장음표시 사용
121쪽
Dbtracta sunt e tum litteris Caroli olim regis nostri e iam beneficia omnia iuris patronatus regii & laudatis,& benefleta , quae redituum triginta ducatorum auri de
eamera non excedunt , exemta sunt. - .
fi IX. Spoliis episcoporum & beneficiariorum ad fistum pontificium deuolutis , ecclesia non minus, quam respubliea turbata est: nam exactores pontificii inter sp lia etiam vasa & ornamenta ecclesiarum, ut & bona privata clericorum, censebant, omniaque illegitimis miais Invadebant, perturbabant. Quae incommoda praesertim in re o Apuliae inualuerunt, ubi sub regibus Andegavis & Austriaeis aut nouitates pontificiae admissae, aut non qua opus erat constantia reiectae. Sed tandem regni heneficiarii tot moletitis liberati sunt, non quidem rei i- tuta eeelesiastica disciplina , sed de spoliis eum Sisto minita transactione, qua pleraque capitula ecelesiarum cathedralium pro spoliis canoni ebrum & beneficiariorum t tius dioecesis annuam pecuniae quantitatem fisco pontis elo solvendam promiserunt; & vicissim summus pontifex istia remisit, & benefletariis facultatem de rebus prosectitiis testandi eoneessit, easque ad heredes legitimos transmittendi, exceptis tantum rebus illicita negotiatione qua sitis. Interim episcopi, abbates & reliqui inseriores pra lati transactione hae comprehensi non sunt: quibus propterea morientibus spolia adhuc. in summi pontificis fiseum inuehebantur: idque stetit usque ad Innocentium Tir. qui edita bulla inscrutabili iura eamerae apostolicae in colligendis spoliis episcoporum & praelatorum . huius regni prorsus aboleuit , eaque ecclesis restituit, ita tamen ut liceret antistitibus in suarum. ecclesiarum cath
inalium ti paroeciarum utilitatem disponere.
122쪽
De ἰmmunisue a tributis ecclesiarum bonis
g. I. Ributum est pecunia, quae ei uibus ad reipubli- I. eae onera sustinenda imperatur; inde vero nomen accisit , quod ubi primum Romae impositum est, tributim a singulis pendebatur. A tributis iure Romano distabant proprie se dicta vectigalia , quae alio quouis
.nomine imposita erant, veluti pecunia, q*ae portorii , vel salis, vel viresimae nomine exigi solebat. Sinues Petit. vari lect. lib. II. cap. I. Sed tributa duplicis generis erant, unum capitibus liberis vel ratione habitati nis ves artificii, alterum fundis impositum erat . Utraque vel ominaria, vel extraordinaria erant. Ordinaria, quae vocari solent canonis & indictiones, ordinario iure pende bantur: extraordinaria pro reipublicae necessitate supra canonicas indictiones, quousque necessitates vrserent, i ponebantur e & hine vocari solebant superindicta, exstat- . que titulus in utroque Codiee de superindicio . f. II. Praeterea iure Romano erant quaedam extrao dinaria munera tributis adfinia, quae ciuium capitibus &honis imminebant, & sordida munera dicebantur , qualia erant pollinis eonficiendi eura, panis excoctio , pistrini obsequium, angariae & parangariae, viarum & pontium constructiones & reparationes, aliaque manualia opera, quae Iae. Gothostedus in L. 13. C. Th. de extraordinariis siue sordid. moeribus enarrat. Angariae & parangariae mrant iumentorum plaustrorum praestationes, ad ann nae militaris aliarumque specierum fisca luim transuectionem : & angariae quidem , si transuectiones fiebant via publiea & ordinaria ; parangariae vero , si extra viam publieam, ubi cursus publicus dispositus non erat. Verum in muneribus sordidis distingue e oportet munus personis impositum a pecuniae praestatione, qnae ratione mun ris praestabatur. Proprie munus sordidum erant ipsa ma-
123쪽
nualia opera ; nam pecuniae praestitio potius erat tum seperindictum. f. III. Iure gentium praedia eoclesiarum , eleriei &eorum bona tributis subiacent, eaque ex forma cuiusque reipublicae debent inferre . Nimirum placuit inter sentes , ut pecunia , quae ad sustinendas rei publicae necessi- . tates necessaria est', ex eluium collationibus , quae &ipsis capitibus liberis & agri ς & aliis fortunis imponun-or , colligatur. Et quoniam bona ecclesiarum, etsi piis .vssibus addicta, adhue manent sub ciuili imperio es mei per domini sortem non desinunt esse ciues ; hinc fit,
ut iure gentium non minus bona ecclesiarum, qnam ipsi aeterici eorumque bona tributis subiaceant . Hoc gentium iux ipsi veteres patres adgnoverunt, & apertis verbis prini fessi sunt, bona ecclesarum tributis subiacere. sit tribu rum petit ἐmperator, inquit Ambrosius orat. contra Auxentiop. XXXIL , χων negamur'. Agri .elesiastis; foluunt tris tum . Soluimus, quae sunt Caesaris, Caesari s quae sent Dei, Deo. Tributum Camaris es, non , negatur .,Et ut alios mittam , Angustinus de eatec/ido νtidib. cap. Lex apolloli sententia , quae habet, omnem hominem p
testatibus sublimioribus subiectum esse , & ex subiem ne tributa deberi , doeri, etiam clericos saluo Dei nostri cultu tributa soluisse ; idque etiam ipsum dominum fecisse , ut nobis huius sanae doctrinae praeberet exem
i. a Huic doctrinae obstare videntur Bonifacius viii. & sy. podus Tridentina, quorum ille docet, ecclesia . clericos & eo. rum bona etiam talis diuino a saecularibus exactionibus esse imis munes, cap. 4. de sermunit. ecclesiarum in o. s haec vero habet , immunitatem ecclesiae & personarum ecclesiasticarum Elei ordinatione . eanonicis IanElionibus eoUιturAEm ,. fes XXV. de νef. cap. 2o. V erum haec dicta non sunt nimium urgenda, sed totius benigna interpretatione emollienda , ut hanc sententiain abeant, immunitatem ecclesiarum & elericorum ab oneribus civilibus esse zeonsonam iis, quae in scripturis consignata sunt, ubi legitur t. regem Pharaonem & Artaxersem a tributis terram ti per nas sacerdotum exemisse. Geues XLVII. v. 26.
124쪽
- f. IV. Quoniam vero aequum erat, ut praedia eliri stianis saeriique usibus dedicata, tributis non subiacerent,& cleriei in ei uitate essent gratios ; pro pietate sua christiani prinei pes & ecclesias & e Iericos a multis publicis , oneribus exemerunt. Et primum quidem Constantinus M. initio imperii sui bona eeclesiarum a tributis omnibus videtur exemisse , I. C. Th. de annona o trisulis. Sed auctis ecelesiarum praediis sequentes imperatores concessam immunitatem, velut reipublicae grauem, sustulerunt: certe enim Ambrosi aetate ex, agris ecclesiarum tributa pendebantur . Inde Honorius & Theodosius Innior draeis
dia usibus eae tum secretoνum destinata a superindictis &sordidis. muneribus, non vero ab ordinariis & canonicis illationibus , exemerunt, L. O. C. Th. da episeopis o et νieis. Concessa vero a superindictis immunitas non . sense et generalis fuit ; etenim dei nem ecclesiae subiectaesierunt angariis ia parangariis, si ipse imperator iterteret, L. at. C. de euris publico , item superindictis ad viarum & pontium munitionem & instaurationem , L.
- V. Porro christianorum imperatorum priuilegio et viei a tributis pro capite libero sxemi sunt. Binghamus ori . eccles lib-,V. ωρ. 3. 3. Sed pro reliquis illati nibus Constantius clericos nouis collatioimbuae. Onere m tali, seu recipiendi hospitio milites & ossietates imperit transeuntes , - ab exactionibus ob mereaturam alimoniae caussa susceptam , item a sordidis muneribus &. person libus omnibus oneribus exemit, L. 8. Io. G. Th. de episcopis oe eterieis. Quam immunitatem post synodum. Ariminensem idem Conliantius reuocauit edita lege, qua priuati clerieorum fundi fiscalibus pensitationibus subiecti sunt, tantumque iis data exemtio a sordidis muneribus o& illatione pro mereatura , si exiguis vacarent negoti Iis, L. I 3. C. Th. eodem. sed deinceps elerici ab extraordinariis collationibus & sordidis muneribus immunes facti sunt, quod ex quadam Honorii & Arcadii lege constat , ut hi, qui, ecclesae obtemperant, his, quibus eUle Iia, benefetis perfruantur, L. 3o. C. Th. eodem. VI. Immunitas a tributis ecclesiarum bonis iure civili concessa, ubi in Europa ex ruinis Romani imperii
125쪽
88 INSTITVT. IURIS CAM PARS IL
noua regna emerserunt, in diem creuit, praesertim rerum Francorum secundae stirpis liberalitate- Sane Carmius M. a tributis Regi pendi solitis bona ecclesiariun &earum homines exemit, capit. res. Franc. lib. V. ea I 87. Verum haec exemtio praecipue spectabat canonicas ill tiones, nam a quibusd/m extraordinariis oneribus Meleo ilsae immunes non erant, veluti si ageretur de munie
dis itineribus & pontibus reficiendis, si tamen illae eolmi haberent possessiones, capit. lib. VI. cam Ior. Item oneri metati , hoc est holpitii, ecclesiae subiectae erant,s imperatores eorumque consanguinei, aut palatini -- ciales, aut legati iter sacerent. Praeterea quae sibi noua lipraedia eccletiae comparabant oneribus publieis, quibus iantea obnoxia fuerant , iubiiciebantur, nisi peculiari r sum eo essione eximerentur, eapit. lib. III. eam 86. fl, UIL Uerum enimuero immunitas ecclesiis in ἀν ia,uularibus concessa praecipue spectabat tributa, qtine. r xibus pendebantur : nam quod spectat onera seu seruitia senioribus debita, tantum decimae, oblationes, . domus & hortus fruebantur immunitate; & si quid am-ω ι plius ecclesiae haberent, consuetis seri itiis su ebantur ,
capit. νου. Franc. lib. I. tq. IV. dc lib. g. cap. Mau- isus erat certus Uri modus, . a manendo fortasse dictus, quod qui se eolonorum eum lamilia sua in eo morare etiar r. busresne his . med. ρο infimae latinit. v. man- sus. Itaque hae aetate conditione meliore erant urbanae quam agrestes ecclesiae: illae enim, quod in ei uitatibus nulli .erant seniores , generali fruebantur immunitate δhRe vero immunes erant a regum vectigalibus; at quod ispectat ad seruitia dominorum, praedia ultra mansum , . domum & hortum iisdem suberant b . .
.. . is LVIII M Sub reg;bus Francorum secundae stirpis iam erant cono . si tuta seuda, & leniores, qui erant domini vicorum, a pra diis & incolis multa exigebant seruitia, quae erant annui cem εfur . xenia , pasur , parauereri , seu caballorum saginationes , ut synodus Trosleiana anno i CCCix. eo. VI. expressit. γ niam vero a servitiis, quae senioribus debebantur, aequum non : erat generalem ecclesis agreltibus eoncedere immunit rem, s
126쪽
VIIL Coneelsa ex forma capitularium bonis ecet fasti eis a tributis immunitas in Gallia, Italia & reliquis Oeeidentis prouinetis diu stetit ; ad post saeculum deerumum latius producta est, adeo ut omnia par clarum bona etiam a servitiis dominorum exemta sint. Interim coeperunt civitatum rectores extraordinariis oneribus e etesiarum bona gravare . Hine synodi Lateranenses sub Alexandro rit. & Innocentio Irr. generalem immunitatem rebus metesiarum dederunt , seu potius confirmarunt, e communicatione comminata contra rectores civitatum , i Getesiis collectas imponerent, nisi in publica neces-vitate , aut utilitate ipsi clerici symbolas sponte eonis rent , ' ex. de immunitate reclinae. Ita veluti iure proprio a synodis conditi eanones, qui bona reci sarum a tritatis eximerent, idque contra morem vel statis, qua quidquid eius rei erat, a principibus statu batur, aut expetebatur, & ex is a legum civilium aut adsensu principum inde canones condebantur. Ergo sa culo decimo tertio bona ecclesiarum a tributis erant ex emta , contra vero bona priuata clericorum iis erant ad
niores enim restibus militians & obsequia dehebant principes
mansum ecclesiarum, qui veluti dos paroeciae habebatur, Bepraeterea decimas, oblationes, domum & hortum a seruitiis do. minorum exemerunt; non si quid ultra ecclesiae possiilerent. . e Syn m. Melphitana lab Urbano II. cras. XI. & Narbo, nensis anno CiPCCxxvii. ean. XII. iure veluti proprio bona clericorum a tributis exemerunt . . At cadones isti populorum moribus recepti non videntur : quod constat Friderici ii. ve bis ad Gregorium xx. summum pontificem , qui querebatur. ouod Fridericus contra formam pacis tributa ecclesiis & mominuetiis imposuisset: raeliae . collectae Herim o personis uel
Fastitas , non ero ecclesiasticis rebus , sed reo fetidalibus o p .
primonialibus imponmmur, secundum quod est ius commune, et alninet ubique per o - . Talliae erant praestationes , siue tributa situ dieta a taleis, seu taliis, quae erant latercula lignea. in quibus istutiones solebant adnotari, parte altera penes do. minum , altera penes tenentem remanente. cons. Car. Dustelae se a an mediae. . infim. iarinis. v. - . Itaque saeculis decim. Diuiliaco by Corale
127쪽
'9; IX. In Siciliae regno ab ipsa ferme regni constitutione ecclesiarum priuata bona, non secus ae in aliis Orouinciis , generatim a 'tributis exemta sunt ; at nonatem bona priuata clerieorum, quae sub Friderico M. ON dinariis & extraordinariis collationibus subiecta erant. Sed regno ad Andegavos translato, elericorum bonis pro parte tributa remissa sunt e etenim Carolus II. in ea
nem fatuimus XCVIII. elericis, qni claritaliter vivebant,
Concessit exemtionem a rei bullis, de portionibus eos legitime
contingentibus, hoe 'est de bonis, quae suecessione ab in- tostato adquirebantur. Quod ius regno ad Aragonenses translato integrum stetit e & praeterea' eauit Ferdinandus T. Rex, ut quae hona semel certo oneri addicta erant, semper illud exsolverent, lieet clerici ea titulo alienationis a lateis: adquirerent, pragm. riti de cleric s seu dia- emis seluatiesse quod ius aequissimum erat, & iuri R mano & eapitularibus regum Francorum consorme ; --na enim transire debent eum onere suo. g. X. Sic constituta legibus nostris ecclesiarem & eleis fieorum a tributis immunitas labentibus annis latius ex tensa est; nam ecclesiae in diem censita bona adquisu runt unde non amplius' onera soluta , & elerici euris Bis publiea onera a priuatis suis bonis, quocumque titula quaesitis, excusserunt: immo non defuerunt cleriei, i per summam iniustitiam aliena praedia nomine suo instipiebant, & a tributis excusabant. Hine vetera &noua onera in laicos eorumque hona , quae in diem decrescebant, reiecta. Quibus malis medendis tandem in-eubnit Carolus olim rex noster, qui tractatu habito eum Benedicto xiv. summo pontifice ad formam non adeo gra-
deelmo tertio omnia ecclesiarum non se alia bona tributis erant exemta, non item bona priuata clericorum, quae tum ex iure eommuni, quod ubique seruabatur , fiscalibus omnibus oneribus suberant. Et certe errant . qui tenent, canones Lateranenses de immunitate a tributis etiam bona priuata clericorum comis
prehendisset bona enim eretesiarum Herieorum G pauperum usibus deputata , de quibus illi statuunt, sunt bona ecclesiarum, non bona clericoram priuata. '. '
128쪽
vem ecclesiarum & clericorum exemtionem a tributis resiviixit. Prinei pio placuit, ut bona ecclesiarum, monasteariorum & aliorum locorum religiosorum in censu destriabantur, eorumque nomine penderetur dimidium eius . quod latet pensitant, detractis tamen oneribus , quorum numero personarum alimenta non veniunt: idque praestari placuit, quousque regni necessitates expostulent, &pro pneribus , quae tempore tractatus erant imposita Inon quae deinceps imponerentur. Cast. I. n. I. o 2.
XI. Sed ab hae pensitatione immunia facta sunt bona beneficiorum , quorum titulo clerici ordinantur , pro ea tamen redituum quantitate , quae sacro patrimonio secundum dioecesis sermam respond ei ; & praeterea bona par eiarum', seminariorum & xenodochiorum , Porro si quae hona a die tractatus habiti ecelesiae & alia loca re. ligiosa adquisierint, per omnia in perpetuum tributis subie sta sum. Item bona priuata elericorum , non secus ad laicorum tributis omnibus subiecta sunt, praeter bona illa , quae elericis sine beneficio ordinatis in patrimonii titulum solent adsignari; haec enim bonorum portio a die, quo clerici hypodiaconi creantur, ab omnibus oneribus exemta est, sed pro quantitate , quam intra viginti quatuor & quadraginta ducatos annuos synodi loeales, aut episcopi definiunt. Et demum certa forma statuta est immunitatibus, quae a vectigali ab universitatibus se per tritico aliisque rebus ad victum , necessariis exigi solito elericis concedebantur. Cap. I. n. 3. ρο seqq.. XII. Quamuis autem inde. usque a Carolo M. b na ecclesiarum & monasteriorum ampla a tributis & censibus immunitate aucta sint; tamen ex iisdem boni; in regia aeraria aliis nominibus tantumdem & sortasse etiam plus inferebatur, quam ex tributis colligi poterat. Ee sane in Gallia sub regibus secundae stirpis recepta erant annua dona, quae ab ecclesiis cathedralibus & multis monasteriis quotannis regibus necessario exhibebantur, & atributis tantum nominis sono dillabant υῆ. Consistebant a
d Id eonstat ex Hincmam Remensi de ordiis palarsi: ubi ita loquitur: saussa suae defmsionis regi M reipublieae vecti-
129쪽
tem dona ut plurimum in equis , lanceis , scutis aliisque smilibus speciebus , eorumque modus satis amplus erat; refert enim Arno monachus in vita LBenedicta Ania11--μ annuis donis & militia adeo grauata fuisse nonnulla monasteria, ut monachis alimenta & vestes defuerint. XIII. Praeter annua dona, si quando reipublieae necessitas postulabat, ecclesiae ex suis bonis symbolas contulerunt, & suis illationibus extraordinariis auxilio suerunt eluitati. Videntur autem ista subsidia saepe indicta ipsius ei vilis potestatis im,rio. At Alexander m. in concilio Lateranensi edixit, ut deliberet episcopus eum suo
clero, num suadeat utilitas, aut iubeat necessitas de rebus reclesiae aliquid in communes ciuitatis usus conferendi; & tum si latet ips non possint, subsidia ab Melesiis
maestentur, sed nulla vi, itemque nulla laicorum interposita auctoritate , ωρ. q. ex. de immunitate ecclesiae. Et non multo post Innocentius m. in concilio generati v
iuit , ut subsidia laboranti ciuitati non conserantur sine
Romani pontificis auctoritate, cap.6 M. eodem. Utrumque hoe decretum moribus eius aetatis erat accommodatum , quando iura summorum imperantium in bona e
etesiarum & elericos oblanguescebant, & episcopi de pu-hlieis necessitatibus sedere iudices non dubitabant. Sed in eompertis esse debet, pro iure suo principes in reipublieae neeessitatibus posse ecclesiarum & clericorum uis collationes imponere se . εν' ealia , quae nobiscum annua dona vocantur, praestat eeclesia, lseruans quod iubet apostotas: Mi honorem. honcirem , eui vectia Igat, vectigal praestatν regi ad defensoribus vestris . Et inde lLudovicus I . ii. rator inquisitionem faciendam edixit, unde, luel quae dona annalia aut tributa publiea exigi debeant: quod sciliere inter aerarii statos reditus annua dona censereritur. e In Gallia iamdiu est , quod reges s e non ificis adsensu .collectas sub nomine rini gratia ei de bui as ecclesiasticis exigo. Te consueuerunt: quin dona ista gramitis ammae alias dicta,m erunt ordinaria & quotannis pendi solent.
130쪽
De iuri dictione ecclesiae propria.
Ox ἰu dictio apud veteres patres ad signifieandam ecclesiasticam potestatem vix occurrit, eiusque loco illi potius usurpant potestatis cc auctoritatis voeabula . Primus, qui ab iure eivili Umeem iurisdictionis in ecclesiam int lib. XIV. ep. 8. fuisse videtur r inde sensim ea vox in iure canonico recepta est, praesertim, ubi longe lateque diffuso legum Romanarum studio, e etesiasti ei illis addiscendis in primis operam nauarunt. Satis vero ampla est in iure eanonico iurisdictionis signuficatio; omnis enim potestas, qua episcopi aliique ecet sae ministii pollent, siue sacra administrent, siue doctrianam fidei doceant, siue novos ritus instituant, siue causisas audiant, siue decernant, siue iudicem dent, siue poenas in facinorosos infligant, iurisdictionis nomine eontinetur. . f. II. Iurisdictio autem ecclesiastica aut sacerdotio haeret , eique propria & intrinseca est, aut ei extrinsecus aduenit. Et quidem Christi sacerdotium propria potestate auctum esse, qua ecclesia gubernetur, in compertis