장음표시 사용
91쪽
l. Ι. Α Ntistites benefieiorum eollatores saepe tenent conferre certis eleri eis , quos alius ex iure ineeeIesam nominauerit: quo casu offerens beneia ficia ἰuris patronatus , & collatio stricto sensu in1 uuiis dici solet. Itaque ius patronatus est facultas a eanonibus data , qua patronus vacante beneficio idoneum minissem toffert, ab episeopo, alioue tollatore instituendum , & λmul aliis iuribus partim utilibus , partim onerosis , pamtim honorificis utitur. Hoc sensu acceptae voces patroniti iuris patronatus etiam postquam res ipsa innotuerat, non occurrunt: veteres se utebantur nominibus βου- datoris & aedificatoris , mominatio vero ris data potius gratia , quam ius diceba r. /f. II. Hoe sensu aeceptum ius patronatus in Melesia diu ignotum , tempore addito sensm receptum et . Et in occidente quidem primum synodus Aranseana anno CCCCXLI. ean. X. gratiam fecit episcopo , qui in aliena dioecesi Nelesam exstrueret, ut ad eam regendam pro arbitrio clericos eligeret, & loci episcopo sisteret ordinandos . Satis restrictum beneficium , qrus tan um episeopus augebatur ; at deinceps & in Geidente & in Oriente etiam fundatores omnes iure nominationis ancti sunt. quae disciplina saec.lo sexto iam inualuerat, L. 6.
C. de epise. ρο elericis , conc. Tolet. Ix. ean. 2. Sed hac aetate praerogatiua ista . personalis erat, nec in heredes sundatorum transibat , quod expresse mox laudatus ea- non II. Toletanus edicit , donec eo ventum est, ut no-' minatio fundatoribus concessa etiam in heredes deuolueretur. Et ita ius patronatus, quod rebus sacris adhaeret, inter iura hereditaria reputari coeptum est. f. III. Pluribus vero modis ius patronatus adquiritur,
92쪽
'CAP. XLIV. DE IURE PATRO ue I
& dotatio. Et fundatio quidem, qua ius patronatus adquiritur, est ecclesiae aedificatio, quae contineat dotationem ; vetant 'enim canones, ecclesiam aedificari , nisi
prius satis redituum alendis mini vis A sustinendo religionis exercitio tribuatur ., can. 26. C. 7., can. 9.D. I. de consuri V. Franc. de Roye in molesom. de iure patron. cap. XIIL Et profecto non conuenit eum can
nibus sententia illa, quae habet , etiam adquiri ius p tronatus sola fundi , seu areae, in qua ecclesia aedificetur , datione. Quod si ecclesia aedilicata si, & eius reditus defecerint, tum sola dotis adsignatione ius patronatus adquiritur, Tridea ses. XIR. de res eam Ia.; haec enim liberalitas aequi ualet fundationi. In est autem ius patronatus ecclesiae fundationi aut dotationi, nec necessa est, ut specialiter reseruetur, caρ. 23. ex. de iure patronatus, modo expresse aut tacite eidem non renuntietur.
IV. Adquiritur quodue ius patronatus antiqua ponsessione, eap. 24. ex. de electione , & quidem contra pa-.tronum quadraginta annorum possessione, at contra elesiam liberam vetusta possessione , cuius contraria memoria non exstat, praesertim si praescribens laicus sit, east. I. da praescripti in s. Vbi Ius patronatus in heredes deuolutum est, sensm veluti cetera iura hereditaria haberi coepit, atque ideo praescriptioni obuomum . Anti eua possessione adquiri ius patronatus etiam Tridentina synodus ses. XXIV. de ref cap. 9. admittit; verum pro bari voluit ex multiplieatis praesentationibus per antiqui nsmum temporis cursum, qui hominum memoriam excedat : & si agatur de personis & uniuerstatibus, in quibus praesumi potest vinrpatio, pleniorem probationem ad docendum verum titulum praescripsit, & immemorabilem possessionem tum suffragari voluit, si praeter reliqua ad
eam necessaria praesentationes etiam continuatae non minori quinquaginta annorum spatio, quae omnes essectum habuerint, authenticis scripturis probentur. Sed decretumhoe nee alibi, nec apud nos receptum est. 3.V. Porro multi patronatus ex regum, aut episcoporum & pontificum lineralitate originem habuerunt . Ni- . mirum a tem pore Caroli Martelli consueuerunt principes
93쪽
concedere . Milites autem acceptas ecclesias veluti in pris vato dominio tenebant, de presbyteros, etiam inscio m piscopo , instituebant & expellebant . Interim episcopi omni studio eeelesias a manibus laicorum exeutere cura- . runt , & minis canonibus statutum , ne Iaiei eeclesias. eoneederent. Hine multi lateorum . nam mentem induerunt, fi a se possessas ecclesias cesserunt monachis aut eanonieis, & ita exorti sunt multi ecclesiastici patronatus: in ecclesiis vero , quas laici retinuerunt, collatio versa /est in nominationem. Ipsi quoque episcopi & pontificeseeelesias multas eollegiis eanonicoram Iut monasteriis ad iunxerunt, quo factum est , ut 'in multas ecclesias ean nicis & monachis ius patronatus adquisitum sit . Priuilegiis item summorum pontificum aliquando etiam patronatus quaesti, sed eiusmodi priuilegia synodus Tridentina ses. XXV. de res cap. 9. videtur abrogasse , exceptis trimatibus , qui super ecclesis cathedralibus competunt,& qni summis potestatibus & studiorum uniuersitatibus eoncessi sunt. 6 UI. Iam ius patronatus aliud ecclesiastieum, aliud laicum est. Fecisiasticum ecclesae seu dignitati adhaeis ret, sortasse quia ecclesia ex alterius ecclesiae prouentibus landata est, aut si patronus laicus ius suum alicui ecclesiae cedat . contra laleum dicitur, quod ratione patrim nil in ecclesiam collati siue clerico, sue lateo competit; euius naturae etiam est patronatus, si a cleri eo beneficium ex prouentibus reclesiasticis excitetur , ex praesenti enim disti plina clerici in foro externa reditus ecclesiastiis , cos ad instar proprii patrimonii tractant. Franc. de R ye proleg. ad tit. de iure patron. eap. VI. Ex his duabus . speciebus conflatur missa patronatus species , veluti si ex duobus laicis patronis alter ius suum Gelesiae eedat. Utriusqqe naturam, si patroni coniunctim praesentent, missus pitronatus induit, & in speciebus obuenientibus ea, .eonditio attenditur, quae patronis magis fauet. VII. Porro ius patronatus in reale & presonale dividi solet, quorum illud glebae, seu lando adhaeret, iuludque exercet, qui landum tenet; hoc vero certae per sonae seu familiae competit, nulla alterius rei habita ratione , diciturque personale, non quod finiatur eum per- .
94쪽
lana, sed ut ab eo , quod rei adhaeret, distinguatur .)Ius patronatus , quod lando adhaeret, . ab oratoriis & s cellis, quae in villis suis in familiae eommodum nobiles excitare consueuerunt , originem videtur habuisse: haec enim sacella, utpote in eommodum villarum, seu in iis habitantium exstructa, videntur ex mente fundatorum re bus ipsis adnexa . V. Espen. par. II. fef . tis. 8. east. a. edit. Neis pol. Quod si patronatus laudo adhaereat , &sendum in Gelesiam transferator , ille paturam non mutat , atque ideo laicus perseuerat ; ratione enim seud rem ecclesiae tamquam laici reputantui. VIII. Ius patronatus semel quaesitum in alios pluribus modis transfertur. Et primum quidem patronatuseeelesiasticus eum offeto , sen dignitate , cui adnexus est, transfertur ἔ seorsum vero transferri non potest, nisi ex forma , qua res ecclesiarem solent alienari. Patronatus quoque rei adhaerens, una cum ipsa re ad instar aliorum iurium, quae praediis inhaerent, transfertur, siue dominium plenum, siue semiplenum , quod appellant, transferatur , licet in landi alienatione nulla patronatus mentio iniiciatur, eam II. ex. de ture patronat . Hinc . si patronatus fundo dotali adhaereat , ad maritum , stan- . te matrimonio, praesentatio spectate receptumque etiam
est, praesentationem a bonae fidei possessore factam valere, inde factam institutionem sustineri, etiamsi fundus postea euincatur , ev. I9. o. eodem. t Sed patronatus personalis transfertur eum hereditate sue testamen
taria, sue legitima in heredes idi solidum , licet hereditas inaequaliter diuidatur , quia ius hoe est individuum , excepto iure praesentandi, in quo heredes in stirpes, non
in capita succedunt, Clementi a. de iure patronatus. Ce terum potest fundator patronatum alleui de similia, sue etiam extraneo adsgnare: quo easu cum hereditate sua- datoris patronatus non transfertur. Patronatus transfertu etiam permutatione eum alia re spirituali, cap. 6. ex. Greri permutatione, & donatione, seu eessione, quae si ecclesiae vel monasterio fiat, episcopi consensu opus non est, eam vit. de iura patronati in o.
IX. Iura patronis debita plura sunt, sed praeeinpuum est Mutinatio seu praesentatio, qua patronus , e
95쪽
Hesia seu beneficio vaeante, rectorem collatori offert, aluo initituatur M. . Praesentatio ista tum facta censetur, i electum patronus collatori sistit: quod hodie fieri s
Iet per authenti eas litteras collatori praesentatas. Si pari troni plures sint, & eollegium icona ponant, praesentatio me oollegium fieri debet secundum ymeptas regulas et .ctioni et: si vero pluribus seorsum patronatus competat, singuli seorsum possunt nominare nec tenentur omnes eumdem clerieum, sistere. : & si plures quam duo pauonisint, ille praeferendus, qui a maiori parte nominatur , ex. de iure patranatas. Praesentatio autem, si patronatus ecclesiasticus est, fieri debet intra sex menim, si vero laicus intra i quatuor, cap. -- f. l. de uine patron. in o. Incipit utrumque tempus a die scientiae vacationis , eoque exacto 3c litteris nominationis non exhiabitis, ordinarius antistes pro iure, suo beneficium conserta F. X: Quousque legitimum tempus ad offerendum non inistetur, patronus Iaicus, rebus integris, hoc est nondum saeta institutione, pro iure suo plures, unum post alium potest offerre, non item ecclesiasticus, qui unum tantum tipraesentabit, quae differentia demum L ii iii. rescripto 'inualuit, eap. . ex. de iure patronatus. Verum dum se--ndum laicus patronus praesentat, primo Oblatnm reiicere vetatur e & hinc variatio ista doctoribus cumulatitia
dicitur. Videtur autem lateis concessa plures offerendi lpotestas, ut episeopi collatio liberior, & ius patroni noci ladeo effieax euaderet Quidquid vero huius rei sit, pluribus per successionem praesentatis, integrum est episcopo eorum uni e serre beneficium . f. XI. Si inter plures oriatur controuersia, eui pa- ltronatus competat, ut ad patroni prae entationem bene- lfeium conferri debeat, intra sex , aut quatuor menses lpro a) solus ecelesiae rector seu beneficiarins patroni nominati ne instituendus est, & si necessarii sint alii clerici ad ecclesiae seruithim. ii etiam sine adsensu patroni constituuntur, quae est
recepta disciplina veteribus regulis aduersa; antiquitus enim mmnes clerici a patrono etiam offerebantur. Cone. Ar sic. I. 3 -m 1 o. , n-M. Lon. C III. cap.18. G. Dissilirco by Gomi
96쪽
CAP. XLIV. DE IURE PATRON. . εγ
ρο patroni qualitate finienda est, eam O 20. ex. δεν- φ eronataere nam eo tempore elafio libere consert o dinarius halis es. Quod si eonstet, beneficium esse iuris patronatus inter litigantes de unius nominatione eo . Veniat; tum etiamsi lis tempore legitimo finita non sit, Laesentatio est admittenda , nullum enim inde in Gel .m damnum derivatur. Uerum praescripta tempora nociprocedunt , si lis inter patronum & viscopum siue de ipso patronatu , sue de nominati qualitatibus emergat , e quousque quaellio est , patroni nominatio, non praeis stribirer , ne facile si episeopo excitatis controuersis p tronos iure praesentationis spoliare. U. Franc. de Royesn.ri p. o. da iure ρammatas. ff. XII. Qui autem a patrono offertur instituendus , idoneus obtinendo belleficio esse debet; pertinetque proinsecto ad patroni offetum, ut optimi quique beneficiis a Mantur . Conc. Tolet. Ix. ean. a. Idoneus autem ille censetur esse , qui conditiones habet a canonibus ad b nescia adquirenda . praescriptas , & in fundatione appomtas. Ut vero constet, nominatum esse idoneum , in ei rualitates pro iure sua episcopus imuirit, nisi ab uniueristatibus studiorum praesentatio sat'. μαα LVII. cap. Tridenti fef. VII. de res eam a 3. Quod si examine i stituto nominatus idoneus non reperiatur, collator euma beneficio repellit, eis. eo. II. -c. Tolet. , modo palamaonstet, praesentatum esse indignum, capis. res. Fram M. R. eap. I78. y nam si in hae re solius episcopi iussi eis standum sit, patroni iacile, iuribus suis exciderem a Hiae ab iudieio eollatoris praesentatum veluti indignum retieientis loeus est appellationi. Gareias de benef. para. ' Ubi nominatus tamquam indignus reiectuaest , patronus ecclesiasticus pro ea vice nominatione ea dit , non vero laicus, qui alios potest offerre. Franc. de
XIII. Praesentatione intra tempus legitimum a pa trono facta, tenetur collator antistes beneficium dare pra sminto : quae est collatvi minus libera, quae stricto se sit dieitur institutis. Et si praeter patroni nominationem beneficium detur, institutio nulla est ἔ nominatus enim per praesentationem ius ad beneficium adquirit, can. IM
97쪽
C. I 6. 7. Tum vero nulla est beneficii collatio, si anuito patrono fiat; riam si nondum tempore ad praesentandum impleto collator beneficium conserat, & patronus eo eurrente nullum incrat, institutio sustinetur, eique saltem tacite 'patronus censetur consentire ἱ currente enim ad praesentandum tempore inest antistitibus, licet obstricta , facultas conserendi , & hinc dum patronus iure suo non utitur , firma manet antistitis collatio. U. Espen. par. II. sesi. tit. 8. eam edit. Neam. XIV. Praeter praesentationem etiam alia iura siue utilia, siue onerosa, sue honorifica patronis competunt Et ad utilia iura quod spectat , patroni ad inopiam rein dacti ab ecclesiis , quas fundarunt, aut dotarunt, iure exigunt alimenta , eaque ecclesia , veluti vicem rependens, praebet, cari. 3O. C. I 6. q. . Hine non omnibus atronis debentur alimenta, sed illis tantum, qui eccleas landarunt, vel bonis suis auxerunt, etsi laniator ea
de re nihil sibi suisque stipulatu sit, vel Auri nominandi
renuntiarit. U. Espen. sic cis. ωρ. 6. Alimenta autem. patrono pauperi ab ecclesia exhibenda sunt pro 'eius conditione , & e lesiae reditibus. Porro etiam extra necensitatem potest patronus in sundatione sibi suisque, immo
extraneo reseruare annuam pensionem, east. I 6. o. L emmbus: ouae ab episcopo probata & admissa recte exigitur. S.AU. Illud vero oneris patronis iucumbit, ut summa. vigilantia ecclesias tueantur , & praeterea videant , numhenefietarii ex melesiae sententia sae- prouentus administrent. Conc.Tolet.Ix. can. I. V.Franc. de Roye prolem de iure patri cap. 27. Itaque si benesietarii inferiores alia nid. de bonis e lesiae defraudauerint, patroni aut eos amiee debent admonere, aut episcopo, siue iudiei denuntiare; & si eodem vitio episcopus laboret, . metropolitanum adire, contra metropolitanum vero Regem ipsum interpellare, quod aperte laudatus eanon Toletanus habet. Et quamuis synodus Tridentina fes. XXIV. de res rv.3. statuerit, ne patroni administrandis saeramenti aut visitationi vestimentorum ecclesiae, aut eiusdem prouentibus se immiserant; tamen non videtur sustulisse vigilantiam patronis olim, ab ecclesia datam ; sed ea n iste vid tur tantum cauere. ne tuitio ista ta abusionem degeneret.
98쪽
f. XVI. Demum patronis, qui fundarunt, aut dor rent ecclesias , debentur iura quaedam ianorUca inter pretibns dicta, idque etsi illi praesentationi renuntiarine. Sunt iura ista signa quaedam honoris & reuerentiae, quibus patronos suos ecclesia eolit. olim non erant determia nata , sed in noua disciplina haec dissim reeepta sunt, honor proces is, preeum, thuris , feais, quae benedictae, panis benedicti, & sepulturae . Honor processionis in nova disti plina exhibetur patrono , si illi in ecclesiam venienti elerus in processionem digestus oecurrat, itemque si illi honoratior locus in publiea & λllemni proeessione concedatur . Sed sollemnis occursus tantum regibus &principibus patronis exhiberi solet. Honor precum facit, ut patroni nomen inter publicas preces recitetur. Honor thuris id patrono tribuit, ut thuris summen in publieis functionibus patrono speciatim exhibeatur. Honor aquae benedictae faeit, ut ' dum aqua dila adspergitur, praecia pue patroni ratio habeatur: & honor panis benedicti id proprium habet, ut patronus ante omnes eum accipiat,& offerat . Honor sedis defert patrono perpetuam.& fixam in Melesia sedem', quae eo honoratior censetur, quo est proximior sanctuario Et demum honor sepulturae eo speciat, ut patronus honoratiore ecclesiae loco sepeliatur. Ceterum in his signis honoris exhibendis ecclesiarum m res seruandi sunt, tum quod spectat ad exhibitionis midum , tum ad personas, quibus praestantur. '
I. T Eneficia iis tantum conserre licet, qui qualitatibus per canones requistis aum sunt: quas qua litates separata ab ordinibus beneficiorum collatione no vi canones praescripserunt. Principio beneficiorum ine
99쪽
' Dces ferme laiei sunt , , tantumque eleri eis & monachis ea e serri debent, & quidem eo diserimine, risereularia clericis , regularia regularibus conferantur. v. Espen. par. II. seel. tit. I. cap.3. edit. Nea . Sane vita clericalis & monasti ea sibi inuicem aduersantur , & i Lei reo ore eterieis beneficia monastiea, quae monachalem disciplinam spectant, nee monachis uecularia beneficia conferenda . Hinc recepta sententia est, saecularia beneficia, quibus nulla subest eura animarum , monachis sine venia pontifieis conserri non posse. Verum virum similiter Wintificis indulgentia necessaria si, an tantum venia su rum praelatorum requiratur, ut possint monachi & ea- noni ei rsulares ad parochiales curas promoueri, inter. pretes disputant. M 43. II. Item elerieus aut monaehus beneficiorum e pax debet esse aetate legitima. Et decani quidem, a
i nidiaeoni & par hi ereari non possunt, nisi vieesmum
quintum annum ' tetigerint , quod synodus Lateranensis sub Alexandro m. , latuit, cap. 7. f. a. ex. de electione. Et ex cancellari et regula a Paulo tir. edita quatuordecim annos nati eapaces sunt praebendarum in ecclesiis cathedralibus, deeem annos nati in collegiatis inferioribus , & septem annorum aetas suffieit ad capellanias de simplicia beneficia : qua regula statutos annos impletos esse oportet. Verum Tridentina synodus ses. XXIV. dores cap. I 2. . innovato concilii Lateranensis e non e , inesuper statuit , ad dignitates & personatus , quibus animarum eura nulla subest , elericos viginti duobus annis gram minores , hoc est maiores , promoueri ; ad simplietavero beneficia obtinenda quatuordecim annos inceptos sussieere, fef. XXIII. de res cap. o. , nisi eanonicis iniscumbat onus , quod ordinem sacrum requirat. Sie statuista aetas nihil commune habet cum aetate ad ordines necessariar & hine qui ex indulgeatia ante annum vicesi
a Tantum ea lege Midationis consensu superioris ecclesi mei probata potest laico patrono praebenda canonicalis vel dignitas reseruari, ut apud nos exemplo esse possunt Reges nostri, quibus in basilica S. Nicolai BMinnis ex lege is lanis
prima dignitas thesaurani competit.
100쪽
mum quintum presbyter creatus est , adhuc incapax ad x parochiales curas censetur . Ceterum Tridentinus i canoa . de simplieibus beneficiis ita acceptus 'est, ut in beneficiis antiquis, hoc est ante eius synodi publicationem suntatis, praesentari & institui valeant clerici septennio maiores; at in nouis qui quatuordecim annorum sunt. UNyum apud nos paciis conuentis inter Benedictum xiv.& Cariaum olim Regem nostrum eap. IV. n. 3. haec i terpretatio restricta est , & septennio maiores tantum ea antiqua beneficia possunt obtinere, ad quae in. tabulis fundationis vocantur g. III. Porro qui beneficiis donantur, terto ordine debent esse initiati, aut quamprimum initiari. Et quia dena archidiaconi, decant, parochi & quotquot in eeel sis eat hedralibus & collegialix beneficia obtinent, quibus certi ordines sunt adnexi , intra annum post collatum beneficium ordine necessario debent initiari, cap. I Mectione in o., Clementia. de aetiste o qualiti ordinand rem . Incipit autem annus ex decreto synodi Lugd nensis sub Gregorio x. a die commissi regiminis, cit. ca I ; at Mallacii vIII. interpretatione currit a tempore, quo beneficiarius habet pacificam postisonem , aut per eum stetit, , quo minus haberet, miao iusta caussa oria- nationem non impedierit, cap. 33. de electi in o. Si pra fixo tempore beneficiarius non ordinetur, & beneficium parochiale sit, ipso iure nullaque praemissa monitione
Paroecia cadit, cit. ωρ. I ., exceptis ecclesiis collegiatis parochialibus,, in quitas beneficiarius legitimo tempore non ordinatus sententia iudicis beneficio exuetur, camaa. d. in 6. Haee omnia vera sunt ex generalibus decret lium regulis; nam ex fundatione , aut ecclesiarum moribus saepe ordo necessarius est tempore collationis i quo su ordo dicitur aduexus actu , & ipsam collationem praecedere debet. V. Gathiam de benem. pars IL eam r. n. My. Sc Fagnan: aci cap. vi abbates V. de aerare q-ιit. ordinandorum . IU. Necessaria quo me est iis, qui beneficiis augemur, scientia, quae sunctionibus beneficio adnexis re pondeat. Ita parochiales curae iis conismidae, qui emi- metui rerum druinariun ti sacrorum i canouum scientia .