장음표시 사용
41쪽
ut piorum , quae a latet . administrantur, non item Todalitiis laicorum, quae congregationes dicinitur D./ . CA- Hare est sententia reθiarum' litrerarum, ad quar ex plicationem inde plura alia regia rescripta prodierunt. Et inprimis m. Kalenam Ianuarias eiusdem anni nouis litteris Rex edixit, posse dotes sanctimonialium. & fructus, qui ex annuis reditibus locorum ecclesiasticorum supersunt, quod aderat in praecedentibus litteris omissilui in hensus annuos collocari, etiam super bonis stitatibus constituta hypotheca, modo si con traictus od debitoris moram rescindatur , stabilia locis ecclesiastieis non addicantur, sed vendantur laicis secundum Friderici
eonstitutionem. Porro regio rescripto ix. Kalendas Iulias aonici i cI. xx. dato clarius explicatum est , quia de possessione impugnata prioribus Regis litteris expressum erat: rescriptum nempe est, eontradictionem possessioni anteriorem, & tempore adquisitae possessionis factam sufficere, ut possessio contradicta dicatur: subsequentem vero cori radictionem talem esse oportere, ut dubiam vel vitiosam possessionem reddat, qua de re Iantum iudici cognitio demandata est:. Nouis quoque litteris III. idus Iunii anni cIII cc Lxx. .dg-tis Rex statuit, capellanias , quae a testatoribus relinquuntur, non posse super bonis immobilibus constitui, sed eas tamquam onus hereditaris habendas esse, otiicioque iudicis contineri, ut onus illud exsequatur . Cuius etiam naturae nouis litteris, IV idus Augusti eiusdem anni Rex esse declarauit capellanias, quae inter vivos constituuntur. Et quoniam iura fiscalia pri satis quaesita rebus immobilibus aequi ualent, id porro Rex statuit, ut ea tantum Ioco facilioris exactionis possint adsignari. Item Rex rescripto suo I v. idus Augusti an. CIPI DCCLXX. declarauit, sub generali regula , quae locix piis ecclesiasticis novae adquisitiones interdictae sunt, etiam euntineri hereditates , uae ex integ o missarum oneribus subiectae sunt. Itaque vo uit, ut eiusmodi hereditates onere illo liberae heredibus legitimis adquirantur , ita tamen ut heres quotannis in perpetuum aliquam missam , aut si plures sint heredes, singuli latrem unaniquotannis celebrari satiant, modo praefatae celebrationi nulla
praedia addicantur , sed quidquid eius rri erit, veluti onus hereditarium habeatur . .
Sed ad extendendam magis magisque vetitam adquisitionem praesertim spectant recentioris Regis litterae , quae xv I. Κ
lendas Septembris anni ci iacc M. emissae sunt, & plum
42쪽
f. I. ' Pud Iudaeos ex legis praeeepto decimas & pria ' initias sacerdotibus & Levitis debitas suisse nemo unus ignorat. Nomine decimarum decima pars -- Muta terrae & pecudum veniebat: primitiae vero erant i C e 3 primi.
capita continer t.' Et primo quidem Rex tamquam legibus relli & aliis regiis litteris conuenientius declarauit, bona ecci instica in emimyteusim codcessa tamquam bona alodi alia m. rum , quibus quaesita sunt, haberi, tantumque semel constit to canoni esse obnoxia, & ita posse emphyleutam de iis pro arbitrio disponere, eaque etiam exilnAis lineis , quibus concensa erant, in heredes siue lesitimos, siue testamentarios transire. Tantum emphytissim finiri, si triennio canon persolutus non fuerit, aut si landus ita deterior iactus sit, ut eius qualitas notabiliter mutetur. Porro sic finita emphyleusi fundum iterum laicis , sed non aucto canone concedi debere : sundi vero augmenta pristino emphyleutae cedere , . cui a nouo emphyleuta praestanda sunt. Et ut vetita adquisito latius serperet, etiam Rex declarauit, eodem iure tum emphyleusi locationes bonorum ecclesiasticorum ad lonsum tempus censeri . . 'Praeterea altero capite Rex declarauit, ut nec pecunia numerata qua demum cumque ratione locis piis ecclesiasticis r
linqui , aut donari possit.. Irem textio capite Rex duo declarauit. Unum, quae locis piis restituuntur capita , super rebus soli collocari non posse, quod generalibus de vetita adquisitione litteris concessum erat. Alterum, quae supersunt ex annuis locorum piorum ecclesiasticorum reditibus in nullum crediti genus posse collocari, sed potius in usus pios ex ecclesiae sententia tribuenda. Ita derogatum est anterloribus regiis litteris, quibus, dum agebatur de dotibus .monialium, obiter dictum erat etiam quae supersunt ex seMctibus annuis locorum piorum collocari in Hesus posse, etiam
super rebus isti hypotheca constituta. arto
43쪽
primi rerum fructus. Decimae a lege indictae instar tria huti videntur fuisse , quod Deus instituta theocratia. Iudaeis indixit e qua in re Deus mores aliarum gentium expressit; sollemne enim fuit per Orientem regibus tri- , ibuti nomine decimas pendi. U. Io. Cleric. m GenefXLI. 34. Quoniam vero nulli usui decimae erant Deo, hine eas sacenistibus & Levitis, qui in diuisione terrae Ch naan partem non acceperant , in sustentationem pendi
iussit. Itaque lex de soluendis decimis populo Iudaico' imposita mere ei uilis suit & iudiei alis, eth simmam redoleret aequitatem , quando altaris ministri , nullis aliis reditibus erant donati , & pro salute totius populi saeriserint addicti . t II. Iure euangelieo decimae ad alerulos cIerie nnilae indictae sunt , nee lex et uilis Iudaeorum christi
nos poterat adstringere. , Hinc primis saeculis christiani spontaneis oblationibus alebant altaris ministros . Interim eteres patres praee tum Iudaicum de seluendis decimis tamquam morale videntur habuisse,/& inde doeera eo . perunt, christianos iure diuino ad decimas ecelesiae selis vendas teneri. Bingh. oris ecchf. lib. V. ωρ. 3. f.' I. Hinc exciti moratiores christiani Ilecimas phaestiterunt; generatim vero decimae saeculis octauo A. sequentibus imperatae & legibus principum & ecclesiae canonibus. Et necessario quidem nac aetate decimae videntur indictae, nam fere omnes ecclesiarum reditus a militibus & laicis possidebantur: atque ideo ex Mecimis alimenta clericis videbantur exhibenda , praesertim quando diuino iure niti credebantur. Sed in Gelesia orientali decimae non reeeptae , aut si aliquatenus receptae, inde abolitae
Quarto capite declaratum est, bona immobilia, super qui. bus congregationes lai ales hypothecam habent, ipsis congregationibus non posse adiudicari, idque ea ratione, quod sodalitia ista edicto de non adquirendo tenentur. - Et demum quinto capite Rex declarauit, permutationes bonorum stabilium inter ecclesias seu alia loca pia ecclesiastica de laicos fieri non posse .sine senia Regis , quae caussa cognita
44쪽
lant , cap. 2I. ex. de transactionis. in parte deessa. U. E-spenc ρον. II. fect. 4. tit. a. eo. I. edit. NeapoL 1. III. Decimae ex regulis decretalium tri icis generis sunt, praediales nempe, personales mistae. Prae-
diales debentur ex sevaibus & prouentibus praediorum siue rusti eorum , siue urbanorum : per nates ex rebus, quas industila & arte sua Phomines adquirunt, veluti ex luero negotiationis, militiae, venationis: mistae demum ex fructitas , qui Ex, praediis &. indesina participant, qua-- les habentur fetus pecrarum , lac , lana , similes. IV. Iam vero decimae debentur ecclesiae parochi
Ii , quod ius in decretalibus proponitur, cap. 29. seq. o. de decimis; ubi enim singulis recclesiis propria bona addicta sunt, Meimae 't plurimum e Iesiis parochiali-hus eessenant. Sed ius paroeciae ad decimas eiusdem mnibus mercetur e atque ita decimae personales debentur ecclesiae, in qua ideles tenentur suscipere sacramenta; praediales vero ecclesiae, in cuius finibus praedia sunt, etsi domini in alia paro tar morentur, υρ. a. de restit. Doli roram in o. , -& mistae cedunt eeelesae , in cuius finibus animalia continuo pascuntur . f. U. Quamuis decimae' eeelesis parochialibus deis antur; omen ab aliis ecelesiis, aut a clericis, aut e
iam a Iaicis adquiri & possideri possunt. Et recte. distinguit S. Thomas a. a. q. 86. art. inter ius ipsum decimas exigendi, & species ipsas decimarum nomine pendi solitas , quorum illud ecclesiis eiusque ministris com- tit, nee in laicos transferri potest , hae vero etiam a
Ialeis pos uni adquiri. Et reapse mediis saeculis pluras Iaiei bona ecclesiasti ea & ipsas deeimas adquisiverunt: uae adquisitiones initio in summa reipublicae & eeel
iae necessitate ex regum & episcoporum auctoritate s
Etae sunt a, Translata in Iaicos bona & decimae dicebam
.. Cc Α tur a) Principio res Melesiae laicis & militibus loco stipendi ram einerunt regum dono & episeoporum consensu siue eonniventia: qui mos tempore Caroli Manelli in summa reipublisae fle ecclesiae necessitare incoesve, tum in Galliam hella M. Menorum ingruebant inde etiam sina necessitate a regibus
45쪽
tur ecclesiae Zc altarἰa. Et quoniam ecclesiae.a regibus &episcopis concedebantur propter militiam aut alta seruitia; hinc a laicis eo iure possidebantur, quo cetera beneficia seu lauda, adeo ut in commercio e ent, & in heredes
transirent. V. Petr- de Marca uot. in eamn I. conriClaromm.*. UL Pollessae a laicis iure laudi Nesesiae temporis Iapsu , ubi nulla urgebat necessitas, aut possessores nulla feruitia praeliabant, iniuria a pauperum patrimooto diastrastae .visae lunt'. Hinc episcopi saeculo deeimo & d inceps bona ecclesiaruiu a laicis possest a. variis exhortati nibus & delinimentis , & aliquando intentatis minis repetere studuerunt; nec enim initio' extrema remedia, quibus laici exasperabantur, conuenire visa sunt. Cui m tbodo adhaesit etiam ipta synodus Lateranensis sub . Ale xandro III., quae edixit , laicos cum animarum periculo decimas detinere, translatas vero in aIios laicos ecclesiaetas itui debere , & detinentes iam . translatas decimas ' ehristiana sepultura priuar i, cap. I9. ex. de decimis. 4ed tandem , quod operolum esset sacram praedam a laicorum manibus excutere , damnatae sunt nouae decimarum adquisitiones , antiquae.vero in laudum antiquis possessoriis bus relictae, idque synodo Lateranensi liab Alexandro in. . adscribunt. Hinc recepta sententia, eas tantum decimas inlaudatas a laicis recte possideri , quae ante illam syn dumi concessae sunt. Sic vero possessae decimae tamquam bona patrimonialia & priuata reputantur , pro libito
VII. Praeterea decimae & alia bona ecclasiasti ea saeculis nono & sequentibus in mpnasteria &. canonico
continuatus est, quod Io. Fileiacus' de sacrilegio uiso pluribus
tradit Item episcopi bonorum ecclesiasticorum concessionibus armatorum copias sibi pararum, quibus ad bellum de more proficiscerentur , & ad tuenda bona ecclesiastica contra inuasores uterentur. Porro non desuerunt episcopi, qui consanguineos suos declinatum & Oblationum concessionibus locupletarunt ean. C. I 6. q. 7. Et in summa confusione, qua respublica & e, clesia obrutae erant, laici multi parum religiosi in declinas &alia bona ecclesiarum manus iniecerunt , eaque longa possessi, ne usurparunt. Cons Murator. disi. LXXII. antiq. Italis.
46쪽
rum collegia deuoluta sunt. Saepe ipsi episcopi & simismi pontifices ecelesias . monachis & canonicis concesseriuit ad instaurandam monasti eam disciplinam , & promouendam clerieorum communem & regularem vitam. Sed maior pars Melesiarum & decimarum ad monachos & eano-nteos deuoluta est dono laicorum, qui sacrilegas reputantes ecclesiarum & decimarum inlaudationes , eas mouam chis & eanonicis dare voluerunt ; odio tum ob malos m Tes erant elerici saeculares. Nee in hoc rerum stata sibi monaehi desuerunt, qui vel exhortationibus, vel peeunia nurnerata sibi ecclesias compararunt. Interim translationes . illae episcopi aut pontificis consensu fieri debebant, quod in synodis Romana & Melphitana anno CI Lxx III. cel bratis cautum est; & praeterea translatarum ecclesiarum nomine a monachis aut canonicis annuus census epist pis pendi debebat, quo de iure episcopi in translata b na constaret, can. 4. C. I. q. Sla a monachis & e nonicis adquisitae ecclesiae & decimae potius titulo a ministrationis, quam proprietatis tenebantur; bona enim clesiastica in eorum manibus naturam non mutarunt tatque ideo modi ea parte sibi delibata ., reliquum in pauperes & usus ecclesiasticos effundant oportet. U. Espen. par. II. ses. 4. tit. Σ. cap. 3.
- g. VIII. Iam ubi decimae laicis, monachis, aut canonicis concessae sunt, decimae muales 3c minutae speciali titulo ecclesiae par hiali cedunt. Decimae novales ab agro novali dictae sunt, agri vero novales in hac specie interpretibus plenius accipiuntur h), atque ideo sunt agride nouo ad culturam redacti , & porro agri culti , qui ex Ieci consuetudine fructus decimales non serebant, noua b Ager novalis iurisconsultis est terra praecisa, quae anno
cessauit, L. 3o. g. a. D. de verbor. significatione , & silua arboribus exstirpatis ad culturam rediata, L. 3. q. a. D. de termino moto. Uerum Innocentio III. ager novalis est ager de nono ad culturam redactus , de quo non exsat memoria, quod alia quando cultus fuerit, eap. 2I. ex. de verborum signifie. Sic de-lcripsit, agrum noualem pontifex in specie immunitatis decimarum a novalibus olim monachis concessa, ne latiori sensu a ceptis novalibus, ecclesiae paroeciales grauarentur.
47쪽
vero cui rura serunt. Nouales ita accepti fi in paroreia fiant, eorum decimae speciali titulo pertinent ad reci sam par hiatem , etsi ab antiquo laisi, monachi, aut lcanonici decumani sint, east. 29. ex. de decimis. Id iure se cautum est , ut quam minimum inra paromiarum lae- idantur e atque ita antiqua e cessio ad decimas , quae tempore adquisitionis percipiebantur, restricta est . Iure squ-uo speciali deeimae minutae , quae ex mictibus mu lnoribus , veluti leguminibus, oleri e proueniunt, ad e elesam parochialem pertinent, etiam ubi maiores deese imae ab aliis percipiuntur, ne multum damnum sentiant lpameciae, quibus cura. animarum commissa est . g. IX. Iure communi eeelesastico Meimarum praestautio ehristianis omnibus imposita est debentur enim propter heuram animarum, quam eis ecclesia exhibet. U. Gonzaled in cap. 4. ex. de decἰmis. Quin ad praediales decimas quotquot in paroeciae finibus praedia possident, etiam Iudaei, obligantur, cap. I 6. o. de decimis ,' decimae enim istae ex landis debentur, & ex plaeitis deer talium in signum uniuersalis dominii Deo reseruatae sunt, cap. 26. ex. eod. Ceterum multi obligatio' decimarum soluti sunt, vel praetcriptIone quadraginta smnorum, east. q. 6. π 8. ex. de praes lationibus, vel pinis conuentis, cap. 2. Er 8. ex. de transactioni- vel- volunt3ria iemi L ne, ωρ. a 3. ex. de priuilegiis , & in primis summi po tificis priuilegio sc). . Quieumque ad 8Mimas obstricti sunt, eas sponte sua , praesertim ecclesiis parochialibus, exhibere debent ; inde enim altaris ministri & pauperes aluntur. Et ruidem decimae praediales non deductis expensis praestanae, industriales vero patiantur expensarum deductionem, cap. 26. 28. ex. de decimis. Quod si ad decimas exhibendas christiani morosi sint, etiam per excommunica-
c) Monachi ex iuris eanonici principiis de terris & laboribus suis ad pendendas decimas tenentur; ex statutis enim monasticis non pascunt oues , sed pascuntur; atque ideo munera ad altare inferre tenebantur, ean. 6. C. Id. q. l. Sed iam non minus monachi, quam reliqui regulares primum ex parte, deinde
in totum a pendendis decimis pontificam priinlegiis exemti sunt.
48쪽
etionem cogi possunt, quod in decretalibus east. l. o. e
. d/m & in eoncilio Tridentino fef. XYV. de res cap. I 2. statuitur . Sed decretum hoc Tridentinum nee alibi, nec apud nos receptum est quid enim. opus est ecclesiasticiscensuris, ubi praesto esse possunt ordinarii iudices, qui
reluctantes ad decimas cogant' 6. XI. Interim in tota hae deeimarum materia rec Iti ecclesiarum mores seruandi sunt, nee serme ullo ia. o ex decretalium , regula decimae penduntur quod ius ab ipsis decretalibus alienum non est ea m. er 32. e
i. de decimis . Nimirum postquam parochiae rebus soli aiat Iiisque reditibus auctae sunt , sensim obligatio ad deciai mas decreuit, decimae praediales urbanorum praediorumi & personales in multis ecclesiis exoleverunt , & obliga- , tio. ad decimas ad solos terrae fructus restricta est. Quisi nec ex omnibus terrae fructibus, nec earum nomine d
eima pars soluitur , sed minor pars, prout Ioeorum m res habent qu3e pars etsi decima minor , adhuc deci- . ma audit. Et apud nos multis Regis nostiti rescriptis udi Cameram Regalem , ubi parochi ex aliis reditibus eoa-i gruam sustentationem habent, decimae abrogatae sunt; ubi.', vero e gruam non habent , illius desectus ex deeimis
f. XII. Praeter decimas etiam primitiae inter reditus etesiasticos relatae sunt. Nomine primitiarum veniunt. Primi rerum fructus, qui Nelesiae offerendi sunt d . Inter christianos primitiae longe ante decimas receptae sunt, Orig. contra Celsum lib. VIII. , magis vero inualuerunti Postquam ecclesiae patres eas etiam iure diuino deberi docere coeperunt. S abant autem primitiae primario, ad gratias creatori reddendas, at inde etiam elerici vium hant, can. IV. apsol. Receptus in ecclesia primitiarum. vlas diu stetit, earumque fata eadem, quae decimarum, fuerunt. Et in praesenti disciplina tum exiguntur, si id Ioci habeant eoaluetudines. CA- d) Antiqvissimi instituti est etiam apud gentes , Duynum
primitias Deo offerre & consecrare . Apud Iudaeos vero etiami ex divino praeeepto primitiae debebantur , earumque mensura
moribus potius , quam ip lege praescripta aratia Hieronym. D Ea chiel. cap. Xura.
49쪽
De recto rerum ecflesiastiarum usu '
f. I. o Erum ecclesiasticarum eiulle dominium alii tri-I buunt Deo , alii pontifici, alii elero, alii pauperibus, quas sententias Frauc. Sarmiento de reditib. e inlec pari L cap. i. expendit & explodit . Vera doctrina est , dominium bonorum ecclesiasticorum ' esse penes ecclesias particulares ., quibus bona addicta sunt. Sane i ges ciuiles, quarum auctoritate in civitate . dominia continentur, ean. l. D. 8., collegio catholicae ecclesiae donari & relinqui permiserunt. Quod si res ecclesarum .iaepe dicantur possessio & patrimonium Dei, vel Chrisi ,
. item res & patiamonium pauperum; verba ista ita intellisi debent, quod ecelesiae, cuius Christus eaput est, ob- satae sunt, .& qnod in pauperum usum impendi debent. f. II. Quoniam vero liuis ecclesiae est religionis ex- .. ercitium , certe bona ecclesiarum in usum religionis impendenda sunt: atque hinc. alendi, qui altari seruiunt; item miseri & pauperes ; ecclesiae aedificandae & conseruandae , & vala & sacra indumenta comparanda. Et primum quidem de rebus reclesiasticis cleri ei vivere debent ; mancipati enim altaris ministerio ex uniuersitatis bonis vivere debent; quod ius apostolus I. ad Cor. IX. U. 7. seq. magnisi argumentis adseruit: si vis militae
suis sipendiis umquam Z quis plantat vineam , oe de fructu eius non edit Z quis pascit gregem , oe de lafieissis
non manaueat ρ Et 'ante apostolum ipse dominus: xit, ut apostoli , quos relictis rebus suis ad praedicationem euangelii miserat, de euangelio viverent, dignus est op rarius cibo suo , Ut apud Μatth. cap. X. v. IO. dicitur, seu , meraede Da , ut Lucas cap. X. υ. 7. expressit . 3. III. Debentur autem clericis alimenta ex ecclesiae bonis propter seruitium ecclesasti cum . Hinc illud decretalium , Oeneficium datur propter licium , cap. vlt. de rescriptis
50쪽
scriptis ἐn 6. Seruitium vero, euius ratione clerici ius habent ad victualia, est iuge uministerium ecclesiasticum seiacundum gradum, quem singuli in ecclesia obtinent: quod Christus & apostolus expreiserunt ille aetemplo operarii, hie militis, agricolae, palloris : operarii enim, milites , a-Aricolae, pastores integram sui tentatiouem non accipiunt,' nisi continuas operas impendant.' Et certe a mente ec
clesiae & eanonum longe absunt , qui satis esse aiunt, ut clerici vivant de altari , si horas eanonicas quotidie etiam priuatim recitent. Papael quae foret ista elericorum felicitas i parui temporis spatio horis canonieis imis
Pense operariorum nomen mererent ρ Pastilla pars totius clericalis ' officii est horarum canonicarum recitatio , &cum illo comparata ferme evanescit. 'f. IV. verum enimuero quamuis operariis & elericis ratione laboris merces debeaturi, longe tamen inter viros. que dii lat'; nam merces operariis debita est pretium laborum , eisque debet respondere , debita vero eleri eis est medium vitae sustentandae, ne a sacris functionibus au centur . Gratis exhibere debeat eccletiae ministri , quod. gratis acceperunt : & qui in sacris ministeriis impenduntur, labores extra commercium sunt, nec pretio possunt aestimari . Si merces pretium laborum esset, res sacrae in. vile abirent mercimonium. Est haec doctrina ad
vangelii normam exacta, & a patribus semper inculo ta. Instar omnium sit Augustinus lib. de pastori Reap. IL, non redditur sustentatio necessitatis a populo quas mererer ktis, qui sibi in earitate seruiunt , sed tamquam sipendium,
quo, ut possint laborare , paseantur. 9. U. Summa autem. moderatione eteriei ad vitam sustentandam bonis ecclesiastieis uti debente nam contenti
. frugali mensa, modestis vestibus & eommodae habitatione , nihil ulterius percipere possunt. Nefas profecto est in res superfluas & vanas impendi Christi & pauperum patrimonium , & inde clericos genio indulgere. Vt via
DUM, inquiunt patres Africanii in emea Carthag. IV. camaue., vilem supellecὶilem mensam o vii tum pauperem habeat, o dignitatis suae audioritatem fide oe vitae moritis quaerat. Quae regula in multis aliis synodis eonfimmata , nouissime a Tridentiais patribus ses. XXV. O