장음표시 사용
81쪽
IIII. Porro pontifices ad benefieta in eeelesis rueti
dentis conserenda praeumtionibus usi sunt. Nomine mas ventionis venit quaedam occupatio, qua beneficia notinum . a collatoribus data Romanus pontifex pro suo arbitrio mclargitur. Praeventiones aetate Bonifaeli um. iam rece. 'prae erant, eap. 3I. de praebendis in s. ὲ atque ex hoc tempore veluti in medio posita beneficia Melesiarum oscidentis esse videbantur, ad quae occupanda & conferenda pontifiees & ordinarii collatores eoncurrerent.' in iam
Porro regulae cances lariae pontisci resemant beneficia in fraudem reseruationis ab iis resignata, aut dimissa, qui ab se-μ apostolica incompatibilia beneficia exspectant, tum & ipsa incompatibilia, quae a pontifice obtinuerint, reg. III. Item maiores dignitates post pontificalem in ecelesis eathedralibus, A quae in collegiaris sunt principales, reditumque decem fl
renorum auri communi aestimatione excedunt; prioratus etiam di praeceptorias generales ordinum, exceptis militaribus: &beneficia, quae familiares papae, etiam dum is cardinalis erati.& eardinalium continui commensales obtinent, & in posterum similiaritate durante obtinebunt , etiamsi familiares quavis r tione esse desierint, reg. IV. Item beneficia, quae collectores& unici in quacumque ciuitate vel dioecesi subcollectores redi- tirum camerae apostolicae durante eorum officio obtinenr ,reg.R; & beneficia curialium in itinere decedentium, dum c ria transfertur, νQ.VI. et & benescia cubiculariorum etiam h noris & eursorum pontificis, reg. VII. Ad haec, regulis cancellariae reseruantur etiam beneficia ecci rum S. Ioannis Laterani, S. Petri & S. Mariae maioris . & quae vacant in titulis cardinalium ipsis absentibus, ret. VIII. Item beneficia omnia non resemata, quae octo mensibus, nempe Ianuario, Februario, Aprili, Maio, Iulio , Augusto . Octobri & Nouembri vaeaverint, reg. IX. p eis episcopis, qui in ecclesis suis adsidui sunt, non vero aliis collatoribus, concedatur, ut alternis eum pontifice mensibus heneficia alias nou. reseruata conserant. Item nouo cuique pontifici reseruantur beneficia , quae papa delanctus sibi relecitauerat, & ante obitum vacantia non contulerit, res. X. Et demum beneficia tempor tiis regulis & eonstitutioni s reseruari solita, quae vacante a postolio sede vacaverint, & antistites ordinarii non contulerint vel non iure contulerint, ru. LXVIII.
82쪽
vero ambitu eandidatorum ad praeueniendos ordinarios ollatores multae fraudes in curiam irrepserant, & bene
Acia necdum mortuis beneficiariis obtinebantur ; prodiit Yegula: eancellariae de verisimili notitia , qua decernitur, irritas esse collationes pontificias praeuentione iactas, nisi a die mortis beneficiarii id tempus effluxerit , ut probabile sit, de ea pontificem certiorem seri potuisse. mae Tegula etiam . iocum habet, ubi verisimilis quidem noti tia poterat haberi, sed probetur nuntium ante mortemater Romanum suscepide: quod eu fum ambitiosum appetilare solent. Ceterum in ecclesiis, ubi per menses coli tio beneficiorum inter pontifeem & episcopos tributa est, nullus est amplius praeuentionis usus. Chokier m prooem
IX. Ita Romxni pomifiees mandatis, reseruationibus, praeuentionibus suae potestatis & collationis ferme omnia Oecidentis beneficia reddiderunt eo : qua ratione aucta quidem est Romanae sedis dignitas; at exitiale vulnus ecclesiastieae disciplinae inflictum est. Principio ma
data captandae alienae mortis praebebant occasionem,/ quo e) Sed quibus rationibus Romani pontifices omnia serme ei dentis beneficia suo arbitrio & collationi resemariant λ Sunt. qui opinantur, Romanos pontifices id tueri studio secisse. ut nempe suos cognatos amicosue ipsamque Romanam curiam locuple- itarent. Nec sane nePri potest, aliquo pontifices reseruationum auctores ad rem suis auditores. Verum si res in origine sua expendatur , .videntur clerici sine titillo ordinati & Romanimi no numero confluentes, mandata ' primum induxisse ; pomtifices enim sui muneris esse iudicarunt, vacantes clericos ametistitibus ad obtinendum aliquod beneficium commendare: qui mos magis magisque inhalelcentibus sine titulo ordinationibus latius se diffudit. Sed praeuentiones & reseruationes noua etiam doctrina innituntur, ecclesias omnex occidentis ab ecclesia Romana fundatas fuisse, & plenariam omnium beneficiorum mi-Jationem ad pontificem pertinere: quae doctrina in ipsis reservationibus saepe exprimitur, eap. a. de praebendis in Et inde etiam increbuerunt illa doctoriam placita, Romanum pontifi-eem esse collatorem collatorum, & lammim in ecclesia omnium beneficiorum dispensatorem . . ε
83쪽
4s INSTITUT. IURIS CAM PARs II.
quo nihil est a viti boni officio alienius. Mandatis qu que omnia litibus impleta . nam saepe pro pluribus ele-xieis eidem antistiti pontifices mandata dederunt , saepe
etiam idem. beneficium diuersis mandatis adstrinxerunt; vni vero collato beneficio, ceteri sibi ius ademtum existimabant.. Porro mandatis, reseruationibus & praeuentionibus aditus dignioribus ad beneficia praeci tuus ; ire tanta enim negotiorum multitudine, quibus aula Romana perstrepebat, facile non erat candidatorum merita exispendere, etsi alias pontifices . intenderent optimis clericis
consulere. Item clerici peregrini, legum A sermonis patrii ignari ad beneficia promoti hiervehimus ordo tu batus , coactique sunt episcopi reddere rationem de beneficiariis, quos ipsi non constituerant . g. X. Satis in ecclesiarum perniciem creverant mandata de prouidendo, reseruationes & praeuentiones. Hinc viri eordatiores has nouitates semper reprobarunt, & in
synodo Constantiensi moderatio reseruationum, sed nullo effectu , expetita . Sed deinceps synodus Bassileensis fefXII. O XXIII. eap. r. ρο α reseruationes omnes ab rogauit praetera comprehensas in corpore iuris , quasque pontifices in regionibus ciuili imperio sedis apostolicae addictis facere vellent. Excidit quoque synodus ista exspectationes ad beneficia , quae non conseruntur per electionem: tantumque, pontifici relicta est facuItas mandatorum ad unum beneficium . I eollator' habeat in suo iure decem ; ad doo, si habeat quinquaginta vel plura ἔita tamen ne unus idemque pontifex duas concederet eiusdem capituli praebendas. Ius vero praeuentionis illaesum intaciumque pontifici relictum est . g. XI. Haec decreta Galli in eo mitiis Bituricensibus
anno CIPCCCCxx Vm. perlubenter exceperunt, eaque mo
in pragmaticam sanctionem coniecta sunt. Ita in Gallia canonicae electiones & liberae beneficiorum electiones restitutae : quae disciplina usque ad pacta conuenta inter Leonem x. & Franciscum I. regem stetit d . Sed in Italia νωγ pacta ista prorsus invito & repugnante clero inita sunt,
usa de nominatio episcoporum & abbatum & priorum conuenin
84쪽
CAR XLI. DE MANDATIS ETC. 4 ν '
talia, Hispania & multis aliis prouinciis, ubi decreta Baa
sileensia non pari veneratione, ac in Gallia, recepta sunt, mandata, reseruationes & praeuentiones continuatae, &iatius dissulae . Ergo ventum ad comitia Tridentina, in quibus mandata. de prauidendo & reseruationes mentales prorsus .abolitae sunt, at resemationes & praeuentiones integrae relictae sunt . Trident. ses. IV. de ref eap. 19. Reseruationes mentales ab Iulio II. & Leone x. inductae erant, , quibus summus pontifex aliquod beneficium sibi reseruabat, vi illud rande certo clerico, cuius nomen apudis retinebat. conferret . Hoe decreto parum promota est
ecclesiastica disciplina; & quid. quaeso boni rari pote
rat ex abolitione,mandatorum , ubi beneMia ferme omnia pontifici erant reseruata
Iam vero post synodum Tridentinam , quasi
satis beneficiorum antiquae reseruationes non continerent,
pontifices nouas induxerunt. Et quidem Pius v. in buli is apostolato ineio collationi pontificiae addixit beneficia , quae ob haeresim vacarent , pamecias hon collat per sollemne . examen ex forma synodi Tridentinae ; &io bulla in conferendis beneficia , quae contracta . fiducia, seu, ut dicitur, in ca dentiam recipiuntur, ita nempe, ut beneficiarius ex pacto acceptum beneficium resignet sequestro, vel alteri, aut vi pensionem, siue fructus aliquos inde praestet. Item reseruata sunt beneficia vacantia ex resignatione, in qua decretalis Gregorii xm. humano mix didicis seruata non fuit. Et demum ex bullis Sisti v. & Benedicti xui. beneficia eo nomine vacantia, quod habitus & tonsura elericalis non deseratur. g. XIIL Reseruationes clausae in corpore iuris non adeo graues visae sunt, & hine passim ubique receptae.' Sed extra corpus iuris vUantes , utpote graues , nec O- mnes, nec prout verba sonant , in ehristianis prouinciis obli
malium, Pi ex forma cap. quia propter ex. do electione eligi debent, regi cessit, pontifici vero confirmatio , praeter episcopatus uacantes in curia, quos solus papa consert ; referuuionestrorsus extinelae ; mandata potius restri , quam omnino in xta; praeuentio vero integra pontifici relicta est .
85쪽
obtinent, sed quatentu receptae. Porro generalibus r seruationibus non continentur iuris patronatus latet & ml-sti beneficia , quae olim, nisi ex adsensu patronorum , nee mandatis de prouidendo subiiciebantur. Nee hodie regia potestas apud nos ratas habet pontifieis collationes, in quibus ille ex eerta scientia & expressione vel in t tum, vel pro parte suffragiis patronorum derogauerit. XIV. Iam in collatione beneficiorum , quae ponti-fiei reseruata sunt , beneficiarii ex propriis p niis pendunt annatas , ut dicuntur , antequam bullas collationis consequantur. Sunt an tae media pars fructuum primi
anni ex collato beneficio prouenientium, qui filio ponti- seio , ordinalibus & inserioribus ministris in collatione heneficii per praematuram solutionem pendi debent. Sic
descriptas annatas Bonifactus Ix. inter incendia schismatis Auenionensis induxisse videtur, ut suam suorumque leuaret necessitatem, quod tradit Platina m vit. Bonis IxInitio annatis subiecta beneficia conferri eonsueta, at i do ., ut reditus esset uberior , extensae sunt ad beneficia unita , ita tamen ut quod numquam vacareat deei
mo quinto quoque anno penderentur ce). Ut vero consta-Tet ae annatarum quantitate, prodiit regula cancellatiaode exprimendo sere valore beneficiorum in impetrationibus equae regula in episcopalibus & abbatiis, in quibus annatae seeundum antiquas taxationes penduntur, locum non habet. Ceterum minuta beneficia, quae reditum viginti qua tuor aureorum de came a non excedunt , annalignoa subiacent, quod in Italia seruatur et nam extra It liam μ e Annatae non ab omnibus probatae, quin a multis viris
doctis tali quam simoniacae traductae , quod non gratis bendificia conferantur. Sed exactio non videtur esse pro collatione, sed potius ad sustinendas Romanae euriae necessitates: qua ratione Petrus de Marea δε C.S. . I. ev. Ia. ω Th massinus do veri ua eretes dis pl. par. III. lib. 2. cap. s8. nihil turpis lucri annatis inesse contendunt. Quamuam negandum non videatur , clericorum necessitates a multis saeculis luxu & saeculi pompla aestimari.
86쪽
CAP.XLII. DE COMMENDII BEN. 4 q
tiam aerme sola beneficia , quae dicuntur Uforialia , vectigalia sunt , non item reliqua minora . U. Espen. par. II. feci. g. rit. 7. cap. q.
S. I. QPecies quoque collationis beneficiorum ex nouis, moribus censentur commendae, contra quam quod in veteri disciplina. obtinebat. Et quidem prisca aetate in commendationem dare ecclesiam, erat eam vacantem interim idoneo clerico regendam committere, qui a reditibus eeclesiae commistae tantum necessaria alimenta decerpebat , eiusque ossicium desinebat statim ae proprius pastor ecclesiae dabatur. Nonnumquam etiam episcopis, quos sedibus suis barbari eiecissent, abbatiae iaspiritualibus & temporalibus ad Iongum tempus commemdatae. Greg. M. lib. L ep.38. seq. Et quoniam commendae ad tempus erant, receptis regulis non repugnare videbatur, ut pastores aliarum ecclesiarum eas susciperent, aut etiam saeculares elerici interim monasteria administrarent. Ita imaluit regula iuris canonici, unum clericum duas ecelesias posse retinere, unam titulo, seu pro- prio & perpetuo iure, alteram commendatione , quam regulam Leo I v. & Gregorius IV. proponunt, can. 3. C.
a I. q. I. , cap. 3 . m. de electione.
g. II. . Sic descriptae commendae utilitati Getesiarum inseruiebant, nee iis eanones erant impedimento . At quod in utilitatem ecclesiarum receptum erat, labentibusqnnis in ipsarum perniciem mirabiliter conuersum est. Et sane episeopi aliique ordinarii collatores suco com mendarum plura singularia beneficia uni coeperunt con ferre ; nam unum beneficium in titulum possidenti perpetuas aliarum ecclesiarum dabant commendas, idque sacris eanonibus aduersari non credebatur, etsi integrum negotium in beneficiarii utilitatem cederet. Coac. Salmu-
87쪽
4so INSTITUT. IURIS CAM PARS IL
riense anno CI CCLIII. ean.XXVIII. Praeterea saepe non presbyteri paroecias & clerici seeen lares monasteria in commendationem perpetuam acceperunt, idque eo colore , quod clerici commendarum non necessario eiusdem ordinis & instituti esse deberent, ae veri pastores . Interim synodus Salmuriensis vetuit, paroecias iis eommen dari , qui aliam par clam, aliudue beneficium obtin xent : α synodus Lugdunensis sub Gregorio x. paroeciarum itidem commendas excidit , tantumque in ecclesiae utilitatem ad sex menses eas petmisit commendari, cap. II. ex. de eles. ἰn 6.. g. III. Post synodum Lugdunensem tessarunt quidem
episeopi paroecias in eommendationem perpetuo dare; at deinceps opera Romanorum pontificum dommendae omnis generis beneficiorum , etiam episcopatuum &. abbatiarum, ad locupletandos clericos torrentis instar exundasse visae sunt. Tantae litentiae aditum Clemens v. aperuit, ex trauag. 2. de praehendis inter rem nes: inde quousque A.
venione fixa stetit sedes apostoliea , & multo magis in schismate Auenionens abusiones creuerunt ; nam dissentientes pontifices sue coaceruatione beneficiorum , fiue eommendarum effusione rem promouebant suam. Exsti cto sellismate mali mores etiam steterunt: praesertim vero commendabantur monasteria tardinalibus & praelatis, qui id sibi oneris imponi petebant, ad instaurandam monasticam disciplinam . 3. IV. Vix autem diei potest, quo exitiali vulnere adissecta est ecclesiastica disciplina, ex quo eommendae, quae in ecclesiarum utilitatem erant institntae, in commodum clericorum degenerarunt. Reditus ecclesiarum absumti, eeelesiae & monasteria tollapsa , perdita omnis siue elearicorum, siue monachorum disciplina, Dei cultus neglectus, peregrinis hospitia denegata, pauperibus nihil relictum , extrauas a. de praebend. inter communes, con L
teran. sub Leone x. δεν. IX. Nam boni isti eustodes &in rem suam procuratores uniee reditibus eoiligendis solliciti, nihil aut parum clericis & monachis ad vitam sustinendam , & ad externum religionis cultum relinquebant ; & xb ecelesiis sibi commendatis absentes qui ct riealem di monasticam vitam poterant promouere '
88쪽
V. In tanta ecesesarum & monasteriorum calams- Τtate degeneres commendae inuita canoni ea iurisprudenti semper continuarunt ; itatus enim Romanae curiae talu uerat, Ut nec mala commendarum , nee remedia ferre pos. iat. At Tridentini patres commendas omnes, saltem in
futurum , videntur abrogasse ; in primis IH VII. de res,
cap.4. prorsus eliminarunt commendas , quae ecclesiarum& beneficiorum singularium coaceruationi inseruiebant;& deinde tum vigentes commendas monasteriorum , ιη quibus erant monachorum conuentus , quousque vium irent fiduciarii abbates, tolerarunt, exceptis monasteriis , quae erant ordinum capita, in quibus etiam tum vigentes commendas iustulerunt ; at ubi ' toleratae eommeuae uacarent, iterum monasteria commendari vetuerunt vero in posterum vacabunt , non nui regularibus ore ala
visitae or sanctitatis conferantum fef. XXV. de regulaributcap. II. Ita Tridentina synodus commendas omnes m nasteriorum in futurum deleuit. V. Espen. par. I. rh.3I. ρ. 7. At quis credereti .commeatae monasteriorum di prior tuum , quae in commendam dari consaeuerant, elaiam post Tridentinum continuarunt, monasteriis ordinqn principibus Tantum exceptis. Passim quoque in commendam conceduntur monasteria monachis destituta et quia e iam ipsa simplieia beneficia saecularia in perpetuum cardinalibus solent commendari. Sed in monasteriis in commendam dari eonsuetis mensae abbatis & monachorum seiunctae sunt. Gregor. xIII. ML superna XVIIL iu
f. VI. Illud interim obseruandum, moribus praesem tibus commendas potius verbis, quam is diffine a b neficiis; etenim non secus ac beneficia in perpetuum conceduntur , dc fiduciarii clerici effecto iuris iisdem fermet Iraerogatiuis ac veri beneficiarii fruuntur. Ita habens .iberam proueatuum administrationem ; habena iurisdictionem in monachos, qua utuntur , s ta beaeficio ipsi morentur, 3c ordinarius praelatus eiulae vicarius absit . Ant. Faber in cod. I d. I. th. a. def. 24. Porro in Gallia eommendis aucti ad saeros ordines suscipiendos e u
p. IZ, in Italia similiter teneotyr ad Micra si F f a piendos,
89쪽
piendos& ad adsiduam moram, si animarum cura interior monachorum aut aliorum siὸelium ipsis fiduciariis i eumbat, Galli mari. adnot. ad Tradent. fefri. de res cap. 2. Ceterum commendata beneficia pristinam qualitatem non deperdunt, etsi longo vis commendentur iis, qui eiusdem ordinis & instituti, ae veri titulares , non sunt. Solus summus pontifex ex recepta disciplina commendas concedit. Nempe perpetuae commendae', quae effectu iuris vera beneficia reputantur, iis concedi solent, qui qualitatibus ad obtinenda beneficia destituuntur , veluti monastica beneficia praelatis saecularibus. Ηine so- Ius summus pontifex , cui soli competit facultas canones relaxandi, commendas concedit, quod d*m facit, ean nes relaxare censetur . Immo ex noua disciplina nee episeopis licere videtur semestres par clarum vacantium comis mendas ex sorma synodi Lugdunensis sub Gregorio x. conia cedere; nam Tridentina synodus ses. XXIV. de ref ea I 8. decreuit, ut episcopus statim a notitia vacationis pa-meciarum, si opus fuerit, oeconomum seu vicarium eoninsi tuat cum congrua fructuum parte, qui ecclesiam regat, quousque parochus constituatur .
De laica beneficiorum collathme.
S.I. Vamnis henesteiorum collatio res spiritualis sit,
& sacerdotio cohaereat, tamen mediis saeculis laici plures eam sibi nullo iure adquisiverunt. Sane latet' nono saeculo & deinceps in eeclesiis , quas in seudum ante acceperant, beneficiarios creare, eosque mox pro arbitrio expellere solebant. Interim quia laicis minii teriorum Dei dispensatio non competebat, canones eiusmodi Ecclesiarum concessiones pluries damnarunt. Thomasside ver nova eccles discipi. par. II. lib. r. cap. s. Quibus iteratis decretis non per omnia desierunt lateorum tollationes nam Carolus Molinaeus ad res. de tormis
90쪽
resig-tib. n. 4I6. seqq. plures nobiles laicos recenset, qui beneficia ,. immo paroecias conferunt . . f. II. Frequentibus . canonibus abolitae quidem sunt pleraeque laicorum collationes , at . integra remanserunt iura regum , qui olim contulerunt, & nune conferunt multa beneficia , praeserti m aere rvio fundata. Hoe iure usi sunt olim reges Angliae , cap. q. de consuetud. in
puliae etiam nunc utuntur. Et certe Reges nostri creandarchipresbyterum Alii Muri, priorem S. Nicolai Bariensis, abbatem S. Egidii Alraeuillae, qui omnes quasi episcopali dignitate decorantur ; & porro conserunt multa' alia minora beneficia in variis dioecesibus regni siue simplicia , siue cum cura animarum . V. Chi caret. areh. ioni. G. & Troylum ram. IV. hist. par. a. cap. 3. f. III. At qui possunt reges suapte potestate benefaeia conferre, & sacra officia committere, non interueinniente episcopi iussione, aut confirmationeὶ Varia commenti sunt rei canonicae consulit ad hunc nodum extricandum ; verum illud magis utatur ad rem, reges beneficia .conserre, tamquam epistrarum vicarios ex expressa vel tacita, ecelesiae concessione , separatis enim ab ordinatione beneficiis , horum collatio etiam laicis adquiri potuit, immobili penes episcopos ordinum collatione re' manente. Ipse Bonifacius viis. etsi Philippo Pulcro munus aequus, proselsus est, beneficiorum collationem laico posse competere , ecclesiae eon no lac to vel expresso',
. Ronaldaem ad an. CUCCCXI. n.34. Hinc si reges conserunt beneficia, nee eius rei exstat priuilegium , dicendum est , longa consuetudine ex tacito ecclesiae consensu beneficiorum collationem redi s quaesitam .