장음표시 사용
471쪽
i De Nomine. r 'quocumque peccato veniali , quae proueni bat non folum ex speciali pinuidentia, & pra-tect ione Dei , qua homo impediebatur, ne duranae telici stimo illo statu peccare venialiter, priusquam mortaliter , sed etiam ex vi praeci., se doni integritatis, seu ut loquitur D. Tho- maS I. 2. quaest. 8'. art. 3. ob infallibilem ordinis firmitatem, qua interius continebatur sub i uperiori. Nomine autem. inserioris, nousolum intelligit appeticum sensitiuum, 1 ed rationem. interiorem , quatenus respicit ea quae sunt ad linem, ut sic enim inserior est quodammodo. seipsa, quatenus respicit finem. Vnde scut ob periectam fit hordina ionem appetit ux 'sensitivi ad rationem, quam donum integritatis praestabat in statu innocentiae , huic sta tui ab intrinseco repugnabat peccata venialia ex subreptione appetitus sensitaui , aut exindestiaberatione haec enim non contingunt,nisi cui appetitu L lensitiuus anteuertit rationem , ω eius iudicium perturbat) ita ob persectam iub- ordi nationem rationis inferioris respicientiα media, ad superiorem. quae considerat finem quam etiam in statu innocentiar douum int
gritatis in homine faciebat , cum in illo seliaci stimo statu omnia inlariora superioribus sui; subjicerentur repugnabant huic statui Pe
eata venia lia ex genere , dc ex parilitate muteriae . Nam ut ibidem ait S. Doctor. suod
ad sinem, serua: o debito urdine ad Demi ve
472쪽
ro Tractatu.ν VIII. inet summum locum, quμ si principium inane tibilibus. Est etiam alia ratio ob qaam homini in itatu innocenciae quodcumque peccatum veniale ab intrinleco repugnabat, iram ex natura , &conditione itatus innocentiae repugnabat homini quaeuis miteria, tri stitia , poena, di habitus vitiosus, ex quo oritur clinicul as bene οργIandi : Ergo, & quodcumque peccatum veniλ- .le . nlequentia patet , nam quodcumque peccatum veniale, miseria est, poenaim, es tri-fiitiam poenitentiae requirit ut remittatur , Mhabitum vitii generat, si multoties commita-- .. tur , Vnde D. Thomas loco supra citato proin ibat peccatum veniale non potuisse esse instatu innocentiae, ex eo quod in illo nihil poenale esse potuit, hixta illud Augiistini 1 . de
Dices pilio, status iustitiae originalis , ab
intrinseco,& ex natura sua non hanebat praeseruare hominem a peccatis mortalibus, Ut ca fus primorum parentum fatis ostendit: Ergo multo minus a venialibus, quae minora , & I
Sed nego consequentlam , & paritatem, quia matus iustitiae originalis non postulabat ex natura sua quod esset inanaitIibilis, nec prininde quod praeseruaret hominem a peccatis propter quae possiet amitti, cuiusmodi sunt peccata mortalia : At vero ab intrinseco,& natura fila exigebat praeseruare hominem abit iis peccatis quibus non amitteretur, cuius
473쪽
modi mi peccata venialia ; cum selictitanus
ille status sua natura postularet excludere om Dem dolorem,& tristitiam, omnem'ue poena
litatem; quod prautare non potuisset, si cura eo peccata venialia fuissent compossibilia , vepatet ex supra dictis . Vnde August. loco supra citato describens statum innocentiae se quod ille erat deinitaria tranquilla peccati, qua
manenre, nullum omnino aliunde malum, quod
gon ι rasa res , irruebat; Solutio est. D.Thom. articul. ctat. in res. ad 3. ubi sic ait: Peccatum m pale ira tantum opponituae integritari prim satus quod corrumpix ipsum , quod peccatum veniale facere non pots s O quia non to est Danni esse quaecumque inordinatio cum inretria sate primi status conseq'eni est quod primus h πιο neu po ueris peccam venialirer , ante Pam
Dices secundo: Sicut Deus prohibuit pr mis parentibus esum ligni scientiae boni, Mmali sub mortali, ita potuisset illum prohibe-xe sub veniasi,cum esu; ille de se non esset minius: Sed hoc dato potuisset Adam violare praeceptum illud: Ergo potuisset peccare venia Iiter . ' Respondent aliqui, quoS etsi Deus praec pisset Adamo siub veniali tantam abstinere ab e su ligni vetiti, nihilominus. comedendo de illo, peccasset mortaliter, non quidem ration praecepti , sub veniali lautum obliganus, sed ratione damni, & nocumenti grauissimi, quod Fbi & suis posteris per talem come stionem i Ilaiulisset, seipsum,& posteros histitia originaeli priuando.Sicut cinquiunta Carthusianus com ' dendo cames ,reccat ino taliter , non ratione
474쪽
ex Tractatus inti praecepti regniae, talem come stionem prohialentis, cum illa non obliget sub mortali, sed ratione grauissimae poenae cui fese exponit. &
t ut lixi maximi quod sibi infert. Haec so
lutio probabilitate non caret .
yespondeo tamen secundo consormiter ad Principia iam statuta,dato quod Deus potuis iet imponere tale praeceptum obligans solum rub veniali, negando quod Adamus potitissetauud transgredi , nisi post amisiam iustitiam
originalem; quia non poterat de ordinari ci ea media, priusquam edet auersus , & deord, . natus a fine, ut ex supra dictis constat. Dixi Gaio quod Deus potuisset imponere tale praeceptum, nam licet Deus absolute potuerit pro-Bibere Adamo esum ligni vetiti, sub venialitὀntum, non tamen ex hypothes statu inn eentiae, in quo ut ostendimus a erat tanta subiectio appetitus sensitivi ad rationem , & rationis inferioris ad superiorem, ut eo durante nullum peccatum veniale in homine esse n tuerat . . t
a uti risurinis Paradisi Tin stris.. , P radisum quem describit
Moyses Genes a. sitisse locum visibilem re corporeum , non vero pure intelligibilem,& spiritualem, ut Philo Iudaeus: Origines, &aIa; olim existinaarunt. Plura enim quae dicitra, non possi,nt ad sensima mysticum,
475쪽
i & allegoricum trahi, sed necessario in sensu
proprio, & litterati intelligenda sunt, ut cum
dicitur : ProduAitque Dominus Deus de humo omne lignum pulchrum visu , O ad vescendum fisque , nam vilux tui proprie Pro tensu corporeo, & verbum vescendi pro corporali tria ducatione accipitur,a uoquin quod cap 3. dicis tur Vidit mulier quod bonum esseς ιignam ad vescendum, O pulchrum Ocμtii, aspectuq o. ιectabile, o tu i de fruct- iιἰiux , in comedita . non proprie seia metaphorice crit interulioendum atque ita omnia quae de peccato primi parentis Ecclesia credit , falsa essent. Vnde Epiphanius in Anchorato: Si non est pa- . radisux sensibilis, non est fonx, non ficus, non
folia, non comedit Eua , c. Sed iam veritaea fabulata est. Constat etiam contra alios, quos refert H Eo a S. victore annor. in Genesim cap. 2.n mine Paradisi terrestris, non totam terram,soribus, arboribusque adornatam , sed locum particularem,in regione orbis determinata suetum, debere intellio Nam Scriptura ait Pse radisum in oriente fuisse plantatum, Deum eloco in quo Adamum condiderat,ipsum in paradisiim transtulisse , & in poenam peccati dParadiso eiecisse,& ante Paradisun ι Cherubim constituisse, ad custodiendam viam ligni vitae . Quae omnia non nisi de loco al iquo Par- ticulari, & in regione bi bis determinata sito, verificari nequeunt .' Superest ergo selum, ut hic breuiter huius praeci risitim loci . sed P radisi situm, magnitudinem , & amoenitatem, im pulchritudinem declarem l . . . mutum ad Primum duae suatientem in ex-
476쪽
t Dacratus Hirtreme oppositae: aliqui enim olim existimarunt, tantam esse Paradisi terrestris subi imbeate in , ut usque ad lunae globum pertingat: ita Strabus in Genesim, & Beda , quos refert
S. Thomas I. p. q. I r. an. r. Ab hac opinione non multum recedere , videtur Tostatus iacap. 2. Genes. qu.f. ubi asserit Paradisiun terrestrem non peruenire quidem vique ad orbem lunae, sed excelsorem esse omnibus terrae montibus, ad minus viginti olitis ; tuni quia debet esse liber a ventis , & vaporibus terraesium etiam, quia quatuor flumina quae ex illo
exeunt, non possent commode totam irrigare terram , nec Per tam varias orbis regiones diuesctarrere. E contra Pelerius lib. 3. in Genec disp. de Paradiso qu. z. censet probabilius esse, illum in planitie aliqua situm esse, tum quia nimia altitudo non est fana, ob vicinitatem sy-derum, & elementi igninium etiam quia PIMnities ordinarie sunt fertiliores, & meliores Vt plurimum habent fructus. Inter has se tem ias extreme oppositas , media videtur probabilior, quae asserit Paradisum neque ita esse demisium, ut in planitie aliqua constitutus sit. neque tam excelsiim, & eleuatum, ut usque ad globum lunarem , vel supremam aeris regiovem pertingat, aut altiores terrae montes e
cedat, sed i psum in suprema huius infimae r toriis aeris parte positum esse, & sere ad se-Cundam aeris regionem pertingere ; nam stis prema huius infirmae regionis pars est eonu nientissimus locus habitationi hominum, cum
ilia libera fit a perturbationibus, & nimia sti, eiditate, & humiditate secundae regi is, at . nimiis calore qui ea reflexione radiorum So-
477쪽
Iis 3 terra ascendentium prouenire silet;nequq ibi venti violenti sint, Se loeus ille melius recipere possit influentias Solis, de stet larum; Neque obstat id quod dicunt Anthores primae sententiae de , quatuor fluminibus e Paradiso
exeuutibus, nam fluuius per lono a spatia descendens non petit necessario magnam altitudinem scaturiginis, ut in multis fluminibus
Quanta autem sit huius paradi si amplitudo. problema etiam est inter Theologos, alijs existimantibus ipsum esse vastissimum, de ma gnitudinem unius regni haud parui , ut est Gallia, vel Hispania, adaequare; quod collis gunt ex magno fluuio quo irrisatur, & qui inquatuor capita diuiditur . Alias afferentibus, ipsum non esse adeo amplum , & spatiosum, cum scriptura illum hortum appellet, & dicatillum locatum esse in regione Heden, ad pla- am eius orientalem, atque in medio eius luis I lignum vitae, & lignum scientiae boni, &mali. Certe in re tam ardua , & obscura, Min lata opinionum varietate,dissicile est qui quam certi definire. Sane non video cur viginti, aut triginta leucae non sufficerent pro uno horto, & quare , quamuis magnus esset fiuvius ille quo paradis is rigabatur , spatium tot leucarum ad eius decursum non esset sus ciens. Nec erat necesse , ut omnes Adami posteris possent in illo manere , debebant enim multiplicari, & replere terram: potuissent i men omnes locu in illum quasi iure haeredit,rio saepe adire, inde fructum ligni vitae deferre i vel ramos eius varijs in locis inserere.
Demum Paradisi terestris pulchritudo, R
478쪽
a e τν amitis VIII. amoenitas eonstat ex varijs nominibus quibus insignmir,appellatur enim a Moyse Para4isus ab Hebraeis Ganedem, quod hortus deIiciarum interpretatur a D. Basilio loeus δε-
rium. Colligitur etiam ex sine ad quem a Deo conditus est, Deus enim illum condidit, ut esset consentaneus lociis felicitatis, & inii centiae, & ut incomparabilem coelestis Paradisi pulchritudinem adumbraret in terriS.Vn de iuxta Gulielmum Parisiensem , & Tostatum, paradisiis , quasi parans Dei kisum, dictus est, eius quipee habitatio erat veluti qua dam coelestis gloriar praelibatio , & prarguit tiO,Vt eleganter explicat D.Gregorius in Psal.
s. podnit ubi loquens ad Adainci in paradis,
terrestri,antequam peccaret constituis: Panis
lum creaturarum a dele ctatis, Verbi Dei f tretas, in ernae quietis gaudium, lueis inaccessiabilix splendor , sapientiae refectio , pr senti
oris . Felices antiqui dies , nihil tenebra-xum , nihil ea liginis i raeferentes, qμοs Liuini talis illustrabat praesentia , seeuritatis pu g bar ferenitas,ἰαι iris immensitas decorabat s Di e rgaudiorum, in ι minis Dieae irtutum se pacis, diei delicia um, O 'aut cris , quor non prὸ turbabat mrror , non in fisabat angustia , non obumbrabat infirmitax. Hos dies in Paradiso
habuit anima,antequam eseatu rectitudinis. ιν culpam careret prauarieationis
Mirabilem huius paradisi amaenitatem AL Iramus Auitus egregie his versibus celebrat,
479쪽
Turbidui A uster abes , semperque sub aes e .
Nubila diffugiunt , rugi eos να ferenε.
Quibus versibus Pasadisi terrestris amaenitatem, quatuor potissimo im in rebus positam fui sse declarat , nempe in coelo Se aere, in aquis,& in i pis terrae selo. In coelo summa erat salubritas, & omni tempore suauissima
quaedam aequabilitas, quae tanquam perpetuuquoddam ver causabat. In aere magna erat serenitas,& puritas, subindeque magna claritas, quia, Vt cit Beda, puritati aeris claritas lucis proportionatur. Aquarum erat ingens copia irrigantium paradixum . & in medio eius erumpebat sons ingens, qui in quatuor flumina derivabatur: in varias orbis regiones. Pr,mum est Physon, seu Ganges, Indiam foecundans. Secundum Gelion , seu Nilus, AEgyptum irrigans, & AEthyopiam. Tertium Ty-gris, instar tigridis rapidissime . & celerrime decurrens . Quartum Euphrates, quae duo Me potomiam, Assyriam,& Chaldaeam alluunt. Demum terra Paradisi optimae erat, &fertilis sima, ac sponte , sine labore, & molestia hominis citota tamen sine cultura nroierenu quae cumque omnes sensus hominis suauissima possent iucunditare, de voluptate complere. Sed eius uber as maximo apparebat in productio
480쪽
Y Tranatiis Vm ne arboris vitae, cuius fructus, ut cap praec denti dicebamus, humidum radicate imminutum,ac deperditum redintegrabat, pari puritate , ac sinceritate ei quam prius habuerat, etiam in ortu hominis, silbindetque iuuentutissorem , ac vigorem marcescere non finebar. Vnde Augustinus infra referendus , ait quod
Adam habebat do ligno vitinstabilitatem esu ravetμstatem. Erat etiam in eo arbor scientiae
boni, & mali, quae sic dicta fuit, ut docet D.
Thomas, quia post eius esum liomo per experimentum poenae didicit quid interessee inter obedientiae bonum, & inobedientiae malum. Sicut puteus quem foderunt servi Isaac , ρ te τὸν ruet seu ealumniae appellatus est, ex in gio & contentione quae fuit inter pastores Gerarae, & pastores Isaac, ut habetur Genes. 26.
Quaeres, num adhuc extet Paradisus terrestris λ Resipondeo probabilius esse, quod integer adhuc perseueret. Dicitur enim Eccli. q. Hen Rc, plaeuis mi , O translatus est in Parad; sem, ut det gentibus oen itentiam. Quibus verbis Scriptura aperte docere videtur , Henoch. seruari vitium in Paradise , ut extremo mundi,& Antichristi tempore veniat, & Om nibus poenitentiam praedicet. Vnde Ιraeneus lib. s. aduersus haereses cap. s. dicit Apost licam traditionem esse, Henoch, & Eliam nucina nere in Paradiso, idque se didicisse asserita Piaesbyteris qui fuerunt Apostolorum discipuli Augustinus Lib. de peccat. meritis , &remissi cap. r. ait quod Henoch , & Elias, in
Paradiso vitae pascitntur, sicut Adam ante pe Catum, qui habebat de lignorum fructibus refe