장음표시 사용
281쪽
644 INSTITUT. IURIS CAM PARS IN.
pius petere apostolos debet, ne appellationi renuntiasse videatur. Sed moribus praesentibus praesertim in sorosaeculari serme nullus est apostolorum usus, & appellatio proponitur apud iudicem superiorem, qui recepta a pellatione iudiei inferiori praecipit, ne ulterius in causta procedat , & acta transmittat.
XU. Aeceptis litteris dimissoriis, qui appellauit,
adire maiorem iudieem debet , & apostolos onerre t idque iure ciuili pro varia locorum ti iudicum ratione noci eodem temporis spatio laetendum erat, L. I. 2. re vis. C. de temporibus appellationum. Sed hoc varium tempus gentium moribus vix seruari potuit : nec ea de re aliquid certi in decretalibus habetur. Itaque id tempus i dex , Vnde appellatum est, pro arbitrio suo spectatis I . eorum & temporis adiunctis praeitituet , Clementi de
.ppellationibus Exhibitis vero iudiei maiori libellis dimissoriis, appellans inflat, ut appellatio recipiatur, pars aduersa ad certum terminum citetur, & iudex , unde appellatum est, inhibeatur. g. XVI. introducta apud maiorem iudicem appellatio iure ciuili & decretalium anno, & ex iusta eaussa biennio instrui & finiri debet, L. Oh. f. q. C. de temporibus appellationum , eap. 3. ex. de appellat oniblis. Vnde id tempus incipiat, non convenit inter iuris ciuilis interpretes , at iure decretalium ab interposita appellati ne incipit, cap. 8. o. eodem, Clement. 3. de appellationi b. Sed nimia caussarem frequentia fecit, ut praeseripto tempore eaussae appellationum finiri nequeant.
g. XVII. Appellatio iure interposita iudicis, unde a pellatum est , iurisdictionem suspendit, & caussam ad maiorem iudicem deuoluit, L. 32. f. . C. de appellationibus , cap. 33. ex. de appellationibus. Et hinc pendente appellatione iudex inferior nihil potest iii nouare t & si
quae in nouauerit, a maiore iudiee ante omnia in existinum reducuntur, L. vn. D. nἰhil innovar; appellat. inre rinta , east. 7. de appellati ibus in o. Suspenditur vero
iudieis inferioris iurisdictio, si a definitiva appelletur ἐnam appellatio ab interlocutione tum id operatur, si maior iudex illi prohibuerit, ne ulterius in caussa procedat, eis. cap. I. Verum aliquando nec appellatio a definitiua
282쪽
CAPYXVIII. DE APPELLATION. 6 s
inferioris iudieis iurisdictionem se adit, veluti si appeti. letur a sententia irrogatarum censurarum M. appellationibus, cap. χα de se M. excommunicationis , iteatis
'que si appelletur in caussis emandationis morum, nisi is mam in talibus seruandam antistites excesserint , ωρ. ex. de appellationibus. Et in his casibus appellatio dierutur habere effectum deuotutivum, non vero suspensivum . XVIII. Ex regulis iuris ei uilis ante iustinianum receptis semel tantum, in una eademque caussa licebat prouocare. At ex lege Iustiniani uni eidemque litigatorim eadem eaussa & in iisdem articulis semel , atque iterum appellare concessum est , non item tertio , L. um . C. ne liceat in ina eademque eaussae quae regula in decretalibus confirmatur, cap. 39. ex. de appellationibus.
Et certe qui tertio prouocat ab eadem sententia, videtur malam caussam sustinuisse, & praeterea modum aliquem litibus esse oportebat. Quod vero unicuique Iitiganti semel & iterum licet prouocare, in una eademque caussa quatuor appellationes possunt interponi , quod ubi fiet, ea sententia ex seeutioni datur , quae bis confirmata est . XIX. Appellatio autem interponi debet ab iudice ,. qui sententiam dixit ad superiorem, & quidem proximum : appellationes enim gradatim interponendae sunt,& si appelletur per saltum omista iudice intermedio, ad eum remittitur appellatio, qui appellari debuisset , quod iure ciuili cauetur, L. ai. D. de appellationibus. Semel enim recepti iudicum & iurisdictionia' gradux custodiendi sunt, ne iudicia incerta fiant. Nec aliter habent pontificum decretales, si de iudicibus pontifice inferioribus
satur, cap. 66. ex. de appellationibus : nam eodem decretalium iure ad summum pontificem eiusue legatum omissis iudicibus intermediis appellationes permittuntur,
cap. est. ex. de foro ra etenti, cap. 7. o. is appellati
nibus , cap. I. M. de osscio legati h.
d Praerogatiua ista summi pontificis primum proposita ei. detur in falsis decretalibus sub nomine fixti, Marcelli, rapti ,rini ac Iulii pontificum, μου. q. seqq. C. a. q. 6., quibus educitur, licere omnibus in sui defensionem libere sedem apostol
283쪽
f. XX. Sunt vero nonnullae caussae , in quibus a rellare non est necesse aliae in quibus appellatio iure enegatur. Et quidem toties iurerfluum est appellare', quoties sententia est ipso iure nulla r quod enim nullum est , rescindi nequit : & omnis appellatio supponit sententiam valere , & aliquod gravamen inserre , licet sit iniqua. Interest quippe an sententia si nulla , an iniusta ; nam illa iure non eonsilit, ae ideo restissione non indiget ; flaee vero iure valet, & hinc per appellatio- hem rescindenda venit. Ergo superfluum est appellare, si sententia ab incompetente iudice lata sit , L. υlt. C.
s non a competente iudice, aut si a competente quidem , sed contra receptum iudiciorum ordinem , L. 4. C. de sententiis interlocutionibus , aut si directo contra leges rotata expressum iuris errorem contineat, veluti si iii- ex ἡixerit, testamentum ab impubere conditum valere L I. f. a. D. quae sententiae sue appellatione. Ita contra sententias nullas sufficit nullitates proponere, vel contra eas de nullitate excipere. 'l. XXI. Caussae vero , ubi appellationes non reeiapiuntur , sunt illae, in quibus moratoria potius, quam ex causa iniquitatis appellatio interposita videtur. Ergo denegatur appellatio in notoriis , ωρ. 3. f. υθ. di cap. I 3. ex. de apstellationibus , a sententiae exsecutione, nisi 'in ea modus excedatur , L. 3. C. quorum appellationes , east. II ex. de sententia νe iudicata, & in caussis druseiplinae & emendationis morum, eat . 'o 32. G. de appellationibus , nisi nimius excessus adsit. Item non a ditur appellans, qui testibus & argumentis conuictus eri men latetur, L. a. C.' quorum avellat. non recipiantur: item qui ob vetam contumaeiam damnatus est , L. I. C. eodem: item qui sententiam quoquo modo probauit, ei p.
cam appellare, quae veluti communis mater omnes excipit
ab oppressionibus tutos facit. Tota vero ista appellandi ratio adu pontificem omissis medio ex Espenii sententia originem habet ex doctrina illa , quae habet. Romanum pontificem esse o dinarium ordinariorum, sue auctoritatem etiam: episcopalem &metropoliticam in omnes particulares ecclesias habere.
284쪽
α ex. de osse. delegati , vel se non appellaturum iurauit, cap. a. o. de avellationibus , nee reeipitur eius appella. tio, qui tribus consormibus sententiis damnatus est, L. vn. C. ne lictat i una eademque caussa , cap. 63. ex. de appellationibus.
f.I. Vi appellationis remedio destitvuntur, auxilio
restitutionis in integrum tontra iudicis sente tiam iuuantur, non tamen omnes, nee semper, sed qui id beneficium intra legitimum tempus petere milanta Restitutio in integrum est redintegrandae rei , vel eaussae actio, quae laesis beneficio magistratus ob iustam caussam coneeditur. Sane restitutio in integrum decreto magistratu ex caussa datur, & quidem ubi aliud remedium non sup petit ; nam 'si actus ipso iure non subsistit, aut alias praesto est civile remedium ordinarium, in integrum restitutio dari non solet , L. I 6. D. de minor bus , L 2. C. de filiosam minore . Atque hine patet, eur restitutio in i tegram remedium extraordinarium dieatur, quatenus nempe in subsidium & aliis actionibus deficientibus conreditur. 9 II Restitutio in integrum iure Romano ex cauta conceditur laesis tam in iudicio , quam extra iudicium. Et quod spectat ad in integrum restitutionem; quae iam sis iudieio conceditur , restitutio eompetens laesis extra iudicium non est huius loci ea iuuantur minores, qui sententia iudieis, vel in iudieii eursu se laesos ostenderint . Iure minoris censentur.respublica, ecclesia, hospia talia & alia loea pia ecclesiastica , quae ubi laesa sunt , in integrum restituuntur . I. 4. C. quibus ex causis ma-reres, L. C. de iure re publicae , cap. I. .mri dein inteertim resti ut one. Cons Gonetaler in est. ea'. I. Restituitur edelesia & eontra priuatos homiqes & contra aliam ecclasiam, modo quae restitutionem setit, agat de
285쪽
mno vitando altera de luero captando, cama. σ sq. o. redeme nam si utriusque par sit conditio, una eeel sa contra aliam non restituitur .: f. III. Petere . debent in integrum restitutionem minores iitra quadriennium continuum , ex quo minores '. esse deseri ni, L.υh. C. de tempori in integri resitutisnis,eeclesia vero & aliae sicietates, quae iuro mjnorum censen tur , intra quadrienniunt a tempore cognitae laesionis, eap. a. de restituti in initarum in 6. . Quia si legitimum tempus elapsum sit, ecclesia non rellituitur, nisi praeuarieationis, aut manifestae fraudis commentum interueninis probet, aut aliam caussam alleget, quae iudicem ad restitutionem coneedendam mouere possiit, cap. I. eod. in o. Currit vero tempus, tam si actione, quam si exediptione restitutio petatur, cis. cap. I. , quamuis enim regulariter omnes exceptiones perpetuae Iint; tamen hae regula. locum non habet in iis, quae per modum actionis proponi possunt. . -
f. IV. Effectus postulatae in integrum restitutionisi ut omnia in suo statu stare debeant, donee cognitici finiatur, L. vn. C. tu integrum restitui. psulata , ne quia noui fato ideoque impeditur sententiae exsecutio, perin- dei ac si appellatio interposita fuisset. Restitutione inde impetrata, omnia in pristinum statum reduruntur, laesiis aboletur , & quisque quae sua sunt, recuperat, L. 24.
g. q. D. de mιnoribus ς etenim reditutio impetrata non tantum impetranti prodest ; verum etiam ei, contra quem eonceditur , sua iura restituit.
Rimina ex resplis nouae diseiplinae vel erales . sica, vel civilia, vel missa sunt. Ecclesiastimidem & religionem directe laedunt, eorumque natura ex .canonibus determinatur, qualia apoliasa, haeresis, sin,
286쪽
, smonia , sacramentorum profanatio , sigilli saer mentalis hamo, & huius generis alia . Ciuilia sunt, quae directe laedunt rempublieam , nec aliquid habent spiria tuale, nisi criminis in soro interno absolutionem & poenitentiam , qualia homicidium, peculatus, plagium , su
tum. Et demum mist , quae eodem tempore rempubli-
eam di religionem laedunt, qualia esse dicuntur adult rium , concubinatus , sodomia, sacrilegium , sortilegium ,
crimen usurarum. In veteribus canonibus & decretalibus Gregorii ix. serme de omnibus eriminibus tractatur, sed quatenus spectat eanonicas poenas , & eas quae in iudiciis Melesiasticis irrogabantur . Nos hic tantum de praecipuis ecclesiasticis criminibus agemus, non vero de ciuia tibus .& mistis r ecclesiastica enim erimina propria sunt
iuris canonici , eorumque natura tantum ex canonibus
aestimatur & definitur. ij. II. Maximum inter Gelesiastiea erimina apostasia est. Generatim apostasa est desertio, apostata vero desertore at speciali notione praesertim apud Graecos patres apostasia denotat a fide christiana , quam quis in baptismo professus est, desertionem. Quin latiore sensu apostasiam etiam admittere censebantur catechumeni, qui a sat hesi destiscentes, ad aras & templa transibant, L.2. C. TA. δε amsasa ; licet longe maius crimen esset illi minatorum seu fidelium apostasia . Nempe in veteri distis plina eatechumeni edito ehristianae religionis suscipiendae desiderio generale christianorum nomen consequebantur , eorumque multi etiam finito catechesis tempore ha-iptismum usque differebant, & interim tamquam christi Mni in multis rebus habebantur. Vt vero apostasia admi
latur , sufficit christianam religionem reliquisse , nec requiritur ad aliam transitus: & prosecto apostatis peiores videri possunt, qui Christo relicto nullam deinceps religionem profitentur, Deum non esset impie delirantes. 9. III. In veteri ecclesiae disciplina apostatae duplicis generis erant, alii enim sponte sua & taedio christianae religionis adfecti, alii metu eoacti a Christo deficiebant. Et quod spectat ad ultroneos apostatas, ii vel ad ethnicos, vel ad Iudaeos, unde ad Christum conuersi eranx, ut plurimum transibant. Qui ad etheseam superstiti
287쪽
nem reuertebantur, a magistratibus vocati , ut plurimum Deorum imagines venerabantur, & Christo maledieebant: Quae erat eiuratio christianae religionis' ab et eis exigi solita, vi ex Plinio Iuniore Iib. X. est. D. constat, qui de christianis, qui sponte sua ad idola transierant , ita ad Traianum reserer omnes oe imaginem tuam deo iamque uiaera venerati sunt , ii Cia Uio maledixerunt'. f. IV. Qui deserta christiana religione ad Iudae transibant, non omnes eiusdem conditionis erant. Alii nempe , christiana religione prorsus eiurata , Iudaicam amplectebantur . Alii christianam religionem non penitus abitetebant, sed eam eum Iudaiea eommiscebant; & inis de veluti hybridam religionis speciem comminiscebantur, quod Cerinthianos , Nazaraeos, Ebionaeox aliosque has
reticos secisse Augustinus de haeresib. cap. VIII. δερρ testatur. Alii demum nullum Iudaieae religionis dogma amplectebantur , sed in remotioribus quibusdam ritibus& eonsuetudinibus Iudaeis adhaerebant; ae ita in sabbato otiabantur more Iudaico , conuiuia cum Iudaeis agitabant, eos adibant ad recinienda philacteria & amuleta pro morbis curan is, in quibus Iudae i peculiarem & p
tentiorem artem possidere credebantur . . '- f. V. Venio nune ad eos, qui metu eoacti vi torimentorum oppressi a religione christiana deseisiebant, &proprio nomine I si dicebantur. Erant lapsi alii thuri .eati , alii fare cati, alii libellatisi: quae voeabula in peribus Cypriani saepe oeeurrunt Thurificati dieebaniatur, qui diis thure σ υ πο δερρlieauerant , ut Plinius Iunior lib. X. ep. 97. habet : thuris enim lassitus & vini libatio duae erant partes sacrificiorum, quae diis offer bantur , & inde euidbns desertae chrillianae religionis signum thurificatio habebatur. Sacrifieati erant, qui saeria
Iesis eontactuus manus suas atque ora mactitissent, ut Cyprianus est. XV. a LXX. ad elerum Roman. loquitur, hoc est earnes diis immolatas comederant : signum enim id lolatriae erat idolothyta , seu res idolis immolata , dra sertim in templo comedere. Sed non omnes siue thuriMeati, siue saetificati eamdem apostasiam admittebant, maius enim, aut minus crimen ex adiunctis eensebatur: in tererat enim, Utrum laeti λ veltibus pretiosioribus ia-duti s
288쪽
duti , Ze primo impetu fracti, an potius toti ad moestiatiim compositi,& longioribus tormentis compulit a Chrtisto defeeisient. 'f. V l. Libellatiei nee thure, nee saerificio prosessam religionem ' deserebant, at rei erant apostasiae , quod li- ibellis religionem abnegarent . Eorum tres species ex re- Ieeptiore sententia videntur suisse. Nonnulli magistratibus 'se non esse christianos aperte profitebantur , religionem suam vel voce, vel libellis negantes, seque idolis saerificare paratos esse adfirmabant, si a magistratu iuberentur. Alii nee abiurabant, nee libellum abiurationis ipsi exhibebant, sed vel ami eum ethnicum, vel seruum mittebant, ut ipsorum nomine sacrifiearet, & hoe ipso libellum securitatis a magistratu ipsis impetraret, quasi se
eissent, quod ipsorum nomine alii fecerant. Alii demutri aperte Christum profitebantur , '& perspicientes , quod praesdsis ira pecunia & muneribus exstingui posset, muneribus datis sibi libellos seenritatis impetrabant, in qui bus dieebatur , quod iam sacrificauerant, etsi d numquam fecissent. Primi & secundi generis libellatici veri apost tae erant ; at qui professa christiana religione iram iudicis pecunia extinguebant, rei tantum erant, quod in libello diceretur, illos iussu praesidum sacrificasse. V. Κομtold. de persecat. eccles primiti eap. VIII. f. IO. a .
gentium ritus aciiuuabant, vel imitabantur; ni enim idolol triae rei quodammodo erant, & veluti susceptae religionis proditores. Tales erant ehristiani, qui flaminis seu sacerdotis et niei munus in se recipiebam, conc. Illiber. ean. III.; flaminis enim munus erat populo exhibere ludos & spes ruta, quae .in deorum cultum edebantur, & litibus idololatricis scatebant. Item omnes scenici, histriones, aurigae , qui currus in publicis spectaculis agitabant, tamquam fautores & adiutores idol latriae habiti. cone. Illib. can. LXII. Arelat. I. can. 4. 3.3theatrum enim & publici ludi partes erant pompae & cultus Satanae, cui christiani in baptismo renuntiabant. Eodem crimine se adstringebant idolorum artifices, quique aedificabant, vel ornabant gentium aras, & qui victimas ct thus ad idololatriae usum vendebant. v. Bireh. Orig. eccles lib.XUL es. l.
289쪽
s. VII. Quod vero spectat ad poenas in apostatas. ab Melesia decretas, ii praesertim si idololatriae rei essent,
ante Cypriani aetatem non solum ecclesia eiecti; verum etiam in fine. vitae communione seu absolόtione donari non solebant; quae seuerissima disciplina in ecclesiis Romana , Hispaniensi & Africana seruabatur. Tertullian. de pudicitia cap. V., Conc. Illiber. can. I. Hae seueritate fideles ecclesia admonitos voluit, ut a lapsu summoperesbi eauerent ; tempore enim persecutionis necessarium visum est intendere rigorem, ne communionis concessa I eilitas homines de reconciliatione securos nou reuocaret a lavi Innocentius r. papa loquitur epis. III. ad Deu- perium . Sed deinceps ab hac seueritate ecclesia desciuit .& amitatis, qui poenitentia ducti ad religionem reuert hantur, absolutionem dedit. Hinc in canonibus varia poenitendi tempora longiora, aut breuiora praescripta sunt; quae varietas a varietate criminis & adiunctorum, quae illud comitabantur , dependet. U. Bingh. oris. eccles lib. XVI. cap. q. f. I. t
I x notat, eaque voce Graeci & Latini scriptores etiam eeclesiastici & in bonam & in malam partem viniuntur. At frequentiore usu in ecclesiasticis monumentis male sonat ; quid vero proprie sit, difficile visum fuit veteribus patribus definire . August. lib. de haeresib. in praef. a . Interim expensis omnibus , quae haereticum
- Ηuius difficultatis ratione idem Augustinus N. CXXII. ad Godui trisum putat euenisse, cur Philas rius Brixiensis epus pus & Epiphanim de haeresibus scribentes, de haereseon numera non conuenerint. Ille enim haereses populi Iudaici ante
290쪽
hominem eonstituunt, se haeresis deseribenda videtur , est error in rebus fidei, quo homo christianus stiens prudens doctrinam aliquam , quam ecclesii catholica tamquam fide diuina eredendam proponit, deserit, novamque doctrinam sibi Mngit. Tria ergo ad haeresim constitue dam necessaria sunt. Vnum, christianus homo debet e rare in fidet alterum , doctrina , quae negatur , debet esse ab ecclesia eatholi ea ad credendum proposita e ter eium , neeessaria est scientia & pertinacia , qua christiana doctrina ab ecclesia proposita reiiciatur.
f. II. Quod spectat ad primum, ut haeresis diei posist , requiritur error in iis, quae doctrinae & fidei christianae sunt. Ergo ante omnia videndum, quae sit christiana doctrina, ut quidquid ei aduersatur, tamquam haeresis materia haberi possit. Continetur christiana doctrina in verbo Dei scripto , vel tradito; apostoli enim nouomnia scripto consignarunt, sed multa etiam ore documrunt , quae quasi po, manus ecclesia accepit, & omni tempore Socuit . Sed non omnia , quae continentur in verbo Dei , pertinent ad doctrinam religionis, sed tantum ea , quae ad dogmata fidei & morum regulas spectante in rebus enim naturalibus verbo Dei eomprehensis Deus locutun est linguam filiorum hominum : nee inde res phy-scae, geographicae, astronomicae , medieae certo decuduntur. U. Μuratori de moderati ingenior. IV. I. ωρ. 23.
f. III. Praeterea error in rebus fidei tum haeresis est, si para illa verbi Dei, quam errans impugnat, ab eccle sa eatholi ea tamquam fide diuina credenda proposita sit. Illud omne o solum es de fide eatholica , inquit Ver nius in reg. fidei cathoi. eap. I. f. I., quod es reuelatum in verbo Dei, ct propositum omnibus ab ecclesia coitit ea fida diuina eredendum. Nimirum quum verbum Dei interpretione indigeat ; nequaquam haeress dicenda est, si quis
natum Christum viginti octo numelauit, post Chrillum vero centum viginti octo: hic vero utriusque temporis haereses mctoginta recensuit. Et tamen Epiphanius Pniustrio doctior erat. Itaque in ea disceptatione, quid sit haeresis, non idem ambobus videbatur.