장음표시 사용
461쪽
D. Homtar. II - . sextum priuilegiaso luit immunitas ab omni aegritudine, dolore, & tristitia. Nam seliacissimus innocentiae status erat veluti quaedam praelo tio , & incohatio beatitudinis coelestis, in qua non selum erit omnium affluentia; bonorum , sed etiam immunitas, & carentia; virnm mn malorum. Unde etiam in statu lim 'nocentiae homo er*t immortalis, non quod haheret impotentiam moriendi, sed quia hab bat potentiam non moriendi, si legem sibi praescriptam seruasset, ut docet aivgustinus lib. . de Genesi ad liti. cap. 2 s. his Verbis, cor suriae ami ante peccatμm mortale erat, quia pom erat mori immortale, quia potexat non m
νὰ aliud est enim non posse m xi, sicut quq ς
. ut mel iux hoc priuilegium intel Iigatum,ot sertiandum est, tres mortis hominis, prae cipuas esse causis. Prima est , quod eita, cor Pus re bus contrarijs, & inter se pugnantibus cnustet, nimirum quatuor elementis , de q na tui rhumoribus, & partibus non selum. druersis, sed etiam diuersas dispositiones , affectiones , de temperamenta exigentibus . Secunda est c Ior naturalis. humidum radicate continuo de- pascena, & licet per cibum .l ac potum resar ciatur, non tamen secundum eam. puritatem, di sinceritatem quam primo habuit. Tertia est ab Ventibus. extrinsecis quae possum homini morte' insore,ut fuat animalia venenata,a ut D socia, armici homines, Darmoues, m. Iu S 1 st a - a
462쪽
4to Tranatur VIIr. tio esset, ut ait Basilius, fatutare quod dana
amuletum aduersus que cumque peccarum.
Deinde formam eius declarat , dum lubdit: in pirauit in faciem elux spiraculum mirae, ubi hebraica lectio habet spiraeuiu vitarRm , quo significari putat Caietanus , in commentarijs adhunc locum, triplicem vitam quam anima rationalis tribuit corporis , nempe Vegetatim uam, sensitivam, & rationalem. Locus ubi Adam creatus est , pqnitus ignoratur; certum tamen est , illum extra Paradrusim terremem fuisse conditum , hoc enim Moyses Genes. 3. aperte declarat, dum ait:
rerram, e quκ fumptur es , quam plures Η braeorum existimant fuisse agrum Damast num, & Adamum forma tum esse ex terra rubra huius agri, qualis est terra nondum elaborata, qti, vulgo terra virgo dicitur. Illum fuisse creatum a Deo perseetiim, quantum ad molem& magnitudinem corporis, & aetate ad generandum idonea, constat ex illis verbis quae Deus dixit primis parentibus, post eorum productionem : crescite,' multitiaeamini. repIete trama. Ratio etiam
id suadet: decuit enim perfecta esse prima il-Ia Dei opera, quae in mundi productione, Proxime, & immediate ab eo facta sunt: sicut
igitur caetera animalia, corporis mole , aetateque persecta condidit; ita quoque, ac multo magis, hominem in persecta aetate , & corporis magnitudine condidisse existimandum est. Deiis non statim cum Adamo produxit Euam, sicut dum alias effecerat animantium
species, simul utrumquc sexum sormarat, sed
463쪽
De Homine. rI, ex homine iam producto eam eduxit, &ex eius costa effinxit; idque fuit valde congruum itum ut homo cognosceret se ordinari ad no-.bilius opus vitae , quod est intelligere , non vero ad generationem, Sc propagationem,cui, mulier deseruit. Tum, etiam, ut in hoc quaedam dignitas hominis secta aretur, ut sicut Deus est principium totius uniuersi , ita &homo esset principium totius speciei: Actor. II.
Deus fecit ex uno omne AEnus hominum.
Si autem sis mas , cur costam adhibuerit Deus ad Euae productionem; Respondebo Deum id praestitisse, tum ut ostendere timulierem sociam, & colla eralem esse viri, non seruam ; at neque etiam dominam, scd viro capite suo inferiorem , eique subditam . Tum vi mystice designaret , quod Ecclesia semit a Christo principium. Vnde Apostolus ad
Ephes. Sacramentum hoc metuum est: erz autem dico in chrisio in Ecclesia.
Privilegia status innocentia'.
V Axia suerunt huius felicissimi status priuilegia . Primum ac praecipuum suit, quod Adam in statu gratiae, iustitiae origis
natis creatus est. Ita expresse Tridentinum sess. 1 in decreto de peccato origin .can. I Vbi ait quod Adam percando amisit sanctitatem, Oi Uriam , in qua consiturus fuerat. Et collia gitur cκ icliptiὲia Eccl. 7: Ierit Teus hominem
464쪽
T Gatur VLII. reorum: rectitudo autem hominis, quantilanta animam, de qua loquitur Scriptura, attenditur penes conuersionem ad ultimum finem simpliciter, quae est effectus gratiae, & chari tatis. Et certe si Deus alias creaturas corpo-xeas in statu perfecto creauit, Sc arbores. V.C.
in ea magnitudine condidit, in qua fructus naturae suae proprios possent producere; quanto magis conueniens fuit, ut hominem in eo ita ii, & pers ctione crearet, in qua fructus meritorios Vitae aeternae, ad quam illum dest nauerat, producere posset, subindeque ut gratia sanctificante , quae est radix,& principium meriti vitae aeternae, illum ornaret. Quaeres, an iustitia originalis esset habitus cntitatiue distinctus a gratia sanctificante λRespondeo negative . Ita enim colligitur
ex D. Thoma hic qu.' s. art. I. Vbi sic ait: rgratiam iν anima exissentem inferiora ei su
debantur , scilicet Adamo, in statu innocentiae : At subdebantur per iustitiam origina-lam : Ergo haec erat habitus gratiae sanctificantis . Sicut ergo gratia capitalis , & gratia habitualis in Christo, Matia nabitualis, & s cramentalis in nobis, non distinguuntur rea liter, sed sunt unicus simplex habitus, diuersa tamen nomina sortiuntur , ob diuersos effectus quos praestant , vel diuersa auxilia qilae connotant. Ita pariter iustitia originalis, di gratia sanctificans in Adamo erant idem habitus secundam rem , qui diuersis nominibus appellatur, per ordinem ad diuersusJeffectus quos causabat ; nam quatenus erat causa semctitatis , & principium meriti vitae aeternae,
gratia sanctificani dicitur; prout vero era
465쪽
radix triplicis subiectionis , nempe' corporis ad animam ; appetitiis inferioris ad superi rem, & superioris ad Deum , aliorumque donorum , & priuilegiorum , quae Deus Adamo pro se, & suis posteris in sua creatione contu- ierat , iustitia oris inalis appellatur . Habebat tamen gratia lanctificans in Adamo, prout erat ipsa iustitia originalis , modum aliquem perfectionis , quem non habet in nobis, nec habuit in Adamo post lapsum, quando per
poenitentiam eam recuperati it, non quidem penes maiorem intensionem intensor enirn
modo est in aliquibus iustis gra ia finctificans, quam fuisset in aliquibus hominibus in statu
innocentiae, si ille perseuerasset, & tamen in illis non habet rationem oria inalis iustitia .scuc in istis, sed penes maius dominium gra- tiae lupra animam, maioremque subordinationem istius ad illam s eo proportionali modo quo in patria , ex plenissimo dominio gratiae supra animam, redundant dotes in corpus, quae perfectissime illud animae subordinant , dc sibiiciunt: quo enim gratia magis dominatur menti eo dat animae inatus dominium supra corpus, illudq: magis ei subi jcit.
Dices. D. Thomas hic quaest. I CO. aret. I. ad
x dicit subiectionem supernaturalem rati Bis ad Deum,quae erat per gratiam gratum iacientem, fuisse radicem originalis iustitiae, in cuius rectitudine factus est homo : Ergo cum nihil possit esse radix sui ipsius, originalis illa stitia, iuxta D. Thomam, erat liabitus diuersus a gratia sanctificante . Respondeo D. Τhom. non vhlle originalem
iustitiam secundum se totam suisse in huiu -
466쪽
modi subiectione radicatam , sed quia' rechmtudo iustitiae originalis plura cornplectitur, scilicet subiectionem corporis ad animam, appetitus sensitivi ad rationem , ω rationis ad Deum, ipstim intendere, talem esse ordinem in ista, ut subiectio mentis ad Deum sit radix caeterorum: qua si diceret, quod inter ea quae complectitur iustitia originalis , primum, &radix aliorum, est Bbieci io mentis ad De injquae est per gratiam, ut idem S Docti r hic. q.
9 s. art. I. his verb:s declarat: Erat ν situdo in primo homine in fecundum rhoc q od ratis
sub ebatur Deo , rationi mera i eriores vires, animae corpus : prima autem subiectio erat
causae ct fecundae, O tert Secundum priuilegiuni Adamo concessimiles statu innocentiae, & in eius productione, consistit in eo quod intellectiis eius fuit plenitudine scientiae perfusius . Nam deprimis paxentibus dicitur Ecclesi i . Diseiplina intelle-eΙus repleuit illos, creauit illis scientiam Diqvis x , fensor impleuit cor illorum, O mala, bona sendit ilἰis. Id etiam probat D. Ti, mas hic quaest. 94. art. 3. duplici ratione: Pri'ma est, quia Alim imposuit nomina animali bus, ut dicitur Genes. Σ. sed hoc perite fac re non poterat, nisi ipsorum naturam , & pro prietates recte cog nosceret: Ergo illorum n
litiam Deus ipsi in creatione infridit. Secunda sumitur ex eo quod Adam primitus institi tus est,ut esset aliorum principium,nou solum quoad generationem , sed etiam quantum ad instructionem, & gubernationem ; unde sicut institutus est in statu perfecto quatum ad cor
Pu , Ut statim posset generare , ita institui de buit
467쪽
huit in statu pei secta quoad animam , ut si tim posset alios instruere, & gubernare: Ergo accepit scientiam omnium de quibus natus est homo instrui naturaliter, quae sunt ea quae de- ducuntur ex principijs per se naturaliter notis. Nec sol iuri Adam in sui creatione habuit notitiam rerum naturalium , sed etiam supernaturalium , praecipue vero mysteri , Trinit iis, & Incarnationis, quae ipsi tunc reuelata fuerunt , licet istud cognouerit , selum quantum ad substantiam , non vera quantum admotivum; quatenus scilicet ordinabatur ad redemptionem generis humani , & satisfacti nem pro peccato originali; non enim praescius fuit Adamipeccati sui,ut docet Augustinus lib.
II. de Genesi ad liti. cap. 18. alias tunc litis set miserrirnus, quae miseria cum florentissicino innocentiae statu conarere non potest . Tertium priuilegium Adamo concessum, ii sua creatione ,est quod tunc eius voluntas set appeti vis, omnibuς vsh tutibus in sust&,tam. moralibus,quam theologicis suit instructus ; tu quia id exigebat praecellens illa gratia ,qua tu ciuit ornatus, quam virtutes veluti proprietintes consequuntur ; tum selici stimus ille status, in quo Vires omnes animae virtutibus disponi, & ornari postulabant. Unde Augusti latis cocione ad Catechum. c. 1 loquens de Adamo in statu innocentiae ait quod tunc erat pudiciti
sirmat Hs , temperantia compositur , ct rix esplendidus , & D. Ambrosius lib. de Elia , &
Quartum priui legium: Protoparens gaudebat pleno lil despotico super omnia animantia
468쪽
is Tr4zatus VIII. . dominio, ut constat ex illo Genesit . pari hominem ad imaginem , O similitudinemnsirgm, O ρηα ις pis bus maris , O volatilibus carii, O boi,s , omni que reptili quod Μο-- - Metur in xerra. Et certe conuenientissimum
erat, ut ille dominarerur, qui solus ratione,&prudentia praeditus erat , & qui per iustitia' . originalem perfecte subiiciebatur Deo,& plene appetitui sito, ac viribus , sensititiis , & inferioribus dom: nabatur. In huius signum, i, Deus animataria Adamo adduxit, ut illis quasi seruis nomina imponeret, ut diserte expen dit D. Chrysostomus homi L 1 . in Genes. Quintum priuilegium fuit immunitas ab
omni errore de deceptione: nam error, & de' ceptio sunt mala animae, &desectiis seu misi riae naturae intellectualis , quae filiat poenae peccati: unde homo in statu innocentiar, antequam peccaret, errare aut decipi non porerat, ut docet S. Thomas hic q. 4'. are. q. post Au spistinum lib. 3 isde libero arbit r. cap. as. Vbi sic ait . Approbare falsa pro veris, ut erres in Di μν , non est natura insituri hominii, sed pinna damnati .
t Dices, Elia decepta est a serpente : Ergo in statu innocentiae, non solum potuit esse, ted, etiam de facto suit deceptio ante pecca uiam
S d nego consequentiam,nam ut ait S. Thom. IO citato in resp. ad i. Licet iure seductis mulieris non praecesseri peccatum operi subfe-τρο α ν amen est peccatum internae elationis' dicis enim Augustiuas lib. t i. su er Genesim ad ιitu ο ρ ὴ O. et ηοἀ m lier verbum serpentis non crederet, nisi iam inesset mont eius amor propriae
469쪽
. sextum priuilegium iiiii immunitas ab omni aegritudine, dolore, & tristitia. Nam selicissimus innocentiae status erat veluti quaedam praelibatio , & incohatio beatitudinis coel itis, in qua non selum erit omnium affluentia bonorum, sed etiam immunitas,& carentia Gmnium maIorum. Unde etiam in statu is nocentiae homo erat immortalis, non quod haberet impotentiam moriendi, sed quia hab bat potentiam non moriendi, si legem sibi praescriptam seruasset, ut docet augustiniis lib. . de Genesi ad liti. cap. α s. his Verbis, Cortur
Adami aure peccatum . mortale erat, quia po serat mori, ct immortale, quia potexat non m
νi: aliud est enim non posse m xi, sicut qii I gmnaturas immortales exeauis Deus ; aliud est aurem posse non mori seeundum quem modum phimur crearus est homo immor κιis , quod ei pr stabatur de ligno idiae, non de consi itione uet
seruandum est, tres mortis hominis, praecipuas esse causas. Prima est, quod eiu, corpus re
bus contrarijs , & inter se pugnantibus cnuster, nimirum quatuor elementis , de q tia tuor humoribus, & partibus non ibi uiam diuersis, sed etiam diuer las dispositiones, affectiones , di temperamenta exigentibus. . Secunda est calor naturalis humidum radicate continuo depascetas, & licet per cibum , ac potum resar statur, non tamen secundum eam. Puritatem, di sinceritatem quam primo habuit. Tertia est ab agentibux extrinsecis quae possunt homini mortem inserre,ut sint animalia venenata, irrocia,inimici homnes Daemoues, ma In
470쪽
is Trastatu s VIII. statu ergo innocentiae Deus contra tres illas -caulas mortis, hominem potendissimis reme
diis, & validissimis praesidis, usque adeo in nierat, ut si in Dei gratia permansisset , nihil
ipsi ex illis timendum esset. Etenim contra Primam causam dederat Deus homini vini quandam lupei naturalem, qua post et res contraria, ex quibus compositum est corpus h minis, in debita temperatione , ω aequalitate , Omni tempore conti nere Haec virtus non erat
aliud, quam ipsa iustitia originalis , quae triplicem habebat effectum , nempe stibiicere mentem Deo, corpus animae, & appetitum ii bieriorem stuperiori ; quare non solum erat ram, di x charicatis , qua voluntas Deo ut ultimo fini subiicitur, & integrita is, qua appetituS i serior subiicitur rationi, ted etiam immortalitatis, & impassibilitatis, quibus corpus animae Ut potentia receptiua actui ipsiim informanti periecte subordinatur, & Proportionatur.Vnde D. Thomas hic quaest. 81. arta s. ad L. sic ait: Immortalitas , O imp ibitisai primi sa-
τιον, non erat ex conditione naturae,sed ex origia' nati iustitia . Contra secundam causam mortis prouisiim erat homini in statu innocentiar, per arborem vitae, cuius fructus quotidianam iacturam humidi radicalis perfecte resarci bar, & primogeniam eius puritatem, & int gritatem omnino restituebat. Contra tertiam, Per singularem Dei prouidentiam , & curam, Per Angelorum custodiam, & per singularem prudentiam quae homini tunc inerat , qua nin ηia quaeque ac Perniciosa Praec uere , & Vit xe facile poterat.