장음표시 사용
271쪽
auctoritate venclandi , ut ex eorum pretio, seruata ten porix & ereditorum praerogativa, sngulis satisfiat. Tam tum cessio prodest debitoribus, ne iudicati detrudantur inetareerem: namque si creditores ex bonis venditis solidum non acceperint, illi non liberantur & ideirco si deis teps hlia bona adquisierint, etiam ereditoribus satissaeere enen ny , sed quatenus commode facere possunt; nec enim, quotidianis alimentis priuari debent, L. 6. D. de esipomeumrerum. Beneficium hoc ex eommiseratione concessum&'inde ho tantum iuuari potant, qui in tunio ibit honis eeride uis, non item decoctores, & qui bonx tufi in fraudem creditorum dissipant , nee qui dolo eum fuit exeditoribus usi sunt, utpote qui sciebant , se sotivendo non esse e Henr. Zoesus ad cit. rit. D. ' VI. Sunt nonnnili , qui ad euitandum earceremeemone non indigent , quod sectiali aucti sunt priuile io, ultra id, quod faeere possint , non teneantur: quod sene istam competentiae dicunt. Tvies iure civili sunt paren res patroni , socius, maritus ad dotis restitutionem ab uxore, & donator a d alario conuentus', 37. σδερ. insit. eἰuil. de actionibus. Idem priuilegium etiam hieri eis Glegorius Ic. concessit quodam rescripto, ubi mangat, ut Odoardus clericus, qui his ereditoribus soluere Hamnatus , & ob rerum inopiam xd solutionem impar a no epistoeo exeommunieatus urit, a censura absoluatur,verepta meus ab eo ἐd ea cautione , ut se ad pingκiorem serranum devenerit, debita persoluat , eap. odore das emin Rurionibus . Ex hoe rescripto docent interpretes, cim xi eis eompetere benefieium , ut tantum in id , quod favere possint, damnentur, nee requiri , ut illi prius h nis ekant, quod Fagnanus ad cit. cap. 3. n. 38. probat, eth ex antiquia interpretibus ali i tenuerint , eestionem
vII. Antiqna est ecclesiae disciplina , qua me fia-stea potestas ad exsequendas eanonicas sententias in reos damnatos auxilium a ciuili potestate petere eonsueuis, si quando opus esse intelligeret, eontumaei hus vim adhibe-m . Euseb. lib. VII. east. 3o. , cone. Antioch. can. V., sam
33. O' ε . C. Afri Nimirum eeclesia tantum gladio sotia rituali arm ta vim per se facere non potest, ac propte
272쪽
, ubi vi opus erat , eam a Mulli potestate debebis implorare . Lapsu temporis etiam cogendi facultas edet sae accessit , eaque .litur satrem contra clerieos V vum eiuriis poteitatis officium est imploratam opem noli denegare ; sic. enim ei uilis potestas Deo seruit, ran. ffer C. 23. q. 3. & ecclesiae matris spiritalem gladium me nil & sustentat . -
De appellationibus . . - .rium remedium suppeditat. Venit nomine appellationstpronoeatio ' ab inferiore iudice ad silperiorem , n is demulsa amplius cohnoscat,& prius latum sedientiam eo xigat , & in melius resormet. Diuiditur vero appellatio iure /ecretalium in Iudicialem , & extraiudiciatiem, qua-vum illet aduersus actum iudiei alem interponitur, postquaes iudicium ellata parte incoepit; haee vero Interponitur 4 pravamine per priuatos , vel per iudicem extra iudicium allato , vel inserendo, veluti ii ptiuatus .alimenta heger, aut si iudex de facto non caussa cognita' iudicet. . Si ap-
pelletur a gravamine per partem illato , potius prouocatio ad caussam, quam vera appellatio est , eap. 3. ex. de appellationibus; vero ad veram appellationem provocatio, quae aduersus actum iudicis extra iudicium gravantis interponitur, cap. 8. de inpellatiombus is 6. II i Secundum veteris disciplinae regulas a sente tia episcopi in eaussis eeelasiasticis prouincialis synodus iure ordinatio appellabatur. Cone. Nicaen. eam. V. Umram per appellationem ad synodum prouineiae delatale Qaussae,& ibi definitae, ad maiorem striodum noua inre posita appellatione non deserebantur: idque verum erat, etiamsi episcopi primo qudicio accusati & damnati essent:
enim si bat prisorum saeculorum disciplista; ut ili
273쪽
prouinciis exortae caussae ibi finirentur . Sane synodus Antiochena edicit, ut si in damnando episcopo synodus prouincialis, nou conueniat , vicinae prouinciae episcopi aduoeentur, qui cum episcopis comprouinc;alibus exortam
quaestionem finiant ; at si coneordibus synodi suffragiis episeopus damnetur, is ne amplius. ab aliis iudicetur , sed
μοώIneiae episcoporum firma maneat sententia . Cone. A tioch. ean. XIV. σ XV. Praeterea tamquam a synota Nieaena eautum doeent Asrieani patres, ut caussae omnes ecelesiasticae, ubi ortae sunt, finiantur, nec ab ipso ponti flee iterum tr/Euntur . Can. I 38. C. . r. V. Duptu.
difff. II de antiq. eccles discipi. ea . I. , seq. a) .f. III. Disciplina , quae habet, a synodo prouinciae
Iure ordinario maiorem synodum non appellari , in e etesiis Orientis stetit usque ad synodum Constantinopolitanam anno CCCLx XXI. celebratam , in qua ecclesia oerientalis in quinque dioeceses diuisa est, & unicuique dioecesi proprius patriarcha seu exarchus datus , qui in synodo episcoporum dioecesis negotia administraret, ita tamen ut primum caussarum de episcopis iudicium in synodo prouinciae agitaretur. Cone. Constantinop. ten. II. Ita in Oriente receptum , ut a synodo prouinciali syn dus dioeceiana ordinario iure appellaretur . Noua haec
disciplina per synodum Chalcedonensem confirmata est ,
a) uno tantum easu tu synodo provinciali finitae caussae in maiori synodo videntur potuisse retractari, si id diualibus seu imperatoriis rescriptis concederetur, quod pluribus exemplis comnat . Ita Athanasii & Marcelli An rani episcopi caussa in syriiao Sardicensi iussu imperatorum Constantii & Constantis it Tum iudicata est, quod constat ex epistola synodica ad Iulium
papam . Item Photinus in synodo Sardicensi, velut nouae haeis . auctor damnatus, a Constantio imperatore obtinuit, ut iterum caussa in synodo Sirmiensi agitaretur. Epipsti.haeriLXXI. Et qui alias poterat maius concilium celebrari, nisi id imperator concederet i quarto enim saeculo tantum in adsiduam &ordinariam iurisdictionem synodi prouinciales abierant, maiores vero sine principis concessione non poterant eelebrari . U.Petri
274쪽
sed non sitne aliqua mutatione; arbitrio enim conquerentium permissum, ut metropolitani vel apud suae dioece- sis exarchum , vel apud thronum Constantinopolitanum deserantur & accusentur . Cone. Chalced. can. IX. XVII. Et Iustinianus in nouel. CXXIII. eap. 22. habet, ut eaussae episcoporum in synodo prouineiali iudicentur, appellatio vero ad patriarcham deseratur. i f. IV. Magna interim controuersia est inter viros dorictos , an ex veteri disciplina in caussis ecclesiasti eis siue episcoporum, siue elericorum, quae In synodis prouinci libus & dioeceianis iudicabantur, receptae erant ad summum pontificem appellationes. Petrus de Μarea, Lauin
Boius, Gerbasius, Quesnellus Dupinus aliique negant , veteri iure appellationes ad . pontificem fuisse ψsurpatas . Contra cardinales Bellarminus & Perronius, item Daundius, Christianus Lupus, Natalis Alexander aliique plu-lles eas veluti conseaaneum primatus Romani pontifieis tuentur: & inde tenent, semper licuisse in iudieiis eeel fasti eis pontificem appellare, praecipue si de episcoporum caussis ageretur. Quaestio ista salua fide , qua christiani sumus, agitatur: & modum quidem excessit Lupus, vir alioquin multae ,' sed indigestae , eruditionis , qui veluta profanos & nouatores traducit . quotquot appellationes ad pontifices ex veteris disciplinae regulis non admittunt . Quod ad me attinet, libens adgnosco, ius appellandi Romanam sedem a synodorum inferiorum iudIciis, tamquam consectaneum primatus Romani pontificis in uniuerum .ecelesiam haberi polis; est enim Romanus dontifex cet vis episcopis superior: naturalis vero ratio dictat, ab inferioribus ad superiorem appellandum . , F. V. Verum enimuero fion semper hoc iure appeti Iationum sedes apostolica via est i ecclesiasti ea disciplina constitui coepta est eo tempore , quo per persecutiones iura omnia primatus explicari non poterant : disciplina vero semel constituta longo tempore deinceps stetit. Et profecto quarto saeculo recepta videtur fuisse sententia, quae habebat, caussas in synodis Orientalibus iudicatast non posse in synodis occidentis, multo minus a solo pontifice , retractari. Cone. Antioch. ep. ad Iulium papam.
V. Petr. de Marea de concordia faceta. o imperii lib.VII.
275쪽
eap. se Synodus quoque Chalcedonensis can. IX, gradus eccleuastieae iurisdimonis recensens, aduersus sententiam synodi dioeceianae aut sedis Constantinopolitanae nullum damnatis proporkit remedium, propos tura proseito , si alium superiorem iudicem damnatis liceret appellare, quemadmodum sedit in caussis elericorum & episcoporum, quia suo episcopo vel metropolitano laesi erant. Et Iustini nus muel. CXXIII. ωρ. 22. conceptis verbis edicit , iudicio synodi dioeeesanae omnino non dari appellationes . Et ut alia multa mittam, ex monumentis ecclesiae otricanae aperte constat, in veteri disciplina pontificem appellari non consueuisse ; canones nimirum Africani damnant eos, qui ad transmarina appellandum Rutauerint, ean. 28. C. AD. b . VI.' Iam vetus disciplina, qua caussae eeclesiasti ae in synodis prouinetarum finiebantur, in synodo Sase icensi mutata est, ex qua mutatione data est occasio , ut tandem appellationes ad pontifiςem reciperentur. S ne ea synodus statuit, si damnatus episcopus sibi iniuriam illatam autumet, scribatur episcopo Ram no, si is patauerit, concilium renovandum , det iudices, &quidem vicinae prouinciae episcopos, ita tamen ut ponditisex legatqm quoque mittere possit nouo iudicio praesuturum, si ipsi visum suerit, alique' mitti oportere : contra si putauerit, negotium iterum tractari non debere ,
b Verba canonis Africani sunt ad tra Dariua qui putaveris appellandum , a nullo intra Africam in communionem fuscipiatur , seis . de episcopis saepe eonstitutum est . Exstat hic canon in concilio Mileuitano, seu portu; Carthaginiensi ,
quod anno ccccxv u. celebratum est, sed . omissis verbis vitiis mis, quae caussas episcoporum comple fiuntur, C.a r. Sed verba illa addita videntur in concilio sexto Carthaginiensi. n. 28. C. A'. , ubi canones antecedentium Africanarum sy.uodorum relecti & probati sunt. Transmarina ecclesia Asrica.nis Romana erat: & certe risum mouet exceptio, quam mox rei to canoni Gratianus adiecit, nisi forte Romanam sedem ampellauerit, can. 23. C. a. q. 6., quasi Asri ad transnrarina aptistiantes, aliam q- Romanam sedem appellarent .
276쪽
res iudicata suum robur obtineat. Cons. Sard. . ran. HI. VII. Renovatio iudiςii ex verbis eanonum fieri debeuper iudices vicinae prouinciae , at hac sententia non cluduntur episcopi prouinciae, qui primo iudicarunt , seέ potius ex utrisque ad caussam tractandam synodus ς-lescet . Ita per canones Sardi censes non ius appelland pontificem confirmatur, aut instituitur , sed potius ei deiqeonceditur ius decernendi , an iudicium in prouincia novandum sit. V. Petr. de Marca liL VII. de covcord μώωνἀ imperii cap.3. Dupii . de antiq. ecclesiae dia
scipi. disi. II. eap. I. f. 3. Huic vero nouae disciplinae statuendae caussam praebuere iudicia quaedam in synodi Orientis in episcopos orthodoxos vi & initaria agitata iquale Athanasii & sociorum eius iudicium . . VII. Disciplina per eanones Sardicenses statuta iaecclesia Orientali numquam recepta est, & in ipso Oc eidente sero tandem admissa. Sane ecclesia Africana inutio quinti saeculi Sardi censes canones, quo. Zosimus D in caus, Apiarii xamquam Nicaenos laudavit, cogniato errore, reiecit, δc canonibus Nicaenis a4haest, 138. C. AD. Similiter in Hispania saeculo sexto adhuc vigebat vetus disciplina, qua eaussae epistaporem synodb episcopalis iudicio finiebantur, & quidem accitis finitimis episcopis, si prouinciae episcopi inter se non conuenirent, 'ut constat ex Martino Bracarensi eap. XII1. Et eceles Gallieana similiter longo tempore canones Sardicenses ignorauit, & ex antiquis canonibus a Iudieiis synodalibus appellari non licere professa est: quod multis Quesnellus dig. V. in S. Le is M. opera cap. 14. O' seqq. probat . Adhaerebant vero eeclesiae receptae disciplinae, etsi .R
mani pontifices obseruantiam canonum S dicensium numis quam non urgerent ce .
c Sed contra hactenus dicta proferri solent multa iudici rum exempla, in quibus vel ante , vel post syr tum Sardicφα. sem damnati episcopi , tam ex oriente, quam eη occidenta sedem Romanam appellarunt. Ita Athan laus primum in sy nodo Tyria, inde in Antiochena damnatus ad Iulium papam confugit. Similiter Chrysostorum in synodo Innoce a sum
277쪽
f. VIII. Verum enimuero saeculo sexto & sequentiabus eanones Sardieenses in eeelestis oecidentis sensim iuauctoritatem admissi sunt , idque opera Romanorum pontificum , qui eorum obseryantiam urgebant. Quin πα-tifiere se eanones Sardieenses interpretati sunt, quasi in sua esset potestate caussas per appellationes ad sesem apostolieam delatas Romae iudieare, vel iis prouinciis iudieandas transmittere, missis a latere legato . Gregor.M. 'lib. II. ep.6. σ 47. Item post saeculiam decimum viterius
aqpellauit. Eutyches qumue in Constantinomitana
S. Flauiani synodo damnatus M iudicium maiorum episcoporem , in primis Leonis M. prouocauit: ad quem etiam com
sugerunt S. Flauianus patriarcha & Theodoritus episcopus CDri , quos synodus Latrocinii Ephesini damnauit. Quibus alitiaque multis ex piis Gelasius p tifex in epi'. ad visci Dardaniae docet, sedem apostolieam potestate auctam esse de caussis per synodos indicatis cognoscere . . Lomioris esset operis , si hare & alia, quae adserti solent, appellationum ad summum pontificem exempla sigillatim e pendere vellem , tantam generales quasdam obseruationes proponam . unde sic Eonstet, cuim ponderis eiusmodi appellariones sierint . Principio ab exemplis canonicus appellationum usus vix erui posse videtur, quanao canones exstant, qui a squam iudiciorum sarmam eam fuisse demonstrant, ut caussae
in prouinciis finiri debeant. Praeterea in veteri disciplina episcopi damnati saepe confugiebant ad pontificem, non proprie aphllantes, sed potius eius. auxilium implorantes, utpote ctui an synodis per vim damnati erant, ut Athanasii & Chrysost
mi exemplis e stat e & hine non ad solum pontificem recurri rebant , sed ad aliarum magnarum sedium episcopos, ut omnes veluti coniunctis viribus oppretas tuerentur. Item appellati ab eptumpis damnatis pontifices de inussa proprie non 'iudicabant, nee latas sententias rescindebant; sed 'llas saepe improbabant . veluti quae contra emones latae ipso iure nullae erant, quod
non solum praesidi amφιleo Dra liret , sed is emeumque nrsei, ut Gelasius papa epi'. ad Faustum loquitur. Demum appellati pontifices id agere solebant, ut per principes gener Ea concilia cogerentur, in quibus latae sententiae pollent i tractari, ut in eaussa Chosostoria videre est.
278쪽
. CAP. XXVIII. DE APPELLATIO i
rius res processit ; nam etiam inferiorum elericorum aD pellationes ad pontificem admissae sunt, & praeterea cautilae depositionis episcoporum synodis prouincialibus abi tae primo iudieio sedi Romanae cesserunt . Tanta mutatio putidis Isidori Mercatoris mercibus debetur , in quibus eὸieitur, elericos omnes Romanam sedem libere ponse appellare, ean. q. 8. C. a. o. , & praeterea de caussis episcoporum statuitur, episcopos inconsulta Romana sede non esse damnandos . Ex qua doctrina dei nee in summis saeculi decimi & sequentis turbis episeoporum depositiones summo pontifici reseruatae sunt. Gregor.UII.
F. IX. Iure einili tantum a sententia definitiva Ileebat appellare, non ' item ab interlocutionibus, nisi istae Qim sententiae haberent, aut, graue & irreparabile damnum inserrent, L. ῆς. D. de minoribus , L. a. D. de appellat. reeipiendis, L. I 8. C. Th. quorum aρρellat. non reeipIantur. At iure decretalium & a sententia & a quavis interlocutione etiam simplici, qua acta iudicialia on dinantur, admittitur appellatio, cap. Ιχ. ex. de appellationibus. Quin eodem decretalium iure vlierius res proeessit, & appellationes etiam admissae ab actibus extra- iudicialibus, east. 8. de appellat. λ 6. Frequentia ista a pellationum ecclesiasticae disciplinae ruinam promouit rinde enim in longum lites proauctae , grauissima scelera praesidio appellationum nec emendata , nee castigata, &neruus censurarum fractust quae incommoda S. Bernat
dus lib. III. de eonsiderat. & Hildebertus Turonensis epoLXXXII. ad Homorium II. recensent & deplorant. X. Licentia appellandi etiam ab omnibus interi cutionibus diu stetit, tandem vero in concilio Tridentiano saltem ex parte emendata est edito deereto, ne apia pellationes ab ordinariis interpositae a superioribus ταμ piantur, nis a definitiva, vel defuititiae υim habente , euius gravamen per astyellationem a definἱtiua repara- ωwMIt. Tridenti fefXXIV. de refream 2o. Ita subIatae appellationes a quacumque interlocutione, passimque tradunt interpretes, hae in parte ius eanonicum ad termRnos iurig eiuilis redactum esse. Verum quis credereti etiam post hoc decretum frequentia appellationum inte
279쪽
pretatione prudentum seu potius ini prudentum remansit. Etenim quum synodus Tridentina ab interlocutionibus, quae gravamen inferrent per sententiam haud reparabile, appellari permitteret ; interpretes plus aequo regulam lane extendentes , docuerunt, idem ius esse , si damnum per sententiam reparari quidem possit, sed cum magna dissicultate, aut partis praeiudicio, aut tantum ex parte. V, Espen. par. m. tit. I . cap. I.
g. XI. Multum vero interest inter appellationem a definitiva & ab interlocutione. Principio appellatio a definitiva iudicis, unde appellatum eii, omnino iurisdictionem suspendit, L. 3. C. de appellation bus , eo . . de appellationibus in 'is.; at appellatio ab interlocutione ruis
die is inserioris non suspendit inrisdictionem , nisi hie i
terpositae appellationi detulerit, aut iudex superior litteras inhibitionis dederit, eap. I. T. eodem, aut inter locutio damnum irreparabile eontineat. Item in appellaistione a definitiua caussam, cur appellatum sit, exprimi non est opus , L. 2. D. de aprinatio bus , in appellatione, ab interlocutione caussa exprimenda est, can. I9. M.
de appellationibus. Item appellatio a definitiua , si imeontinenti fiat & apud acta, etiam nuda voce & simplici verbo auello fieri potest , eit. L. 2., eontra appella.
tio, ab interlocutione omnino in scriptis proponenda est, cap. a. eodem iu 6. . Porro qui apoellat a definitiva, et. iam non expressas 'caussas prosequitur , & appellationem nouis probationibus instruit ; at qui appellat ab interi cutione , non potest alias caussas prosequi quam in a pellatione dumtaxat expressas, Clement. I. ae appellati nibus, nec nouis probationibus utitur. . f. XII. Licet vero appellare non tantum damnato, aut .alias iniqua iudicis sententia grauato, verum etiam omnibus , quorum interest , sententiam latam non esse, L. 4. D. de appellationibus , eap. I 6. εα de electisne. Ita si emtor de proprietate victus est , & eesset, venditori
licet prouocare: nam eius caussa agitur, quum emtori possit esse contra venditorem regressus: qua eadem rati
ne iure appellat fideiussor, si principalis . debitor victus cesset. Q uilibet quoque potest appellare pro eo, qui e pite damnatus est, euamu damnatus perire festinans, -
280쪽
pellationi reluctetur, L. 6. D. eodem s ratio enim communis offieii ab hominibus poscit, ciues in discrimine vitae positos in iudiciis tueri . '. g. XIII. Appellatio inter appellatoria tempora pr ponenda & peragenda est , quae tempora etiam fatales dies dicuntur, quod eorum lapsu veluti sato quodam illa perimatur. Sunt vero eiusmodi appellatoria tempora quatuor , unum est tempus ad appellandum, alterum adpetendos libellos dimissorios, tertium ad introducenὸam appellationem apud iudicem superiorem, & quartum ad eam prosequendam & finiendam . Et quod spectat ad primum iure eivili imperatoris Iustiniani appellari debet
intra decem dies a sententiae recitatioue numerandos, no vet. XXIII. cap. quod ius Innocentius III. confirmauit, eap. II. ex. de sent. θ' re iudicata. Ait quidem I stinianus, appellandum esse intra decem dies a sententiae recitatione ; at id tempus nequaquam currit ignoranti, nec
ei, cui interim deest , coram quo appellet, L. I. f. 76vit. D. quando appellandum. Et fortasse id statuit imperator , quod partes sententiae recitationi praesentes
supponeret . Currit vero concessum tempus a momento
ad momentum , & idcirco potest menire , ut decimus dies in undecimum desinat. ' , . f. XIV. Appellatione proposita appellans petere debet dimitarios libellos, seu litteras, . quae ab iudice inferiore ad superiorem dantur , quibus scribens significat , a sententia , quam ipse dixit, suisse appellatum, & simul caussam ad superiorem dimittit. Libelli dimissorii etiam apostoli dicti sunt , quasi libelli missi , L. vn. D. d. libellis dimissoriis. Apostoli intra triginta dies ex distatae sententἐae petendi sunt, & ab iudice, unde appellatum est, litig toribus exhibendi: quod & eiuili & dstretalium iure cauetur, L. 24. C. de appellationibus, cap. 6. de appellationibus in o. Verba vero illa ex die latae sententiae multi ita accipiunt, quasi scriptum sit, ex die scientiae latae sententiae , quae doctrina verior est. Sed potest iudex , unde appellatum est , certum temnus adpetendos & reeipiendos apostolos litigantibus statuere, Clement. a. de repellationibus , modo legitimum tempus 'conustat. Intra hoc tempus litigator insanier: sa