장음표시 사용
51쪽
ref eap. I. proposita est , qui addunt, etiam reliquos beneficiarios pro gradus sui conditione reditibus ecclesiasti. eis moderate uti debere . b. VI. Quamuis autem iure meritoque eleriei altari seruientes, de altari vivant V tamen si iis satis ad vitam de rebus sitis sit, cessati ius ad vitam de altari sustinendam : & in hae specie possunt quidem reti here beneficia, sed inde redactos fructus in pauperes iaculos Fos usus tenentur erogare. Sane reditus ecclesiastici debentur clericis, non ut pretium laborum, sed 'potius tamquam medium vitae sustentandae ; atque ideo si aliunde sabeant ad vitam necelsaria , qui possunt de altari vivere Voluit quoque Chri s, gratis exhiberi omnia religionis officia , gratis accepistis, gratis data: i quod praeceptum scut non impingunt clerici pauperes , qui vivunt de bonis ecelesiasticis, ut possint laborare ; ita illud violare videntur eleri ei diuites, qui diuitus ecclesiasticos veluti pretium laborum tibi vindicant. Item antiqui canones tum demum permittunt episcopo aliquid accipere de bonis ec-elesialiteis, s indigeat. Cau. πή .XLI. cone. Antiochen. n. XXV. Concinunt patres, th primis Augustinus epist. CLXXXV. ad donis ubi haec habet : s pauperum com-
superes fumus , o nostra sunt bona eeelesiasti ea oesuorum e s autem priuatim, quae nobis sussciunt, pusd
inus, non fiunt illa nora , sed pauperum , quorum procurationem quodammodo gerimus , nsu proprietatem nobis τώ patimis dammabiti υindieamus
beneficiarios priuatis opibus tostructos recte suis reditibus paseeere, eosque augere . . interim vero de bonis ecclesiasticis pro iure suo' viuere . Itidulget genio sententia ista, quid ergo mirum si per omnium ora volitarit Praecipuum argumentum, quo nititur, sunt ea diuina oracula, quibus edicitur, dignos esse operarios mercede sua, & neminem suis stipendiis militare. Sed nisi mens laeua fuisset, facile potuissent oblimare, non e dem rasione aestimandam mercedem operariis & sacris ministris
debitam . Illa verum laboram pretium , haec vitae iustinem
52쪽
g. VlI.. Pauperes quoque & miseri reditibus eeclesiae alendi & recreandi, immo potior eorum pars in hane rem impendi debet. Siquidem quae maior religio Deo, potest exhiberi , quam ipsum Christum in pauperibus induere& Quere R Item offerentium ea mens fuit , ut peccata sua eleemosynis redimerent, atque ideo oblationibus suis pauperes alerent sustinerent. Hinc saepe patres adserunt pauperum esse ecclesae patrimonium ; & ecclesi
Ris canonibus omni tempore edixit, patrimonium sacrum in pauperes erogandum , can. a se. XLI. cone. Antioch.
XXV. U. Thomass. de istis. re noua Meles di pl. par. III. lib. 3. east. 26. seqq. Qiin adeo in erat' ecclesiae , res ecclesiasticas pauperum esse , ut saepe canonibus qui eas inuadunt, aut non recte procurant, pauperum necatores appellentur: quod thema Io. Laun ius de cura eretes pro miseris cap. IV. pluribus exornat . Ah dictu indignum S in tanta redituum ecclesiastisorum copia pauperes ferme sunt, qui minus participant. f. VIII. Porro redituum ecclesiasticorum pars impe denda ad ecclesias exstruendas & reparandas, & ad vasa& sacra indumenta comparanda : quae Omnia ad exte num rςligionis cultum,. quo.christiani colliguntur, pietas augetur , & diuina benencia christianis impertiantur, necessari, sunt. Uerum templa , vasa & sacrae vestes potius religione & pietate christianorum, quam magnifice tia & splendore suo commendantur , Deoque placent. Aurum fac menta uon quaerunt, inquit Ambrosius lib. II.
de Q. cap. 28. , nec auro placent, quae cum non emun
dae medium . Hinc in comparationibus illis operarii & militi
cum sacris ministris tantum spectatur sustentatio laboranti d bita , nee innuitur eodem iure utramque censeri r quod recte Essius in I. ad Timoeh. V. I 8. obseruat. Tum iacte elerici divites suis divitiis parcerent, & de altari iure viverent, si metiere fidis pastoribus proposita laboris pretium esset. Nec a comtextu auulliun Christi sententiam oportet interpretari: non ante
sententiam de alimentis Christus pronuntiauit, quam apostolos adduxisset, ut omnibus relictis potius exempla, quam praee nes essent euangelicae paupertatu. Marib. cap. X. s. seq.
53쪽
eur. Ceterum vetus morbus est, quo se e neglectis D peribus in magnifica & aurea templa & pretiosa indume ta reditus ecclesiarum effunduntur : quos mores S. Be nardus apol. cap. XI merito exagitauit. g. IX. Haec est natura redituum ecclesiastieorum, ut neeessario in religiosos & pios usus impendi debeant rquae natura semper eadem manet, quaepumque sit exterior procurandi forma , siue episeopi ipsi reditus omnes administrent, siue beneficiariis portio propria cesserit. Et certe etiam poli itastituta beneficia, quibus certi 'reditus singulis ministeriis perpetuo adnexi sunt, rerum ecclesia sicarum dominium penes ceclesiam remansit ; genius et ricatus idem est; seruitus Deo gratis & ex puro castoque eorde impendi debet ; & stipendia eleri eis debita nom pretium laborum sunt , sed medium vitae sultentandae Hine etiam post instituta beneficia canongs , decretales. - pontificum & saniores ecclesiastici scriptores edicunt, docentque, rei ecclesiarum esse patrimonium Christi & pauperum , & clericos necessariis, aliaesentis contentos esse debere. U. Espen. par. II. fect. . tat. l. eap. . edit. Ne OLInstitutis beneficiis tantum mutata est exterior procurandi forma, & loco Vnius episcopi tot emia serunt procuratores , quot beneficiarii. .
- Dc rerum eccle fasticarram procuratione. . IJ omnes ecclesiarum totius dioecesis ex an- . Ι liquis regulis in commune ecclesiae principis
seu eathedraIis aerarium eonfluebant, ex quo singulis etiam inseriorum ecclesiarum ministris alimenta praebeba tur : quae disciplina per quinque amplius saecula si tit. Bingham. Orig. eccles lib. V. eap.6. f. I. Sic in Unam massam eonstati reditus ecclesiastici ab episcopo administrabantur. Can. πω. XXXI. eone. Antioch. can. XXIV seq. Praeerat episcopus uniuersae etcclesiae , eique eom,
54쪽
missae erant fideliam animae , res nempe pretiosiores, cui proinde iustum erat , ut cura & inspectio. temporalium daretur. Procπabat autem .episcopus res temporales cum presbyterorum conscientia diaconorumque , conc. Antioch. can. XXV, ne procuratio ista esset sine testibus, & ve episcopus curarum parre leuaretur. b ,3. II. Quod vero episcopi & diaconi multis aliis euxis erant in i plicari , ubi reditus ecclesiarum creverunt , proprius minister, oeconomus dictus , inlistutus est, cui sub, episcopo temporalium cura demandaretur. Conc.Chalced. n. XXVI Eligebatur oeconomus ex ἀropriae ecclesiae' clericis vel per episcopum , vel per uniuersum clerum ;electus vero 'episcopi nutu reditus ecclesiae administrabat. Quod si episcopus , aut metropolitanus Oeconomum non
erearet, a metropolitano aut patriarcha creandus erat. Conc.
Nicaen. II. can. II. Sed post instituta beneficiae diaconorum & oeconomi auctoritas in procurandis bonis ecclesi sticis uiuente episcopo serme desiit. . 'g. III. Collecti autem reditus ecclesiastici ab episcopo diaconorum aut oeconomi ministerio in clericos, pauperes & alios vias religiosos tribuebantur, idque tamquam Deo intuente , can. apose. XXXVII. Hinc communi area singulis mens buet pecuniae clericis dabantur, esculenta vero singulis hebdomadis aut diebus pro cuiusque gradu & necessitate . Sed deinceps quod episcopi & ministri
non bene sortasse tribuebant , saeeulo quinto in eoelesia Romana inualuit , ut ex reditibus ecclesiasticis quatuor aequales partes fierent, quarum una episcopo, altera toti clero , tertia pauperibus, quarta sacris vasis & instrumentis & fabricae ecclesiae cederet, can. 1 f. C. I 2. q. 2. Ab ecclesia Romana in alias Occidentis eeclesias mos tribuendi in quatuor portiones transiit ; at ecclesia Hispaniensis tres partes faciebat, quarum unam episcopus, alteram clerus, tertiam ecclesia ferebat, cone. Bracari . can. 23. , in qua procuratione si in tributum pauperes non veniant, pro certo tenendum est, episcopi partem etiam pauperibus
sufiecisse . Sed lapsu temporis , ubi instituta sunt beneficia, haec quadripartita distributio antiquata & sublata est. i f. IV. Quoniam vero episcopi morte, aut alias Vacante sede regimen ecclesiae vacantis ad presbyterium de-Pars II. Dd . volue-
55쪽
voluebatur; hinc etiam eius auctoritate siue diaconorum, siue oeconomi ministerio reditus temporales administrabantur. Conc. Chalced. can. XXV. Visitatores etiam episcopi, qui ad regendas ecclesias vacantes interim miti - hantur, sollicitudinem habere debebant, ut res illarum integrae seruarentur, & distributiones more solito fierent, Greg. M. epis. 7. 19. 38.; etenim etiam sede vacante clericis alimenta erant tribuenda , & onera episcopatus sui linenda a . In praesenti diiciplina ubi capituli est fructus colligere, unus pluresue oeconomi sede vacante constituuntur, qui i derim rerum ecclesiae curam gerant, &futuro episcopo administrationis suae reddant rationem . Trident. 6ef. V. de ref. cap. I 6. U. Vetus abusio est , qua defunctis episcopis eorum spolia & ecclesiarum bona siue a clericis , siue a laicis diripiantur . Hinc inualuit regia ecclesiarum vacantium custodia, qua reges id curabant, ut canones seruarentur, ut institueretur oeconomus, ut prohiberentui praedae,&clerici consuetas sportulas acciperent , ει reliqui prouentus incolumes suceetari seruarentur . Hinc . Remens. m.
IX. cap. qI. V. Thomass. de veri o noua eccles discipi par. III. lib. I. cap. 34. Regia custodia in Gallia sub regibus secundae sti pis recepta erat e & apud nos etiam sub Norim annis & sueuis obtinuit. Et quidem initio bal litiis b dederunt reges nostri, ut custodiam & curam spoliorum episcopalium bonorumque ecclesiarum vacantium haberent: & quoniam sibi commissa custodia ballivi abutebantur, statuit rex Rogerius conis. periιenis tit. de adminiser. ren eccles post mortem praelat; , ut eam curam tres meliores fidelioresque clerici susciperent , qui necessaria ecclesiarum ministris tribuerent, reliqua vero in opus ecclesiae suturo episcopo , cui redderent rationes, reserua-
- statust synodus Chalcedonensis eit. eais. XXV., ut rediis rus ecclesiae viduatae' penes oeconomum integri reseruentur . Sed id ita intelligendum est, reseruari suturo episcopo reditus Omnes Praeter eos, quos ad impendia necessaria & onera episcopatus tribuere oportebat, ut recte Zonaras obseruat.
M Ballivi erant iudices in ciuitatibus & locis inferioribus.
56쪽
,ent. Sed desilit regia ecclesiarum custodia apud nos sub regibus Andegavensibus , tantumque hoc tempore ecclesiae cathedrales regiae nominationis vacantes sub regia
, g. VI. Iam vero labentibus annis in multis ecclesiis, , & praesertim in Italia, reditus ecclesiarum & benefici rum varantium , ut nunc nihil dicam de spoliis desunctorum beneficiariorum qui ex canonum statutis ad ecclesiam aut beneficiarium successorem pertinebant, ad fi-
e occasione eustodiae saepe reges fructus ecclesiarum vacam tium suos secerunt; at inde id ius in plerisque prouinciis euast ordinarium , instituta regalia , ut appellatur , qua fit, ut
reges episcopatuum vacantium fructus percipiant, re beneficiasne cura animarum ab episcopo conserri Blita conserant, donec nouus episcopus inuestituram honorum ecclesiasticorum a rege a cipiat . Regaliae origo a seudis in ecclesias collatis repetenda est, quod Petrus de Marca de eoneord. Dend. . imperii tib.VIII. cap. I9. aliique recte obseruarunt: quum enim in multis provinciis seuda morte seneficiarii cum suis reditibus ad dominum redirent, & ab eo detinerentur donec nouus vasallus solutor liuio u stituram a domiso acciperet; eodem iure habita sunt seuda Acclesias collata. Ita coeperunt reges iure optimo frui reditibus seudorum, quae ψ ecclesias vacantes pertinebant, &occasione seudorum ceteros reditus, & ipsam beneficiorum sine
cura animarum collationem occuparunt: collatio enim beneficiorum plerisque decretalium interpretibus veluti pars fructuuin ecclosiae habedatur. Regalia saeculo decimo secundo In Gallia, Germania & Anglia obtinebat, eaque etiam utebantur inseri res dynastae, qui seud. ecclesiis contulissent : at Fridericus I l. in imperio illam aboleuit. In regno Siciliae regia custodia ecclesiarum vacantium, non regalia obtinuit. Vsi sunt regalia principes ecclesia non inuita, saltem in locis ubi ex fundatione
Mut conjuetudine vigebo , cap. ex diligenti de iure parro turin I. collecii. v. Ant. August. , cap. II. de elect. in 6. Pertinebat primitus regalia ad ecclesias, quae seuda possidebant, at
edicto Ludovici xiv. in Gallia ad omnes Ecclesias cathedrales etiam seudis non auctas cum aliqua moderatione extensa est : cui innovationi Innocentius x I. suminus pontifex intercessit, sed Gallicani antistites pro bono 'pacis consenserunt o Ceterum perceptos fructus reges Galliae plerumque nouis eniscopis concedunt. Si sitiros by Coos e
57쪽
seum pontificium deuoluti sunt e qui nouus adquirendi modus sub Ioanne xxii. ineepit , conualuit vero & latius se se diffudit in . schismate Auenionensi. Hinc collectores& subeolusiores apostolici' id etiam habuerunt in manda- itis, ut reditus .eeclesiarum & beneficiorum vacantium n mine pontificis oecuparent, eique colligerent. Cedunt sautem fiseo pontificio fructus pendentes tempore vacati nis, & qui ea durante proueniunt pro rata temporis, quO- cumque modo, praeterquam cessione , beneficia vacaverint, hull. Iulii III. eum sit nobis & bui. dudum ex certis. Et, litet in Italiae regionibus, ubi erant apostolici colle- lctores , beneficia tantum collationi pontificis addicta ex hulla Pii av. fructus tempore vacationis fisco pontificio ferrent, e . a. de reseruationib. in 7. decretal. Petri mothaei ; tamen in regno Apuliae ecclesiae & beneficia prorsus omnia, quocumque mense vacaverint, huic onexi subiecta sunt bulla Pii iv. apud Redoanum de spoliis; tantumque regia intercessione exceptae - sunt ecclesiae ea-thedrales regiae nominationis & benestela iuris patron ius regii & laudatis , quorum omnium fructus tempore vacationis successori cedunt: quo iure nune utimur. l
. De rebus ecclesiasticis non alienandis.
6. I. T Xpensae in usus'religiosos ante explicatos in ea-T. sbus quoudianis non ex ipsis ecelesiarum sun-ἡis, sed potius 'ex fructibus faciendae sunt: etenim &legibus ciuilibus & sacris canonibus interdicta est rerumeeclesiasticarum alienatio, L. I4. I7. C. de scrof. e
cles, nouel. VII. cap. I. , oinrc. Carthag. V. cau. q., Conc.
Agath. can. VII. Interest enim ecclesiae perpetuo possi dere landos, unde clerici & pauperes vivunt,& religi sus cultus sustinetur. Spectat vero 'alienandi interdictum etiam ad monasteria & loca religiosa, quae nomine e clesiae etiam intelliguntur, cit. nouell. VII. cap. I. f.II.
58쪽
g. II. Nomen autem' alienationis in hac caussa lare accipitur, continetque non solum dominii translationem. uouis titulo factam , sed etiam quemvis asstum, quo re itus deminuuntur , aut ecclesia impeditur , quo minus re sua libere fruatur. 'Hine res ecclesiasticae nec vendi, nec donari, nec permutari, nec in emphyleusim, nec iavsumfructum concedi possunt. COnc. Carthag. IV. can. 32., nouel. VII. cap. I. a . Uetitum quoque eli, res ecclesiasticas pignori aut hypotecae supponi, L. a 2. C. de sacras ecclesiis, & in seudum concedi. Porro nec licet do bus ecclesiastieis transigere , cap. 2. 8. ex. de tra factionibus: nec seruos earum manumittere, cap. 3. M. de rebus ecclesiae alienandis , nec praedia ad longum tempus , hoc est ad decem annos, locare. Et ex decretali Pauli II. nec ultra triennium res ecclesiarum locare licet, extra g. ambitiosae de rebus ecclesiae non alienandis inter communes e quod ius multis in locis non seruatur . g. III: Res autem ecclesiasticae , quarum vetita est alienatio , sunt illae, unde annui reditus proueniunt, &quae ussibus ecclesiae perpetuo addictae sunt. Itaque V tantur alienari praedia omnia sine rullica , siue urbana ,& iura , item mobilia pretiosa Deo dicata , I. 22. C. de Deros ecclesiis, nouel. VII. eap. I. , cap. 3. ex. de rebus ecclesiae alienandis. Nec alienari possunt rustica mancipia, 'cit. eap. I., quibus de morρο Romanorum olim pleraequeeeclesiae ad sua praedia excolenda utebantur. Arbores quoque grandes, unde fructus annui proueniunt, & quae caedi non solent, non alienantur. Qua in re beneficiarthvsufructuariis similes sunt, qui fruuntur quidem fructibus arborum, at in locum demortuarum alias submittere tenentur . Zypaeus in iuris nouo tit. de rebus eccles non alienandis.
a Canon sub nomine concilii Siluania ensis inter vetitas alienationis species recenset conditisnem , cap. s. ex. de rebus e
elisiae alienandis . Sed quae species alienationis eonditis est Recte sentire videntur Ant. Augustinus & Cuiacius, qui eam vocem tamquam importune intrusam ab hoc canone e ladunt,& quidem sit ma ratione , quod in Iustiniani noueli. VII. ME. I., vade hic cacon desumus est. desideratur. Duiliasu by Cooste
59쪽
- 9. IV. Quamuis autem bona ecclesiarum alienari pro- ihibeantur, tamen ex iusta caussa & legitimis sollemni- lbus recte distrahuntur ; nec enim natura sua sunt extra commercium, ut earum alienatio intrinsecus vetetur. I ssae autem alienationis caussae tres recensentur, necessi-.tas, pietas, & utilitas. V. Espen. par. II. fetil. 4. cap. 4. edit. Neapol. Et necessitas quidem sacit , ut res ecclesarum mssint alienari , veluti si aere alieno prematur ecclesia , nec possit ex fructibus satisfieri . Item ex caussa pietatis res ecclesasticae, etiam vasa initiata , ali nantur , veluti si captiui redimendi sint , aut pauperes tempore lamis alendi & recreandi , cap. I II. Ο 7o. C. . I 2. 2. Et demum propter utilitatem bona ecclesiastica recte etiam distrahuntur, veluti si siluestria- loca aut aedes ruinosae dentur in emphyleusim . f. V. Ex legitima caussa factae rerum ecclesiasticarum alienationes tum ratae erunt, si sollemnibus per canones praescriptis celebrentur , sollemnia enim iuris ciuilis parum curantur Et olim quidem serme in synodo prouinciae decernebatur alienatio, can. 33. I 2. q. 2.s tum squod synodi euasissent rariores, statutum est, ut alienatio totius cleri tractatu, consensu & subscriptione , atque episcopi auctoritate celebraretur, can. 32. eodem. Nomine cleri post eanonicorum inititutionem venit collegium, seu capitulum ecclesiae, cuius bona alienanda sunt, si illa collegium habeat: in monasteriis vero eleri vicem gerit monachorum conuentus. Quod si alienanda st res ecclesiae , quae collegio caret , usu receptum eii , ut unius episcopi inquisitione α decreto alienatio. fiat . V. Rebus.
iu compend. alienati rer. eccle . Haec autem sollemnitas abrogata est Pauli Π. decretali, qua statutum, ut rerum ecclesinicarum alienationes inconsulto Romano pontifice non fierent, extrauag. ambitiosae de rebus ecclesiae non alienandis inter communes. Quod quidem ius apud nos receptum erat, secus in aliis christianis prouinciis. At rescripto Regis nollii xIII. Kal. Februarias an.CIDIDCCLXXXI.
ad Cameram regalem dato , Regis esse dicitur videre , num contractus de alienandis. rebus ecclesiasticis legitimisnt & utiles , eosque probare.
VI. Quod si non ex iusta eaus a & neglectis sol
60쪽
mnibus iure canonico praescriptis, res ecclesiarum alimnatae sint, alienatio irrita est, nihil iuris in accipientem transit , & licet quibuslibet eeelesiasticis alienata simul eum fructibus vindicare, Sq. C. Iz. q. a. , cap. I. o. de his quae fiunt a praelato sine consensu capituli , cap. o. ex. de rebus ecclesae alienandis: item episcopi deponebantur , clerici vero, qui alienationi subscripsissent, anathemate feriebantur, can.8. C. IO. q. a. , citis cap 6. at in extrauaganti Pauli II. etiam alienantes & recipientes excommunicantur. Ceterum in multis christianis prouinciis, praesertim in Gallia & Belgio, omissae sollemnitates non vitiant alienationem, modo ex iusta eaussa facta sit , & eeclesiae utili; habeatur. V. Espem par. II. fec . . tit. 3. cap. q. Quod si post alienationem rite factam appareat non leue damnum eeclesiae illatum, haec, nota secu* ac minor , poterit beneficio in intefrum restituti nis yti , cap. I. ex. de in integram resilutione.
De natura cτ origine ' beneficiorum ecclesiasticorum.
g. I. Actenus bona Selesiastica generatim considera-II vimus ; nunc ea ipsa in partes tributa & singulis officiis perpetuo adnexa expendi debent; non quia bona se tributa aliquam intrinsecath subierint mutatiOnem , sed quia nouas Ioquendi sermulas & exteriorem disciplinam a veteri multum diuersam induxerunt. Vox beneficii , quae ab iure laudati in ecclesiam translata videtur a , denotat ius percipiendorum fructuum ex bo-
Agri fiscales, qui mediis saeculis a principibus pro servitio militari & fide militibus dabantur, ben fieta dici solebant,& Germanica voce fetida . Initio data sunt se a ad vitam , postea euaserunt hereditaria, atqua adeo certis familiis addicta. Iam