장음표시 사용
61쪽
non distimetuuntur ab essentia , distinctione modali, vel formali.
Probatur tertio ex Concilio Florentino sess. 18. in qua Ioannes I atinus Theologus dixit: Diuina substantia O ter a , ve quidet a
sunt idem, sicundum autem mcdum intellectronis vestrae di scrunt. Et sessi i'. ante medium et Ne tamen re diserre hac putetis, sed πρ rebe pone tantum O intelligentia . Sermo erat de hypostasi & natura , num re , vel ratione inter se differrent λ Item in eadem sessione versus finem : Persona Patris non d stinguitur a paternitate , a t ά substantia , nisi ratione antμm . Haec testimonia adeo clara sunt & expressa,vt plures ex Recentioribus, opinionem Durandi
& Scoti, suspectam , & in fide parum tutam
existiment. Potest in si per probari conclusio rat onibus quibus in tractatu de attributis ostendimus a tributa diuina non distingiti abessentia, distinctione formali ex natura ret,quae aeque conuincunt in praesenti: In primis enim, si essen tia diuina distinguatur modaliter aut formaliter a relationibus , perit diuinae essentiae summa puritas & actualitas , illa enim erit in potentia ad aliquas formalitates realiter a se distinctas, vel quod peius est ad aliquos modos ;modus enim est entitas impersecta , haben* esse diminutum, δc dependens, nec multum recedens a natura accidentis : unde distilictio modalis Durandi, adhuc videtur peior distim, ctione formali Scoti. Deinde distinctione illa modali vel forma, ii destruitur diuina simplicitas : nam cum
compositio nihil aliud sit, quam distinctorum i
62쪽
ne Masterio Ss.Trlahat e. vnio, sicut unio distinctorum entitatiue, sacit compositi onem entitatiuam; ita unio distinctorum modaliter, facit compositionem moda
Iem; & vnio distinctorum realiter formaliter, causat compositionem realem formalem. Confirmatur : saltem negare non possitnt
Aduersarij,simpliciorem sore Deum , si nul Iainter eius essentiam & relationes intercederet rea lis distinctio: At simplicitas concedenda est Deo,qua maior emagitari non possit, cum in Lateranensi sub Innia tio lII. Deus dicatur omnino simplex: Ergo nulla debet admitti distinctio realis, siue modalis, sine formalis , i n-ter essentiam & relationes. Pire sertim clim omnimoda simplicitas, non minus distinctioni quam compositioni opponatur: Unde Dyoni- sitis de diuinis nominibus cap. 3.ait in Deo simoplicitatem superlatε omnem duplicitatem excludere: Cum ergo Deus non E im sit unus sed etiam unigimus, ut ait Bernardus, omnem distinctio in realem,praeter illam quae ex oppositione relativa diuinarum persenarum oriavur, a se excludit. Tertio eadem distinctione formali conuellitur diuina infinitas: sicut enim entitas infinita petit identitatem entitativam cum omni eo quod in suo conceptu imperiectionem non ducit ; ita infinitas formalis petit formalem identitatem cum omni ratione quae in suo conceptunullum desectum importat, & per consequens cum diuinis rei itionibus, de attributis, quae in suo conceptu nullam dicunt imperfectionem. Duo sunt praecipua fundamenta Scoti, &Durandi. Primum est : Illa distinguuntur realiter & ante operarionem intςlle iras da . i . C 3 ilia' i ia
63쪽
ς Nazatus Vr. stinctione modali, vel saltem formali ex natura rei, quorum unum rea liter, & independenter ab omni operatione intellectus, communi-Catur,a lio non communicato: Sed essentia diuina realiter, & independenter ab omni operatione intellectus , communicatur Filio per
aeternam generationem, non Vero paternitas z.
Ergo essentia diuina & paternitas,distinguuntur distinctione aliqua actitati, saltem modali,
Verum si hoc argumentum valeret probaret dari non solum modalem aut soranalem, sed etiam entitatiua in distinctionem inter es sentiam diuinam Sc paternitatem, cum essentiae diuina entitatiue communicetur Filio , & Pa- . ternitas entitatiuo negetur de illo ,& non solum forma liter : alias Pater , & Filius fornialiter solum vel modaliter & non entitatiue di istinguerentiri. Cum ergo haec ratio nimis probet,nihiI omnino conuincit. Vnde respondeo
i gando maiorem , Ut enim Vnum communi-
cetur,alio non communicato sufficit distinctio. seu pluralitas virtualis, quae in Deo idem praestare potest quod facit in rebus creatis multi :plicitas formalis. Sicut lux solis,quia est calor Virtua liter , totum id praestat quod facit calor formalis. Cum ergo in rebus creatis multi-3plicitas formalis faciat quod ynum communi .
Dicetur , altero non communicato ; idem praestare poterit in Deo multiplicitas virtualis, seu infinita diuinae stubstantiae &entitatis em, nent a , ratione cuius absoluto, & resipectivo, subindeque entitati communicabili & incommunicabili, persecte aequivalet. Sicut videra
64쪽
, De Masterio SS.Trint, t7s. mus in rebus creatis, quod anima rationalis. eo quod eminenter contineat sensititiam,& vegetativam , non eodem modo se communicat
omnibus partibus corporis humani,sed aliquas informat solum secundum gradum vegetati- inlm,alias secundum gradum sensitiuum, & in
alijs opera vitae rationalis exercet-
Ex hoc sollitum manet aliud Scoti & Durandi fundamentum, quod stimitur ex eo quod impostibile est de eodem a parte rei exissente contradictoria verificari: At de essentia diutisna verisicatur quod sit communicabilis , de relatione quod sit incommunicabilis: De essentia quod non producatur, de relatione siue persona quod procedat & producatur': De esia
sentia quod nec referat nec reseratur: De relatione quod & reserat & releratur: Ergo im-i
possibile est quod essentia & relatio sint idem;
Sed nego propositiones issas esse contradia tprias, nam ad contradictoria non fatis est, ut opposita de cedem.re praedicentur , sed requi-ritur quod praedicentur de eadem re, sib e dem ratione formali, & virtuali; cum contradictoria, teste Philosis pho,sint eiusdem de eodem, secundum idem : Communicabi litas autem & incommunicabilitas , prodiicibilitas Sc improducibi litas, veri ficantur de substantia entitate diuina secundum diuersas rationes ,1 formal itates seu aequivalentias ; nam prout aequivalet absoluto , est communicabilis , Prout aequivalet relativo, incommunicabilis ;est enim diuina entitas Se substantia, formaliter Vna, Virtute multiplex; quia in una eadein
65쪽
s Nanatius Vr. nem absolutam&respecti iam simuI. At instat Aureolus apud Capreolum dist. 2 puaest. a. Effectus in actu habere debet causam
in actui Sed affirmationes & negationes in- cludentes contradictoria, sunt effectus in acta ante opus intellactus: Ergo habere debent causam in actu. Sed earum causa,est distinctio :Ergo inter naturam diuinam & relationes est distinctio ante opus intellectus. Verum liuiic instantiae respondet Caietanus, effectu in aetti non requirere necesiario Ca sam in actu sermalem,seu formaliter estect uincontinentem , sed illi suificere caus ain virili. Iem, seu quae virtualiter effectum contineat, Vt patet in calore actu producto , qui non sollim
potest esse ab igne, qui est actu calidus larmaliter, sed etiam a sole, qui est tantum virtua luter calidus: unde aifirmatio & negatio quae ita contradictori is includuntur, non exigunt necessario distinctionem formalem ante optas intellectus, sed illis sufficit distinctio virtualis ,
qtiae reperitur inter essentiam & relationes. Secundo responderi potest cum Capreolo, data maiore, negando minorem; affirmatio enim & negatio non sunt nisi in intellectu , unde nullam requirunt causam formalem e tra intellectum, sed duntaxat fundamentalem,
subindeque ad assimationes & negationes ii cludentes contradictoria, sufficit distinctio rationis in actu , cum fundamento in re, quae distinctio virtualis seu funda metalis appellatur . Ex dictis colligitur Primo contra Duran dum,spirationem activam non d stingui realia ter a paternit te & filiatione : tum quia in di- ianis di itinctio realis non oritur nisi ex πν
66쪽
De Masterio Sy. Hὶἰtatis. 17sitione reIatiua: Relatio autem spi rationis acto uae, non opponitur relative paternitati & Gliationi , sed duntaxat spirationi passiuae. Tum etiam , quia si realiter ab illis distingueretur , constitueret in Deo quartam per sonam , cum ad constituendam personant in Deo, sufficiat relatio realis in Deitate subsistens , a caereris relationibus realiter distincta . Nec valet et sponsio Durandi , dicentis sp rationem acti-uam non m n iti tuere quartam pe i sanam , quia incommunicabilitas eit de ratione peisbnalitatis, spiratio verb activa est communis Patri &Filio. Repugnat enim quom spi ratio activa realiter a paternitate & filiatione distinguotur,*tamen sit communis Patri & Filio, quia non potest ab illis realiter distingui, nisi illis relative opponattar, nec potest Illa relative opponi, si sit communis Patri & Filio quia in
communicabilitae, ad oppositionem relativam necessario consequiuir. Dices prima cum Durando, , quaeclinque sunt eadem uni tertio, simi eadem inter te: Ergo si Paternitas & Filiatio identificentur xea i iter cum spiratione activa, erunt idem im
Sed ad hoc diximus si ra cap. L. hoc primo pium Dialecticae, intelligendum tantum esseae his quae adaequa te identificantur cum tell-tio, non vero de his quae illi inadaequale tantum identificantur , ut contingit in proposito nam eodem proportionali modo philosophan culmestiae spiratione Mavia respectu paternitatis & filiationis , quibus communis est, ac detestantia . quae tribus pessenis communicatur ; de si aut essentia in daequale tantum Identia
67쪽
ficatur tribus personis quia non ita identificarii r cum una persona , ut non identificetur etiam cum aliis ; ita spiratio activa in adaequa- lte tantum paternitati identificatur , quia non ita indentificatur cum illa , ut non identifice- ltur etiam cum filiatione. Dices secunces, paternitas & spiratio activa lsint duae relationes: Ergo & duae res , subii deque realiter inter se diurnguuntur . Conse quentia probatur ex illo communi axiomate, multiplicato inferiori, debet multiplicari si perius: Sed res est quid superius ad relatio- .nem realem: Ergo si paternitas & spiratio activa sint duae relationes reales , erunt etiam
Fespondeo, concesso Antecedente, negando consequentiam , nam res in usu communi sumitur pro ent itale,Vt est a parte rei,relatio vinuo exprimit purum respectit in ad aliquid ex trinsecum ipsi correlatum sinnde cum paterni
eas rQ spiratio non distinguantur entitaPuς , non positi ni dici plura entia vel plures. res liacet possint dici plures rationes, eo ound sint respectus ad diuersos terminos , Ad axioma vero allegatum dicendum est illud scitum esse Verum,quando inserius, pinui subcst multipli- lcationi, & eius siti perius, sumuntur ecdem -- do, quod hic non contingit. 'Colligitur secundo conita Scottim,spirati nem activam non distingui formaliter ex natura rei a paternitate & filiatione: alioquin,
Parer aeternus V. g. non e fiet omnino simplex, seicumpositus ex paternitate:& ipiratione , bicu t enim ex unione duarum entitatum realiter distinctarupi, resu itat composito realis -
68쪽
De Mas,A SQ Trtaitatis. σθ titatiua , ita ex unione modi aut sorma litati .realiter distinctae, compositio modalis aut for-
Confirmatur: Ex sententia Scoti sequere tur quod Peasona Spiritus Sacti simplicior es set, quam Persona Patris, aut Fili j, quia haec constitueretur ex propria personalitate, & spiratione activa formaliter distincta ; illa ex imla spiratione passua, absque alia forma litate.
Colligitur tertio , quod sicut licet unum attributum identificetur cum alio, non potest tamen dici quod attributum itistitiae v. g. sit attributum misericordiae ita pariter licer paternitas & spiratis,nec realiter, nec formaliter ex natura rei, sed virtualiter tantum distinguantur , tamen dici nequit quod relatio paternitatis sit relatio spirationis; quia qua modicitu e relatio explicite importatur respectus ad terminum, qui non est idem in paternitate& spiratione; prima enim respicit filiationem, altera processi em,seu spirationem passiuam.
Iυρίκtio secundae difficultatis. Pro resolutione secundae dissicultatis, an sci-
licet essentia diuina sit de conceptu quidditatiuo relationum , & e conuerso relationes de conceptu quidditatiuo essentiae ἴ duo breuiter hic praenotanda sunt . Primum est, aliqua posse iealiter inter se identificari , & tamen, num non esse de conceptu quidditatiuo alte rius, ut patet in homine; in quo singularitas a gradu spe isco & genetico rea liter non dir
69쪽
stinguitur, & tamen non est de conceptu quid ditauino seeciei, sed se habet ut accidens L igicum vel Meta physicum respectu illius. S eundum est , duobus modis aliquid ad essen- stiam seu quidditatem alterius posse pertinero , nimirum ut eius constitutivum , seu disteret tiam essentialem, quo pacto rationalitas ad es- lsentiam hominis Pertinet ; &.ut modum aut 'terminum intrinsecum , a quo petit essentiali- ter modifica ri,aut terminari, sicut modi essen-
di per se & in alio, se habent respectu enti; , ,
Certum est autem relationes diuinas Ron esse de conceptu quidditatiuo diuinae naturae pri- mo modo, tum quia natura diuina metaphysice non constituitur pen relationes, sed per ali, quam perfectionem ab lutam suae se habet veradix aliarum persection im , nimirum per i sum intelligere purissimiliai & actualissimum , ut tractatu primo ostendimus o Tum etiam, quia quod hoc modo est de concepti, quid duerativo diuinae naturae, dici debet de quocun que illa praedicatur: paternitas autem V. g. non dicitur de quocumque natura di a praedicatur ; natiira enim diuina praedicatur de Filio , de qlio non dicitur paternitas. Solum ergo dissicultas , an relationes sint deessentia dcconcepta quidditatiuo Dei, secundo modo, n mirum tanquam termini aut modi a quibus e DLntialiter petir modificari & terminario in ca- ius re lutione plures ex Receillioribus existiana ant, neque essentiam esse de concepta quis ditatiuo relationum, neque velationes de con- Ceptu quid litatino essentiae. Alij censerit,erusentiam quidem esse de conceptu formali rela
tioaum , kd relation. s non esia de conceptu
70쪽
Thomae communior est , asserit essentiam esse de conceptu relationum, relationes de conceptu essentiae, Et quidem primum docetur ιD. Thoma hic artri infra q. 39.art. I. &q. s. de potent. ait. z. ubi asserat quod sicut se habet esse inaeherens & accidentale respectu relati nis creatae, ita se habet esse substantiale diuisum , respectu relationis increatae & diuinae: Sed esse inhaerens N accidentale est de conceptu formali relationis creatae , cum illa sit essentialiter accidens: Ergo esse sibstantiale ditiinum,seu ratio substantiae diuinae & increatae, est de conceptu formali relationis diuinae . Ratio etiam id suadet, etenim essentiae diuinae, ratione saae inlinitatis, competere decet amplitudinem illam quae conuenit enit , ratione 1uae transcendentiae : Sed ratio entis , ita transcendit sua inseriora, ut non possit ab eis
perfecte praecindi: Ergo Ela diui na essentia
ita ineluditur in relationibus & attributis di-ilinis, ut ab eis persect e praescindi nequeat, sed facta quacumque intelJectus praecisione, semper implicite in eis i ncludatur.
Confirmatur: Paternitas , ut distinguitii rvirtualiter a natura diuina ,est in intialiter emciam non sit parum nihil aut maerura ens rationis : Sed non est ens creatum, Ut patet: Ergo ess essentialiter ens diuinasti & i ncreatum ,cum inter ens creatum & increatum nihil postat assignari modium fibindeque ratio entis diuini& increati, tam intime in relationibus diuinis includitur, ut non possit ab eis perfecte prae'