapsae . Itaque inualuit sententia , pensiones esse odiosas, & saeris canonibus aduersas , idque in tanto earum abusu verum est; nam si pensiones in sua origine spectentur, nihIl habent a canonum 4
f. IV. Iam pensiones ex insta caussa conststui possunt, veluti si quis elericus de eeel a sua benemetitus , aut inops st, aut mala valetudine laboret. Moribus receptis ex caussa meis eoneiliandae, veluti si beneficium lia tigiosum sit, ex caussa renuntiationis siue purae, siue in fauorem, & ex caussa permutationis beneficiorum ut plurimum.ensiones decerpuntur. Nee dubium est , ex his caussis recte pensionem constitui, modo superioris aucto Titate, non partium conuentione procedat, negotium Omne ex ecclesiae utilitate suseipiatur, & eleri ei, quibus ad si 'atur, pauperes sint. At ut habent recepti mores, pensiones ex his eaussis fere nefariae sunt , & hominum profanorum praedae res pauperum obiiciunt. V. Espen. Par. II. sed . 3. iit. II. cap. 3. edit. Neapol. Sane dum heneficium litistiosum est, saepe ex pacto litigantium penso procedit: idque transactionis species est , quae tu rebus spiritualibus nefaria censetur , cap. 7. ex. de trans. ctionibus . Porro nullo iure nititur pensio , quam alter deposcit tantum, quod in fauorem eiurat beneficium : &si resignat tantum ., ut onere se eximat , & fructus col
ligat , quod saepe fieri solet quid aliud hoc est, quam
via itus sacros diripere P Et quae imΥnantur pensionesia permutandis beneficiis, ut eorum inaequales t Quen . ' tus
115쪽
ens ad aequalitatem redueantur, sacra ossicia , tamquams essent res profanae . in commercium adducunt. - g. V. Nee tantum ex iusta eaussa , verum etiam superioris auctoritate pensiones decemi debent. Et olim quidem reditibus ecelesiae in unam aream confluentibus, episeopi pro iure suo decerpebant pensiones, portiones nempe eommunis aerarii non seruientibus clericis in eleemosynam adsignatas. At institutis beneficiis quibus pro prii reditus perpetuo cesserunt, sensim ad unum pontificem deuoluta e si pensionum deeerpendarum potestas: id-que ea rMione, quod in earum eoncessione deberent ea- nones relaxari, qui beneficia scindi vetant, eap.8. m. de praebendis, aut iis ab episcopo onus imponi, eisp. 7. M. de rensibus. Non desunt tamen interpretes', qui doeent, etiam episcopis ius esse pensiones imponendi. Gareias dehenes par. I. cap. 3. f. a. At ubi episcopi pensiones eoncedunt , ex receptiore sententia distat inter pensionem ab
episcopo & a pontifiee impositam e haeo enim ipsi beneficio imposita emistur, ae veluti speetes seruitutis- eeele fasticis regulis aduersa reputatur; illa vero tantum beneficiarium adficere ereditur, cuius morte extinguitur.3 VI. Quantitas pensionis moderata esse debet, ut integra benefietario supersit sustentati σ, & praeterea talis reditus , qui benefieii oneribus suffetat. Et promo naturae huius vectigalis aduersatur, ut integri frucius pen-.sonibus absumantur . Hine statuerunt Tridentini patres fef. XXIR de res. ea I . ne pensionibus onerari possent cathedrales, ecclesiae, quae mille dueatos annuos, & parochiales, quae eentum inis fructibus non superent. Ree pium quoque est, ut si resignetur eanonicatus, aut simi-ns dignitas, pensio non delibetur , nisi reditus sint ultra centum ducatos . Flamis Paris. Ee resignat. benes liι.VI. q. a. Et in beneficiis, ex quibus pensiones deeerpere li-aet, sola dimidia ant tertia seu um pars plerumque a pontifice solet reseruari, teste Fagnano. Quaecumque vero pars decerpatur , in pecunia , non in fructibus constituenda est , idque ut euitentur distordiae , quae ex se
ctuum eommunione oriri solend.
f. VII. . Pelisiunes autem beneficia proprie se dicta non censeniux , quod Duarenus de Def. mniseriis lib.VI.
116쪽
cap. 4. post alios recte obseruat ; nec enim propter aliquod sacrum ministerium constitui solent. Hinc . mori. creditore non dicuntur vacare, ut impetrari, sicut aliqua beneficium, posmint; sed velut vlasfructus extinguuntur. Remittuntur etiam absque ulla antis litis venia ; at ben fictum , nisi superioris auctoritas accedat, non recte ei ratur .. amuis vero pensio beneficium non sit, est tamen beneficii loeo , praesertim si eleemosynae modum. excedat. Et profecto Sixtus v. voluit', ut tantum clerici
tensionibus augeri possint, qui eo reditu aucti ex Pii v.
ulla ex proximo quotidie officium B. Mariae virginis. d bent reeitare . Nec videxur dubitandum , debere clericos pensionibus auctos ecclesiae generalis commodis adlaborare, & 1 altem ecclesiae. cui eos addixit indinatio, deseruire. Ignavos sucos qui alet ecclesa g. VIII. Iam' pensiones a pontifice constitutae inta rent beneficio ; illudque comitantur ad quamcumque perscinam transeat. Interim pensio ςxtinguitur morte. cregia totis degradatione crimine. haeresis, aut laesae mai statis, perculitione cuiusuis eardinalis . , aut episcopi , iactius dioecesi pensio constituta est, item matrimonio, t Iigiosa professione , remi istoae , & interitu rei , eui penisso erat imposita . U. Cabassut. theor. prax. ἐκν. cauom. lib. II. cap. I 4. n. I S. seqq. Porro extinguitur pensio redemtione , quae fit repraesentatis P seu in antecessum s lutis aliquot annuis pensionum- solutionibus, idque pontificis auctoritate a . Nec laistum redimuntur pensones, verum etiam in alterum transcribi possunt; modo tran
ferendi potestas a pontifice facta sv. - Hieronym. Gigas de pensisnd. quaesi. XII.
Q Uulgo eo colore probantur pensionum redemtiones , quod repraesentatis istis solutionibus benefieta onere imposito liberantur. At qui cernunt acutum, nouum commercii gentis redemintionibus saepe inesse non dubitant . Nam qui resignant in vorem, saepe quaerunt clericos pecuniosos, qui statim reserua. tas pensiones possim redimere. Quo casu redemtio pensionis aheneficii venditione vix aliquid disiit - .
117쪽
f. I. D Ona elerieorum duplieis generis sunt, priuata I scilicet, seu patrimoniaIia , quae ex civilibus .eaussis adquiruntur; & profectitia, quae ex reditibus e etesiastieis & sacro ossicio obueniunt. Et profectitia quidem peculii instar habentur, siue seruorum , sue pros ctitii filiorumfamilias; benefietarii enim domini non sunt redituum ecclesia1lieorum, sed nudam habent administrationem,' quod superius cap.XXXIV. dictum est ; & hine quidquid ex reditibus ecclesiastieis clerici possident, pecu- ιi nomine dici potuit exemplo peculii seruorum & profectitii filiorumfamilias , cuius usus & administratio p nes seruum filiumve, dominium penes dominum patremve erat. Porro haee eadem prosectitia clericorum bona Post eorum mortem spolia dicta sunt: idque quod elerici
exemplo monaehorum ad mortem decumbentes, consue- . Verunt rebus peculiaribus se. vltro spoliare , ne ecclesia. damnum ullum semiret. f. II. . Quod spectat ad bona priuata seu patrimoni Ita , clerici sunt eorum domini, atque ideo de iis siue inter uiuos , siue testamento statuere possunt, & si int stato moriantur, locus est legitimae successioni. Can.ap sol. XL. , cone. Antioch. can. XXIV. , L. 42. g. 2. C. de episci oe Her eis. Censentur autem bona priuata &patrimonialia, quae episcopus aut beneficiarius ante omiunationem ex quacumque caussa adquisierit,& quae post Oidinationem non intuitu ecchesiae parauerit, cit. L. 42. f. a. , con. 2. C. Ιχ. Quod si clerici intestato decedant nullis relictis heredibus sue ciuili, siue honorario iure vocatis , eorum priuata bona ecclesiae , cui fuerant . addicti , adscribebantur , L. I. C. Th. de bonis clericori III. Verum enimuero. de bonis prosectitiis, hoc est intuitu ecclesiae quaestiet, elerici in . veteri disciplina non
118쪽
minus iure ciuili, quam sacris canonibus testari vetabantur eam M. am lol. , cap. 7. σ θ' ex de te mentis , L. 42. g. 2. C. de πίθ. clericis a d nec enim talium bonorum domini erant, sed meri procuratores. f. IV. Quando igitur clerici domini non sunt rerum Melesiasticarum , atque ideo vetiti sunt ide rebus inde quaesitis testari ; prosecto spolia decedentium beneflatari
rum iure peculii ad. ecclesiam reuerti debent, can. amst. XL. , cone. Antioch. ean. XXIV. , L. 42. 2. C. de episci o clericis . Hinc synodus sexta oecumenica statuit, Vt mortuo episcopo res eius aut ecclesiae , donee alius episcopus constituatur , elerus eiusdem ecclesiae eustodiat, can. 48. C. I 2. q. a. Nomine ecclesae, ad quam pertinebant spolia decedentium beneficiariorum, ante beneficiorum institutionem veniebat commune ecclesiae matris aerarium ; at postea venire coepit ecclesia, in qua ben fietum landatum est. Hinc si canonicus aliquis decedat, capitulum spoliorum eius curam habere & canonicam tributionem facere debet, successbr vero in beneficio eam euram habet, si parochus aut alius beneficiarius mori tur, cap. I 2. ex. de totamentis h .
administratores ecclesiarum & xenodochiorum, e .XL apostolis L. 42. a. C. de Nise. etericis, non vero reliqui clerici, qui ex legibus Iustiniani de rebus quomodocumque quaesitist stari poterant, etsi essent sub patris potestate, tamquam si bona illa castrensis peculii instar essent, nouel. CXXIII. ev. 19. Nempe episcopi ti rerum ecclesiasticarum procuratores facile ex pauperum patrimonio multa poterant comparare; sed reliqui clerici utpote qui quotidianis ad necessitatem sportulis vium rent ) non adeo multum ex altari poterant adquirere , ut iis testamenti sareo iure interdiceretur. Deinceps vero ubi beneficia instituta sunt , quibus uberes reditus perpetuo cesserunt, beneficiariis omnibus ue rebus prosectitiis testari interdictum est, cap. I. M. de peculio eleritarum, eap. 7. seq. ex. de testa
b Spolia decedentium benefietatiorum veluti iure peculii ad
ecclesiam pertinent; at antiquus morbus est, quo clerici .statim ac episcopus animam efflauerat, ea diripere & inuadere conis
119쪽
3. U Interim post instituta beneficia episcopi nonnulli aut adsiduis moribus, aut sedis apostolicae priuilegio 1 lia inferiorum beneficiariorum intellato decedentium, quae ad ecclesiam pertinebant, ibi coeperunt vindicare, cast. 8. m. de verb. An c., cap. υh. de incio ordinarii in o. Abbates quoque quidquid a prioribus sibi subiectis eo gestum fuerat, post eorum mortem saepe occupabant. Nee sane eiusmodi consuetudines, aut priuilegia a natura rerum ecclesiasticarum abhorrebant, modo episcopi. iavsus canonicos accepta spolia tribuerent. Summi rerum ecclesiae procuratores erant episcopi, & quidquid inferi xibus beneficiariis celsit , id veluti precario datum videbatur. Quod si beneficiarius decedens, voluntatem suam quomodocumque declaret , cui pio usui impendi velit, quae ipse relinquet, spolia , cessat episcopi priuilesium , ut de bonis illis disponat, cap. ex. de testamentis.. f. VI. Quod vero mirum videri debet, labentibus annis in mu Itis ecclesiis sensim inualuit, ut beneficiarii e iam de rebus ab ecclesia prosectis testarentur : idque prismum locum habnit in mobilibus , & quidem ea mod ratione , ut posset beneficiarius pauperibus, aut aliis, qui viventi seruierant , aut religiosis locis aliquid relinquere
cap. Iz. m. de resamentis; tum receptus mos sensim convaluit & aliam formam induit , qua liceret clericis &mobilia & immobilia occasione ecclesiae quaesta etiam
verint. Hinc synodiis Chalcedonensis ean. XXII. depositionem intentauit clericis, oui tale facinus auderent. Sed semel usurpatae direptiones inde a clericis continuatae, & eorum fortas' exemplo deinceps laici, praesertim duces & comites, spolia episcoporum & parochorum , ut & bona ecclesiarum vacantium, in seriant. V. Thomass. de vet. noua eretes. discipi. yar. III. lib. a. eap. 34. Ergo synodus Lateranensis sub innocentio II. canonem Chalcedonensem renouauit, damnauitque consumtas spoliorum episcopalium direptiones, can. 47. C. I 2. q. R. Et summi imperantes in diem crescentibus spoliorum & bon rum ecclesiae direptionibus, quae sede vacante contingebant, ecclesiarum vacantium custodiam sibi vindicarunt , qua de re superius dictum est Sa . - ue
120쪽
CAP. XLIX. DE PECULIO CLER. 48s
non pauperibus testamento relinquere: qui mos saeculo deeimo quinto & in Gallia & Hilpania obtinebar. Non parum his moribus inducendis contes it tellandi venia ab episcopis ti pontifice saepe beneficiariis .concessa, & di ficultas patrimonialia a proscctitiis dii cernendi. Spectabat vero haee testandi facultas praesertim beneficiarios , nam episcopi ferme antiquae disciplinae suberant, nisi indulgentia speciali sedis apostolicae testamenti factio conced retur. Quia ex generali regni Galliae consuetudine boneficiariis intestato decedentibus heredes legitimi etiam in bonis ab ecclesia prosectis succedunt. Broudaris ML
q. VII. Sed tandem in spolia benefietariorum manus iniecerunt Romani pontifices , eaque fisco pontificio e dere iusserunt : idque contigit sede apostolica Auenionem translata , & praeiertim ichismatis deinceps secuti tempore , ut pontifices satis pecuniarum ad se tuendos & pa tes suas sustinendas corraderent, cessitque res ex voto Pontificum , nullo serme aduersante. Thomass. de vet. σmua eccles diis I. par. III. lib. a. cap. 37 Hinc missi in multas prouincias exactores , colutiores dim , qui be- neficiariorum spolia colligerent, & fisco pontificio inse
rent: restituta vero ecclesiae unitate semel receptae ex Etiones in plerisque locis continuarunt . Et quo quaeilus uberior esset, Pius I v. irrita pronuntiauit testamenta pra
latorum & beneficiariorum , qui de bonis proseaitiis i starentur , nisi papa, cuius erant haec spolia, permitte te. Item idem pontifex edita bulla deceψ e se spolio contineri voluit etiam bona, quae sibi elerici negotio, vel alio illicito quaestu parassent, quod supra muum fisco pontificio profuit.' 9 VIII. Novitates illae, quibus spolia decedentium beneficiariorum in fiscum pontificium deuoluebantur, iam ultis christianis prouinciis receptae sunt: in Gallia inbtio etiam admissae , sed inde eoastanter reiectae. Apud nos sub regibus Andegauis pontifices spolia decedentium beneficiariorum occuparunt, sub Aragonensibus restituis est ecclesiae disciplina , regno eollectoribus eiectis; at sub Austriacis iterum spolia in fiscum pontificium illata. Initio tamen beneficia regiae collationis a spoliis pontifieiis