장음표시 사용
61쪽
nis, quae singulis titulis & ministeriis perpetuo adnex1 sunt, quod auctoritate ecclesiastica institutum clericis propter ossicium ad vitam adsignatur. Hac notione vocem beneficii interpretes iuris eanonici intelligunt, &' quidem vocis proprietati & ecclesiasticis monumentis conuenie ter; at theologi eo nomine ipsum ecclesiasticum ossicium, eui reditus perpetuo adnexi sunt, intelligunt. Vtra deta nitio eligatur , quod spectat ad rei naturam , parum videtur interesse; etenim etiam canonistae intelligunt benefieii cauilam esse sacrum ministerium . f. II. Sie accepta beneficia posteriori aetate inualu runt; nam etsi clericis semper ius fuerit, propter seruiatim ecclesiasticum de altari vivere; tamen per plura iam cula a communi aerario alimenta acceperunt b, Exortati,nt ecclesasti ea beneficia a partitione bonorum , eaque herpetua in singulos titulos & ministeria , quae partitio saeculo sexto in ecclesiis ruralibus fieri coepta , tum latius extenta est, sensimque eo ventum, ut etiam paroe-eiae urbanae suos proprios reditus haberent e . . ' S.III. Iam vero bona ecclesiastica suis titulis perpetuo adnexa & pro ecclesiastico seruitio dari solita seudorum instar exhibere visa
sunt , & hinc beneficia audierunt . b Dum adhuc reditus omnes ecclesiae in commune adminiis strabantur, episcopi veluti extra ordinem clericis vel remuner tione , vel humanitate praedia ecclesiastica, saepe non adeo magna, in usum fructum concedebant. Conc. Agath. anno IDUI.can. XXIII., Conc. Aurelian. I. ean. ,2. Sic vero data praedia morte vlafructuarii vel . finito concessionis 'tempore ad ecclesiam reuertebantur, ean. 6 I. C. I 6. q. I. Sed praedia ista proprie se dicta beneficia non erant. c Principio in occidente saeculo sexto oblationes, quae se bant ad altare, ecclesiis ruralibus addictae sunt, salua plerum-oue episcopis tertia aut quaria portione , can. 7. C. LO. q. I. sti paullo post iisdem ruralibus ecclesiis etiam stati ex fundis reditus adsignati sunt. Conc. Aurelian. III. eam s. Semel recepti mores latius producti sunt, idque quod non semper ex fide bona procedebat communis aerarii procuratio; & quod commodius videbatur statos reditus paroeciis agrestibus adsignare, quam earima clericis ex communi penu, saepe tam longe posito, ne
62쪽
3. III Ita paullatim inualuerunt. parochialia benefi-eia ; at praebendae canonicales exortae sunt a partitione bonorum , quae a canonicis 'in commune possidebantur . Nempe ubi canoni ei ire summa saeculi decimi confusione vitam communem reliquerunt , Christi patrimonium in varia frustula tributum est . Etenim in ecclesiis cathedr
libus bona inter episconum & collegium diuisa sunt , & lhinc distinctio inter me a m episcopi & eopituli, & inde lipsa mensa ea pituli cathedralis, ut & reliquorum capitu- ilorum, abiit in tot partes, quot erant canonici, eorum- ἰque ministeriis perpetui reditus addicti sunt , quos ipsi perciperent. Sic 'vero tributi reditus praebendae nomen , quo in vita communi d gnabatur quotidianae victus pra stationes eanonicis dari solitae, rennuerunt. , 9 IV. Iam tria sunt, quae beneficii ecelesiastiei naturam constituunt: debet nimirum esse perpetuum, auctoritate ocelesiasti ea institutum , & dari propter saerum officium, quorum unum s desit, ecclesiasticum beneficium non dicitur . Et perpetuum quidem , hoc est quousque vivit beneficiarius, beneficium esse debet; beneficii enim datione ad certum ministerium in ecclesia obeundum beneficiarii vocantur, quae addictio natura sua perpetua esta atque ideo p*rpetuam stante ministerio, etiam ius ad pro entus perpetuum si, oportet. Qua in re datio beneficii respondet ordinationi , quae Srdinatos clericos perpetuo suis titulis , unde accipiebant victualia , adseribebat. Hinc ex communi sententia beneficia ecclesiastica diei non possunt laicoles capellaniae & legata pia nam etsi obligent ad missarum celebrationem aut . ad aliud sacrum
officium; tamen non sunt perpetua, utpote quae pro a bitrio eonferuntur & auferuntur .
f. V. Porro non est beneficium , nisi aecedat aucto-
eessaria praeberi . Et erosecto quaelibet agrestis ecclesia nono saeculo luis propriis decimis & fundis erat instructa, ean. a 3. C. 8. Sed hac aetate ecclesiae urbanae antiquam seruabant disciplinam, quae & ipsa tandem desueuit, & proprii si bileique reditus non minus ruralibus , quam urbarus parosciis Perpetuo adnera sint . . 'Dissilirco by Corale
63쪽
ritas episcopi , aut pontificis , qua illud in titulum eri- sgatur atque excitetur . Conflatur beneficium ex iure ad prouentus & sacro officio : quum vero reditus ecclesiasti-
ei, & multo magia stera ministeria, nisi ex ecclesiae auctoritate nequeant dispensari ; fit profecto, ut nullum i telligatur . beneficium , quod ecclesiastica auctoritote non constituatur & fundetur. Hinc laicalis capellantae & le- lgata pia, quae episcopi auctorinde in beneficium non a tolluntur, mera stipendia aut eleemosynae sunt, etsii ex voluntate testatoris in perpetuum dentur. f. VI. Quod tertio loco ad naturam ecclesiastici be-oeficii requiritur, est, ut detur propter sacrum officium; nee enim alio iure licet elericis de altari vivere , quam uod altari seruiunt. Nomine sacri officii etiam in nouaisciplina venit iuge serruitium in iunctionibus beneficia- irio demandatis , ratione cuius operarius dici queat, & ipastor seu eooperator in ecclesia administranda. Innoc. m. lib. I. Trident. ses XXL de ref. eap. 3. V. : Espen. de me. insenui. eanonici par. I. cap. a. Et si ltempus a diuino ministerio vacuum superest, illud ora- ltioni , lectioni scripturarum & canonum , & bonis pii Lque operibus impendendum est. Hine mani latii errori conuincuntur , qui officium beneficiariorum censent esse
horarum canonicarum recitationem. Nata videtur porten
tosa ista sententia ex vulgato illo, beneficium datur propteν incium: nam nomine . cii ex vulgari sensu horas canonicas interpretati sunt . . f. VII. Ex veteris disciplinae regulis beneficia ordinationi adhaerebant , eamque consequebantur, nec seorsum dabantue ordines & ius ad prouentus ecclesiallicos , sed ius ad prouentus ordinationi inesse censebatur. Uerum temporis lapsu nexus ille inter ordinationem & ius ad prouentus abruptus est,ti ordinatione quidem tantum data potestas ad sacra obeunda , benefietis vero officia eum suis reditibus perpetuo demandata : quae diuisio in summa saeculi decimi confusione primum exorta , ἰχ inde sensim recepta, disciplinae ecclesaificae mutationem &ruinam piamouit. Inde aucta res canonica , nimirum exortae variae beneficiorum diuisiones, multae conditae 'regulae , quae ius collationis , modum , formam, aeta
64쪽
rem & qualitatem beneficiariorum stabilirent: quae o mnia in veteri disciplina cessabant, tantumque antiqui canones de sacris ordinationibus M ordinandorum qualitatibus statuebant. U. Duaren. de sacri miniser. lib. II. eap. 3. Inde ordines , qui ius non dabant ad prouentus , contem tui fuerunt; contra magni lacta beneficia. Inde multi sine beneficio ordinati, & numerus elericorum vagantium & inertium crevit. f. VIII. Quod vero varii generis sunt eeclesialli ea officia, quibus perpetuo reditus cesserunt; varium quoque oportet esse genus beneficiorum. Principio alia sunt maiora, alia minora. Maiora dicuntur, quibus gradus primores in ecclesia eum cura animarum & sacra Drisdictioqe adhaerent, qualia beneficia obtinent summus pontifex , patriarchae , archiepiscopi , episcopi', abbates . cum quasi episcopali potestate. Ceterum benefici. nomine generatim sumto beneficia maiora non veniunt, immo nee ipsa digestatis voce , quum sint dignitatum apices. f. IX. Minora beneficia eensentur reliqua omnia e etesiasti ea & monassea officia, quibus proprii stabilesque reditus adhaerent, cuius generis sunt dignitates, pers natus, paroeciae,& beneficia simplicia: quamuis dignitates relatione ad cetera minora inter maiora censeantur.
Dignitas stricte ita dicta est beneficium, cui sub epist po proprii reduvias iurisdictio insunt. Variant autem innumero & ovi ignitatum ecclωarum instituta, immo in una eme canonicatus sinu merum officium est, quod alibi dignitas reputatur et cuius . arietatis ratio inde petenda est, quod dignitates potius usu & sundatione, qyam generali ecclesiae decreto inualuerunt. V. Espen. par. II. fest. 3. tit. I. cap. 2. edit. Neapol. Ceterum m ribus hodiernis reuoeata ad episcopos serme omni spirituali iurisdictioν , iacent in plerisque ecclesiis dignitates, tantumque nomen & nobiliores sedes in choro retinent;& hine υentosae & inanes audiunt. Fagnan. ad cap. ad haec ex. de praebendis. g. X. Vox personatus in pontificum decretalibus alia quando eadem est ac dignitas , cap. 8. ex. de consitu t-nibus, cap. 8. ex. de rescriptis ς at in specie personatus nomine intelligunt interpretes beneficium, cui aliqua praee-
65쪽
minentia sine iurisdictione inest, veluti in ehoro sedes
bilior d). Ceterum in 'materiis, quas dicunt odiosas, nomi ne generali beneficii dignitates di personatus non veniunt. f. XI. Inter minora beneficia censentur , quae curata& simplicia vocari solent. Curara sint, quae animarum curam in soro interiore habent adnexam, qualia sunt pa- Toeciae . Simplicia curam animarum non habent, sed beneficiarii aliter diuinae rei incumbentes, offieio suo sati laesunt, qualia sunt eanonicatus & capellaniae perpetuae eeelesasti ea potestate excitatae. Uerum praebendae can nicales etsi inter simplicia beneficia habeantur , accedunt tamen ad dignitates , cap. II. de rescriptis ιn 6. , & in odiosis. simplicium beneficiorum nomine non Ueniunt. Alio quoque sensu saepe sumitur simplex beneficium, pro eo nempe , quod adsiduitatem non requirit. g. XII. Porro beneficiorum alia sunt faecularia , alia regularia . Saecularia sunt , quae spectant ecclesiasticum ministerium stricte se dictum , quo monastica officia non continentur : dictaque sunt faecularia , non quod laicis conferri possint, sed quod regularibus opponantur. Regularia sunt, quae monasticam disciplinam spectant, aut quae per monachos regi consueuerunt. Hinc abbatiae &reliqua omnia officia claustralia suis propriis donata reditibus
d Uox ore sanatus a personis videtur derivata : erant ver personae Gallorum lingua presbyteri vicarii, qui ecclesii is, quae monachis & canonicis erant addictae , modico prouentu, sed titulo & magna fiumium parte penes illos , remanente, inse
viebant, can. 4. C. I. q. Itaque personatus erat ecclesia seu beneficium, cuius cura vicariis committebatur et tantumque diu
serebant a ceteris beneficiis, quod duplici beneficiario donabantur, quorum unus titulum, itemque opimaim fructuum partem habebat, alter vero sub nomine personae , seu vicarii modico prouentia officium sustinebat. Et reapse in antiquiis monumentis personatus modo ad eos, quibus titulus ecclesiae seu officii adhaeret, modo ad personas reseriur, cap. 4. ex. de filiis presisterum & eap. 6. de praebendis in s.; sed interpretes nostri unam personatus speciem definiunt, eum scilicet, qiu penes ti-
66쪽
tibus regularia beneficia sunt: & praeterea censentur e iam regularia , quae habent quidem ' officium eeelesiasti cum , sed per monachos regi consueuerunt O, Adqui stavero sunt monachis saecularia ista beneficia vel fundati ne, vel incorporatione , quod nempe monasteriis adnexa Ἀsunt, vel quadraginta annorum praescriptione.
f. I. R Dsiduitas in beneficiis, quae residentia dici eonis Ix sueuit, est continua in loco beneficii praesentia , ut beneficiarii iniuncta sibi munera per se possint exercere . Ita non mera est localis & desidiosa praesentia, sed laboriosa. Trident. fef. VI. de ref east. I. Et profecto sententia ecclesiae non longe distant ab absentihus episcopi & beneficiarii praesentes, qui sbi iniuncta
onera parum curant, reditibus colligendis & saeeuli curis praecipue intenti, Od. a. ex. 'de translatione episeopi. 9.II. In veteri disciplina , qua ius percipiendi ab ecci sa alimenta ordinationi erat adnexum, clerici Omnes una& perpetua morandi in ecclesiis sitis lege tenebantur , ut iuge impenderent officium . Thomass. de ist. noua e cles discipi. par. II. lib. I. cap. I. seqq. Sed deinceps ubi ab ordinatione beneficia , distracta sunt, haec , non secusae ordinatio , beneficiarios ecclesiis suis perpetua imm Tandi lege adstrinxerunt. Beneficia dantur propter ecclesiastica ministeria , quae beneficiarii in suis ecclesiis per
H Vtriusque generis regularia beneficia ex lapsa monachorum disciplina originem habent suam; nec enim satis congruit monasticae disciplinae, ut claustralia officia suis propriis reditibus ab arca communi distinctis aucta sint; nee proprium est monachorum ecclesiastica ossicia & spirit lem curam extra claustrum exercere. Diuitiaco by Corale
67쪽
se explere tenentur . Obligant vero ex generali canonum regula ad praesentiam beneficia omnia, cap. . ex. de ele-ν eis non residentιbus ς nam singula dantur propter ecclesiasticum ministerium , quod vicaria alterius ope a non recte impletur. Thomassi loci cit. lib., cap. 34. Quae enim ossicia industriam personse requirunt , qualia iunt ecclesiaifica, non recte per vicarium impleri possunt; nam& inter artifices longa differentia est & ingenii & naturae & doctrinae δε institutionis , quod recte iurisconsultus obseruat, L. D. de solutiouibus . III. Intrinseca quidem est omnibus benefletis adsiduitas, at in summa saeculi decimi confusione paene omnis defecit , iamque saeculo undecimo ecclesiae serme omnes a suis pastoribus erant derelictae . Ubi primum
eodem saeculo inclinante a tanta calamitate eeclesia coepit respirare , canones condidit, qui beneficiarios, immo clericos omnes, ad adsiduitatem compellerent. V. Thomass. . Ioc. eit. cap. 6. ρο 34. Sed vicus alte insederat , nec totum simul cedebat eurationi: ac proinde curae interim suit malis exitialioribus mederi, dilata minorum morborum curatione . Ergo conditi canones , qui in parochiis , dignitatibus & ptiae bendis eanonicorum Omnino reis stituerent iuberentque adsiduitatem , flentio omissis reliquis beneficiis, cap. 3. ex. de clericis non rementibus , cap. 5. Gr 38. ex. de praebendis, cap. 9. ex. de concess. praehendae ; non quod ecclesia sentiret, reliquos beneficiarioseeelesiis suis recte abesse, sed quoὸ maiora mala in pri
f. IV. Interim hoc de a8siduitate reliquorum beneficiorum silentio, tolerantia & impunitate sensim post Alexandrum m. inualuit, paroecias, dignitates & canonitatus ad adsiduitatem obligare, non vero reliqua inferiora beneficia , quae propterea simplicia dicta sunt. Nouitas ista sub Gregorio ix. iam recepta erat, cast. Utt. ex. de elericis non residentibas deinceps firmata est sententia illa , quae ossicium in beneficiis horarum canonicarum recitationem etiam priuatam interpretatur. Ita invaluit distinctio benefieiorum compatibilium & incompatiabilium, ut vocantur. Deinceps iamdiu receptam discipli- ,
nam de non necessaria adsiduitate in simplicibus beneficiis
68쪽
de res cap. I7. retinuerunt, seu potius tolerarunt, nam
Tridentina doctrina est, clericos omnes ecclesiis suis perpetuo adscribi, ses XXIII. de res cap. I 6.9. U. Interim aliquando ex iustis probatisque caussis licet beneficiariis , qui adsidui esse inbentur , extra suas ecclesias versari, & quidem sine culpa. Et sane canon ἱ- ei possunt ecclesiis suis abesse aut propter epilcopi seruitium in iis, quae spectant ad ecclesiam, cap. 7. ex. de elericis nω residentities , modo non sint ultra duos, cap. II. o. eodem , aut propter scientiarum sacrarum madia, cap.
12. o. eodem, cap.υlt. ex. de magistris. Porro breuis absentia etiam sine legitima causis impunis est, quin etiam vacat culpa, , si ex caussa probabili sit et qua ratione per regulas Tridentinas fef. XXIV. de res cap. I 2. licet canonicis trium mensium spatio ecclesis suis abesset quod
intelligendum , si . ex honesta & probabili caussa absentia
contingat , nec enim facile eredendum , synodum genio canonicorum indulgere voluisse . V. Espm. pari serit.7.ωρ.9. 3. UI. Aduersus benefietarios in ecclesis suis non adsiduos poenae canonicae locum habent. Iiue decretalium beneficiarii ultra sex menses ecclesiis suis absentes hen ficii priuatione, suspensione , aut excommunicatione plectuntur , cap. II. ex. de clericis non residentibus, liberum
que est ordinario antistiti, vel ab excommunicatione vel, suspensione incipere , & tandem contumacem beneficio spoliare , vel posthabita excommunicatione priuationem beneficii decernere. GonzaleE in citi cap. II. Parochi Malii beneficiarii, quibus cura animarum commissa est, si ultra duos menses sine licentia episcopi absint, fructus suos non faciunt , & ex contumacia tum intentatis censuris , tum denique beneficii priuatione , puniuntur. Trident. fes XXIII. de res cap. I. Et canonici, qui ultra tres menses ecclesiis suis abfuerint , primo anno media parte redituum exuentur, altero omnibus spoliabuntur ;& si ne tum quidem ecclesiae suae se reddant, rigor canonum coerceatur . Trident. ses. IV. de res. cap. Iz.
69쪽
a: INSTITUT. IURIS CAM PARS IL
De υetita beneficiorum multitudine . .
I. TNum eodem tempore eterieum duabus eeclesiis V lidieribi vetus disciplina non patiebatur, concis
Chalced. ean. X. Nicaen. II. can. II., nec enim Vnus
idemque clericus poterat eodem tempore duabus ecclesiis inseruire, & praeterea clerici duas ecclesias inhiantes sacrum ministerium in turpem quaestum vertebant Pomquam beneficia seorsum ab ordinatione cociferri coepta sunt, etiam interdictum est, ne plura simul beneficia darentur; beneficium enim datur propter ossicium , quod per se' quisque debet implere ; atque ideo in eadem ecclesia , multo magis in diuersis, vetatur quis plura habere beneficia . Porro qui plura obtinent beneficia, stipendia pluribus ministris addicta usurpant , eap. 3. ex. de clerita non re- Mentibus, & sacrorum ministrorum numerum imminuunt, extrauar exsecrabilis de praebendis , inter communes. Et recte obseruat S. Thomas quodlib. IX. q. 7. art. II. multu tudinem beneficiorum vni datorum non esse ex actionibus indifferentibus, sed intrinsecam eontinere malitiam. g. II. Sed lapsa sareulo nono & sequenti ecelesiastica disciplina plura simul uni beneficia data sunt, erantque multi saeculo decimo secundo, qui mix GHesarum suarum numerum cognouerant , quod Petrus Ble sensis lib. I. in Iob. testatur. Interim ubi primum a calamitate & confusione decimi saeculi ecclesia respirauit, vidit operosum esse integram disciplinam restitui. Ergo curae praesertim fuit, exitialioribus malis primum mederi, in futurum dilata minorum morborum medicina. Hinc synodus Lateranensis sis, Alexandro rir. duas dignitates, aut duas paroecias deinceps simul obtineri vetuit, & quidem ea addita poena, Vt accipiens caderet secundo beneficio, dans vero la giendi potestate priuaretur, cap. 3. ex. de clericis uou re
70쪽
3. III. Sic vetita benefieiorum pluralitas eccletae pa-xum profuit, siue clericorum delinquentium multitudine, sine qnod beneficiarius non ipso iure cadebat secundo bestneficio contra emones accepto. Itaque Innocentius 'III.
in emellio generali maiori cura emendandis abusionibus ineubuit, statuitque, ut nullus duas simul paroecias, aut dignitates , aut personatus obtineat, ipsoque iure eadat primo beneficio, qui alterum sine venia sedis,apostolicae
eoissequatur', cap. 28. o. de praebendis. Qua eadem ratione praebendarum coaceruatio vetita est, cap. 9. ex. demtances praetendae.
q. 1 v. Histe decretis singularitas , & adsiduitas dignitatum , par clarum , personatuum & praebendarum restituta est, silentio praetermissis reliquis minoribus bene ficiis, non quod ecclesia probaret, simul reliqua beneficia coaceruari, sed quod tempori tantisper cedendum erat,& grauiora mala primum eurare oportebat. Interim eo ecclesiae silentio & antistitum negligentia inde natum est dogma , dignitates , paroecias , perlanatus & canonieales praebendas ad adsiduitatem obligare, reliqua vero min ra beneficia ad praesentiam non adstringere, & propterea se inuicem vel cum illorum uno coaceruari r quae doctrina aetate Gregorii Ix. via probabatur , ea υD. M. de elericis non rementibus. Ita nata est partitio beneficiorum in sn alaria, & coaceruata , seu ut habent vulgares loquendi formulae , in incompstibista, & eompatibilia a Quae doctrina deinceps in ecclesia magis tolerata, quam probata est. Para II. E e f.U.
a Plerique int retes inre atibula beneficia talia esse docent vel ratione tituli, vel ratione retentionis . Singularia primi generis vacant ipso iure per alterius adeptionem, qualia sunt duae paroohiae , duae dignitates, duo personatus; item duo beneficia eiusdem similisque lanctionis. in eadem ecclesia , quae vocant uniformia in eodem recto, veluti duo canonicatus. Singularia secundi generis non vacant ipso iure per alterius adeptionem , sed beneficiarius debet alterutrum optare , alioquin abero per superiorem exuetur, qualia sunt canonicatus in cliversis reclesiis, & beneficia difformia in eadem ecclesia.