장음표시 사용
111쪽
Ius ta) adnotavit. Multa sellieet propter viri
auctoritate,& antiquitatem ei,ut fieri amar, adi cripta sunt a iubdolis hominibus, fa vorem scriptionibus suis& plaulum illus ri nomine conciliantibus: quemadmodum de Poemandram deinde non multo post Christum eidem Christiani attribuerunt. Parem habuit cauosam librorum luppositio, qui lub Loroastris Domine prodierunt. Μanet nos ibin AEgyptius Mosi nomen Osarsiph fuisse commemorat,eκ nomine Osiridis. Equidem ab oliridis , hoc est Stilis, Oblervatione factum id nomen Conjecerim; nam Hebraicum Nepheb Oeea latorem sonat. Sic apud Philonem Byblium, μναμιν, hoc est, retest be scamaim, redditur, ουρανῶ ramo ναι, Caelι speculatores. lgitur Osarsim , si vel bum verbo reddas, erit, soli spe calator ; quia nimirum Moses, ut erat AEgyptiorum disciplinis instructus, Altronomiam apud eos prae taeteris disciplinis florentem . videtur coluisse. B. b. t i Dei speculator appellatur a Georgici Syncello, dc Theod ro Merothita . Hujus disciplinae quantur a studiosi fuerint AEgypti l . praeclare exponit
apud Heliodorum te Cala siris AEgyptius
antistes r duplicem liquidem esse ait lapientiam AEgyptiorum I aliam vulgarem , quae
Necyomantia est; at Iam divinam quae vera S ipientia est ; D tWως , inquit, roo p σικὸν
prognati ab adolescentia studemus ; caelestia spectantem , Deorum sociam , naturae diυι-nae ρaνtiemem, astrorum motus scrutantem, o notitiam futurorum lucrifacientem . Scio
afferri a nonnullis aliud nominis hujus etymon , qui Olarsiiph idem esse volunt ac - - , ab igne serυatus , quod non aquis solum , sed & ignibus Moses liberatus sit . Verum piae stat Μanethonem sequi, qui ab Osiride id nominis deductum esse disert . affirmat. Λ se hab repetebat vetus amicus noster Stephanus Morinus; quod est perdere, de ιere . Ae si os vis nterfectoνem dixisses, quod Typhoni convenit. Acute,& erudite . ut caetera excellentis hujus viri cmnia . Quod sis quis os arsiph corruptum putet ex dicti me, Osi rapis, quae juxta Clementis Alexandrini tri sententiam constat
nominibus Osiridis, 3T A plos, me quIdem non valde repugnantem habebit . Est apud Plutarchum se , Baechum issidis filium apud AEgyptios , non osti idem , sed Arsaphen
appellari, atque ea voce Fortem significari. Videtur prosecto id vocabulum detortum exosar siph . Ut enim Moses est Bacchus , quemadm dum probabitur infra , ita Osar siph est Λtlaphes . Postquam autem primi genia vox Osar siph degenerare coepit in Λrissaphes , ignorato etymo . adulterina asella est significatio. Deorum hominumque nuntius ac sequester dictus est Mercurius, & Ι vis jussa deferre ad homines, hominum pre-ees ad Deum allegare , propter itiones trembras Μosis , & diutinas mansiones in Sinae montis fastigio , ae crebra eum Deo coli quia , dc Dei mandata ad homines perlata. Hine Moles ipse de is r Ego sequeser er me. dius fui inter Dominum oe vos in tempore illo, ut annuue arem vobis verba ejus t f . Unde factum quoque reor, ut Mercurio con siliario , dc scriba usum Saturnum dixerit Sanchoniathon apud Eusebium fg r usum Osiridem , atque item Isidem diverit Diois doras ibi . Petasatus pingitur Mercurius P Μoses velato vultu alloquebatur Israelitas, ne acies eorum ad radiorum a se prodeuntium fulgorem hebesceret. Unde de Mereuis rium ait AEschylus noctem ante oculos &tenebras serre . Vel ita certe peregrinantis habitu exhibetur Μercurius , tanquam vis orarem prae aret , ει solem pulveremque declinet, inquit Λrnobius tM : quod res me inmoratu dignissimas Μoses peregrinus gesserit . Petalum mereurii media parte album, media nigrum fui me scribunt ἔ ejus quoque simulacrum , partim atra , partim aurea facie ab AEayptiis pingebatur: quia post habitum cum Deo congrellum, Moses de monte descendens luminosa faeie prodiit . Quae eum legissent, ac perperam accepissent interpretes, & pro lumine eornua Mi si affinxissent, vocis queren ambieuitate decepti, hinc hircoseie assimilasse Mercurium Fabulatores dixerunt , ut tutius Penelopes amore seueretur unde Ae arietem humeris vel sub ala gellans pingi solet, & κει-οροι appellatur, ex eoque ipsius & Penelopes concubitu Pan dicitur esse natus , quem hircina quoque sermR AEgyptii itidem ut Graeci repraesentant .
112쪽
Φεα-χοι Mercurius a Lycophrone , Har- strumenta peregrinis nominibus appellari, pcictatione , allitque dictus sit. Ex his quo Nablia, Sambucam, Barbiton, Μ igades deque Mosis radiis, di fulguribus , ac toni- alia plurima . Legas quae de Tyriorum initiis tribus in Sinai monte editis, cum Deus Mn- torum saltationibus, instrumentis musicis resem alloqueretur , factum eit , ut Iovis iis l- Λilyriaco modo scripsit Heliodorus is .men Mercurium surripere voluisse dixerit quantum ea gens Musicae dedita suerit, intelis Lucianus la . Eκ his utique Deum in- liges. Μercurio veteres vitulo. seci lie Aucloetet & homines obitis a Mose legationibus eii Ovidius fg , propter conflatum ah nais
Mercurius legationum, ac foederum repertor rone vitulum aureum,quem combustum igni, creditus est. Ad inferos quoque legatus mitti in pulverem comminutum,& in aquam eonis
fertur. quod velut ad Μosis Imperium Core, jectum Moles Iudaeis propinavit ἰ nam quae Dathan, & Abiron , adversus legem ipsius inoculque valde odiosa essent animalia . , perduelles, ter: ae hiatu hau lii simi, ef deItan . haee ipsis sacrificabant . Atque inde est quoaderint vivi in infernum b , ut notavimus & Porcus Mercurio caesus fuit ; ut indicat supra, cum de Λdonide ageremus. Me rei mo- Aristophanes: ob vetitum nimirum Mosaietaniis praesectus eli Mercurius, dc ponderum . legibus porci esum. Scribit Plutarchus ,3 ,
mensurarumque inventor creditur, quamob. aliique seniorum Mercuriorum simulacra rem pingebatur cum iacculo, di a nee otiato. Pedibus,manibusque truncata exhiberi, qua in ribus plut imum colebatur: quippe Μsses in dam vero parte nimium parata; propterea
emptionibus, venditionibus contrahendis quod senes , non celeritate pedum , vel ma- fraudes leκibus luis coercuit, ponderum , & nuum robore, sed mentis vigore ac seeundi in men iurarum aequalitate ianκit & is nebrem tale res administrare solent ; quae Μosis ita licentiam ius ulit. Lyrae, fistulae pastoralis, propria sunt, ut non alteri euiquam magis atque adeo Musicae repertor Μercurius exi- conveniant. Cyllentum dictum vult Festus ἔstimatus est i geminum hymnum , omnibus non a Cyllene monte, sed quasi Minis, trun- Poeticae artis pigmentis splendescentem , cum & manibus carentem qu ad omnia sine Deo Moses decantavit. idem buccinam eam manibus sermo conficiat. Futurorum praeno.
reperit, quae Asosta ab Hebraeis appellatur,& tionem , & artem divinandi ab Apolline deseribitura Iolepho est: eum alioqui lyra, Mercurium accepisse narrant r hine Fatalis dialia pleraq; instrumenta mustea exoriem dicitur in vete' Lapide si ; hine Iovis de- te prodierint. Id nomina ipsa satis ollendunt: creta hoc est fatum hominibus pandere diei ex ea unod factum es ex nevel, νώμας tur; hinc oraculum apud Pharentes habuisse ex thoρδυ, ωὐ-- , ex sabecbah, ααus i eum narrat Pausanias sh , hine Ze sutura in ex Glura, qui Pnoeni eum lingua fuit Ado somnis homines monere fingitur a nonnullistino vi , genus quoddam tibiarum; &ex Μoses a Deo prophetiefi habuit saeuitatem, εσvou , tibia, cujus etymon es in primitivo & inter Prophetas censetur. Quam ob ea u-haυa v. unde bat v, calamus oleae ἰ qu la ι iam Psonthomphan ech hoc est , Futurorum lim tibiae fiebant e calamis nomen habue- praescium, haud secus ae Iosephum, fuit se ab runt Ambubaiae, quod perinde est ut si tibiei- AEgyptiis appellatum, legitur in Chroniconas dicas Hine juvenalis tu : Alexandrino. Summa Mereurium inter,&Iampridem Dras ιn Trim deflux t Herculem necessitudo, ae societas ab antiquis
Orontes, constituitur, adeout communes eorum fuisse
Et linguam, o mores,'eum tibieine statuas Λristides id prodiderit: atqui Heris ebordas . cutem Iosuae typum esse infra demonstrabo. Obliquas , nee non gentilia trisana Scribit Apollodorus tmὶ Iovem , simul aesecum soluta se moris sutura Baechum enixus est , Uexit,ω ad ei reum Iussas prostare pueI- Μercurio eum tradidisse ; hoc est Mosenia Ias . ' Μosi ; nam & Mercurium Mosem esse jam Habet id ipsum Strabo se , qui ei tharam tra- . ostendi satis ἰ & Bacchum quoque Mosem
113쪽
esse mox osterulam p se enim unum eum demque hominem multiplici specie, plures homines una persona Fabulatores adumbrabant. Symbolum Mercurii canem sui Ile docet Plutarchus sis & sacie canina ipse ingebatur e quod Calebum Moses socium abuerit. Vox autem Caleb, Hebraice ca- non si 'nificat . Facit hoc Chron ologorum quorundam, ae impii mis Ausustini b) sententia, qui Mercurium Mosis aetati conjun-punt. Facit huc & adnotatio quaedam inserta aut perae editioni Lactantii, ad locum supra allatum e libro primo institutionum sc), in qua legitur codicem quemdam manus eriptum Bibliothecae S. Pauli Lipsientis, provoce Thoth , substituere, MO . Finem sa-ciam dissertationis hujus inopportunissimo ad opinionem noli ram Artapani testimonio, quod proserunt Eusebius M, & Auctor Al . Mandrini Chronici, cuique adstipulatur Auctor Hypomnematis in Hexaemeron, quod Eullathici tribuitur. Illic legitur Molem ab AEgyptiis pro Deo habitum luisse&cultum, re Mercurium appellatum; cumque bellum Rereret adgersus AEthiopas, condidisse urbem,& Hermopolin appella sse. Atqui He mopolin a Mercurio AEgyptio esse conditam perhibet Lactantius. Unde veterum I plorum testificatione cognoscitur, Molem e Ile Μer.
III. At nor in Theuth solam, si ve Mercurio, sed sub Osiridis quoque persona, quem eum dein elle ac Dionysium, sive Liberum Indorum domitorem asseverant Antiqui , DIosem AEgyptii coluerunt. Cum enim non politicis solum & oeconomicis, sed militari. hus etiam virtutibus claruerit, illas in Mercurio, has in Oi: ride, seu Libero adumbrarunt prisci isti artifices fabularum . De Mercurio vidimus, di quidem ita luculenter, ut mirabile sit in re tam perspicua neminem adhuc, 'und sciam, verum olfecisse. Bacchum au. em quoniam doctorum hominum studi is jam deprehensum estNosis esse simulacrum,
argumenta eorum contrahemus in pauca .
um si quid ad rei confirmationem suppeditet penus noster adjiciemus . Nati sunt in AEgypto Moses, & Bacchus, in arcam uterque inclusi , S. in profluentem abjectus . Huic
Mosi nomen, illi Mis, ut est in Orphicis e),
Utrique tributus est sexus uterque. Bimatertiterque ; nam & velut alteram matrem Thermuthin Pharaonis filiam habuit M ses. quem illa adUtavit in locum νιι. ut loquitur ipse Moses s f); & bis etiam propriae matri, primum a natura, deinde a Thermut de tra.ditus est alendus. Venullus uterque di forma praestans . Eductus uterque in Arabia ; hie ad Sinam montem, ille ad Nisam . quae SIna ipsa est, ut diserte habent Fasii Siculi . Exulavit uterque . Bacchae cujusdam virga in terram projecta serpentis instar tepere uisa est,ut illa Mosis. Bacchi chorus fruebatur tu cis aspectu , dum indi tenebris obsiti erant, quemadmodum Israelitae inter .aegyptios. Fugiens uterque AE eyptios, pedibus mare , Rubrum tra jecit. T ransmisit ille sv v ios Hy. da spem, & Orontem thyrso arefactos ; hi Rubrum Mare mirifica virga bipertitum . Cornutus uterque sin 'itur. Leges tulit uter. que duplici tabulae inlcr pias . Nαυίας uterque fuit: de Mose quidem vidimus iupra : de . Baccho testatur vetus Epigramma Antholo giae ae . Bacche, itidem ut Moses, virga aquas de rupe elicuerunt. Hic serpentem aeneum erigit; illae se tortis ierpentibus incingunt , serpentibus coronantur, Bacchicorum orgio inritin insigne habent serpentem. & iis qui Saba Eiis sacris initiantur symbolum est serpens sinum pervadens . Calebum , quod vocabulum exponitur canis , socium habuit Mose canem Liber, MOsis julla racemum e promises a terra retulit Calebus: Bacchi auspiciis re perta est latio vitis. Denique manat utrique terra lactis. nul lis ac vini fluentis. Haeeaba Ilis jam observata sunt: ista a mei.
O Iarsiph AEayptiis dictus est Moses, Bacis
chus Arsa phes,ut jam dixi: quas voces no affines lotum, sed ea idem esse proclivis est si spicio. Fulminibus ambnstam esse Semelen,& inter ignes natum nacchum prodit fabularis historia unde πυναπομt, ct unigena dicitur propter visiim Mosi in rubo ignem, re habita eidem eum Deo colloquia inter ignes
cham eum taedis fulgere, hoc est cum Iampadibus,et igne trjρπHaνe t fervidum ae Uneum e se Deum. aiunt Aristophanes th) ipsiusque Seholiastes Hinc institata Baccho 1λαμ-ῆρει Fulgido apud Pellenentes λαμπορε re tam
114쪽
commemorata. Λ Nymphis educatus sui sese dicitur Bacchus ; quod in Nili aquas pro . lectus sit Moses: nam Nymphae aquae stant. Calus ille Mosis aliis causam fingendi dedit, Bacchum statim a partu conclusum in arcam igneam , & in mare fuisse cum matre a Me- ctum. Mises ille in orphicis Hymnis lauda. tus,qui idem Bacchus est, Isidis filius fingitur, di cum ea ac famulabus ad Nili fluenta exul. tam, & tripudians exhibetur ; quod ancillis comitata Thermuthis , cum ad Nilum lavandi causa descenderet. Molem in Nilo expositum servaverit. Hinc a Mercurio ad Macrin Arisaei filiam alendi caula deporta. tum volunt quidam : hoc est Merrhin Pharaonis filiam , quod ipsi nomen Artapanus tribuit . Volunt alii ab Ino matertera fuisse nutritum; hoc est a Matre, cui Moses eκ Indicio sororis alendus traditus est aifilia Pharaonis. Εκ hujus Misis nomine factum videtur Misagenis nomen , qui Masinissae filium
fuit, Livio αὶ laepe memoratus quemadmodum a love Diopenes, a Mercurio Herm penes,ab Oro, Orige nes ut facilis inde cor iectura sit Misis,si ve Mosis religionem ad Numidar: quoque transilite. Auctor est Philostra. , lndos quosdam existimare, Bacchum Ind. fluvii filium esse, quod Moses velut Ni. Io patre renatus sit. Scribit Diodorus te Osiridis exercitum duxi Ile Herculem; quod Mosis exercitus ducem habuerit In suam, cujus effigiem esse Herculem infra approbabo.
Virorum, ac mulierum exercitum Bacchus circumduxit, perinde ut Moses . Nesarios uterque& facinorosos suppliciis assecit. Bacetiun cognomine σιγα λιτων sinterfectorem auaniu) dicit vetus PoetasM, propter expugnata Mossis auspiciis monstra filiorum Enae de genere giganteo, dc excisas reDquias Ra . phaim, qκas percussit Μοses atque delevit,ut
est in libris Numerorum io,& Iosue f). Ab
Indis in Graeciam victor Bacchus finpitur reinea ise quia AEgyptus contermina est AEthiopiae, qua ab India veteres Geoaraphi non distinxerunt: Moses autem adversus Ethiopas bellum gessisse dictus eli, ut supra docui; ἐκ e κ . Egypto deinde , quae vicina AEthi ,piae regio eli, in Asiam progressus, ab India venire dictus est; quemadmodum Nilus Virgilio devexus ab Indis sa in dicitur.
Bacchus patriam in libertatem vindicat se,ctin rei monumentum urbem condidi sie, & de facti nomine Eleutheras appellasse dicitura Diodoroe h); unde 'in uise & ἐλεύθερο co gnominatus est a Graecis si), Libera Romanis, teste Aleκandro apud Plutarchum h): Moses populares tuos AEgyptiaca servis tute e Memit. Mercurio χ Ιε, terrestri) Bacchi nomen Orphica il) tribuunt; quia Bacchus euec Mercurius unus idemque est, Moses videlicet. Ob eam caulam A yptii Mercurio , si ve Thoth dicarunt, & de ejus nomine appellarunt Septembrem mensem , quo vindemiam colligere solent. Unde vetus epigramma Antholopiae sino.
Hinc quoque ortuna est, quod de Iove narrat Apollodorus sit , cum partum Semeles Junonem celare vellet Lacchum muta ise in
haedum , & Mercurio tradidive deserendum ad Nymphas Nyllae montis. Comatus, reerines flavos gerens inducitur Bacchus , pro pter radios quibus Mosis vertex cingebatur.
Mitra eidem imponitur , & quidem Tyria,
propter Rar Cnis mitram . Raronem autem
fratrem cum Mos itidem ut Amramum patrem , historici Scriptores saepe confundunt.
Trogo sοὶ quidem Mosis filius Aaron esse
dicitur , dc Aruas appellatur. Terram Rac chus concutit, quamobrem l Terram rumpens in nominatur in Orphicis sp , flammaeque ejus opera e terra erumpunt terrae
hiatu hauriuntur Core, Dathan,& Ab ron, cum adversus Molem rebellassent; tum alii ejusdem perduellionis rei erumpentibus ignibus succensi sunt. Thyri .im Bacchus, si v . ferulam , sive baculum manu gestat, undes Utim concutiens)dc exmmrose sceptriger, variberem ferens dicitur I propter mirificam virgam Molis. Columnae symbolo designabatur Bacchus, απερικιονι es Circum columnius) appellabatur,& eolumnas pleratque , expeditionum liba rum monumenta, passian dicebatnt pol utile; propter columnam illam nubis , diuturni 1l-
115쪽
cturni. Id tangit Clemens A lexandrinus ta .
Non unius autem figurae fuerunt quas Colum nas, ii Ue ς λαι veteres dixere. Quadratae
fuerunt aliquando e cujusmodi fuit icta apud Arabes, quos hoe simulacro coluisse Auctor
est Maximus Tyrius b) Deum aliquem sibi
incompertum . Vetultissimam autem suisse apud eos religionem hane tradunt Clemens
Alexandrinus se , & Arnobius id). Plane iseit -- Lapis Brachthanis Euthymio memoratus in Saracenicis a Sy thur. pio editus, in Alca aha, sive Meccaro Tem plo servatus,quem Arabes ante Muham meditempora sibi cultum , non tamen post invectam ab eo novam religione divin s honoribus prosequi de seiunt is quar quam Veneris effigies esse dicitur ab Euthym O , quoniam tamen lapides plerique Meccae colebantu , vel Rraehthanem, vel alium illorum quem piam Bacchi apud eos educati simulacrum elle conjecturam licet ex superioribus facere. Et si non nescio lapides cilim rudes fere & ln- formes, vel in umbilicum si stigiatos, vel qua
dratos, Diis reserendis suisse positos. Niger est lapis Brachian , ut alia plurima Deorum simulacra, utpote inquit Porphyrius ce), qu
rum obscura est, dc incognita natura. At candidus alter visit ut Hispa hani, quem ex Arabia itidem ab Ali Propheta advectum pu rant Persae , ct summopere venerantur . Et candidum qiioq; olim fuisse lapidem Brachthan bardi Arabes putant. Sed redeamus ad
Bacchum . Tεχ νάρχut dicitur, quasi dicas, ritum & ceremoniarum Auctorem: Deorum quippe colendorum rationem,legesque ac iudiei a sanxisse sertur; quod litae liti eae religionis, & πολλάωe Reiρublieae in ex Dei praetcripto conditor fuerit Moses. Proditum est a veteribus Bacchum,cum Ammonis Jovis templum extrueret, nullam intulisse Dei imagis nem, sed unius & veri Dei clara symbola ines e voluisse et apte id congruit in Molem,
qui Israelitas in AERyptiorum πιλυθε - Pro clives ad veri Dei e ultum revocavit. Prudentem fingunt Racchum & boni confiDI qua laude floruisse quoque fertur AEgyptius ille Mercurius, eum eum sibi consiliarium ostris adhibuerit, dc ad bellum profici scens jusserit monitis, atque consiliis isdem iuvare r quia maxim Is rebus gestI , summae prudentiae Moses specimina edidit, unde
mus vocatur a Iosepho si . Bacchi demesissa fuisse pudenda, in eis am condita,& a Cais biris in i huic ia m delata, cur fingerent vel
res .cause fuit illud quod legitur in Exodo uir
Tulit imeo seρbisa acutissmum petram , circumcidit ρναρutium filii fai,tetigitque peiades eius, er ait: Iponsus Iavumum tu misi es. Et dimisis eum, postquam dixerat, sponis fus sangui um , ob circumcisionem . Hi ne R. et ι s Phallorum lationes j AEgyptio. lum .ec Graecorum in sacris Osiridis,& Mechi . Hi ne Praebia. fascini forma, quae collo puerorum legimus pro amuletis fui si ea ppe iata. Rem aliter narrat Diodorus th), ΤΡrhonem nimirum post inter fectum ostri4 dem.& membratim sectum, virilia ejus pr jecisse in s uvium, atque ea demum eum Isis, eaeteris viri membris collectis,non reperisse divinis honoribus in templis consecrassia . Alii Bacchum a junia Titanibus discerptum,& elixatum a Cerere fuisse restitutum. Di versis modis narratae ejusdem fabulae una tamen origo est. Et si pertinere id quoque potest ad Thermuthidem, perquam Moses abund s servatus est . Cur autem αδιιν fingeretur simulacrum Osiridis, ut elia pud Plutarchum ti , haec ipsa fuit eausa.
qua effectum esse diximus , ut eadem formae Mercurio tribueretur. Μ usi eae deditus suisse fertur Racchus, dc Satyros nitatores, & can tores Iecum, Musasque adeo ipsas circvin egi Dis;& tympanorum ac cymbalorum , non in
acie modo, quod testatur Diodorus thin, sed
in Deorum etiam,suique aderi ipsius cultu acceremoniis, quemadmodum habet Arrianusti , usum Indis tradidi sis; propter hymnosa Mose recitatos r quo eanente sumsit Μaria Prophetissa, soror Aaron, tympanum in manu sua, egressaeque sunt omπes mulieres post eam cu is an is et egoris, quibas praecinebat ἡ .
lnde elt quod Oxydraeae, qui se Baccho Pr
natos serebant, rirgia cum tympanis cete rabant , & lndorum reges in publicum pr deuntes tympana cum tintinnabulis praecensisse refert Strabo in . His perperam &cori suis intellectis sic disseruit Tacitus soli su a sacerdotes I ustorum tibιa tympanisque con
116쪽
rinebant , Ledera vinciebantur, vitisque
νea Temρlo reperta , Liberum patrem eui domitorem Orientis quidam arbitrati sunt, me quaquam congrue πιιbus institutis : quippe
Σιber fessos laetosque νιtus posuit ἰ Iudaeo rum mos absurdus sordidusque . Plutarchus ast quoque Tabernaculorum sestum , quod post collectas fruges , dc vindemiam agebatur, Bacchicam quamdam celebritatem, dc ευρσοφορίαν tib forum lationem J esse censet; Sabbathum etiam meram esse βακχων Bac-ebι festivitatem eo die sese largius invitare Iudaeos, & vino madere; nomen Sabbatho esse a Sabo, Levitis a Lysio, vel ab Evio,
quae Bacchi cognomina sunt. Haec Falde Inepta sunt; sed ex iis tamen apparet consulam Mosis. & Bacchi notitiam Graecos ha. bui me ; dc qui sanciti fuerant ab illo ritus , in hujus honorem institutos existimasse. Credat aliquis ex nomine serpentium , quibus incin.ctae Bacchae procedunt, iactam voci se ratio nem Evoe, & Euan, quam in ore habebant, unde Ac Euantes dictae , & Bacchus Euius :Mam serpentem Syri eho υιb appellant. Cle. mens Alexandrinus in Paraenesi, de Bacchis:
natι sementιbus , ululantes Evam Quod arripuit Epiphanius ib): δι νῶι inquit, -ς τὸ, ουα. - . I δ serpent bus coronati sunt , vociferantes, Ua, . Pergit
. Insu ne orgiorum Baccbι, semens es saeris dicatus. Nunc igitur juxta accuratam Hebraeorum linguam, vox He Dia nistrata exponitur semens femina. Uerum ad eos potius accedimus , qui haec reserunt ad insanos temulentorum clamores , a Salomone in Pro.
verbis scin notatos , hol quod ei άA Epiphanti, N havoi , quod est . t. Itaque Clemenisti, di Epiphanio assentiri non possum , qui
Bacchantium serpentes, ct clamores, Evam hominum omnium matrem , & insidiatorem serpentem notare putant. Nam quid Ba chis mysteriis cum Eva ὸ Praeterea ut splenis dorem vultus sui amiculo oblucto Moses culuit , ita Osiridis imaginibus velam 'ri .
Plutarchus ca) testatur, re luteam ipsa pal-
Iam Poetae tribuunt. Tribuunt & vestem floridam, propter Pontificalem vestem Aaronis. Tribuunt & muliebrem, propter adscriptum Mosi sexum utrumque. Copias suas aestu fatiscentes ad salubres montis Meri fontes dea
duxit Bacchus se suas Moses siti laborantes
auuarum scatebris e montis Orebi rupe virgae suae tactu elicitis recreavit. Baccho tribuuntur vaticinia, ob propheticam facultatem
Mosi a Deo coneessam. Iuvenis dc senex fingitur, barbatus dc imberbis, ob crudam vege. tamque senectutem Μosis. Mille sormas habere dicitur,ut Λpollo,& Proteus; montibus gaudere, ut Pan; tauriformis esse, ut Λpis; hoedi formam gerere,ut Μercurius; qui Mosis effigies suerunt ut Bacchus: quod nos dc
jam supra,& mox demonstrabimus. Erro no minatur, propter d iuturnos Molis in desertis errores. Nominatur & έη,χορεύς , suasi ovisa. lum dicas, propter pastoralem vitam a Mose. diu actam. Bacchus mare subiit, eum Lycurispum fugeret; Males cum AEgyytios . Ignotum denique Osiridis sepulchrum. fuit, iuxta Di
rae sacrae testantur. Quaecum ita sint, jam apparet, cur res Bacchi, & Herculis sabulo. fas esse existimaverit Eratosthenes cum ple arisque aliis; veras Megalthenes cum pauci niali e quippe suerunt in Baccho, dc Hercule verae in Mose, & Iosue. IV. Osiridi sacri erant boves illi, Heli politanus, cla Memphiticus; hie Λpis dictua ille Mnevise vel erant potius ipse Osris, quem Molem esse diximus. De Apide id Plutarchum docuerunt AEgyptii Sacerdotes, quemadmodum satetur ipse in libro de Iside. x Osiride. Praeterea apud Eusebium fg narrat Λrta panus, Nacherotem AEgyptium , cum a Mose quaereret ecquid hominibus valde e get utile , hunc boum genus respondisse, qui terram arant: Chenephrem Itaque AEgypti regem, taurum nominasse Apim eique . Templum extrui sussilia. Quoniam ergo cauissae fuit Μosis dictum, cur hoe cultu Apimeonsecraret Chenephres , promtum fuit posteris,qui Mosem ipsum haud secus ae Deum
jam sancte venerabamur , ut m x dicemus, Apim cum Mose confundere. Polemo qui
dem apud Africanum sbὶ Λpidem Phoronei filium Μosis aequalem tacit. Quid aliud au
tem XX lII. 1ν. din De Isd. ει o. ar. ce Diod. Lib.II. ap. Lν. Lib.IX. Chr. Lib.III. airud Luc. Piaep. Eν.
117쪽
tem apud Georgium syneellum dicamus
Noschus inter Deos relatus, sis aρρellatus est. Mnevem autem e sse Mosem colligitur ex Iustino in Paraenesi ; ubi testimonium proserens ex Bibliotheca Diodori, quo de Sacerdotibus .Ezyptiis audivisse ait primum leogislatorem su i isse Mnevem, pro Mis--ν; quod praeserunt hodiernae Diodori editiones , Iustinus seribit viri o-ν . Unus nimirum idem. que est Mnevis , α Moses. Fit matur id ex nomine Monios, quod Mosi tributum esse .d ximus supra. Voces autem Monios, &Mnevis elementorum solum ordine disere. pant. Fii mare id etiam possum ex dictione . quae Graecis vitulum . & bovem sonat. ωχοι autem ipsum est Mosis nomen ,ut ostendi supra, cum de Pythagora agerem, .Hppellationem vero hanc e X AEgypto trans ste in Graeciam minime mirabitur , quicunque meminerit AEgyptiorum discipulos fuisse Graecos,totamque Graecanicam Theo. Ingiam ex AEgypto mana si e per sequentia gentis utriusque commercia, & erebras philosopho tum Graecorum peregrinationes, &mansiones in AEpypto , condiscendae Philosophiae causa . Id saepe fatetur Plato ; satenis tur etiam Diodorus, Plutarchus , Proclus , Iamblichus, & alii ἰ quod commemoraui jam supra , & infra quoque multiplex erit commemorandi locus. Cum igitur Moschi nomen asciverunt Graeci quidam, non ad ob. viam, de patentem nominis significationem; sed ad nobiliorem,& occultam specta sse reor, Dipote non ignaros penitus, id nominis virum quemdam magnum prius pessisse . Scio
Apin imaginem Iosephi esse habitum , nee infe lari velim; nam eidem fabulari persona
saepe duornm hominum facta veteres assinis et tint . minime qucque Deeare ausim vetustiorem Mose i plo apud AEgyptios fuisse
boum cultum , qui propter insignem animalium illorum utilitatem toto Oriente hodie.
que vis et ; & in quem pronos fuisse Israeli. as , MPyptiis moribus imbutos, ostendunt Aaronis, euec Ieroboam i facinora . Sed Apin ob memoratas causas cum Muse permis lumsuisse contendo. ε
U. Serapin quoque eumdem esse se oss-r In docuit Sane honia thonis interpres Phila Byblius sa),& multis ostendit Macrobius ib). Itaque Serapis etiam fuerit Moses. Id conti rinimat Ptolemaei Lapidae somnium,quod resereTacitus se , oblatum ei secundum quietem Serapidem , vitum in coelum igne plurm Et tolli. Hinc origo nominis: nam scarapbest incendere, unde & scorυb dicti, quod reddie
Dionysius tiae μως . θεουM-πους, Gre ortu incendentes, ardentes, ut nota simus in otiis
genianis. Indidem ergo Serapis,quod igridi . plurimo in coelum tolleretur; non pro castra in pis, ut volunt Clemens Alexandrinus d), dc Cyrillus te inee pro Soroapis , vocabulo, conflato ex se ψt, s loculus j eL Apis, ut tradit Clemens s ex Nymphodoro, dc ex VairO- ne Augustinus fg ; neque ex .Egyptiae avoce --. quae diem festivum tonat ut docet Plutarchus h). Merito autem appellati nem ex igne habuit Moses, qui vultu Bammeo de monte ad suus reversus est, & inter ignes legem a Deo accepit. Gemmae serinmam exhibet Pignorius in Evpositione meu-iste Isiacae , in qua sculpta videtur imago Serapidis cornuti, dc radiati , virgam tri-. cuspidem angue circumplicatam gestantis is Symbola haec sunt Mosis, qui radiatus de Horebo descendit , qui cornutos pingitur, vulgo, cujus gestamen virga suit in set petatem non semel mutata. Triau p s lia est,qualem Neptuno ad temperandos maris suctus
mythologi tribuunt: quippe Rubri maria' undas protensa virga discedere iussit Moses ,& coire; AEgypti aquas vertit in sanguinem,
VI. Osiridis fili qm sui me orum plerique censent eum demat Osiridem Maerobius si di Eusebius . Is pingebatur a latus , sceptrum dextia gestans, obscoenam partem si n Istra tenens: quae Omnia Mercurio, qui Moses suit, tribui suisse solita , parti m diximus supra , partim sciunt omnes . Idem etiam fuit ac Pii apias, quo, ut oliendemus paulo post , Moses quoque expressus suit. VII Anus in eumdem esse ac Mercurium
suadet Apulejus t0 Ille , inquit, fiperum
commeator oc inferum , nunc atra , nunc au.
Yea faeie sublimis, attollens eanis cervite
118쪽
Mda est , Iasa eadueesim gerens , dextera 'aia derivatum opinatur . Quae si vera sunt, iammam γινentem quatiens. Suadent & Hie- causam certe vicimus . Sed re September
roglyphiea Georgii Her arti , in quibus mensis, quia a Deo Tho h nomen habuit . eumdem hune habitum gestat Λ nubis, si Phtha quoque appellabatur. Pro Phtha in dexterae ornatum excipias , qui non palmae libris quibusdam scriptum remi ias . seleelmes, sed sphaera est . Cur autem Plutar- perperam . Perperam quoque pro Cne in , chus la) eumdem Λ nubin & Hei manubi . apud Iamblicum legitur Emeph, quGd miror appellari scribat, causa est, quod statuta in- Κircherum te ron vidi illainee enim solum
seriore parte similis esset Hermarum , nem- adulteratam scripturam vocabuli Emeph reispe quadrata . Suadet & Servius in octavum tinuit, eX eaque sententiam invita Minerτa AEneidos . Typhone , quem esse Mosem su extundere tentavit. sed Ac legitimum Eusemus moκ probaturi, natum eum prisca aetas bii Cneph corruptum esse temere opinatus doeuit. Sane, quod idem esse fertur ac Μer- est. Cneph ille, rerum omnium parens est xeurius , quod superos, & inferos adire, quod conditor Deus; ortus, juxta Plutarchum ti . facie ambigua esse, quod virgam, eircumple- & interitus expers; is ipse,ni fallor, qui Cnu-xosque eam angues gerere , haec Mosem a phis appellatur a Strabonese , cujus temis aperte indicant, ut ex superioribus mani se plum Syene visebatur . Hune cave coniun. 1lum est. Sphaeram vero propterea huic tri- das cum Deo altero AEgyptiorum , qui ρο- hul crediderim, quod Coeli ac Terrae origi- stremus est Decanus signi Caneri, & dicitur
. nem Moses docuerit. Canino capite cur pin- χmme, cujus nomen ac figuram saepe reperiasgatur, hae causae sunt in promtu ἰ vel ejus Ui- in m αμμασι, & -- , sive ---σι .gilantia, & sapientia, quibus virtutibus Μο- quae Talis mari appellantur. Graece dieeres,ses imprimis enituit; vel quod , ut eum χρωσης, ab AEgyptia voce ri' s. quae exponi
nonnunquam eum Iosua ejus ministro , si e tur aurum in Scala magna Ibnocabar, quam eum Calebo eius legato posterior aetas consu- edidit idem Κircherus . Quapropter Eratois derit. Caleb autem canem significare quis sthenes Regis Thebi nomen , χἀδει, inter nescit λ pretatur, χρ-M; & Λristides in oratione Ulli Celeberrimum quoque inter .my- AEgyptiaca Canobu m exponit, χρο--τ.ptios Deos Vulcanum , nil aliud quam perlo- auream Issum. Λtque haec vox in America innatum e lse Mosem approbabimus. Vulcanus nas insulas transiit, in quibus Caunt, aurum AEgyptiis opas dictus est, Cicerone teste . sonat; Caunoboa , domum auream . At alius
Ignorabili vocabulo Opar substituendum . erat Cneph sve Cnuphis,ac Ch nubis.Cneph Phthas viri docti jam pridem suspicati sunt, pingebatur ab AEgyptiis supra caput habens
vel sortasse Aphthas Uulcano enim Phthas, .m ἐν βαθ λ. - Ham regiam , II, 3, alam si & Λphthas nomen suisse seribit Suidas b . gnificat: quoniam autem alis pu: os tuos a vesNarrat Eusebius se Phtha AEgyptior untia, protegunt, fovent, & inumbrant, hinc apud eundem esse ac Vulcanum Graecorum I pa- Scriptores sacros b) crebra umbrae alarum, trem ipsi fuisse Cneph rerum opificem , qui tegminis alarum , Delamenti alarum mentior cum ovum ore emisiiset, inde Phiha esse pro- hinc& - - . sive umbellas Graeri aereatum . Alia quidem de Cneph, & Phtha. t alas in dixerunt. Hesychius , ne ruis, --, tradunt ut ab Iamblicho In libro de mysteriis, Λ lam aute Hebrςi ci napb appella ri. Chal alia a Proclo. In eo consentit uterque eum- daei qui de tentorium vocant quan ob, sed di indem ei se Amun, Phtha, Vulcanum, & Osi- ctio est alterius originis ,& a Graeco --.ia, ridem. Atqui jam obtinuimus Osir dem esse detorta , quod tentori I genus erat, ab AEEyMosem . Vulcanus ergo Moles est. Mul- ptiis ad arcend ns culices excogitati. Λ ehatis de Philis illo eludite sane. & ingenios . naph autem prodiiise videtur nomen Cneph; disserit Κircherus in Prodio mo Copto ὲ ex qua voce ad Graecae linguae genium acco eumdemque esse docet , ac Ta autum . modata xnemst dictus est supremus ille Deus. Phoenicum , Thoth Alexandrinorum ., Thebaeos quosdam mercatores de Deo disse. Graecorum Vulcanum , ae Μereurium , dc rentes inducit Pseudo-Λthenagoras in Ero.
Suadam sive o cujus di nomen a ticis ιὶ, unumque illum esse pronuntiantes,
119쪽
di xne . dictum , IdeIreo quod nee oeulis spectari , nee animo comprehendi possit.
dgnoscis obiter originem Graecae vocis aere quae obscurum , er tenebrosum , er m nime ais ec abrtem sonat, quamque a κενῆς lumine vacuus vel a m privativa par
ticula & ο,κ inepte derivarunt Hesychius, ct Etymologus sa). Nempe dictio κνεφαεις arcessenda est ab AEgyptia voce Cneph, illa ab Hebrate a Manaρθ, quae aen is, atam, erumbellam sonat; quia, ut diκi, Deus opise π1erum umbella protectus pingebatur, quod
tos fin lebat T autus, teste Santhonia thone apud Euse hium tb . Saturni vero non hume ros solum, sed di eaput alatum expressit, ut
um bellam exhibet globus quidam , seu patius discus alatus , sit pra caput myllici Sta rabaei scalor scilitus. Hoe Cnepho tegmen &causia nominis sui . In Tabulis Hieroglyphicis AEgyptiorum a Pignoria,& Hermari ed itis , Dii plerique pinguntur alato capite di humeris. Cnepho etiam AEgyptii impo- Nebant paput aeeipitris, qui natura sua alatus
est . Testis apud Eusebium Porphyrius d . Testis apud eumdem Orpheus se )Iove malis Ini ructum esse . Palladem a latam fingunt Homerus f , & .Eschylus igi; Martem, Valerius Maximus b ; hunc & Romulum Viri ilius ti ; Momum Alcaeus in rint holopia tk . Et in Quaestionibus Platonicis quae .rit Plutarehus sti, cur dixerit Plato in Phaeis
dro , naturam alae , quae gravia sursum evehit , eorum maxime esse participem , quae sunt circa corpus Dei. Λlas quoque acciyitris cum licio purpureo capite gestantem AEgyptium δενωγρααααΨέα scribam sacrorum in ex hibent Diodotus tm , & Clemens Alexandrinus in , propter similes videlicet caulas. Nec alia forta me est origo alarum, ouae Mer:
eu ii petasum tegebant to . Nec alia etiam causa , quamobrem innastae Mam lucorum Cireassorum AEgypti, eum restia pompactornati procedebant, stupra Caput suum avem, de eo nopeum gestari vellent, uti legimus in Historiis Arabum . Tota vero Nasam tnum gens hunc gestandarum in capite alain rum mn rem uriirpavit, ut somus ex Dione
Chrysostomo si Nun equ)que u pud Turis eas quidam sanctius institutum piose ili ho .mines pennas ea iti imprinunt, ut se mediistationi rerum coelestium deditos. 3c di Wino. rum arcanorum particip s ella significent .
Distimus ex Arat ophane sq), supra Iovis
caput aquilam collocari suisse solitam . noctuam supra caput Minervae accipitrem su
quimur, corvum nigrum . Symbolum hujuxu τρῆ β-λέου iriae regiaeὶ Cnephi vertici im. politae sic interpretatur . ut dixi , Eusebius,
suoa mens eotuitu a. scilis est , er absconis vita , nee statam apparens , er quod vitam praestat, es quod regina est. er quod mare in intelligentis rei movetur . Quamobrem Θ alae ortus in eapite est . Nos rei hujus caula arcellimus ex ipsis Mosis verbis , qui Deum ite inducit loquentem s): Non poteris υ δε- re faciem meam: non enim videbit me bomo,
er vivet. Unde David de Deo si r Et pa. D t tenebras latibulum suam Et alibi su) εNubes er ealigo in eircuitu ejus . Et Salo ismon x r DomInus dixit , ut habitaret ιρα nebula r vel iis habent Paralipomena D , mcaligine. Isaias set Ir Vere tu es Deus abse-ditur . Et Paulus saa r suι solus babet immortatitatem , er lucem in babitat inaceus bilem; quem nullus hominum vidit, sea nee
Sed de Angeli De ἰ nomen , eapite decimo tertio libri ludi eum taed), est, phelib, & capite nono Italaese in Messiae nomen est pheleb. Radix utriusque est malab,absconditur fuit.
120쪽
Consulatire Insignis Doctor Μalmonides in candide. Atque ita et Iam origa nomin7s esset more Nevothim. Scribit Iustinus in Parae- pbatbacb. Utram ψis nominis originati inemnet leo, Acmonem priscum Λuctorem Deum sequare, si ve a pbatha, , si ke a phathaeo an
appellare , ω- totum latentem Mer- Μolem nomen congruet, qui refra talias, occurium autem aperte pronunciare dii Iacile , pervicaces Israelitaru mentes molliit,& adesse Deum cognoscere ; qui vero cognoscere Dei obsequium flexit. & maris claustra, va potuerit, cognita eloqui non posse. At Amun, stasque solitudines hollitibus copiis in I sis, qui juxta Iimblichu in ta),& Proclum idem ec difficilem longamque viam, ac piope inis est ae Phtha , si ve Uulcanus, & Osiris, ut Viam Hebraeis aperuit. Caeterum mul ra quae diκi , proiitileque idem ac Moses . Λmun , de Vulcano commenti sunt artifices sa uia
inquam , AEgyptiorum lingua occulaum signi- rum, in Moiem cadunt. Osiridis quem inci.
eat, Mane hone Sebennyta telle apud Plu sem esse dixi, aequalem sarit TZetres tein. tarchum tb r quod Moses de Monte descen- Nilo genitus Uulcanus dictu reii a Cieerone dens faciem suam ex Dei congressu fulgidam sbi, & Diogene Laertio si . quod insinsvelamine occuluerit. Iamblichus ver qui inter Nili undas, & ea recti Moses repertus Amun Mosem eis e nescivu, & intellectum st. Alii Iove supremo Deo natum vulcanum
opisiicem ei se een lint, appei lationis illius at- volunt , Obsingularem in Deum pietatem , tulit rationem his verbis : quod OD;fex In . qua qui praediti sunt, filii Dei appellantur . rellectus, qui π veritatis est dominus atque Ea de causa filium suum appellat Israelem saρι entra. quatenus in generationem progre- Deus in Exodo sλὶ , & apud Ieremiam ν .areus oscultam, latent um rat ouum porem Quo respexit Paulus cum haec ad Corinthioseiam traducit in lucem , amua AEg-tiaea im) scriberet: Propter quod exite de med olingua vocaruν . Sed haee obiter . De origine eorum , Θ separamini, dicit Dominus , Θ veto nominis Phtha Κirehero assentior,qui a ιmmundum ne rei geritis , ω ego rec tam
tersuadendo iaci si putat: pbatha, enim He- vos:er ero vobis in patrem,o vos eritis mibi retei reddunt, persuasus est; unde dc - , in filios et filias, dic t Dominus omnipotens. nam ut oratione mentes mollit ae flectit Sic & apud oseam su) r Et erit ιa Deo uia Mereurius, he res alias Uuleanus flexibiles dicetur eis : Non populus meus vos , dicetuν dc tractabiles praellat qiram ob rem dc Mul. eis , Filii Del viventis. Sic apud Iohannem ciber dictus eli, hoc est sin ins tus . qc : Iuotquot autem receperunt eum, dedi/Hine emendandus Philo Bybli us sej, qui de eis potestatem Nios Dei fieri, bis euι eredant chryso sive Vulcano disserens, ait in nomine ejus; qui non ex favumibus, Ne -
-aehinatorem, ab Hebraico methai, quod ritu Dei aguntur, si sunt Filii Dei. Quod oc-ebinam sona ε. Perperam: legendum enim, alibi pluribus inculcat. Qui autem praeter pie Δία μαλι χιον ovem Mansuetum Iupiter ν-. ratem, mansuetudine, ac clementia praecel- inter Gramos fuit valde celebratus. Iunt,ii praecipuo quodam jure filii Dei dicun- Διάσια in ejushmnorem instituta fuerunt apud tur. Auctor Christus apud Matthaeum Reati Athenienses . Sed & ita eognominatus suit pacifici quonIam Hii Dei vocabuntur: Et pau- Bacchus, ut legitur non semel apud Plutar- lo post: Ego autem dico vobis, Diligite in mι- chum sest , de Athenaeum . Baechus au- eos voros. benefac te bis qui odeνunt vos oetem Moses est . Non minus commode origi- orate pro persequentibus, ει calumniam ibarnem vocabuli Phtha referre poliis ad dict.ci- vos, ut sitis si 1 Patris vestri qui in eoetis est. nem ρbathach. quae transiit ad AEgyptios, Insignis autem Molis lenitudo praedicatur in ut docet Ibito Gabar in Scala magna . Signi- libro Numerorum ρὶ: Erat enim Moyses vi si eat autem aperuit, solvit; quod omnia per . mitissmus super omnes homines , quι mora vadat,&disi alvat ianis. Aliter Iamblichus. bantur In terra. Alii Uuleanum itatuunt , qui Phtha nuncupatum vult, suatenus De sola Iunone sine opera mariti editum : pro-i mendacio peragit omnis: hoe est , aperte dc pterea quod a Thermoti de Moses servatus ,