Manuale thomistarum, seu Breuis theologiæ cursus, in gratiam & commodum studentium editus, ab adm. reu. patre F. Io. Baptista Gonet Riterrensi, Ordinis ff. praedicatorum, ... Tomus primus sextus

121쪽

Naaatim VI quod ipsa est sium esse; qui disclirsus esset omnino nugatorius, si per ly subsisiens, intelli geret existens : Nam idem esset ac si diceretur , quod ex eo quod in Deo ipsa essentia esset existens, ei deberetur existentia. Ratio etiam huic sententiae fauet e Deus enim, Ut praean relligitur Personis, est nil,sistens: Sed non siibsistentia peisonali & rela-- tia: Ergo subsistent ia essentiali & absoluta. Minor constat, cum enim subsistentia personalis & relativa constituat personam, si Deus in illo priori esset stubsistens sibsistentia relatina& personali, esset Persona, & sic darentur uatuor personae in Deo. quod est contra siem , & expressam definitionem Concilij Ia-teranensis, negantis in Deo Personarum quate ria itate in . Maior autem , in qua totum potest este dissicultas, probatur primo : De US, Vt prae intelligitur Personis, creat , & Dpera iur res ad extra , alias non essent in diuisi opera

Trinitatis ad extra. Est etiam in illo priori intelligens, & volens: Ergo in illo priori est subsistens. cum actiones sint subsistentium ,

Π ait S.I homas infraq. 7 .art. 2. Secundo probatur eadem Maiora subsistere dicit maximam perseetionem, dicit enim m dum essendi persectissimum i Ergo non debet denegari Deo, secundum se considerato, & ut preteintellecto relationibus, & personis. Consequentui patet; tum quia omnis periectio. imaginabilis debet reperiri in diuina essentia. Tum etiam , quia relationes nullam addunt perfectionem ad diuinam essentiam,sed potitis totam persectjonem quaru habent, ab illa a

122쪽

mphim; ut capite praecedenti ostendimus. Tertio eadem maior ostenditur i Dinimessentia intra suam lineam est infinita: Ergo e . stubsistens . Probatur consequentia: Ideo natura creat intra propriam lineam non sub-sstit, sed ratione siti suppositi, quia finita est,

sic dependet ab illo visustentante: Ergo sina ἰura diuina intra propriam lineam sit infinire persecta, erit suusistens intra propriam li

neam.

Quarto eadem maior suadetur ratione de sumpta ex tractatu de incarnatione et Nam ut docet S.I hQm. 3.p.q. 3.art. 3.abstractis per in tel lectu personalitatrbus, potest Deus astimere naturam creatam : Ergo Deus,ut piae intelligitur Person)s,est subsistens.Consequentia patet,

si enim in idio priori non e fiet subsistens ' non posset alipplere vices sibsistentiae creatae , &reddere naturam creatam 1ubsistentem, implicat enim illam reddi subsistentem, nisi per fibsistentiam propriam vel alieoam: Ergo non posset illam a numere;in hoc enim consistit as

semptio, quod Deus terminet Naturam ali

nam, & sippleat vices subsistentiae creatae. Alia ratione po est nostra assertio suaderinam per subsistentiam absoIutam , quam dicimus comaenire nanirae diuinae secundum se , nihil aliud intellig imus quam perseitatem eX- eludentem dependentiam ab alio visustentam te: Sed natura diuina secundum se, & ut prae- intelligitur relationibus de personis, gaudet tali perseitate & independentia s cum non d pendeat a relationibus in existendo, sed potis,

relationes per eius existentiam exiliani Vt catapite praecedenti ostensim est: Ergo natura di I sim.U. E uina . saluu

123쪽

itina secundum se , & ut praeimelligitur rei: tionib*s&personis , gaudet subsistentia absoluta. Dices rationem stibsistentiar, non saluari in

xali perseitate & independentia , sed selum

in perseitate excludente conantunicabilitat emalteri ut stupposito: unde cum haec perseitas , pro priori ad relationes , non competat naturae diuinae, quia communicabilis est tribus personis, pro illo priori non potest dici subsistens.

- Sed contra: D. Thomas hic qil. 29. art. t. sic

ait: S bsauria fecundum quod per se exisiis. non in alio, ,reatar subsistentia : illa enim fu si iere dicimur , quae non in clio , fed in se ex Iimn Ergo censet rationem subsistentiae in perseitate existendi consistere . Vnde anima, rationalis separata a corpore ; non alia ratione dicitur subsistere, nisi quia sic separata, perseitate independentiae gaudet, etsi communicabulis sit. . Confirmatur: subsistentia creata duo prae-

stat naturae quam terminat: primum,quod exi

sat per se perseitate independentiae: Secundum , quod per se ex i stat perseitate incommunicabilitatis : Atqui diuinae relation , quia dant secundam perseitatem, dicuntur & sunt reuera subsistentiar: Ersto si formalitas abs

Iuta tribuat diuinae essentiae primam , erit reuera subsistentia, & nomine sit bsistetiae absistutae gaudebit: praesertim cum talis sorma ljtas , non solum tribuat diuinae naturae existentia: Perseitatem , sed etiam rationem principii quod respectu intelleci ionis,volitionis,cieationis,conteruationis , & aliarum operationum , quae conueniunt Deo secundum se , & ut prae-

124쪽

intelligitur relationibus & persenis: Si enim pro tali priori natura diuina non esset fibsi- stens subsistentia aliqua ab lutae, non posset esse nisi principium quo talium operationum , Cum actiones non sint nisi subsistentium. obiicies primo: Si Deus pro priori ad relationes sibsisteret, esset persena, cum personinihil aliud sit, quam sit bsistens in natura intellectuali : Sed hoc dici nequit, alias daretur

in Deo Personarum quaternitas, quod in Concilio Lateranensi damnatum fuit: Ergo nec

illud.

Respondeo distinguendo Maiorem: Si DNIis pro priori ad relationes stubsisteret, subsistentia personali S incommunicabili , estet

persona , concedo Maiorein . Si subsisteret subsistentia absoluta & incommunicabili, nego Maiorem . De ratione enim persenae est,quod sit subsistens in natura intellectuali incommu- laicabiliter Dices saltem erit semipersona , quia habebit unum ex requisitis ad rationem persenae,Rimirum stubsistentiam , seu perseitatem in existendo . Sed nego sequelam : Sicut enim ex Q quod equus participet rationem sormalis , qtiae est unum ex praedicatis essentialibus hominis , non potest dici semihomo, ita pariter licet Deus pro priori ad relationes gaudeat subsistentia . quae est unum ex requisitis ad rationem persenae, non tamen potest dici seriti-

persioRa. Ratio est, quia essentiae rerum coniistunt iii indivisibili,& se habent sicut nume-xi , qui ex additione vel detractione unitatis mutant Deciem. Vnde sublata differentia eo semiali & specifica, statim soluitur species, E α quam

125쪽

quamuis unum ex praedicatis essentialibus re

maneat.

Obijcies secundo . Natura diuina pro pri ri ad relationes, petit in tribus personis exist re: Ergo pro illo priori non extitit indepei denter ab alio ut sustentante, & per cons quens non subsistit subsistentia absoluta. Respondeo concesso Antecedenti, negando consequentiam; nam licet natura diuina petate se in tribus Personis , ratione suae infinitae fς-cunditatis , non tamen exigit esse in illis , rhtione indigentiae, & ut per se existat, clim hoc habeat ratione fui ; unde est in tribus Personis,

praecise ut terminantibus , non vero ut sustentantibus . Nec obstat quod diuina eslentia non possit existere sine relationibus , nam nec Omnipotentia Dei sine possibilitate creaturarum , nec intellectio diuina sine verbo potest existere, tamen nec creaturarum possibilitas requiritur ex indigentia , sed ex foecunditate omnipotentiae, nec verbi productio ex indi- entia , sed ex foecunditate diuinae intellectionis. . .

Obijcies tertio : In creatis personalitas reddit naturam independentem ab alio ut sustentante , & incommunicabilem alteri ut supposito : Ergo pariter in Deo personalitates seu subsistentiae relativae virumque praestant, subindeque ii ustra ponitur iubsistentia ab luta. Sed nego consequentiam & paritatem : nam in natura ςreat potest ab eadem forma praestari Quod pellectionis est, nempe independera ia a sustentante, & quod est incommunicabilitatis: In Deo autem quod est pellectionis non potest

praestari nisi ab essetitia , & incommunicabili-

126쪽

tas non potest oriri nisi a relationibus. Ex dictis colligitur, duo esse praecipua milis . nia subsistentiae absolutae, nimirum constitueroe naturam diuinam per se exi stentem . & independentem ab alio ut sitistentante , & reddere Deum , ut praeitateIlectum relationibus, &personis, principium quod creationis , conseruationis, & aliarum operationum ad extra , quae indiuiset fimi, & communes toti Trinitati , Deoque conueniunt secundum se considerato, Se ut Personis prohintelligitur . Licet autem Deitas praeintellecta personis, sit subsistens, & principium quod operationum ad extra ; non potest tamen esie principium generandi ut quod ad intra , quia ad hoc requiritur quod sit stubsistens incommunicabiIite , selisubsistentia relativa;c sim inter generans & genitum debeat esse realis dictinctio , quae Bori potest esse nisi per relationes , ut magiς C si a

bit ex dicendis Paragrapho sequenti.

S. IV.

Colli itur ex variis Conciliorum & Sarsectorum Patrum testimonijs: Dicitur enim in sexta Synodo Generali actione o. San- Huphia Trinitar numerabilis facta es persona. libui obsipentis. Athanasius serm. de Deipara sic ait : mum Deum in tribus subsissentirlτα dicamua, in quibus una sis substantia . CHrillus Alexandrinus diat. de Trinit. lib. I. 6 - E s ni i

127쪽

sent νη proprie 'bvir. Ambrosius in Symbo

Apost. c. 2. Crabolicum es , ut unum brum scucundum , nitatem substantia fateamWr , O Patrem, se Filium , Spiritum Mium iv μ q'em YM e subsistentia sentiamus. Demum Da uias enus lib. a. de fide cap-'. FILMae proDiomhςbet obsissentiam, praeter eam q- Γ ς- i of It tu. Ius . Tres bari sei , ids ςrex subsisten iae . Quae igitimonia adeo perspicua simi , It nullis effugio una nebulis valeant obsculari ... Neque obstat quod Patres ordinario subsistentiam sumant concrete , sic ut idem sit ac pers na; cum enim concretasti bstantiu non mul

tiplicentu pisi multipli to eo riti Η, ik li

gnificato , ex eo quod Patres & Concilia doceant in Deo dari tres subsistentias in concrinto , rCcitC Infertur, ex eorum mente dari ii Calubsistentias in absti acto, sicut ex tribu S Perio nis recte infer uritur tres pertinalitates. Addo quod sexta Synodus loquitur de subsis en-tijs , ut de formis aut veIuti formis, quibus San ibissima Trinitas contrittaetre dc nuΠTrintur,u uod Est loqui de subsistentiis in abstr icto. Eadem veritas triplici ratiose suaderi potest . Primi iam insinuata est , csim enim ad multiplicationem concreti substantilii, qualecti stippositum siue persona, requiratur multi plicatio io imae, S hoc nomen persona de sor-imali subsistentia 'a significer , si daretur Unica, tantum in Deo subsistentiq., sicut datur Unica . natura diuina, non magis posset dicit daxi tui Deo tres Personas , quam possint admitti in , Deo tres Dio, sed Omnino teneremur admitte -

. re

128쪽

De Masterῖο Syritanarῖ, . torre unicam per soliam iis Deo , sicut confitemur unum Deum, quod est funditias destruere my- serium Trinitatis. Consi matur & magis it Iustratur haec riditio: Non potest in Deo multiplicari persena , nisi etiam anu Itiplicetur personalitas, nam petionalitas est constitutiva persenae, sicut humanitas hominis: Sed personalitas non potest multiplicari, nisi etiam multiplicetur subsiastentia , quia multiplicato in seriori debet etiam multiplicari superius; subsistentia vero est quid su peritis ad peiso na litatEm . quae supra subsistentiam addit quod sit incommunicabilis , Se naturae intellectuali , ut constat ex hac definitione Pers nae a Boe: in tradita :

Terso na est rationalis natura indiuidua subf asia ἰ Ergo non potest multiplicari persina iii Diuinis, nisi subsistentia multiplicetur.' Secunda ratio a cum actiones non sint nitristi bs stentium , in Deo dentur non sol uni operationes essensat os & communes toti Tri Ditati , sed etiam ii otionales& propriae perso 'nis diuinis, ut generare & spirare; sicut datur in Deo, ut prauntellecto relationibus & perso-mis, stubsistentia absoluta . per qriam constituitur principium quod intellrgendi, volendi, creandi, & gubernandi Vniuersum; ita in Patre debet dari subsistentia relatiua , per quam constituatur in ratione prin ips j quod gere rationis;&alia in Filio, per quam Vna,cum Patre constituatur principium quod spirationis acti-uar; & altera in Spiritu Sancto, per quam con-stituatur terminus qui huiusni odi actionis ;quia sicut principium quod , ita & terminus qui actionisnotiona Iis, debet esse stibsistens ;

129쪽

scut enim actiones, ita passiones , aut quasi passiones, sunt subsistentium. Tereia ratio : Incommunicabilitas quam di- cunt Personae Diuinae , non est pura negatio , sed fundatur in al iquo positivo, ut Paragrapho secundo ostensum est: Sed illud non potest es se aliud quam subsistentia : Ergo in Person is Diuinis tres subsistentiae admittendae sunt. Minor probatur , quia si illud positiuum non esset subsistentia, se haberet per modi in adiacentis,& cum sit constitutivum personae in esse personali , Persona Diuina se haberet per modum adiacentis rei existenti, quod est absurdum, &accedit ad errorem Gilbexti Porretani, qui Diuinas Personas essentiae diuinae assistentes , . illaque veluti adiacentes esse fingebat. Vnde Sanctus Thomas hic quaest. O. art. 23. ait quod

nenire hypostasibus diuinis , sic ut 6νma subiecto si .existenti, sed feruns secum sua supposita: , in quanςum sunt ipse perso ου subsistenter. Addi potest quarta ratio desumpta en m serio Incarnationis , in duo unio humanitatis facta est primario ad substentiam persona lena Verbi Diuini non vero ad subsistentiam coni munem & absolutam , alioquin tres Persenae dicerentur Incarnatae . Sed de hoc in tractata de Incarnatione cap. 6. Obi jcies primo: D.Thomas qu. 9. de potent. art. s. ad I 3. ait quod natura diuina es feeundum fa subueni, sed e contra proprietates personales habent quod subsi ant ab essentia . Em go censet Personas Diuinas non deserre secum subsistentias relativas , sed subsistere per stib

sentiam .bsolutari ectentiae , quae in illis im

130쪽

oluditur,& a relationibus diuinis diuersimode modificatur. Ratio etiam videtur fauere huiusententiae , cum enim in ratione persenae duo tantum importentur, nimirum subsistere inco- municabiliter, primum tribui potest Personis

Diuinis a subsistent ab luta in illis inclusa ,

alterum Vero a relationibus,quae ratiΘne opposit i pnis relativae qua gaudent, fundant distinctionem & incommunicabilitatem in Persenis

Diuiuis-Et ita sit perfluum videttir, praeter subsistentiam absolutam tres relativas in Per nis Diuinis admittere ; ci im subsistentia absc- Iuta ; ut tribus relationibus modificata , possiepraestare totum id quod ad rationem, & conmilitutio em Personae Diuiuae reqtairitar.

Ad testimonium D. .respondeo quod quis do dicit proprietates persenales habere quoa subsistant ab essentia , non loquitur de submie-tia, ut dicit perseitatem in mira unicabi litatis, sed de subsisteotia ut dicit perseitatem indepe- dentiae ab alio ut sustentante ς cum enim subtanentiae sub hac ratio ne sit maxima persectio sprouenit a diuina essentia , non vero a relatio- rubus,quae ratione sui persectionem no dicunt.

In eodem sensu in te i ligendu vest D. Aug. dum ait de Trin. c. s. 6mnis res ad seipsam subsistita quanti magis Deus. Loquitur enim ibi de stib- sistentia , ut dicit perseitatem independentiae ab alio ut sustentante, quae absoluta est, &dicitur ad se, non vero ad aliud. Ad rationem vero patet responsio ex supra dictis,ostendimus enim non posse multiplicari Persenas Diuinas , nisi multiplicentur subsistentiari, subindeque non sufficere ad constitMionem de multiplicationem Diumarum