장음표시 사용
191쪽
334 . INSTITUT IVR1S CAM PARS III.
in aliquibus ecclesiis abbates seorsum a clericis cum episcopo conuenirent, & synodum celebrarent. Cone. Antissiod. ean. m. Sed ubi monachi de episcopali iurisdi-mone subtracti sunt , obligatio abbatum conueniendi ad synodum cessauit, nisi monachi ecclesias parochiales. βecimas haberent , qpia harum numinς episcopo reddere
nationes cogebantur. Interim ex nouis Tridentinae syno-
di regulis exemti omnes in dioecesi existentes, qui capitulis generalibus non subduntur, ad synodum accedere tenentur: quin ratione par clarum & aliarum ecclesiarum saecularium , etiam adnexarum , qui illarum curam' gerunt, etiam monachi 'capitulis generalibus subiecti , synodo interesse coguntur. Trident. fefo XXV. de ref eam a. Quicumque vero adesse debent, etiam exemti, ad ossicium poenis canonicis ab episcopo recte. compelluntur . .
. f. XXXIIo Iam ex veteris disciplinae regulis epist palis synodus bis in anno habenda est, idque ad exemplum synodi prouincialis, cuius decreta in synodo episcopum publicare oportebat , ean. 18. Inde quum inualuisset, semel in anno synodum prouincialem aebere celebrari, una quoque inualuit, ut synodi episcopales sue mel quotannis haberentur, quamuis in aliquibus ecclesiis steterit disciplina de synodo bis in anno celebranda,
23. ex. de accusationibus . Tandem synodus Tridentina fef. XXIV. de res. cap. a. annuam synodi episcopalis celebrationem praecepit . Sed proh dolor nec usu viget. Tridentinus canon , immo in multis eeclesiis nec spatio quinquaginta & amplius annorum ullae synodi celebratae
sunt: & hine nihil mirum, si in diem ecclesiastica disciplina nouis abusionibus maculetur. 19. XXXIII. Satin ampla materiarum seges est , quas in synodis episcopalibus tractari & expediri canones iubent. Etenim in illis audiuntur & ex bono & aequo
Componuntur lites iomnes ciuiles, quas. siue clerici, siue laici intendunt: expenduntur ea, quae ad cuiusque mO- res & conuersationem spectant b, & an unusquisque clerieus recte ossicio suό fungatur, can. I 6. D. I 8., cone. Aufelian. vI. Gn.4. , & presbyteri de fide catholica episcopo reddunt rationes , eapit. reg. Franc. Hib VII. cap.
192쪽
- , CAP. IX. DE CONCILIIS. sues
Meantur synodi prouincialis decreta, caρ: 23. ex. de ac euotionibus , creantur telles sic dicti onodales in se pentia vitia inquirant, eaque in futura synodo emendan da depiscopo aperiant et eliguntur sex examinatores synodalos, quinum saltem tres una cum episcopo instituere debent sollemne examen in paroeciis ex forma synodi Trideatinae conferendis, Tridentide ref. eaρ. I 8. pitemque creantur iudices synodales, quibus committi de hent, caussae a sede apostolica in partibus delegandae , Trideat. loc cit cap. Io. Quod vero synodus episcopalis amplius quotannis non celebratur, episcopi extra synodum ex venia sacrae congregationis & cum ca tuli consensu
examinatores & iudices synodales desgnant. V. Benm dict. xiv. de synodo dioeces lib. IV.. cap. 3. 7. f. XXXIV. Finita ' synodo edita decreta ab episcopo debent publicari, alsas vim obligandi non habent. Publicanda vero synodus non est, nisi praevio regio adsensu &. probatione : & merito quidem iamdiu enim in eiusmodi synodis quaedam. tractari consueuerunt, quae licet ad ecclesiastica olgicia spectent, aut ecclesiarum iura,
temporalia tamen attingunt . U. Espen. par. I. rit. I 8. cap. 4. Constitutionibus publicatis tenentur omnes christiani, qui in dioecesi morantur , nisi priuilegio specialide episcopi iurisdictione exemti sint. Sed exemtio gen
raliter non facit immunes regulares; nam in rebus non
exemtis synodi decretis obligantur . Quin capitula canonicorum exemta tenentur decretis synodalibus, quae adniorum & disciplinae emendationem spectant. ιTrident. ses. XXV. de ref cap. 6. ' . . i. g. XXXV. Clerici ad . synodum conuenientes epist po praestant f odati m , seu catsed rictim, certam nempe 'pecuniae summam in cathedrae episcopalis honorem& signum obedientiae debitam , etsi. non defuersnt ecet sae , ubi pensio ista tempore vi stationis dioecesis penderetur. Conc. Brachi. II. ean. 2. Videtur institutum cath
drati cum . ubi singulis ecclesiis sua bonorum portio perpetuo tributa est, ut ita de iuro summi sacerdotis in ecclesiarum bona & ecclesias ipsas contiaret. Summa huius pensitationis duobes aureis solidis per annum ςonstabat,
193쪽
336 INSTITUT. IURIS CAM PARS III.
eamque pendunt omnes ecclesiae dioecesis saeculares, item paroehi & benefletarii omnes. & ecclesiae pleno iure m nasteriis adnexae: non tamen abbates; ex antiquis enim institutis monasteria ab epistaporum exactionibus sunt immunia, can. 8. C. to. 3. Debetur sypodatieum' singulis annis, etsi synodus non eelebretur ; quamuis enim ire synodis pendi consueuerit ; debetur tamen propter cath drae honorem & in obedientiae signum.
I. I. c Vamuis risulae conciliorum ad fidem & religionem pertinentes ecclesiae potestati inestantur; tamen ciuilis potestas non uno nomine conciliis adhaeret, & in eorum celebratione partem habet. Principio ad synodos cogendas consensus principis requiritur; eo 'entus enim hominum haberi prohibentur, L. I. ρο seqq. 'D. de collegiis, ne de coeuntibus priuatorum consiliis publicum malum aliquando erumpat a . Consensus autem prim Q Apostoli & primorem saeculorum episcopi nullo praec
dente ciuilis potestatis adsensu concilia hil terunt-: quo praeim dieio ad synodos habendas regius consensus non vicistur necessarius. At apostolomui concilia ex adsensu ciuilis potestatis habita videntur . Sane dum Iudaei in ditionem Romanam trania ierunt, integrum retinuerunt suae religionis exercitium, & e Tum eollegia improbata non sunt, quia Cuiacius lib. MI. OMseruat. -.3.. protat. Et Romani primaeuos christianos eum insis Iudaeis confundebam, eosque quasi quamdam Iudaeorum sectam reputabant: atque ideo ex penerali legum concessione apostolorum eoncilia hauita sunt. Similiter ubi res christanorum a Iudaeis omnino diuersae ex omnium serientia erant, concilia
tacho civilis potestatis adsensu & toletiuitia AE episcopis ut plurimam latita : primis enim tribra saeculis saepe in pace diquiete
194쪽
neipis ad synodos habendas necessarius, aut expressus , aut taeitus est: & expressus quidem requiritur , si extraordinaria synodus celebretur; sufficit vero tacitus, si iure ordinario & statis temporibus cogatur : quando enim legibus publicis probati sunt canones , qui statis temporibus synodos habendas decernunt , . legitimae sunt ei unmodi eoitiones ex generali legum concessione. Moribus vero praesentibus etiam ad ipsas ordinarias synodos, Vt-Pote quae statis temporibus non habentur , expressus regius consensus requiritur.
f. II. Sed non tantum synodis habendis venia civilis Iotestatis opus est ; verum etiam postquam ehristiani pulica pace frui coeperunt, concilia ipsa extraordinaria, qualia erant generalia , & quae statis temporibus non,
Tant addicta, iustu principum indici solebant. Socrat. lib. V. in pro . Fortasse indictio & conuocatio non pertinet ad concilii naturam & constitutionem , quae in eo posita est, ut eoacti episcopi rite & recte de rebus ecclesi sticis iudicent, Disquis demum sit, qui conuentum indicat . Hinc quum Atraordinaria e cilia, utpote mal
xa, sne imperii & regnorum eoncussione & magnis suintibus vix haberi possent, eorum indicendorum euram pri cipes ad se reuocarunt. Et hinc episeopi, si quando ea necessaria reputarent, principes adire solebant, qui aliquando eorum votis aurem non praebuerunt. Verum pota
quam, nulla superstite principatus eommunione, ditaei tum est Occidentis imperium ab orientali ; conuocatio conciliorum generalium ad pontificem transit, qua de re superius dictum. f. III. Porro principes synodis a se indims praesidebant , quod pluribus productis monumentis Thomassinus de conciliis disi. V. n. I seqq. probat. Pr.sertim Vero principes praesederunt synodis in Oriente habitis ; nam quod .
quiete res christianoram fuerant, & ubi perseeutiones non' de laeviebant, omnia serme exercitia ehristianae religionis scientibus magistratibus explicari solebant; idque praesertim eo nomine, quod iam constabat, eonventus christianorum nihil muli continere Diuitiaco by Cooste
195쪽
quod spectat incidentem , etsi saepe praesentes. 1ynodis
reges fuerint; non tamen iis praefuis e leguntur', nisi necessitra urgeret a Spectabat προεδρια praesidentia illa principum ordinem eqteriorem & fidei desensionem & conventus tranquillitatem: nam in iis, quae erant fidei &religionis, summus pontifex conciliis generalibus senipei praefuit. Ita in synodis generalibus duplex erat προεδριω, interior una & episcopalis , quae conciliis inerat ;, altera exterior & ei uilis, quae ad externum ornatum spinabat . Cone. Chalced. relat. ad Leouem M. V. Haiauim tom
f. IV. Iure σης ποεδριας praesidentiae aucti imperatores in concilili ordinem rerum tractandarum praescribebant , secundum quem synodi tactiones dirigi & haberi oportebat , quod Thomassinus de rauc l. dig. X. u. - I9. o seqq. & Petri. de Mareae cond. facerdotii o imis perii lib. IV. cap. q. pluribus probant, Ex ordine diu ais libus litteris proposito cuique liberum erat sententiam dicere & sum agium ferre. Quod si contra praescriptum
8rdinem concilia haberentur, integrum erat principibus in irritum mittere , quae ordine neglecto gesta erant . V. Petri de Marea sic cit. Iudicantes vero, Principes de ordine non seruato, tantum ipsa facta expendebant, &iuris quaestionem relinquebant integram. g. V. Vt vero imperatores ius praesidendi sibi eompetens explicarent, ad concilia mittere consueuerunt pras ei puος magistratus, quorum propterea munus erat syn vi prouidere , securitati, arcere subortos Iu multus, & prae
esse seruando ordini iam praescripto . U. Petr. de Marea Dc. cit. Sed ubi canonica contra episeopos , aut clericos iudicia agitabantur, imagistratus praesidentes synodis: non intererant, & eorum praesidendi praerogatiua eessabat ridque ea ratione iactum est , quod incongruum videba-itur, uicosi vitia propria clericorum noscere : neque enim
fus es , inquit,synodus vIII. generalis , faeculares princia pes spectatores feri rerum , quae sacerdotibus Dei nonnum, quam obtinuit haec disciplina praecipue m-Oriente : nam in Gallia etiam regularibus contra clericos quaestiollibus. principes interesse consueuerunt. S. VI. Praeterea ius erat Romanis imperatoribus senistentias
196쪽
tentias per coluilia latas suspendere, si iplis videretur, non iure , nec seruato ordine iudicatum. U. Petr. de Mareade e c. faceta limperii lib. IV. cap. q. Et.prosecto Leo Μ. cum concilio Romano precibus egit apud Theodosium Iuniorem , ut exsecutionem sententiae. Latrocinii
Ephesini ita appellatur synodus secunda Ephesina. s
spenderet, usque dum oecumenicum concilium cogeretur,
idque eo nomine, quod nullo seruato ordine & per vim& minas Dioscori Alexandrini, qui ext rescript' princiapis praeerat , synodus illa iudica stet . Ecce ego, inquit tum mus pontifex Leo epist. XLI. edit. QueHessit, chriasianisime venerabilis imperator , cum consacerdotitiis meis obseeramus , υν omnia in eo flatu eg. iubeatis, tu μα
fuerunt ante omne iudicium , donec, maior ex toto orbe n
meras, facerdotum congregetur.
t VII. Rexiae quoque potestatis est decreta e elli rum; siue ad fidem . siue ad disciplinam pertinent con firmare: quod optimi qhoque principes Constantinus M.ν ambo Theodosii, Marcianus, Iustinianus aliique se runt idque ipsis synodis exorantibus. Thomas L de eone l. diff.
x m. 26. seqq. Confirmari autem concilia a principibus consueuerunt non sine praeuiat caussae cognitione , licet inquisi fio diuerso modo procederet, prout de fide & iudiciis canonicis, vel de disciplina ageretur. Decreta fidei& iudicia' canoni ea extraiudiciali cognitione expendeba tur, tantum ut innotesceret, an synodi in hoc rerum se nere lex regulis canonicis cognouisssent i contra' canones exterioris discipimae maturo examini ante confirmationem subiici solebant: huiusmodi enim canones res ciuiles saepe tangunt , c&. aliquando nouam exterioris disciplinae krmam constituunt , quae publicae tranquillitat, & receptis moribus aduersatur M. Regia autem i confirmatio
b Principes , dum exterioris disciplinae canones confirma.hant , limitationes & additiones quasdam addere solebant, insis praesertim articulis, qui vim regiae auctoritatis N ioris duellonis infringebant quod constat ex celebri edicto Clotarii R gis, quo multa capita concilii Parisiensis v. ad Regis iura &temporalem iurisdictionem spectantia in nouam formam redaia
197쪽
sso INSTITUT. IURIS CAN. PARS III.
ne fidei decreta & omnes vim ei vilem di publicam nan-
cistuntur, & in nom canonem abeunt, quatenus ecclesiasti ea & eiuili potestate nituntur, nouis. n. cap. 1.,8. , mug CXXXI. F. VIII. Quae quum ita sint, satis profecto ampla. at regia in lynodos potestas ; nam si excipias de fide. quaestiones & deereta, & disciplinae interioris eonstituti nem, quae ad episcopos pertinebant , reliqua ferme: omnia ab arbitrio & potestate principum pendebant. Haec vero principum in synodos potestas non erat sacerdotalis,c illi nimirum iure elauiam destituuntur sed' civilis &rema, qua armati ad religionis & Melesiae defensionem
ad aringuntur, eoque nomine Deo reddere rationem imnentur, cam 1 . C. 23. s. Ipse imperator Μareianus
professus est , se non iure saeerdotis eoneilio Chaleedo nensi interfuisse, sed potius ut episcopus exterior, ut ec-elesiae & fidei defensor. Cone. Chalced. VI. Cuius exterioris episc-atus ratione imperatores in antiquis con-eiliis pontifices & Dererites saepe salutari meruerunt. U. Thomass. de eoney. di T. XII. u. 'Ao. seqq. IX. Tanta principum potestas in synodos , praesertim iussu regio indictas, sensim in oecidente decreuit , ubi disseelata prorsus imperii orientalis communione, regiones Geldentis proprium imperatorem habere coeperunt, quod sub Carolo M. primum famim est. Nimirum ab hoc tempore rhaximopere eredit pontificis Romani etiam in res ei uiles potestas , dideo ut ipsi reges pontifiei etiam in eluilibus subiecti erederentur. Hi ne nefarium visum est , principes eonciliis praeesse, seriem rerum tractandarum praeseribere , magistratus ordini servando praeesse, princir sententias in synodis latas suspendere, & earum aeta & decreta in irritum mittere .
cta sunt. V. Petr. de Marea de eoneoia. Deredotii m imperii Ab. VI. Orp. a a. n. 7. Qum ipsae synodi dum φditos canones principibus confirmandos offeretant, eos rogabant, ut quae munus re ita viderentur, emendarent. Conc. Μοguntin. in pra fat. ad Carolum M., conc. Cabilon. II. praef. ad eumdem
198쪽
Hine Romani pontifices coeperunt synodos generales in Oeeidente coactas moderari, & munia illa exercere , quae in veteri disciplina principes eorumque magiitratus exercebant. Quin aetate posteriore adeo decreuit principum iasynodos potestas, ut Romani pontifices a conciliis prouincialibus regios legatos vellent exclusos. V. Benedict.xiv. do ouodo dioeces lib. III. cap. 9. u. 6. . X. Per occidentem oblanguit quidem regia in synodos potestas; at non per omnia defecit ; nullum enim hodie concilium forte potest celebrari, nisi principes con- Datiant: nem iisdem denegatur magistratus delegare, qui synodis intersint, nihil obnantibus Romanae eongregati nis decisionibus. Item conciliorum decreta non publicanis tur , nisi ex , principis concessione, quae praeuia et niti ne, & additis Iimitationibus concedi solet, aut omnino
denegari. Sane ipsa synodus Tridentina, quod spectat disciplinam , in Gallia publicata non est, impediente iregia potestate, quod multa contineret vetustis moribus, turtibus regiis & .eeelesiae Gallieanaes libertatibus aduersa . V. Petri de Marca de eone. Deerdotii ct impreti lib. ILeast. 17. Contra in Hispania, Belgio & in regno Apuliae synodi illius publieationem praeuio examine Philippus M.
concessit; at ea moderatione, ut nullius usus essent, quae
regia iura &. vasallorum laederent, licet ea limitatio propter synodi reuerentiam ipsi publicationi addita non sit. Hinc in regnis Regis eatholici passim a magistratibus ®iis eensoribus adnotata capita, quae ex Regis sententia admissa & probata - non erant. Ea capita apud nos regens Uillanus yeeensuit, qui tamen otiam aliqua omi
199쪽
61 INSTITUT. IVRIS CAM PARS III.
f. I. Tomine iudicis venire solet vir bonus ad lites
N' iiijimendas publica auctoritate constitutus, a ue . ideo qui ex publica auctoritate cognoscit, iudicat, c iudicatum exsequitur . Sie deseripti iudices iurisdicti ne aucti sunt, non tantum cognoscunt & iudicant : quo sensu a magistratibus, qui ius dicebant, nihil dissemni a . Quod vero dictum est, iudicem esse virum bonum , id i telligendum est ex Iegum sententia, quae viros bonos iu diciis praeficiendos edicunt; etsi quae est misera hominum conditio saepe minus boni iudicis officio sungantur. Constituitur vero iudex ex publica auctoritate , consensus enim priuatorum arbitrum potius, quam iudicem facit, L. 3. C. de iurisdictione Ommum , iudicum . . f. II. Iudices iure decretalium alii sunt ordinarii , alii delegati , exstiitque. duplex in decretalibus titulus , unus de incio iudicis delegari, alter de ineis iudicis o dinarii. Iudices ordinarii appellantur, qui iure sui officit quasi propriam i isdictionem. exercent , quales episcopi& metropolitani, qui vi suae ordinationis & dignitatis iurisdictionem habent , item iudices omnes, qui iure officii sui lege probati iurisdictionem exercent, etsi officium illud alien0 beneficio detur , quales in republicalant
a Et sane postduam ex Diocletiani constithtione magistratus ipsi iudicare iussi sunt , nisi publicis occupationibus, aut caussaruml mole impedirentur, L. a. C. de pedaneis iudicibus, dandorum iudicum, qui tantum de facto cognoscerent & iudicarent, non vero. iudicatum exsequerenuir, usus oblanguit, &ivdεx ti iurisdictio aeque late patere coeperunt, ipsi ue iudiere & magistratus promiscue diAi sunt: quo spectat titulus C. d. ivrijdiciisne omnium . iudicum .
200쪽
sunt triagistratus in ecclesia. legati pontificis. Iurisdictio vero ordinaria, quae ordinationem & dignitatem conse quitur , alicui , sine. iusta causia & eitra iuris ordinem adiami non. potest, immo nec restringi; adhaeret ipsi digni itati, quae perpetua & indiuidua est ; at quae consequiatur officium, eum ossicio finitur. Ceterum licet omnes, qui in dioecesi perpetua iurisdictione augentur.' dici queant iudices ordinarii ; tamen ordinarιμ nomine episcopus v nire solet.
suae habent iurisdictionem , iure decretalium censentur archipresbythri, decani rurales , & praesertim archidiaconi . Qui quidem/iurisdictionem consuetudine adquisium runt ; nam initio meri episcoporum fuerunt delegati Competens vero archidiaconis & decanis' iurisdictio, v pote quae moribus & consuetudine accesserat , non eadem ubique fuit , cap. Io. ex. de licio archidiaconi. Sed ordinaria archidiaconorum & decanorum iurisdictio labentibus annis decreuit, pauxique hodie sunt, qui pristinae iurisdictionis vestigia retinent. Vbi uero adhuc viget, decreto synodi Tridentinae vetantur detani & archidiaconi de caussis criminalibus & matrimonialibus cimnose re. Trident. Ies XXIX. de res. cap. 2o. Quo decreto& beneficiarias & maiores omnes caussas contineri inter pretes tradunt. Barbosa collin. m. IV. Vicarii quoque gener tes inter ordinarios ia- dices censerItur, quatenus nimirum iure officii per legem, seu canonem probati exercent i urisdictionem ς nam, si o
N n 2 . . din b . Nimirum mediis sareulis episcopi a rebus spiritualibus: distracti , aut negotiorum copia obriati, caussas ecclesiasticas, quae non amplius in presbyterio tractabantur, committere coe- lmunt arebi presbyteris , decanis ruralibus & krchidiaconis, qui inon thre officile sed delegationis cognoscebant .& iudicabant At lapsu tem Imris adsiduis delegationibus episcoporum absen-rtia & oscitantia , quae erat mandata iurisdictio, in ordinari mconualuit', & archidiaconi & decani iudices ordinarii euaserunt: sequi mores saeculo decimo tertio iam recepti erant.. c. p. 3.