장음표시 사용
281쪽
licet sit invariabilis secundum esse , admittieramen variationem secundum operationes zAngelus vero, licet sit immutabilis secui dum esse substantiale, compatitur tamen se cum mutabilitatem , quantum ad locum, re quaariim ad diuersas cognitiones & affecti0Me , quas potest exercere veI non exercere. quando voluerita Q antum vero ad operationes Angel rum , aliquae men surantur aeternitate participata, aliae artio , aliae tempore discreto , aliae 'cemum tempore continuo. Nam visio beatifica, qua Angeli beati gaudent, mensurantur aterni ate participata , ut in Tractatu de viasone beatifica declarauimus . Cognitio naturalis qua se cognoscunt, & amor quo nati Taliter se amant , men surantur aeuo , quia i cet huiusmodi operationes in se sint indefectibi les & incorruptibiles , compatiantur tamen aliquam mutabilitatem ex parte subiecti in quo sunt , & aliarum operationum illivadiunctarum . Cognitio vero & amor , quia bux Angeli cognoscunt & amant alias res e tra se , & operationes illo; in ad extra , sea
virtualiter transeuntes mei, sitrantur tempore
continuae. Dicimi autem tempus discretum, eo quod sicut ex multis ynitatibus conflatur numerus, qui est quantitas discreta ; ita ex multis actionibus Angelorum sibi succedentibus , vel potius ex durationibus illarum , consurgit mensura quaedam operationum Angeli, quam vocamus tempus discretum: tem
pus quidem , quia est duratio habens prius &Posterius, quod Pi optauim est temporis; dis
282쪽
cretum Verd,quia illae actiones ex quibus con siluit, succedunt sibi, non continue, sed dis
crete, sicut in numero Vnitates. . L
CAPUT VII. - Pe speciebus quibus Angeli intelligunς.
F Xplicatis his quae ad stubstantiam Angeli
as pertinent, consideratam tam in ordin. ad se, quam per respectum ad alia , exponen- ida sunt ea quae spectant ad eius cognitionem , quae sint praecipue tria, nempe, medium illius , seu species pen quas intelligit, res senobiecta quae ab illa attinguntur , & modus ruo illa fit . De primo agemus in hoc capite,
e secundo & tertio in sequentibuK
Angelus alia a se intelligit per specia=n aceta dentalem , seipsum per propriam substantiam , gerentem vices speciei imiressae , sed
Probatur prima pars: Species ime ilig i bulis qua aliquod obiectum cognoscitur , debet illud perfecte repraesentare , cum sit illius similitudo formalis, ut docent Philosephi in: ilibris de anima: . Sed substantia Angeli non potest alia a se persecte repraesentare: Ergo non potest gerere vices speciei intelligibilis in cognitione aliorum ase, subindeque ad il-L
283쪽
. 149 Tranitu, VLI. la cognoscenda Angelus indiget speciei a cidentali N superaddita eius substantiae. Ma-ior patet , Minor probatur. Vna res non potest repra sentare aliam perfecte , nisi vel ratione conuenientiae & similitudinis cum illa vel ratione causa litatis : Sed Angeli substantia neutro modo potest alia a se repre iei lare , non enim habet sormalem conuenientiam & similitudinem cum tot entibus a quibus tantopere dissimilis est; nec est illorum causa, Vt patet, cum multa ex illis solum per
creationem fier i possinti Ergo substantia A geli non potest alia a se persecte repraesent re; & in hoc differt ab essentia Dei, quae climres Omnes creatas Sc creabiles, secundum proprias earum differentias causaliter , &eminenter contineat, perfectissimo modo illas repraesentat: unde , ut ait S. Doctor hic quaest. 1 art. i. ad 3. Deus ter essentiam
suam , ab et propriam cognitionem de rebus om
. Secunda pars asserens, Angelum cognoscere seipsum per suam substantiam tanquam speciem impressam, sic suadetur. Vt obie- Gum munus formae seu speciei intelligibilis praestet, tres requiruntur & susiciunt condutiones: prima est , quod seipso sit intelliqibile .in a et i , & idcirco res materiales , quia non sunt in actu, sed in potentia tantum intelligiles , inquantum a materia depurari possunt, non pς sunt gerere vices speciei intelligibilis . Secunda , quod sit proportionatum in immateria litate cum potentia cognoscitilia , ita ut ad minus sit aeque immateriale ac ipsa q- cum enim debeat ei uniri ut sorma intelligi
284쪽
bilis , debet ad minus eam aequare in immatea xia litate Tertia, quod sit illi intime praesens &x nitum: Atqui essentia Angeli tres illas habet conditiones , cium enim sit expers omnis materiae , est intelligibilis in actu, &i eiusdem immaterialitatis cum intellectu angelico: & cum intellectus Angeli sit proprietas ab eius stibsiantia dimanaias, illa intimeb ipsi coniuncta est ; nam proprietas & essentia maxime unitae sunt, & magis quam intelle- mus & species ab extrinseco adueniens: Ergo substantia Angeli praestat muniis speciei imtelligibilis seu impressae, in cognitione sui. Quod vero non gerat vices)peciei expreGsae , quae est tertia pars assertionis , probatur contra Caietanum & Nararium : Hoc inter speciem impressam & expressam reperitur discrimen,quod species impressa est sorma si
tel lig ibi lis , at vero species expressa est in acti secundo intellecta ; ita ut esse intrins . cum istius sit esse intellectum , illius vero sit esse intelligibile , nondum pertingens ad ultimam actualitatem ordinis intelligibilis et Atqui essentia Angeli, quamuis de se sit intelligibilis , non est tamen tantae persectionis. & actualitatis, ut sit ex se forma intellecta in
actu secundo : Ergo necessaria est species e
pressa , in qua habeat talem actualitatern , quam ex se non habet, & per quam sui co- gnitionem actualiter terminet. Et certe, si Angelus non sit tantae persectionis & actualia' tatis,ut sit siti intellectio; multo minus poterit esse suum verbum , quod magis distat a sub- stantia Angeli, quam eius intellectio, quae
mediat inter speciem intelligibilem, & νς
285쪽
- Ex hoc ii telliges, latum esse discrimen in ter cognitionem qua Beati vident essentiam Dei, & illam qua Angeli cognos uni sui
stantiam tuam : Beati enim non producunt verbum , quia licet essentia diuina non deno minetur intellecta ab aeterno a beato , qui nondum erat, tamen ratione suae infinitae im-
materialitatis, & puri ssimae actua litatis, in ordine , tam intelligibili, quam entitatiuo , statim atque intellectus beati , lumine si xiae persulus est gerit vices verbi, & visio nem illius beatificam actualiter & intrinsece terminat. At vero substantia Angeli, cum non sit actus purus nec in esse intel ligibili
nec entitatiuo, nequit rationem verbi sibi identificare, ob eandem proportionaliter rationem, propter quam nequit sibi identificare intelleetionem . Vnde Sanctus Thomas 4. Contra Gent. cap. rro aid quod in Angelis inrentio intellecta non es eorum fibstantia quia non es in eis idem intelligere , O esse , ideli, quia tubstantia Angeli ab eius intellectione distingimur. obiicies primo contra primam partem a Gsertionis: Angelu; per speciem leonis, V. g. erfecte cognoscit ipsum leonem , Eu tamen eo non continetur sorma liter vel eminenter in tali specie, utpote cum illa sit accidens, leo vero substantia: Ergo licet si bstantia A
geli non contineat formaliter eminenter omnia entia natura lia per illam tamen,tanquam
per formam intelligibilem , poterit Angelus
Respondeo quod licet species intelligib
L . Per quam Angelus cognoscit leonem , non
286쪽
no angelia. 2 r contineat forma lite aturam leonis , in esse entitatiuo , illam tamen continet forma liter
inesse intentionali seu intelligibili; imo in tali esse est ipsamet substantia leonis , ut docent nostri Thomistae in libris de anima. Obijcies secundo , contra secundam par tem : De ratione speciei intelligibilis est quod inhaereat intellectili , cum non possit illi aliter uniri , quam per inhaerentiam ; quod illi sibordinetur, clim sit principium quo intellectionis, & omne principium quo subordinetur principio quod a & quod concurrateflective ad intellectionem , cum ex obiecto repraesentato per speciem impraesiam , &eae potentia, pariatur notitia: Atqui essentia Angeli non inhaeret eius intellectui , cum sit substantia , nec illi si ibordinatur , cum ab eo non dependeat a nec effectivo concurrit ad eius, intellectionem . cum milia substantia
creata sit immediate operatiua: Ergo non gerit vices species intelligibilis in cogniti ne sui. Respondea non em de ratione speciei intelligibilis , quod inhaereat intellectui, sed
hoc ei comienire per accidens, quando scit, cet habet esse accidentale unde non est necesse quod viaiatiar intellectui per inhaerentiam, vel inibi mationem , sed potest Pen aliam unionem altiorem , quae est aliqualis identificatio , & potest non incongrue in formatio intelligibilis appellari Similiter non est de ratione speciei intelligibilis , quod subordinetur intellectui, , sed hoc ei soluo competit, quando talis species est acciden . Nec referri cuod illa sit principium qu in-
287쪽
2sι Trenisus Vrictellectionis, nam p. incipitini quo subordinatur quidem principio quod , quando depe det & sustentatur ab illo; si vero ab eo nota sustentetur, sed potius ipsum substentet, non
subordinatur illi, sed potius illud sibi subordinat; unde cum estontia Angeli intellectum eius sustentet , nullatenus ei in ratione speciei subordinatur. Ex quo patet responso ad illud quod additur de concursu activo speciei intelligibilis, dicendum enim est , quod licet speciei ut sic conueniat innuere
actitie in cognitionem, modus tamen infitiet
di non est idem , quando est substantia, ac quando est accidens ; quia quando est accidens subordinatur potentiae , ac proinde immediate innuit in actum,sicut potentia, quan do vero est substantia , influit solum mediate& radicaliter. Vnde ex eo qu d substantia
Angeli gerat vices speciei intellisibilis in tui
cognitione,non sequitur scistantiam creatamesie immediate operativam, sed mediate tam tum & radicaliter. Obi jcies tertio contra tertiam partem aD
sertionisi substantia Angeli non solum est intelIigibilis in actu , sed etiam est actu ii tellecta ab intellectu angelico ; ille enim semper est in actu secundo respectu cognitionis sui, ut infra dicemus Ergo habet suia
ficientem actualitatem, ut gerat Vices non
solum speciei impressae, sed etiam expresiae ,
in cognitione sui. Respondeo, concesso Antecedente, negan do consequentiam : licet enim substantia A
geli sit semper actu intellecta ab Angelo,hoc tamen conuellit ei per accidens dc non esse
288쪽
tialiter : alias esset suum intelligere, & actus
purus in ordine intellectuali , ut stupra ostendimus: ut autem haberet rationem verbi seir speciei expressae , deberet este essentia liter ii tellecta ; quia de essentia verbi est actu inteIligi, seu actualem intelleci ionem terminare . Ex dictis colligitur primo , unum Ange Iuni non poste cogno cere alios per suam
substantiam, tanquam per speciem intelligibilem: species enim est perfecta & formalicsimilitudo obiecti : Atqui substantia unius Angeli non assimilatur perfecte si ibstantiae alterius , imo est diuersae naturae & sipeciei ab illa, ut capite tertio ostensum est : Ergo nox est, nec esse potest species repraesentativa illius. Colligitur secundo, unum Angelum non posse cognostere alium , per substantiam ipsius Angeli cogniti , gerentem vices speciei intel ligibilis, tum propter rationem iam as- l isignatam ; tum etiam , quia cum sit de rati ne speciei intellig bilis ut uniatur potentiar intellectivae , & substantia AngeIi cogniti non possit uniri intellectui Angeli cognoscentis per inhaerenti im , vel per insorinarionem, deberet ei uniri per illapsum, quod impossibile est, ut infra ostendemus, cum de il-
Iuminatione Angelorum . Hanc rationem tradit D.Thomas 2.contra Gent. cap. 68. Vbi sic discurrit: Intelligibile est intra intellectum, quantum ad id quo intelligitur: nulla autemti anxia illabitur men;i, nisi foliis Deus, quies in omnibus per e entiam, pr sentiam , E
289쪽
gα μη gb alia, O non , ei similitudinem eius Io, Colligitiar tertio: Angelum per suam sti stantiam tanquam per speciem , Deum cognoscere ut auctorem naturae: Si enim substantia Angeli habet rationem speciei ει 'PriΠCipi; quo respectit cognitionis sui , dcbet etiam esse jpecies & formae intelligibilis eGp ctu cognitionis eorum quorum est imago& similitudo eadem enim specie qua videtur imago , videtur etiam res repraesentata Peream ' Atqui substantia Angeli est imago Mimilitudo Dei, iuxta illud Ezechielis 28. T lauaculum si milit udinii : Ergo hoc ipso quod habet rationem speciei respectu cognitionis sui, d bet etiam esse species , vel gere re vices s p. ciei, respectu cognitionis naturalis Dei .. Et aliunde quia essentia Angeli est essectus Dei persectisimus in quo resplendet virtus siuae causae, & per este tui cogno ab Ἱcitur causis . substantia Angeli concurrist, ad cognitionem Dei , non solum per modum specie, &principii incogniti , sed etiam per modum effectus. & principis cogniti Vnde eodem modo, proportione seritara , debemus de essentia Angeli respecta cognitionis. Deiphilosephari, quo de essentia diuinae respecta
c nitionis ordatur una sicut enim essentia i
diuina est medium, quo & i in quo Deus. & i Beati connoscunt creaturas ita & substantiae id Anaeli habet rationem me iij quo & in quo in ordinet ad cognicionem Dei auctoris Π γ
290쪽
Specilis quibus Angeli intelljunt, sunt
Deo infuse , non a rebus acceptae.
s Probatur primo contra Scotum , Gregorium, S paucos alios , exscriptura Ezechiel. 28 ubi sub figura princi is Tyri dicitur Lucia fer , Signaculum similitudinis Dei plenui sapientia , O persestres decore: perfectus in vi ix si is , a die condi;ionis' sitae . Sed non potuit Lucifer habere plenitudinem sapientiae, Desi se persectus a die conditionis siuae, nisi tunc habuerit rerum omnium species , quae sunt
perseetiones intellectus angelici, sine quibus non potest esse in eo plenitudo sapientiar: Ergo ex scriptura Angelus ab initio suae conditionis habuit rerum species sibi inditas, non
vero illas. successu temporis a rebus accepit. Fauent etiam S S. Patres , praesertim Dionysius & Augustinus : Illla enim cap. 7ὐ de Diu in nominibus, dicit quod Ange i nssu eougregant diuinam cognitionem. ἀ rebur suis
bilibu , aut se Ubilibus. Iste vero lib. N. Ω- per Genesim ad litto aserit res prius este factas in mentibus Angelorum quam in proprijs naturis non possitiat autem dici factae an mente Angelorum , nisi in esse intention ti, q uod habent in speciebus. Nec valet re ponsio Gregorij', dicentis Augustinuim non loqui de cognitione naturali creaturarum ,sed de sit pernaturali qua res istius Vniuersi c, gnoscuntur ab Angelo in Verbo per visic item beatificam Augustiniis, enim ibi loqui-