Manuale thomistarum, seu Breuis theologiæ cursus, in gratiam & commodum studentium editus, ab adm. reu. patre F. Io. Baptista Gonet Riterrensi, Ordinis ff. praedicatorum, ... Tomus primus sextus

발행: 1681년

분량: 514페이지

출처: archive.org

분류: 철학

271쪽

α Ds Trinnatussarum operationum, ratione quarum Angelus est successive in diuersis locis : Unde sicut numerum componunt unitates, non quidem a isolute consideratae, sed una in habitudine ad aliam, sic etiam motum discrotum componunt operatrones diuersae, non ab litte sumpta,sed prout una dicit ordinem ad aliam.

S. II.

Dico secundo Angelum posse moueri mo-

indiscreto , ad loca a istantia, transeundo de λvno extremo ad aliud , sine medio. Est con tra Scortina, SuareZ, Molinam, Valentiam, &alms recentiores, dicentes transitum illum Diomistarum ab uno extremo in aliud impe transito medio, statim ut menti sese offert, iudicari impossibilem . Verum seuere in illos animaduertit VasqueZ disputatione I96. CaP.3. Vbi ait: Recentiorer illos de rebus Dir uatib a fere in omnibus instar rerum corpor 'lium philosophari s illi que necessarium esse sensibilia relinqἈere , O altiorem modum spiritualia contemplandi inuestigare. Et certe S. Thomas qui de Angelis angelice scripsit, quo nemo nec prolundius nec subtilius , eorum naturam , motus ac operatione S penetrauit, aperte docet nostram conclusionem hic art. 2.& in I dist. 3 7.quaest. art. z. & ibidem ad Anmbaldum quaest. 1. art. I. ad 4. & quod- lib. r. art. s. ubi sic discurrit: VMia corpus e se in loco sicut contendium ab eo , ideo oportet quod in mouendo senuatur loci condiatonem , νο

272쪽

. scilicet pertranseat media prius quam ed extrema loci perueniat. Sed cum Augetur sit in . loco per contactum virtutis , non fucditur loco, ut contentus ab eo , fed magis continer locum suum , virtute superminens in locos unde non habet necesse υt sequatvr in suo motu conditio

cet se per contactum virtutis huic loco O illi ,

o si xuit absque media. Potest insuper probari conclusio dupllici

ratione, quam locis citatis infirmat S.Doctor. . Prima est: Angelus est in loco per operationem , siue per applicationem liberam suae virtutis ad locum . Ergo potest moueri mo- tu discreto de uno loco ad alterum extremum, sine transitu per medium . Consequentia probatur , quia sicut ex eo quod Angelus est in loco per applicationem liberam suae virtutis ad locum, liberum i Ili est, applicare toti loco sibi adaequato siliam virtutem, vel δε-lum parti jnadaequatae; ita propter eandem rationem , potest libere applicare eandem virtutem partibus extrzmis alicuius spatij, non applicando eam, siue non perando in intermediis: in quo casu constat quod movebitur de extremo ad extremum , sine transitu per medium. Secunda est et Ideo corpus non potest molieri de extrema parte alicuius ad asiam partem extremam, sine transitu per medium,quia cum sit in loco per commensurationem ad ipsum , & tanquam illi sibditum , ex eo quod continetur ab illo, debet sequi in suo motu leges ipsius . Atqui Angelus non ita existit in laco , sed ut continens & superior illo, atque

273쪽

1, 8 Tramatur . adeo ab eo independens: Ergo de uno extreano ad aliud potest moueri , non transeundo lper medium. NConfirmatur: Ideo corpus Christi potest desinere esse in media parte hostiae consecrata si illa corrumpatur remanendo in extre- smis partibus,quia est ibi modo eleuato,quamuis supernaturali: Sed Angelus existit in lo- - co, modo essendi eleuato, quamuis naturali: Ergo potest existere in partibus extremis ali-- cuius spatij,non existencio in intermedijs,sii indeqAe moueri discrete de una ad aliam,non

transeundo pe i medium.

Aduertendum tamen est, quod si Angelus se mouendo ab uno loco in alium, velit portare aliquod corpus, V. g. lapidem, ligni m,Vel quid simile , necesse est quod motus eius sit continuus, sibindeque non potest transire de

uno extremo in aliud , impertransito medio; quia res illae, cum sint corporeae, & in loco percontamina quantitatiuum existant, non possunt moueri, nisi moueantur motu continuo , & per commensurationem suarum par.

tium ad partes loci. Obijcies primo: Angelus non potest tran-fire de futuro in praeteritum, nisi per prae sens: Ergo nec de uno extremo in aliud, nisi per medium ; ordo enim inter partes spatii, non minus videtur essentialis, quam inter ipartes temporis. 'Resηondeo: concesso Antecedente, negam do cons si 'ntiam , x paritatem : Ratio discriminis est, quia Angelus non potest ratione sitae durationis tangere partes futuras temporis, antequam existant; hoc enim est

274쪽

proprium aeternitatis, quae non selum praesentia , sed etiam futura & piater ita sinu i fovastissimo complectitur , ut in 'radiatu de scientia Dei declarauimus: partes autem extremas i patij, quia de facto existunt,cum sint permanentes, potest Angebas tangere, non

an endo intermedias

Dices, ordo partibus huius Vr,mersi praefixus, consistit in eo quod nulla creatura possit

rc in ulteriorem sene priori contingere ; Ergo cum Angelus non postit praetermitere, veliniuertere ordinem partibus huius Via uersi praefixum , non poterit partes extremas spatij

tangere, non tangendo intermedias

Responceo negando Antecedens, nam ut optime ait Caietanus, ordo sit talis praehxus

a Deo partibus V niuersi materialibus, consistit in co quod ignis sit sursutia,terra deorsiim, aer & aqua inter utrumque medient, &c. Vnde hunc ordinem non potest Angelus in- uertere , faciendo quod , mim elementum lociam alterius occupet , vel quod grauia stir-siim , & leuia deorsum ter dant. Ille tamen Ordo non exigit , quod An eius prius tangat partes intermedias spatii , quam eXtrema ;imo potius, ratione suae immaterialitatis spiritualitatis, a tali lepe , cui Creaturae corporeae subiectae sunt, immunis ist. Obij cies secundo: si Aingestis posset moueri de uno extremo in aliud , impertransito medio non haberet limitatam suae petiuitatis sphaeram; posset enim ultra illam operari, saltem in casu quo distantia locorum iner quae

esset motus discretus Angeli, superaret latitudinem sphaerae activitatis sitae. Pror,

275쪽

2 o Tractatu r VII.

Propter hoc argumentum aliqui existimant, An clum non posse moueri de uno extremo in aliud , impertansito medio , quando extrema n hia sunt intra sphaeram suae activitatis . Sed probabilius videtur, illum posse moneri , in pertransito medio ad quamcumque commensurationem loci , quantumcumque distantis. Vnde ad argiimentum negatur se quela Maioris , ut enim Angelus non haberet limitatam suae activitatis syhaeram , deberet manendo in loco in duo est , & consequenter operando circa illud,simul operari in al io lo. co, quantumcumque distanti; quod tamen in nostra sententia praestare non potest. dicimus enim. , quod quando Angelus mouetur motu discreto, necesse est quod desinat existere in termino a quo, & in eo operari , Utal ium locum acquirat, & perueniat ad termi

num ad quem. . ι . :

Dico tertio, motum Angelicum, siue continuum, siue discre una , non posse fieri in i stanti. Prima pars probatur ratione a priori: NuIIum successivum fieri potest in instanti: Sed motus continuus Angeli, silccessivus est, cum inrali motu Angelus prius applicet suam virtutem uni parti spati), deinde alteri,prius que se retrahat ab una parte spatij, quam alteram contingat: Ergo motus continuus Am

geli non potest fieri in instanti.

276쪽

De Anget . Confirmatur : Angelus motu continuo ir nsiens eo uno loco in alium, tangit omnia loca intermedia : Sed non potest Angelus descendens v.g.a coelo in terram, omnia loca intermedia unico instan i contingeres alias Gmul contingeret plura loca naturali sitae virtuti adaequata , & simul esset in coelo , & in aere intermedio, quod est impossibile, ut docet Damascenustio. a. fidei cap. q. Ergo non potest Angelus moueri in instanei motu continuo. Hae duae rationes idem probant de motu discreto , nam etiam motus aiscretus successi-uAs est, elim importet duas operationes Angeli sibi silccedentes, unam circa locum quem dere' inquit,& aliam circa locum quem acquirit:Ro enim per hoc intelligitur moueri,quod incipiat occupare totum locum sequentem,ita ut operatio per quam est in loco quem dere- linquit, ad motum noli pertineat: nam si Angelus de nouo crearetur , dum inciperet esse an loco , non diceretur moueri localiter propter hoc solum , quia non relinqueret termia Rum a quo; & generaliter omnis motus pro

prie sumptus, constat duobus terminis positi-uis,per hoc enim differt a simplici mutatione, qtia subiectum transit a simplici negatione ad

formam.

Praeterea, si Angelus unico instanti posset

duo corpora motu culcreto contingere, posset

in unico instanti iis duplici loco sibi adaequato existere: supponimus enim quod libet corpus siccessive contactum ab Angelo, esse locum adaequatum illius. Obi jcies primo: Motus localis Angeli cψω .

277쪽

sstit in acquisitione unius loci, Se derelictione alterius: Sed Angelus in unico instanti l potest .acquirere unum locum , & deserere alium : prgo motus localis Angeli potest fieri in instanti. Maior patet, Minor proba tur . Quando aliquid in instanti acquiritur, aliud ei oppositum & incompossibile , derelinquitur in eodem instanti; nam in eodem in- istanti quo forma est in materia , tollitur eius priuatio ; & in eodem instanti quo aer illuminatur, tenebrae expelluntur: Sed terminus ad

quem motus discreti Angeli in instanti acquiritur: Ergo terminus a quo i psi oppositus, in eodem instanti deseritur ue subindeque in unico instanti Angelus acquirit unum locum , de deserit alium, quod est moueri localiter. Respondeo negando Minorem , de ad eius probationem distinguo Maiorem : Quando aliquid acquiritur in instanti, &α per simplicem mutationem,quae est a termino a quo priuati io, aut negativo, concedo Maiorem. Quando acquiritur permitum proprium , qui est ab uno termino positivo ad alium positiuum , nego Antecedens. Nam ad tollendam negationem au piluasonem , sufficit positio sormae , ad tollendum vero contrarium , aut Vim

cendam latitudinem & distantiam quae est inter duos terminos positivos, requiritur tempus. Vnde quia generatio Je illuminatio sunt smnlices m itiones, eodem momento quo soc- est in matriTa ,tollitur eius priuatio, de e dem instanti quo aer illumina tir , tenebrae expelluntur. E contra Vero quia motu oca'-lis Andeli , siue continuus,siue discretus , est t Q Droprius, procodens a termino & oco Po

278쪽

itum, & non simplex mutatio, repugnat quod in eodem instanti lina uiritur terminus ad quem , deseratur erminus a quo , Vel econtra , sed ab hoc requiruntur ad minus duo instantia non quidem temporis nostri, quae non possunt sibi immediate succedere , sed temporis Angelici &discreti, quorum priori mensuranti existentiam Angeli in termino a quo ue correspondet pars nostri temporis; posteriori vero quod mensiurat acquisitionem termini ad quem, correspondet instans.

Ob hcies secundo : Angelus non mouetur loca liter, dum est in term no a quo, cum non

mutet locum, quandiu in illo existit: Ergo so, tum quando est in termino ad quem : sed est in termino ad quem in instanti: Ergo moti tur in instanti. Respondeo distinguendo Antecedens: Angelus cum est in termino a quo non mouetur localiter, complete & terminatiue , concedo Antecedens. Non mouetur localiter, incomplete & initiatiue, nego Antecedens. Habet enim Angelus tunc unam sui motus partem initiatiuam, & dispositivam ad aliam ; ad quod non requiritur suod in eo iAstanti mutet locum, sed sudicit quod ei competat existentia in termino a quo, cum ordine ad Praesentiam in termino ad quem , immediate acquirendam . Sicut orario, quae est quaedam quantitas discreta, dicitur incipere in prola tione erimae syllabar, Ut dicentis ordinem ad aliam immediate sequentem. Ex dictis de motu Angelico intelliges mNiram & piorsus stupendam esse Angeloxum

279쪽

2 Tranatur VII. celeritatem , illamque omnium corporum v locitatem incomparabiliter excedere : potest enim Angelus motu continuo . intra breuein temporis morulam, longum spatimia peragra-xe, & motu dissere o, in duobus instantibus,ab uno loco in alium quantum cumque distantem se trans serre, non transeundo per medium, Vt. ex supra dictic constat . Unde scriptura ad hanc velocitatem declarandam , dicit eos in momento operari, nam Sapien a s habetur . quod uno temporis momento Angelus omnia

AEgyptiorum primogenita interfecit . Et Cyri lius Alexandrinus , in commenta ijs in Habacuc, docet illum Angeli manibus in puncto temporis in foveam leonum, ubi erat Daniel, delatum sitisse, ve ei prandium afferret, quod .

sacer tegius innuere videtur , dum ait: : rehendit eum Augelus Domini in verrice eius

portauit eum capillocvlair fui, positi quo e miu abiiqne su er lacum , in impetu spiritus

Simillier SS Patres hanc Angelorum celerit rem ita exagerant, ut dicant eos esse ubique,& in momento otum orbem peragrare. Omnis Dirisui aut est cinquit Tertul lianus hoc

Angeli O Dae monex : igitur momento υbique suu . Et Gregorius Naaianaenus orat. 3 q. ioca omnia per Irsin simnibus impigre adsunt, rum ob miuister. promptitudinem , pum ob nα- ι rurae leuitatem . Item Chrysologus serin o.

cum tenuis natura earnem nesciat , orbem torum temporis tranfla in momento . Denasti in

Dyonisius de coelesti hiei archia cap. vltimo r Pennatoi in uita san forum Angelorum pedes Thetoriasin xit: penna enim declaraς mise

m d cere valentem celeritatem '

280쪽

Si autem quaeras , in quo c0nsistat potentis loco motiua Angeli , perquam tam promptet& eeleriter mouetur ρ Respondebo illam non distin ut ab intellectit & voluntate illsus,sed esse ipsisni intellechim practicum Angeli, quatenus per actima imperii , formaliter immanentem , & virtualiter transeuntem , ad extra operatur . Unde Aristotele, 22. meta- physic. i textu o. dicit intelligentias mouere coelos, ut desiderantes & intelligentes. Et D Thomas opusc. 1 r. art. 3. sic ait: Angeli Mouent caelos cohiceptiine fui intellectus es' eaci . Ratio etiam id suadet: cum enim in

substantia simplici & pure intellectuali Inon possint dari nisi potentiae pure spirituales,q aesunt tant tim duae, intellectus scilicet & v luntas , quidquid agit vel ad intra vel ad extra, hoc totum mediantibus illis potentijs . subindeque per aetiim imperij elicitum ab

intellectu, ut moto & applicato a voluntate, operari debet . In hoc tamen differi ira .peritiin Angeli ab imperio Dei, quod primum est limitatae & sinitor virtutis , habetque determinatam suae activitatis sphaeram ἰ, diu L num vero est infinitae virtutis S efficaciae, &se extendit non solum ad ea quae sunt sed etiam ad ea quae non sunt, ut ait Apostolus ad Roman. q. Si rursus inquiras , quae sit mensura esse Angeli& operationum eius 3 Respondebo esse Angeli mensurari artio; non potest enim mensurari tempore, quod est mensura rerum corruptibilium, nec aeternitate, quae est me sura rei omnino immutabilis: Ergo debet menstriari aevo, quod est mensura rei, quae

SEARCH

MENU NAVIGATION