Manuale thomistarum, seu Breuis theologiæ cursus, in gratiam & commodum studentium editus, ab adm. reu. patre F. Io. Baptista Gonet Riterrensi, Ordinis ff. praedicatorum, ... Tomus primus sextus

발행: 1681년

분량: 514페이지

출처: archive.org

분류: 철학

351쪽

Augustinus lib. S. su per Genesim ad liti. cama: Ergoccin gratia sit temen omnium don rum in pernaturalium propier quod semen Dei, Ioan. 3. appellatur . conueniens suit quod Deus in prima creatione spiritualis creaturae, eam Augelis infunderet. Secunda pars quae asterit quod Angeli ad eam se piae pararunt permotum liberi arbitri j, colligitur ex O.Thoma hic art. 6 ubi docet , quo Angeli perfectiores suerunt in naturalibus, eo intensio rem gratiam , gloriamque suisse consecutos , quia eo eficacius sese in Deum conuerterunt, subindeque supponit talem conuersionem sui sse dispositionem ad illam . Et i .p.quaest. 9 s. expresse asserit primum hominem conditum filisse in gratia, ad eamque se pi appara sie per proprium consen sum , ut habet in solutione ad s. Ergo idema sortiori de Angelo , utpote persectioris naturae quam homo, dicendum est . Ratio etiam id siladet, nam persectior in

dus est habere gratiam per propriam dispositionem, quam sine illa, ut docet idem S. D

ex quo probat Christum in primo iustanti

sitae canceptionis, ad gratiam habitualem ei inditam se praeparasse per actum liberi arbitrii: Sed in Angelis , utpote persectioribus creaturis huius Vniuersi persectior modus habendi gratiam admittendus est 4 Ergo illi iCam acceperunt in primo instantsi creationis

per propriam dispositionem . Nihil enim vetat quod dispositio & forma sint in eodem instanti, quia autecessio temporalis inter di si positionem & formam non requiritur neces

352쪽

sario, serui sitsficit prioritas naturae &causat,

talis, ut constat in argumento gratiae, quod iusto rependitur in eodem momento quo elicitur actus intensior habitu pra existente. Quod vero eam non meruerint ut in tertia parte conclusionis asseritur, constat ex illo communi Theologorum effato , Principium meriti non cadit sub merito , ex quo in

ferunt , Christum non meruisse gratiam habitualem in primo instanti conceptionis re-eeptam , quamuis ad illam sed ii posuerit peracium liberi arbitri j. Idem cum proporti ne de Angelis dicendum est . Unde illi in

primo creationis instanti habuerunt duos actis conuersionis in Deum, unum quidem naturalem in Deum ut auctorem & finem ordinis naturae , qui fuit necesiarius quoad specificationem x exercitium , ut capite Praeco denti ostensiim est : alium vero stupernatura.

lem in De H in ut auctorem & finem ordinis gratiae,qui licet sueridi necessarius quoad specificationem , ut infra patebit, fuit tamen i ber quoad exercitium, subindeque meritorius gloriae non tamen gratiae, quia ab illa emeetitie procedebat principium meriti non cadit sub merito. Hi vero duo aetiis, cuni fuerint inter se subordinati, & circa idem obiectum, quamuis sub diuersia ratione, & se habuerint per modum unius , non consi inierunt dilo instantia temporis angelici seu discreti , sed unum tantum. Dices, Angelus talis est naturae, ut cui obiecto semel adhaescrit, semper adhaereat, Vt

infra dicemus: Ergo si in primo in statili se

conuertit in Deum per actum charitatis, non

353쪽

potuit postea ab illo separari & auerti per peccatum ; subindeque omnes Angeli in siscundo instanti obtinuerunt beatitudinem ,

quam in primo meruerunt.

Resipondeo Anaelum talis esse naturae, ut cui obiecto ex persecta electione & deliberatione , semel adhaeserit, semper adhaereat ;secus autem, si alicui obieeto adhaereat sine perseeta electione & deliberatione, & ut m eus ac applicatur specialiter a Deo , ut contingit in proposito; nam actus rite charitaris& conuersionis in Deum ut a uetorem & finem supernaturalem , quem Angelus in primo instanti elicuit, fuit liber soli in quoad exercitium, non vero quoad specificationern ,& a Deo ut speciali monre processit. Vnde immediate post talem aetiim Angeli non ol tinuerunt beatitudinem,sed post alium quem ex propria deliberatione, motione, R appliacatione e licuerunt & qui fuit liber non soluin quoad exercitium, sed etiam quantum ad specificationem, ut constabit ex dicendis ca

De morulissere instautibur, qvibus Angetirurivia eompleta es . Viam malorum Angelorum tribus instantibus completam esse , dorent communiter

Theologi , paucis exceptis , idque ratio suadet: Tot enim sunt instantia in Angelis, quot sunt operationes eorum sibi succedentes , nam ut ait S. Thomas quaest. 63. ai t. s. g. III. .

354쪽

De Angelia. eum Angelus sit supra tempus rerum corpor lium , iustantia diuersa in his r ae ad Angelos pertinent, non accipiuntur nisi secundum fue eesionem in eorrem actibus. Atqui a creatione

malorum Angelorum , usque ad pinnam eorum inclusule , suerunt tres operationes sibi succedentes: nam in primo instanti creati nis elicuerunt actum bonum & meritorium , diligendo Deum, deinde in aetiim malum proruperunt, & tandem patrato scelere poenas flagitii persenserunt: qui tres amis non possunt non esse re a liter di iti iacti& sibi succedentes; amor quippe Dei non stat cum pe Cato mortali, nec silmma c3mplacentia ac d leetatio de siua persectione naturali ,quam habuit Angelus quando peccauit, cum summa trist tia & dolore de poena, tum damni, tum sensius quam incurrit i Ergo via malorum Angelorum trabus in stantibus completa est nomine viae comprehendendo non solum instantia intrinseca viae, sed etiam instans extrinsece terminatiuum illius , quod in malis Anetelis est instans damnationis illorum . Praecipua ergo huius quaestionis dissicultas est de via bonorum Angelorum: plures enim ex nostris Thomistis existiniant eam , duplicitantum instanti seu operatione completam

fuisse : licet enim inquiunt Angeli mali ,

eliciendo adium distinctuin ab eo quem in primo creationis instanti elicuerant, duo instantia sibi fecerint , post quae damnati sunt: boni tamen perseuerantes in actu dilectionis, quem in primo instanti sitae creationis elicuere,unicum tantum instans fecerunt, post quod statim et barificati sunt.

355쪽

fo rra natus VLI. Sententia tamen quae docet viam Angelo-

rurn bonorum triplici etiam instanti iiii sse peractam, seu tria fluxisse instantia, ab eorum creatione, us lite ad illorum glorificationem inclusiue , videtur probabilior . & sic potestsiaderi. Instans in quo Angeli boni perfe- ct E & perseueranter meruerunt, distinguitura primo instanti creationis, in quo omnes meruerunt , & ab altero instanti in quo glorificati sunt, & praemium aeternae beatitudinis reportarunt: Ergo via bonorum Angelorum triplici etiam instanti completa fuit, nimirum instanti creationis D meriti impersecti,

instanti meriti persecti, & instanti glorifica

tionis . Consequentia patet , Antecedens vero quoad secundam partem etiam manis . . num est, & conceditur sere ab omnibus. Ut enim discurrit Sanctus Thomas hic art. . ad x. Infantia diae t tu bis quis ad Angelos Fertinen ς , non ace 'iun ur nisi seundum ' eossionem in ipsoru in actibus - P in autem p init Ismul in Angelis esse asius meritorius beatitudinis , O actuae beatitudinis i qui es fruitis , eum unus fir gratiae imperfectae , O alius gratiae eonsummatae: Ῥude retim quitur quod oportet diuersa instantia accipi, in quo rum uno meruix beatitώdinem , O in alio fuerit beati s .

Probatur ergo Antecedens quoad primam partem quavior rationibus. Prima est : Instantia multiplicantur in Angelum secundum intrinsecam operationum variationem : Sed quando Angeli boni rersecte meruerunt, habuerunt actum diuelsum ab eo quem habu

rant in primo iastanti creationis, in quo im-

356쪽

perfecte meruerunt: Ergo & instans diuer-lum . Maior patet , Minor probatur. Ange Iiboni meruerunt per actum perfecte lim rum, subindeque deliberatum : Sed actus v luntatis angelicae fit deliberatus per hoc quod

voluntas de uno actu in alium te moueat: E 'go tunc Angelus ex uno actu se motrit ad

alium, & per consequens duo suere actus; ynus a quΘse mouit, alter ad quem se mouit. Secunda ratio: Actus imperfecte merit rius quem Angelus in primo instanti creationis elicuit, cum esset necessarius quoad specificationem,dirigebatur a cognitione proponente obiectum sub ratione boni tantum :eius vero meritum perfectum,csim fuerit perfecte liberum , iudicio indifferenti, seu proponente obiectum cum indifferentia , regula. tum fuit: Sed illlae diuersae cognitiones sunt actus diuersi , & inter se repugnantes & in- cumpossibiles, ut patet: Ergo quando Angeli boni persecte meruerunt, habuerunt ex parte intellectus actum diuersam ab eo quem in primo instanti creationi habuerant, lubindeque tale meritum diuerso instanti

mensuratiim fuit, nam ut infra ostendemus,

multiplicitas actuum ex parte intellectus , iussicit ad multiplicanda instantia temporis

angelici. Confirmatur : Tota ratio propter quam actus meritorius vitae aeternae . & amor beatutilicus, nequeunt esse in eodem instanti, est quia diriguntur per cognitiones incompossibiles, quamuis idem numero actus charitatis

yiae posit quoad stibitantiam continuari in patria : Ergo similiter quamuis daretur quod o s actus

357쪽

3Tranatus m. actus charitatis quem Angeliis in primo la- stanti creationis elicuit, in sua continuatione idem manserit quantum ad substantiam s quia tamen iudicium suod fingelus habuit in primo instanti creationis, est incompossibile cum eo quod habuit merendo omnino libere , ponenda sunt duo instantia diuersa . Vnde D. Thomas qua vi 63. art. 6.ad . ait quod in An-

gelis prima operatio fuit omnibus communis ,

sed in secunda Dur disincti , O ideo in primo instanti omnes fuerunt boni , sed in fecunda fuerunt boni ἀ matii disincti . Tertia ratio : In primo instanti creationis Angeli boni habuerunt ex parte intellectus

iudicium practicum, quo iudicarund aman- dam esse propriam excellentiam beatitudinis naturalis, cum subiectione ad supernaturalem : cum vero Lucifer, & eius sequaces , ad suam excellentiam inordinate, & contempta diuina regula , conuersi sunt, & suo exemplo alios tentarunt, Angeli beati habuerunt iudicium practi um, quo iudicarunt amandam esse excellentiam beatitudinis naturalis , cum sibiectione ad supernaturalem ; non obstante etiam tentatione Luciferi & seqtiacium,ad o

positum inuitante: sed hoc iudicium fuit im trinsece diuersum a primo : Ergo Angeli beati, a creatione ad glorificationem , noumansuerunt in eadem operatione inuariata ,

sed habuerunt diuei sos actus ex parte inteII ctus, subindeque ex palle voluntatis, cum ei- uersitas in actibus intellectus practici causet diuersitatem in actibus volantatis . Minor Probatur : quoties insingst aliqua difficultas de nouo circa at tiam actionem , toties repe ritur

358쪽

no Angelia. 3 tur speciale iudicium praeticum, quo actis illa imperetur, & difficultas vincatur: sed Angelis beatis , ex hoc ipso quod alij peccarunt, insurrexit noua difficultas in conuersione ad Deum ut finem sit pernaturalem, quam non habebant ante eorum lapsium , cum tunc

exemplo ex siuasione Luciteri Se sequacium tentati fuerint, & ad peccandum incitati :Ergo debuit tunc in illis necessarib esse no- uunt aliquod iudicium practicunx, quo haec difficultas vinceretur , & consequenter nouus Voluntatis conatus, quia haec duo se cons

Quarta ratio: Non soldm duae operatio. nes Angeli successive se habentes exigunt duo instantia, sed etiam varietas intrinseca eiusdem operationis penes diuersos modos ipsi conuenientes; quia instans angelicum ni nil est aliud quam unica operatio invariabiliter se habens quoad intrinseca, sicut & ipsum instans invariabile est quoad illa quae intri sece importat: Atqui operatio qua Angelus imperfecte meruit in 'rimo instanti creati nis, in sua continuatione fuit variata , saltem . quantum ad aliquem modum in triniectim :Ergo dato etiam quod actus amoris quem Angelus in primo instanti elicuit, idem manserit quoad substantiam , non suit tamen eodem , sed diuerso instanti mensuratus. Maior patet, Minor probatur. Actus amoris in primo instanti creationis elicitus , suit necesi rius quoad specificationem , & liber stat,uquoad exercitium ; actus vero charitatis quo Perfecte & perseuerantes meruit , fuit liber non ibium quoad exercitium,sed etiam quoad

359쪽

specificationem: sed necessitas & libertas itine lmodi quidam intrinseci actuum voluntatis , & non purae denominatione, extrinsecae; quia Iibertas actionis est specialis ci laedam ratio ivitalitatis, ut docent Theologi in Tractatu de αἶibus humanis: Ergo operatio qua Angelus , imperfecte meruit in primo instanti cieati nis , in sui continuatione tuit variata , saltem

quantum ad aliquem modum intrinsecum . Obiicies primo: D.Thomasq. '2. art. s. sic ait:βαrim ps diuum a Gum charitate informa- νμm Angelus beapus fui . Ergo censet in An elis bonis duas tantiim fuisse operationes, quarum prima praemium meruit , secunda 3, praemium recepit, ita ut v nictim instans meriti

praecesserit initans glorificationis. Sed facile 1espondetur D. Thomam eo loco solum velle, quod Angelus post primum actum charitatis omnino liberum, hoc est tam quoad exercitiis, quam quoad speci ficationum , beatus fuit . . Sed instat quidam Recentior in sua theologia mentis & cordis: S Doctor non lotum dicit bonos Angelos fuisse glorificatos post . primum actum, sed etiam post primum ii

stans,ait enim quaest 63 art. 6. cum Angeli per

Aeniant ,si diabolus in primo insanxi in Ir tia erea ux merμiger, ' im pos primum in nabeatitudinem accepisset , nisi sa*im imp di- Jmevit m pristi: is et peccando. Ergo eulcienter in bonis Angelis, qui impedimentum non po- suere, secundum instans non agnoscit. Sed hoc etiam testimonium facile expli- cari pol est , nam quando S. Thomas ait: Si Diabolus in primo instan i in gratia creatu

360쪽

i De Angetis. 3 smerti Uet, loquitur de merito persecto , &a ctum persecte liberum sippo nente , cum

huic tantum merito beatitudo concedatur.

Vnde quando subdit: Statim is primum insans beatitudinem accepisset, hoc laon debet intelligi de primo instanti viae Angelorum, sed de primo instanti persectae libertatis meriti, seu mensurante actum perfecte meritorium , & libertim non solum quoad exer- citiunx, sed etiam quoad specificationem, post quod statim Angelus bonus beatitudinem a cepit, S: Diabolus eam accepisset, si talem ac im elicuisset.

Obijcies secundo : Angeli boni eundem

quem in primo instanti elicuerunt charitatis actum , continuarunt quandiu mali peccauerunt: Ergo non fecerunt sibi nouum instans, per hoc quod perseueranter meruerunt , sub- Indeque eorum via duplici tantum instanti, meriti scilicet & glorificationis, completa fuit.. Respondeo primo, negando Antecedens, cum enim adiit quo Anselus persecte nidiruit, suerit deliberatus, debuit tunc voluntas Angeli se mouere, subindeque transire de uno actu ad alium, ut antea declarauimus. Respondeo fecundo, dato Antecedente, negando consequentiam 1 dato enim quod

bonus Angelus eundem charitatis actum conistinuauerit, quia tamen ille actus habuit nouum modum repugnantem modo quem habuit in primo instanti, diuerso instanti in continuatione mensuratum suit. Addo quod sileriit ;cliuersi actus ex parte intellectus,quod suscit ad multiplicanda instantia temporis

SEARCH

MENU NAVIGATION