Manuale thomistarum, seu Breuis theologiæ cursus, in gratiam & commodum studentium editus, ab adm. reu. patre F. Io. Baptista Gonet Riterrensi, Ordinis ff. praedicatorum, ... Tomus primus sextus

291쪽

Nasuis, Uri. turrie ea cognitione quam habuerunt Angelie quo saeti sint, seu in primo instanti suae

creationis, & quae fuit communis omnibus Angelis ante lapsum malorum : Sed Angeli non habuerunt cognitionem supernaturalem creaturarum in verbo , primo instanti suae creationis, cpim non fuerint in sua creatione beati,ut infra ostendemus; nec illa fuit com- munis Angelis bonas & malis, ut constat - Ergo Augustinus ibi non loquitur de cognibtione supernaturali creaturarii in in verbo per visionem beatificam Nec obstat quod illam appellet cognitionem in Verbo , ut enim docet D.Thomas infra qu. 62. art. I. ad 3. etiam cognitione natui ali cognostit Angelus res in verbo, licet imperfecto. Potest insuper probari assertio duplici ratione D. Thonaar hic quaest. s s. art. 2. Prima sic potest breuiter.& clare proponi: Idem ordo constituendus est seruata tamen pr portiope inter substantias spirituales,qui se tratur inter corporeas: At iiij in corporibus coelestibus habent totam sua in persectionern ab initio , per formam inamissibilem ; secus xero sublimaria , quae silccessue diuersas sor- as recipiunt, & de una in aliam transnutantur Ergo similiter substantiae intelleo uales , ut animae rationales, successive recipiunt diuersas formas seti species intelligibiles , stiperiores vero, scilicet Angeli, a primo iinuanti duae creationis, speciebus & in formis intelligibilibus instructi sunt. Unde inli- bro de causis propositione decima sic dicitia' :

Conax malax ; Intellectus angelicus, cx in

292쪽

fit medius inter diuinum re humanum, in dio modo inter utrumque se habere debet, quantum ad species intelligibiles ; unde non debet esse tam perfectus,sicut diuiniis, qui ad intelligendum nulla alia specie iudiget,quam, propria sitbstantia; nec tam imperfectiis, si- cui humanus, qui est de se pura potentia . - Vocatur tabula rasa , capax omnium specie- rum ; sed habere debet rerum omnium sp

cies , distinctas quidem , sed congenitas , seu inditas & infusas a Deo, a primo instanti silari creationis. ii Secunda ratio Diu i T homae probat specia. Iiter Angelum non posse desiimere species a

enim pure immaterialis , & quae omnino a corpore absoluta est , ita ut numquam ipsi vniatur nec possit uniri tanquam forma, non habet species a rebus corporalibus : Atqui

Rngelus ita se habet i Ereto non desumit sp cies a rebus corporalibus & sensibilibus, sed li eas habet a Deo per infusionem . Maior pro- batur, tum quia modus operationis propriae alicuius rei proportion a liter respondet mo-i do sibilantiae & naturae illius : Ergo opera- poralibus, &speeiebus ab illis acceptis de- pendere. Tum etiam, quia ratio cur anima lt nostra viaiatur corpori tanquam sorma est ut lspecies a rebus corporeis accipiat, quibus med ijs pq sit intelligere : Ergo substantia suae omnino a corpore abseluta est, & quae illi non potest uniri tanquam forma , non re-

293쪽

ass. Trainatus VII. Nec valet si dicas cum Scoto, hanς rati nem probare quidem, Angelum non accipere species a rebus corporalibus , ministerio sei suum, sicut eas accipit anima nostra ; non demonstrare tamen, quod eas non accipiat a rebus iensibilibus , & corporalibus, ut ab obie- ctis . Noli valet inquam haec responsio nam' res insersoris ordinis nequeunt perficere per modum obiecti rem ordinis superioris ; quia quod sic perficitur , pendet ab eo a quo perficitur . clim istud se habeat ut cansa sol malis res pedia illius: Ergo cum Angelus sit sup rioris ordinis ad res corporales & sensibiles, nequit ab illis etiam ut ab obiectis perfici.

Vnde S Thomas a. contra Gent. cap. 96. Ner- fectio naturae superiorix non Zependet α nsitura inferiori, pei sectio autem subsantiae separa- Τα , cismsit in ellectualii , es in intelligendi εearum iritur intelligere nou dependet E rebur sensibi ibus se quod ab eis cognitionem accipiat. Quod si dicas animam rationalem esse imma terialem S consequenter. sit perioris ordinis

ad corporalia & sensibilia, & nihilominus ab illis suam perfectionem intellectualem accipere: Respondetur quod quamuis anima rationalis sit substantialiter ordinis superiolis utpote intellectualis, tamen quatenus est for ma corporis , pertinet quoda inmodo ad ordianem sensibilium ; imo & ipsa sensibilia, dum animam perficiunt, intrant quodammodo ni dinem ipsius, quia non eam perficiunt, nisi prout subsimi lumini intellectiis agentis, &print elucent in phantasmate,qtiod est supremum infimi ordinis sensibilis , attingens insimum supremi naturae intellectualis ,

294쪽

Ex his intelliges , Angelum non posse . etiam supernaturali er, intelligere per species a rebus corporeis & materialibus acceptas ; quia si a liquid corporeum & materialet non possit de lege ordiniria actuare & perfi-

poterit devia extraordinaria & de potcntia absoluta. Ratio est , quia id quod aebiat M perficit aliud , se habet per modum cauta sermalis respectit illius, cum a 'uare & perficere sit proprium forme,sicut actuari & per fici est proprium materiae: Sed causa sormalis, cum aliter non causet ,quam per sui communicationem , nihiI potest praestare su permatura liter , quam id quod facit naturaliter , ut communiten docent nostri Thom istari aseserentes in eausis formalibus non esse distii etionem potentiae ordinariae & extraordin etiar : Ergo si aliquid corporeum & materiale non possit de Iege ordinariae actuare & pers

cere id quod est pure sipirituale, id non pote-

tia ab soluta : v. g. quia albedo non potest de potentia Dei ordinaria perficere Angelum . id etiam non potest de potentia absoluta Hanc rationem si penetrasset AuthorTheo- Iogiae mentis & cordis, eum non despexisset, . nec admoruni frigida appellasset, nec dixiDi set doctrinam illam de causa sormali non esu. se ad rem ; qilia Angelus cinquit non acquireret species illas ut causa sormalis , sed essiciens , producendo illas virtute diuina: quae ratio sane frigidi s lima est S, etsi enim Angelus ad eariun acquisitionem essective concurre'

295쪽

aso T ractatus VII.

ret, it laetamen perficerent & actuarent in. tellectum eius, subindeque se haberent admodum cauis formalis respectu illius, sicque aliquid corporeum & materiale , in genere causae formalis, perficeret aliquid pure spirituale , quod de absolitia Dei potentia fieri i

Dices quamuis species desumpta ξ rebus torporeis sit materialis, potest tamen Deus ipsam depurare ab omnibus conditionibus materiai; bus ,& sc depuratam immittere in intellestum Angeli: Ergo ide potentia Dei absoluta, potest Angelus intelligere per spe Wies in rebus corporeis acceptas. Sed nego consequentiam, intellectus coim Zngeli in tali casu speciem illam non reciperet immediate ab ipsis obiecto , sed a Deo uevnde perinde se haberet in receptione illius, ac si nullo modo esci desumpta a tali obiecto , sed a solo Deo producta . Vel secundo responderi potest , talem speciem , etiam sic depuratam a conditionibus materialibus , ais huc dicere habitudinem siue dependentiam ab obiecto corporeo a quo esset desumpta ,V pote sibi essentia lena , sicque remanere adhuc corpoream; sibindeque nec in illo casi posse Angelum illam diuinitus recipere ; alioquin id quod est corporeum & materiale, amiaret

& perficeret id quod est pure spirituale. Obijcies primo, si species Angelorum L fsent infusae a Deo, & non a rebus acceptae , essent supernaturales, quod enim a Deo in-

funditur, & ab illo solo fieri potest , est supernaturale. si

Respondeo,negando sequelam maioris ,

296쪽

De Antelis. π ei in enim species non infundantur Angelis a Deo ut authore su pernatura i i, sed a Deo vel operante iuxta naturalem eapacitatem Ange - li; sicut anima rationalis creatur & infundi tur ab illo, quando materia est disposita, non sunt,nec dici debent supernaturales. Obijcies secundo , absti ahere species a rebus sensibilibus est aliqua perses io conu

niens animae rationali : Ergo non debet denegari intellectui angelico,qui persectior est

humano. Respondeo, concesso Antecedenti , negan 'do zon1equentiam: sic re enim licet intelligere per dis ursu n sit aliqua perfectio intelle-cttis humani , tamen quia est sollini persectio secundum quid , habens admixtam impersectionem, intellectui angelico non cura uenit , ut infra dicemus; ita pariter,quia habere vim educendi species ex rebus sensibilibus , non dicit perfectionem simpliciter, sied tantum secundum quid , cum tu inponat imperfectionem potent ia litatis de inferioritatis in gradu intellemiali , non debet reperiri in Angelis. Dices, natura intellectui a quae potest seipsam reducere in acrum ex pi 'pri)s principijs, persectior est ea quar id non potest : Atqui natura humana,ratione intellectus agentis , potest sieipsam reducere in acturri intelligendi, acquirendo species: Ergo si natura

angelica id non possit , homo erit persectioris

naturae, quam Angelus. Resipondeo maiorem non esse viai rei si liter Veram, nam Ut do

cet D. Thomas I et q. .art. s. ad 1. natura rila

quae bonum nobilius consequitur , etiam si id

fiat cum exteriori auxilio , persectior est , α

297쪽

nobilior illa quae bonum imperfectius conseqquitur ex seipia: homo enim est nobilior bri tis , etsi non possit acquirere propriam perfectionem & beatitudinem, nisi cum auxilio

externo Dei.

Qnarres primo, an Anzelus possit recipere species a rebus spiritualibus, puta ab alias Angeli λ Responaeo negatiue, ut enim Vnus Angelus Produceret species intelligibiles iri intellectu alterius, leberet illabi menti illius: sed hoc repugnat, ut ostendemus infra, cito agemus de illuminatione Anaelorum: Ergo

& illud . Maior probatur , cum huiusmodi species , utpote spirituales , non possent dii'sundi per medium; deberet Angelus imme diate immediatione suppositi illas produc re intra intellectum alteritis , subindeque intra illum constitui praesens, in ratione causis huiusmodi speciemin ρ Sed hoc est illabi intra terminos i psius: Ergo ut unus Angelus produceret species intelligibiles in intelle-.ctu alterius, deberet illabi menti illius. Quaeres secundo, virum species intelligibuus Amseli possint dici, & sint reuera eius proprietates 3 Respondeo illas posse dici eius proprietates largo modo,inquantum s intformae illi connaturales, & hoc ex triplici capite . Primo quidem, quia sunt debitae Angelo; camenim ille sit persectissim s inter

creaturas intellectuales, exigit con naturaliter esse in acta primo completo ad intelligendum , & ad cognoscendas cunctas rerum. naturas ad ordinem Vniuersi pertinentes. Semeundo , quia Angeli tales species simu l curistia natura in initanti creationis receperunt

298쪽

. De Angelis. sis auxta quem modum, rustitia originalis , si

Adam non peccasset, fuisset con natura lis posteris , quia illi cum ea nati fuissent. Tertio species intelligibiles dicuntur connaturales Angelo propter potentiam & aptitudinem l assiuana naturam, quam ad illas habet intelectus angelicus, quo pacto receptio lucis dicitur connaturalis dia pharao, & motus cinio. Vnde si Angelus produceretur sine specie. bus, vel si auserentur species ei a Deo insulae, Pateretur aliquam violentiam ; quia illud ducitur violentum quod est contra inclinatio

nem principi, ad nil , vel passivi ; licet enim

causa sectilida ad Dei concursium , & colpus ad animam, non habeant inclinationem acti-uam, sed tantium passiuam; nihilominus si talis concurs is denegaretur causae debite applicatae , de habenti viuinein com0letam de Proportionali tam ad aliquem effectum producendum , de si corpori ultimo organizato anima non infunderetur, paterentur aliquam violentiam. Non possunt tamen dici, nec reuera sunt, species intelligibiles Angelorum mentibus inditae, verae Sc strictae proprietates illo im :proprietates enim strictae.& rigorosae debent esse determinatae ab intrinseco , de non sollim ab extrinseco 3c invariabiliter ab ementia procedere seu dimanare : sed species intelligibiles Angelorum mentibus inditae neutrum habent O natura enim anqelica ex se &ab intrinseco non est determinata ad habendas has species potius quam alias , scd hoc Colum ab extrinsca Sc libera Dei vo- pendet set luntate; quare si decreuissec condere aliud

299쪽

16 Tractatres VII. Vniuersum, constans ex alijs speciebus&ge- neribus resum , Angeli non habui sient eas quas modo habent species, sed omnino diuersas; unde D Thomas hic qu.s6.art. 2.ad AE ait:

Si Dou ς Et facere plures naturas rinrtim, plures ρecios intelligibilex mentibus an

elicii impressi et : Ergo species intelligD biles non simi verte &strictae proprietates naturae angelicae, quamuis illi sint connatu- Tales triplici titulo iam explicato. Nec valet si dicas, naturam Angeli esse determinatam ad habendas species rerum naturalium , sipposito quod illae existant , & hoc sussicere, ut dicantur verae & strictae propri tates illius. Materia enim sublunaris, hoc ipso quod est a Deo creata, habet naturalem ἡeterminationem ad habendam aliquam λύ- mam; nihilominus hoc non sussicit, ad hoc vitalis forma , vere ab ea dimanet per modum proprictatis: Ergo quamuis natura angelica habeat praedictam determinationem ad species, illa tamen non sussicit, ut sint vera; deri orosae eius proprietates. Maxime quia intellectus Angeli est determinatus ad haben- das species rerum naturalium, supposito quod existant, ex eo quod est ex se pura potentia , quae naturaliter exigit actuari ab intelligibili in actu; unde comparatur ad species per mo-ηum tantum priucipii passivi & potentialis, non autem vi lo modo per modum principuaesiui, quod tamen requiritur ad passionum resultantiam, ut docetur in Philosuplua. Alia ratio in fauorem nostrae sententiae ex dictis Paragrapho praecedenti desumi potest: Angelu, enim, ut ibi 'stendimus, non cogitu

scit

300쪽

scit per Iliam substantiam alia a se: Sed hoci erit falsum , si species eius intelligibiles sint

verae & rigoiosae illius proprietates: Ergo&c. Minor probatur: qui compraehendit albquam essentiam, in ea cognoscit omnes eius' proprietates, subindeque si speci sintelligibile, Angeli sint verae & rigoros, eius proprietates, Angelus compraehendendo sitam eGsentiam illas omnes clare &distinete cogno- scet: Sed repugnat cognosci ex vi cogniti . nis essentiae tales species, & non cognosci obiecta per illas repraesentata , cum species intelligibiles sumant speciem &'distinctionemi ex . ieci is quae repraesentavi: Ergo si species intelligibiles Angeli, sint verae Srrigorosis illius proprietates, falsum erit Quod Angelus non cognoscat alia a se per suam iiibstantiam. Nec valet responsio cuiusdam recentioris Thomistae, dicentis compraehensa essentia non debere cognosci proprietates respectritas , Sc dicentes ordinem ad aliquid extrinsecum , quales sunt sipecies intelligibiles; sed duntaxat proprietates absolutas, & independentes a quocumque extrinseco. Si enim vera esset haec responsio , sequeretur Angelum posis

comprehendere animam rationalem, non cognitis eius potentus , intellectu scilicet &voluntate; quia licet dimanent ab anima tan-Juam eius proprietates naturales, nihilominusicunt ordinem ad aliquid extrinsecum a quo spectui cantur Item posset coguosci, imo &comprehendi essentia diuina , non cognitis relationibus & attributiς, saltem omnibus; quia relationes sium puri respectiis ad termi