장음표시 사용
141쪽
triniseus quaesita , magnam tamen ejus partem ab Homero,& Hesiodosuisse excogitatam Herodotus sa consessus est . Simile quidpiam apud Phoenices evenisse refert
Philo Byblius ibin quibus post qua in Taauti,
hoe est Μosis,& Sanchonia thonis libris, prima mundi exordia tradita sui i se dixit, & verae Theologiae posita sundamenta , merit
queritur deformata haec esse a recentioribus, di tanta mendaciorum vanitate infuscata. ut
veritatem jam inde eruere difficile sit. Ne isque tamen ita sunt erasa apud Graecos veri velligia, ut non in fabulis illorum, si quis attendat, Mosaica doctrina, de nonnunquam
etiam sententiae,ac verba emineant oecuparunt hoc argumentum, ne pene j a m ex haliterunt Iosephus. Iustinus,Clemens Λlexandri. nus, Eusebius,aliique complures,antiqui iuxta & recentes , ut in probanda re Iam satis probata superfluus omnis labor v deri pollit. Quoniam tamen illud est disputation Is hujus, temperare mihi non possum, quin aliqua asseram, uirile appareat priscas sabulas, quibus nihil habent Graeci antiquius, dc quae Deos ipsis quos colerent, totamque religionem suppeditarunt , e Mosis i triptionibus proditisse; vereque Mosem a Tatiario esse dictum harbaricς omnis sapientiae auct irem cum praesertim nova aliqua, dc ab aliis nondum observata huc conferre mihi posse
II. Ac primam quidem Mosis cognitionem
a Cadmo , & Danaci verisimile est Graecos accepisse : quorum ille , juxta nonnullos AEayptius Thebaeus, juxta plures ac pene omnes Phoenix,cum esset Mosis aequalis, ct a Iosua una cum aliis Phoenicibus pleris que patria pulsus venisset in Graeciam , eius incolas rudes, & barbaros ad meliorem cul. tum traduxit, in urbes coegit,l iteris imbuit, ct doctrana, Blossemque inter Phoenices suos rebus praeclare geli is celebrem a pud eos prae dicavit. Per idem tempus in Graeciam quo que profugus appulit Danaus AEgyptius , multaque,ut credere par est , de virtutibus Mosis genti tuae nimium cognitis commemoravit. Factu ni idem subinde ab illis,quos ex utraque regione in Graeciam varii casus intulerunt. Cum his igitur praeconibus Molis
fama fuisset sparsa in vulgus, Graeci ad sino
gendum , dc mentiendum proni multis eam persperserunt fabulis, variasque Mosi Deo. rum , & Heroum personas imposuerunt, quemadmodum a doctoribus suis Phoenici. bus , & AEgyptiis jam ante sulun aceepe4rant . Quin etiam Deos quosdam ad Mosi rexemplat confictos ab his sumserunt, Mercurium puta , Bacchum , ac Vulcanum , dc Theologiae tuae Inseruerunt. Vere quippe ab
scriptum extat, illustres qu sque 2Estyptiorum Deos, ac Heroas sibi sumsime Graeeos,molque fecisse. Quinam Graecorum De
rum indigenae si ni, quinam advenae, in prae sentia non dii puto : hoc unum mihi probandum sumo, complures eorum Μοχια
dissimulasse .l Il. Hujus generis Apollinem esse a jo; qui dicit ut in Orphicis f) βοκωμιις apud
Callimachum fg : quae nomina nacchum eum ellis denotant. Apollo praeterea,qui Sol
est, idem est qui Osiris r Osiris autem Liber, ut dixi;unde Sol Virgilio Liber dicitur: Apollo ergo Liber est, si ve Baechus. Osiridis filium esse docet Herodotus thin , atque Orum
ipsum , quem alii Oiiridis fratrem faciunt. Hic cum effet a Titanibus per insidias interinfectus, mortuusque jaceret in aqua , a matre dicitur esse ad vitam excitatus ; ut est apud
Diodorum si : quibus Mosis expolititii ea sus,& per matris , ac sororis industriam salus lignificatur. Notabile hoc,quod tradit Plutaris chus in libello de Iside,ilc oliri de . quaecunq; Graeci narrant de Gigantibus iae Titanibus, Λ pollinis quoque adversus Pythonem dimicationes Bacchi exilia,& error s Cereris,nihil ab iis differre, quae apud aEZyptios de Osiride.& Typhone celebrantur. Atqui Osiris,& Typhon Moses est, ut docui. Pari qumque Λpollo nominatur in Orphicis ): dc in ejus potestate esse dicuntur rupes, speculae,
dc iuga montium.& monti vagus appellatur, quae in Panem,atque etiam Bacchum conveniunt . Vulcani eius qui Nuum patrem habuit, filium fuisse δε pollinum antiquissimum prodit Cicero sti : secundum natum in Creta, qua Palaestiriam saepe exprimi infra ostendam ; tertium Iovis filium I nempe , opinor,
luod Dei filii dici soleant viri pii, cujusmodiuit Moles; quarium in Λrcadia natum,quod
142쪽
&ab Aristotele perhibetur apud Clementem
Λlexandrinum sal. Itaque Apollinis Parrhasii lucum,templum,& lacrificia commemorat Paulanias in Arcadicis ἔ atque item ripollinis Epicut ii,& Oneaeatae, & Pheneatae,& Theoxenii. Atqui indidem quoque M. tum credi Μercurium supra notavimus. Bacochi patrem Λ pollinem fingit Proclus sb . Idem dc Λdon in eum facit. Animarum etiam ductorem appellat, itidem ut Mercurium . Sermonum, dc facundiae Λrtemidorus ce) inventorem statuit, quod alii Mercurio tribuunt. Cithara Apollini a Mercurio dono data esse dicitur: idemque Musica,non secus ac Mercurius , dc Bacchus, gaudere fertur . Gaudet dc laltat sonibus , uti habet Homerus Hymno in Λ pollinemiunde dcc saltationabus gaudens dicitur in Orphicis dὶ : propter Canticum videlicet Molis, dc Mariae, sociarumque tripudium, decimo quinto Exodi eapite celebratum . Ergo dc Μουσηγέτης dux Musarum habetur Apollo, perinde ut Bacchus. Dicit ut ec γιγα-λεος Gigantum interfectis in uterque. Et quam multa denique in utroque similia sint & eadem , ex Hymnorum contentione saei te in . telliges , qui utrique scripti extant in Λnthologia. Mercurii virga ab eo prosecta fingitur. Famulum Iovis facit Λ pollinem Λrtito phanes se , ut Mercurium, & communem ambobus aram dicarunt Elei. Ουρα Omenti amm) vocari, quod exitus,& introitus potens sit, testis est Nigidius apud Maerobium is .ec . e νυλαον appellat Λr illides fg : fuisse
vocatum &-t pro foribus santem
quod ante sores italiteretur , Veteres docent th; . nuncupatur & ἀγυιεὐι lvialis a Graecis iij, dc ab ipsis quoque Horatio fh , quasi
viis praefectum dicas e quae in Μercurium con ιenire D stendi miis. Medicinae parens esse
dicitur, itidem ut AE seu lapius. Dicitur &ὰEsculapii pater. Iuvenis exhibetur dc im her his , itidem ut Bacchus , dc ipse quoque AElcula pius qui quamvis barbatus pio gi soleat , juvenis tamen Phoebejus appellatur a Statio si , dc αυειθαλψι- adolescens fori
dus in Orphicis Hymnis cm ; 8citatuam ejus imberbem fuisse apud Phliasios scribit
Pausantas in . Quemadmodum autem barribatum illum aE sculapium, investem etiam . . quandoque fingebant ; ita imberbes ill , Apollinem,& Bacchum,barbatulos aliquando dc vesticipes, nonnunquam etiam promis. 'san , de senilem barbam gerentes exhibuisse, testes habeo Lucianum Ο , dc Macrobium s il dc ..λιον, hoc est, canum Apollinem in honore futile apud Thebanos priscis temporibus scimus ex Pausania sqὶ . Scimus ex eo quoque, Mercurii simulacris balbam aliis quando veteres addidisse. Pastor ab Amphryso,dc- custos Ovlum &-haris.s qui ereges curaιὶ oc , t agnorum cu
Io , ut Mercurius, dc Bacchus. Κωρο-- s Cor nutus in quoque dicitur a Callimachii tr), non a Carno vate , ut vult Scholiastes , nec δα
όferrata νε, quod ardent cernatur
Iuυeπιs , ut centet Macrobius s) ; sed, uti quidem conjicio , ab Hebraica voce queren , quae cornu significat: δα - bicornis) enim Apollo. haud secus quam Bacchus nuncupa tur in Orphicis tὶ . Hinc Carnea sellum Apollinis apud Lacedaemonios , dc Cyrenaeos. in quibus & Scenopegia quaedam celebrabatur,quod rei originem clarius patefacit. Ex his aperte liquet eamdem esse Apollinis nationem ae Bacchi, dc Adonidis,& Mercurii,& ASiculapii, dc ad Vulcanum accedere; quos divertas esse ejusdem exemplaris, Mosis nimirum , essigies,& jam partim ostendi supra , partim infra demonstraturus sui . .
Hue accedit Apollinem in Lybia matum, dc Iovis Ammonis filium fingi a quibusdam , quod Mosis patriam propius contigit, quam
Delos r quia vero cornutum fuisse Molem audiverant, id a patre Λmmone, eornuto dc ipso, velut ex traduce habui sse Apollinem censuerunt. Imo vero AEgyptium coenomen into Epidaurii appellabant. Inter duo fluenta natum e IIe docet Plutarchus cuin, quod i s. Nilo infans eκ positus sit. In Arabum arvis eruditum esse dicit Statius t xl , quod in V sem aptissime quadrat. Ex Sinope dicitur a Diodoro sy dc l luta reho set in Syrum filium sustuli ite e Sinopes nomen non mul- P tum
143쪽
Bedavi scriptor Arabs, Alcorani interpres. in pollinem AEgyptii sub Solis perlona exhi-hebant capite semiraso, dc simulacris non Nunquam coetui eis, hoc est atro colore insectis; claris nonnunquam de splendidis; eam dem videlicet ob caulam , propter quam Nercurius , altera Moss imago, facie p. r xlm aurea, partim atra pingebatur ab iisdem AEgyptiis, dc petasum capite gellans media Parte candidum , media nigrum . Inde esiquod Genium. naturae humanae Deum, vultu mutabi Iem esse , album de atrum dixit Horatius tri . Λt qui Genius est ρών. unde μῆνκ, aEolice μανες, Latine Manes, hoc est Genii, atque etiam menses. M , autem est Sol, seu
inpollo sae . Id nos alibi suis ostendimus. Ergo Λpollo est albus & ater. Radiato etiam vertice pingitur, quale habuit Moses, postquam Dei alloquio fruitus ell. Hinc nomen, ut puto, Didymeo Apollini, In Branchidis,
Non ut vult Macrobius se , suod geminam Deciem sui nummis 'aeferat, illum Nando,Hνmandoque Lunam. Unde& Ianu , quem Nusem quoque esse dicemus suo loco, bifrons Pingitur, dc cum eodem Didymeo Apollinea Romanis , teste eodem Macrobio , confunditur . Λtque hoc quidem nam. ἀδα Solem Apolline significari non infi. Cio , cujus radios notat quoque aurea δέ intonsa Apollinis eaesaries. Quapropter & pe cten Soli tribuebatur. Unde adagium vetu quod habet Tertullianus is, , Lamiae turres,. pectines solis . Ex quo scias et Iam , cur Turricuias Lamias appellet Lucillius apud Lactantium ci . Sic enim legendum esse Iiquet, non ut vulgo, Terricolas. Futurorum
praescius habitus est Λ polici r Propheta fultuoses. Sagittae tribuebantur Apollini, ob bella plurima selle iter eonfecta. Atque hi
do ne ficum enim eumdem , dc malefio cum Deum esse declarat insigois Servii locus b . Repeti hic velim quae supra diximus de Typhone. Cum Λ pollinis imaginem de scriberet ΛIbricus cist , coronam duodecia gemmis insignem capite cum gestare diκit ἔλ Mosis de monte descendent is radia i um caput , dc duodecim gemmas Urim dc Thumo
mim : corvum nigrum supra caput ejus v Iare, uti supra Deorum multorum capita aves aut alas appostas fuisse a veteribus an
nota vimus supra, cum de Gepho ageremus; Indicium scilicet Obicuritatis naturae Dei amose traditae; quod di corvi nigror eonfirmat. Novem Musae in eadem Albrici ima gine choreas sub lauro ducunt ἰ Hebraeae nempe mulieres post transmissum mare Ru brum laudes Deo canentes in litore , duce Maria Mosis sorore. Videtur illic& Python sagitia a Mose transfixus, Pharao nempe; quippe Crocodilus, serpens maximus, juxta Arabes Grammaticos, Pharao appellatur.
Sedet ill e Apollo inter duo iuga Parnassi ,
tinde manat fons Castalius , quae juga sunt Sinai dc Horeb, unde aquas Moses en ludit. Narrat vetus Poeta apud Clementem fit xandrinum , natuam Apollinis in Delphieo templo esse columnam , propterea
quod Mose, per Arabiς deserta Israelitas duis
xit , praeeunte Domino per diem ιου eolumna
nubis , o per octem in cotamna unis in . Cui simile aliquid de Baccho, alitique Diis
supra retulimus. Statuebantur quidem pro mribus domorum statuae quaedam, metarum ira acutum desinentium serma, Apollini ἀνoia, sive , sive sacrae; vel, ut alii volunt, Baccho vel , ut plurimi, utrique. Columna ipsa dicebatur ἀγυrios . Pyramidis
quoque forma Apollinem a Megarensibus fuisse exhibitum ait Pausanias tm . Qua figura nulla aptius en hibere potuit ignem C lumnae. Ad eamdem faciem Apolloniatae exhibuerunt in Numinis Apollinem --x.
Ad eamdem fingebatur Deus Elag h lus , ut fidem quoque iaciunt Nummi de Her dianus in . Pollulat Pri elus to a Sole, si veri polline, ut Deum precibus suis propitium faciat, noxarum veniam sibi impetret Ac meis
144쪽
narum iussit Iam diu Inam plaeabilemi prae 4 et & in animam tuam lucis di vinae radios infundat: quae sunt hujusmodi, ut Israelitas Mosem alloquentes audire mihi videat. Ad. meto ter viit Apollo, ejusque pecudes pavit:
a Pharaone viro revera Α-- sindomito
& inflexo durissima servitute oppressi sunt cum Mose taeteri Israelitae cum operam suam Pharaoni venditasset Israel: Petimus, inquiebat cain, ut esse nos jubeas sermos tuos in terra Gessen: Tum deinde super iis hare
Iosepho praecipit Pharao: Quod si nosti, inquit b , in eis esse viros fusis Ios,constitue uos magistros pecorum meorum . idem quo, que locero tuo Iethroni Moles ossicium prinsitit. Est apud Ciceronem se , apollinem
Meades Nos ., avelline , t sie enim legendum , non ut vulgo , Nomionem 3 quod ab
eo se Ieges ferunt accepisse: vel potius quod Moses Hebraeis leges posuerit. - Fugae diarior Θ dux) dicitur apud Philostratum tae , quemadmodum & Pan , alterum Mosis simulacrum ἔ non ab Hereulis iuga , ut vult Theocriti Scholiastes se) ; sed quod suasoreae duce Mole Hebrael ex aegypto in Cana. naeam profugerint. Est in t inisectis
dicitur apud Cornutum , quod Israeliticae reipublicae custos Moses , tutor , Ac praesecius sumit. -- cotticusionum praeses dicitur , non quod , hoc est confabulantium circulis praesit , ut vult Sui das ; led propter colloquia MOsi cum Deo in monte habita: Loquebatis enIm Do. minus ad Μοrsen faeie ad faeiem . sicut solettiqui honno aa amicum suum fg : Pκωδεε γ Vifragus dicitu ν; quod per desertas α incultas Arabiae solitudines iter Moses aperuerit . Quamobrem & Minoem Mosis effitem , ui mox dicam ἀleum quo ha-entur eolloquia in Homerus ibin appellat . Narrat Artemidorus si), a uctor locuples, a Daldianis popularibus suis Mysten nuncupari Λ pollinem : Moles quippe divinorum mysteriorum interpres fuit . Megaris simulacrum ext ibat Apollinis δα, -όεου t deci mas ferentis sic dicti pro eter ritum decima. rum Deo solvendarum a Mose init auratum. Argonautae apud Λpollonium tho sacra is,
dicto a conscensione eorum in navim ,& ex
scensione, Λ pollinis auspiciis facta, ut garoriunt fabularum Interpretes ; sed a Μ sapotius de Israelitarum ingreisu in mare Ru. hium, dc egressu . Hi ne dc Baccho ita V. ineant & libari fuit te scilita docet Heliodorus co . Cernebatur Athenis Phidiae opus , aeneum simulacrum Apollonis Parnopii, non se dicti , quod regionem locustis, quas Graeci πάν--t vocant, . astatam liberasset: vera enim nominis origo est In locustis, cullei. tius, & muscis. quibus Egyptum Μoses in . sellam habuit. Peregrinationes significare . eonsuevisse Apollinem Delphinium distimus ex Λrtemidoro imi; proster diuturnam Mosis , Hebraeorumque in Arabiae desertis Peregrinationem . Λpollo Trojae muros ad citharae tantum sertur condidisset Israeliti ea gens ut in civitatis coalesceret formam , At legibus contineri se pateretur , Moses per se. cit. Narratur Apollo apud Tibullum injisaιurno rege fugato Victoris laudes conci nasse Iovis r submerso Pharaone Ac AEgyptiis, hymnum victori Deo cecinit Moles, dc alterum quoque debellatis gentibus , quae iter in Chananaeam terram morabantur. Pythonem serpentem ab Apolline interfectum narrant fictores fabulatum . fortasse quod Hevaeos , Chananaeam gentem , Mosis praecepta secuisti Israelitae domuerint: heven autem Haeis v eum & serpentem sonat, ut a Meharto ον demo nitratum est; vel potius quod virga Μ iis uersa in colubrum , Magorum Atigyptiorum virgas mutatas quoque in serpentes absorbuerit, Ac qui id serpentium ignitorum a Deci in istae litas immissorum vim uirusque excitato Serpente aeneo Moses represserit. Tityon etiam terrae omniparentis a lumnum& filium Λpollo oetida Hic mortuus, juxta Homerum ρ , κου πιλεθρα, per o vem terrae jugera ρον rigebatur : Μ ses Ogre: em Basai intersccit, virum defl1rpe piis gantum, cujus lectus novem cubitos habebat
longitudinis sq) . Nomen Tityo a Thisb , quod lutum si anificat , qua si dinas moe, luto genitum quo nomine Gigantes Calliis machus appellat Og Basanitidis terrae P , indi-
145쪽
Indigena dc filius su It . In Euboeam ad vi, sedum Tityon ivisse Rhadamam hyn cecinit Homerus ta): quippe osti regionem adiit &subegit Moses, quem Rhadamanthyn esse suo loco probabimus. Λ pollini Dira diotae sacrificabatur agnus, Delphino &- eano taurus , Myrensi vitulus ib) r nempe hasin pollini, qui Μosses est , gratissimas forellebantur victimas , quas i ple sanxitIet : ac forsitan etiam Uituli aurei a Mole comminuti meminerant ce): nam quae Deo cuique odiosa esse putabant, huic ea lacrificabant.
Nobilis illa templi Delphici inscriptio ἀDei naturam indicat, Mosi a Deo ipso significatum, cum ex ardenti rubo eum se elle dixit qui est. IV. Nec obscuriorem ejus imaginem refert Pan Deus Area diae : seu potius AEgypti, ubi Deorum vetustissi mus habebatur. Multa quidem illi cum Apolline s ve Sole commu-mia sunt, ut docet Macrobius sa), plura cum Nercurio; quod de hi, & ille ad idem exemplar , Molem scilicet conficti sint. Futuro.
Tum praescius est, ab eoque vaticinandi artem ferunt Apollinem accepisse . Sinoen nutri
cem habuit, unde Sinois dictus est ; Sinopen
uxorem Apollo. Cultus uterque in Λrcadia,
ct ritu, dici us , Λ pollo quidem apud Pindarum se , & Ciceronem is , Pan vero
In Pausaniae Arcadicis . Dictus uterque dc αγρευς , Apollo item apud Pindarum , Pan
apud Apollodorum, teste Hesychio g .
Saltator uterque. Montivagus uterque at
Que item. Bacchus . Pan Nympharum dux re eomes; Apollo Musarum. Pan quoque,
ut Apollo , Sol esse creditus est , & Panos nomine Apollinem Orphica thin indigitant, ut di xl . His ille Apollini similis eii , tilis
Mercurio. Natus dicitur in Arcadum montibus ; itaque Evander Λreas Ponos potis smum de Mercurii cultum ac ceremonias Italis tradidit rsacraque multa quidem, sed Fauni prima
ma Geuit gentes, alipedisque De . . Inquit Ovidius si) . Hircinam surmam gere re dicitur , t perinde ut Bacchus quem sub haedi figura delituisse narrat thin Apollodorus quod Mercurio patre in hircum mutato genitus sit; hominum preces allegare ad Deos, damnare votis, improbos punire pro meritis,
Deorum esse nuntius, baculum manu gestare, lacte dc melle placari, plurimarum rerum artificia callere, quod & ipsi cum Vulcano commune est . Apollini vero si inul dc Μet- curio his similis est , quod Musicam colit , quod palloribus praeel , quod M'vist cornutus est, quemadmodum dc Bacchus, altera Mosis imago; qui & Satyros & Mulas secum ducere dicitur, itidem in Pan . Tradit praeterea Pausanias flὶ ignem Pani perpetuum de inextinctum ali; quare Vulcano dc Toroastri similis est . Lampade phoria Pani, itidem ut vulcano & Prometheo, initituta est . Vulcanus autem , Zoroastres , & Pro. metheus, Molis imaginem gerunt. Plurimae
etiam propriae ac peculiares Pani notae ininsurit, ad archetypum Mosis compositae . Iadesertis locis degit, quod per deserta tot annos Moses vagatus sit. Miniata facie pingitur dc ignea , capite puniceo; cornibus vero aureis, dc ad coelum pertinηentibus, propter coelestes radios, quibus Molis de moni: descendentis facies persula apparuit. Apolli. nis oraculum apud Branchidas editum resert
Porphyrius sm , in quo Pan describitur manu altera virgam tenens, altera fistulam,
eaque Nymphas deliniens,& agricolas Ierinritans , qui dc eo viso periisse dicuntur. Panos virga Μosa leae virgae symbolum fuit. Μosis Canticum Μaria cum comitibus sceminis ad tympanum modulata est I tum
deinde paulo post ipsius obitum , Iosue praece piis ab eo instructus solo tubae cantu Hierichuntina moenia prostravit, dc terrae in. colas exscidit . Αλ πλαγκτω mariυagus
appellatur a Sophocle in , ob mare pedibus transmissum , & choreas in litore exerincitas . Montivagus habetur & κρη-βά- , montiumque verticibus , dc saxo lis falligiis praeesse creditur, & habitare in montibus ac scopulis, quippe Moses in montis cacumine legem a Deo accepit, in monte victoria tria adversus Amalecitas petiit a Deo, re impetravit. De montis Nebo culmine Terram promissam lustra sit , ibidem obiit, dc sepultus est. Ex uva illa inusitatae magnitudinis, quam ad Mosem retulerunt Terrae sanctae exploratores, factum puto, ut Pan Scolita
sit dictus: sic enim appellatur apud Pausaniam
146쪽
olam ta)r non uti quidam hic censet a colle pra ostendimus . DIel tur&ex spelunca
Seolita, sed potius ab Hebraica voce eschol, Pan visum in montem intendere , unde Ecquae uvam sonat ; quasi dicas βορορυοδωρον speluχcas amans cognomina s uvarum datorem in. Bacchi enim, qui O tur a Poetis; nimirum quod Moses ex Sinae. ses est, socius esse fingitur, &-icbo montis spelunca ad videndum Deum oculos reas simul agitans , dc famulus, laborumque intendere conatus sit. di Indicae expeditionis particeps; nam non U. Eundem vero esse Panem , ae Pria in
pallorem solum , & saltatorem , sed bellato- pum docet nos Phurnutus , seu potius Corinrem quoque se fert Pan: nec Bacchicis modo nutus in libro de Natura Deorum fg . Deus pugnis intersuit, sed in Deorum quoque bello agricola , dc rusticus Tibullo th) dicitur ad oersus Typhonem strenue se gessit,& Ma- Priapus, ruricola ovi dici r Pan ἀγεωιrathonici etiam praelio Atheniensibus opem ivenator appellatur ab Apollodoro, ut ha- tulisse praedicatur. At Mosis ductu,& auspi- bet Hesychius th) ; de Apollo quoque a Pinciis maxima bella gesta sunt; quamobrem a daro l . In fi polline autem , & Pane Μ Iosepho b μή, εὐών. soptimus dux in I dc lem occultum jam agnovimus. Bellicosus
τρατωγὸς ἀριζω Imperator egregiνε ὶ appet ' praeterea uterque est, Pan de Priapus ; salinlatur . Quoniam autem homines procero lator uterque: quippe has quoque in Priapum corpore, α pyganteo Chananaea terra ab dotes transcribit Lucianus im Traditis Hebraeis depulsos acceperant fabularum ar- quoque unum suisse Priapum ex Idaeis Da tifices.& tubarum clangore Herichuntina , ctylis: at nos infra docebimus quantum
moenia corrui sse ; hinc praebita illis ansa Iudaeos inter Ec Idaeos affinitatis insuerit fingendi Panem conchae sonitu exterrui Is a Dum dem hune esse ae Grum & testatur Sui. Gigantes.& in fugam dedisse. Nec de nihilo das sn , dc multa persuadent. Hie Osiridis et , quod Cererem narrant, rapta Proserpina, filius et , ille Bacchi r Bacchus autem estiri Eliam se in Λrcadiae specubus occuluis' Osiris . Hoc ipsum eκ utriusque simulacro se, diuque a Diis quaesitam , a Pane demum ostenditur: uterque enim sinistra manu tenet fuisse repertam; ni seci ilat, fame quippe ho- ἀιδεῖα, quod etiam commune illis erat eum mines suisse interituros r his enim Israelita- ossi ride, cujus simulacrum . --uενυ ubique sum in solis locis, & sterilibus errantium si- fingebatur, ut discimus ex Plutarcho so ;gnificatur fames, δέ apud Mosem expostula' & eum Mercurio, qui in eamdem sermam tinnes , dc querelae; cujus precibu1 panes de pingi solebat. In triviis qu4ppe, Priapi, dccoelo pluerunt; si e enim Manna appellatur Marsyae ,& Mereurii, dc Termini sontium In Exodo se . Mundi harmoniam fistula . dc viarum indices,obscςno hoc habitu omnes continere Pan narratur in Hymnis Orphi ponebantur; unde Hermae capite tantur , eis id , quemadmodum Silenum Virgilius ac pene constare dicebantur. Mercurios illos
in Ecloga te canentem inducit, ut semi- Cornutus ρ , & Plutarchus sq) seniores essenibus magmm per inane coactis mundi te- aiunt, nempe opinor, quod barbati essent pner orbis concreverit; quia mundi creatio- & senes Mercurii appellantur, qui Priapi nem Moses scriptis celebravit. Λtque hinc erant dicendi. Barba autem & eaput Priapi est, quod Pan naturae Deus dicitur: quo titulo eanis capillis albicabant, ut habet vetus
gaudet Silenus in Plauti Suppositis . Sl- Epigramma fri . Quanquam dc puerili quan-Ienum autem esse Mosis effisiem , nec alium doque aetate fuisse exhibitum Suidas s do- quam Panem a veteribus fuisse habitu Irta, cet; quemadmodum dc supra de Λ polline, o probabitur in serius . Pan manu supra oculos .Esculapio, dc Baecho diκimus: qui omnes contra Solem protensa speculans longinqua Mosem dissimulant. Sunt ad haee qui horto. pingebatur; unde & -ο-eriri Decutator rum, vinearum , dc agrorum tutorem nisdictus est: quibus exprimitur, & velamen a ciunt Mercurium itidem ut Priapum: sunt vultui Mosis obductum ς dc nos quem a spe- dc qui viarum custodem faciunt Priapuniaculatione Osar siphum, dc λοπαν dictum su- itidem ut Mercurium. Hinc Priapus
147쪽
Alctus. Baechi praeterea,& Pr Iapi amnitatem iacia Bacchi ostendunt, in quibus fiebat oren, te ια tPballorum gestatio . At Phallus, di Triphallus, Sc Ityphallus, Priapi eranteubitales . Sed & Priapum Osiridis partem obscoenam esse fabulantur AEqyptii, ut perhibet Diodorus ta) . Ergo Priapus est Pari orug, Mercurius, Bacchus, & Osiris rest & Typhon . eodem Diodoro telle. Hi autem omnes Mosis symbola: igitur & Plia. pus . Quo aceedit & asini emptes, quae Priapo adjungebatur: ut ex Pila pejis sbὶ disci potest: nempe ex veteri fabula, Plutarcho se , de Tacito id eredita , qua asini agrestes moli, dc Israeliticae genti in solitudine aquae
penuria laboranti ad largas aquarum Fenas viam praeivisse serebantur. Unde dc a sintea put in sacrario colloeasse, & adorasse
dicti Iudaei, ut est apud Iola phum se ,& Μ i.
matium Felieem; εe ut Damocritum ieripsi si se refert Suidas is in . Unde dc Ononychites Tertulliani sp . Plaesertim cum traditum sit ab AEliano is . AEgyptios, inter quos tam .
diu consederant Hebiaei, jussu Ochi Demaen sinum inter Deos recepisse. Hinc & son. tium inde κ Priapus celebratur in Priape.
fit iteν. Priapus infans a matre expositus est,
juxta Su dam sk ; expositus est, & Moses. Istoribus praeest Priapus, ob Rubrum mare a Mose setaeiter trajectum . Cornu copiae pestat Priapus,& vitium custodiae praeficitur, reste Cornuto l : quod ad terrae illius uberis
rimae, lacte.& melle manantis aditus p pulum Dei Moses deduxerit, ejusque itera. tis pollicitationibus erumpentes seditiones saepe compescuerit. In tutela Priapi viro.
rum esse genitalia opificibus fabularum placet ἔ puto quod ad sobolis propagationem is homines a Deo non semel fuisse excitatos, &quod insignem Ista Siti eae genti tacundita. tem , dc prolis ubertatem pollicitum esse Deum Moses testatus sit. Non erit apud is , inquit. cmst flerilis utriusque sexus,tam
in hominibus stuam in gregibus tuis . . Atque hinc etiam factum reor , ut hortorum curam Priapo demandaverint iidem fabularum au.ctores; nam κή - & hortum, de Dbsccenam a in Lib. I v. lι gr. 13. co Sump. Lib. IV. Probl
mulieris partem notat; quam & tape Ho tum Poetae Latini nuncupant. Quemadmodum dc λωiail, imatum apud Euripidem in , Ac --ί campus in apud Λνiltophanem to ,
de νατοι saltus apud Hesychium sρὶ , dc saltus apud Plautum sqὶ . Hinc Venus
in Hortis dicta , cujus simulaeium extabat Athenis . Nam dc in Ueneris quoque tutela hortos potuit Antiquitas Graeca , & Romana . Unde & virgo nuptura in hortos deducebatur jure Romano , uti liquet ex Pande.ctis tr) . itaque Priapum ...ων Deum esse dicentes, ludebant in ambiguo, dc in hortia
simulacrum ejus ista tuentes, verum ejus mu
nus per figuram dissimulabant. Sceptrum Priapo tribuitur, auctore Suida: virga Moli. Set ibit idem Suidas alas Priapum gestare iquare Mercurio quoque limit .s eli : Mercurius autem est Moles. Nec alas ipsi solum, easque aureas a fingit Orphicus Hymnus ita II--γο-ν, sed & duplicem naturam: quod ec de Baccho, dc de vulcano superius dixi. mu 1 , quorum uterque Moses eii . Hoc in super cum Mercurio, dc Vulcano, qui Mosissimulacra sunt, commune habet, quod artifex juxta Cornutum is & artium peritus
VI. In aesculapi ἰ quoque sabula Mosem
deprehendo. ipsum, uti dc ipsius patrem Λ pollinem, AEgyptium sitisse scribit Pausa innias it , dc cognomento AEgyptium dictum
Memphiten Clemens Alexandrinus in rMnses, ac Mosis pater AEgyptii fuerunt, vel, si accuratius loquendum est, AEgyptienses. Serapin esse conjectam quidam , ut resert Tacitus, sae r Serapin autem Mosem esse a nobis prohatum est. ln supposititio illo Mercurii Trismegisti Poemandra serunti ne a dignum eis, primas Dialogi partes Poemandrae ribui , secundas Mercurio AEfyptio, AElculapio amico ejus dc necessario tertias,
postremas filio ipsius Tat, quem & Eusebius
in Chronico commemorat ἰ alterum ver
Dialogum insculapii ipsius nomine inscribi. At Damascius apud Photium O , non Graecum , nec AERyptium , sed Phoenicem vult AElculapium fuit se; quia AEgyptius licet na talibuε Μoses, Syrus tamen origine suit; ED
148쪽
munnm autem appellat Phoenicio nomIne , notavit. Μoses autem Nilo extra chus, conis atque id Octavum significare ait quod verum cinne diei potuit Nil; sive Siris filius: unde esse fatebuntur Hebraicarum literata periti: et aestu lapium Apollinis filium dixerunt Cabirorum autem octa vus suit,in quibus non auctores fabularum , occasione captata ex uno modo latentem Mosem supra notavimus. ambiguitate vocis Siris, quae Nilum , de Haee petita sunt e Sanchonia thone ta , qui Solem, hoc est Apollinem significat. Osiri ad luperiora addit, fratrem Taauti fuisse E- demenim dc orum, quorum uterque Sol est, sculapium: Τaautus autem Moses est. itaque Nilum quoque esse, AEgyptiorum mystae in Mon inter Graecos primum .Esculapius di ν i- secretioribus doctrinis habebant , di vulgua nos honores conleeutus est; Trro enim pro- etiam apud illos maximum Deorum ci uce secta est reli pio isthaee , Et in Graeciam sive a bat esse Nilum, dcc eli aemulum appellabat; Cadmo , sive ab aliis phoenicibus Graeciae unde eum imitari fidera mundi dixit Manl- oras commercii causa crebio per Iustrantibus lius si . Annum etiam esse volebant; tum delata sb r Tyri quippe magnsierat mosis ec quod anni tempestates , dc aestivam quidem Illustre nomen, propter res in vicinia praecla. incremento, aut mnalem decremento, ver te gestas. Opinioni huic accedit ex eo fides, nam floribus re trocodilorum c.-ιαι , sat quod Catthaginenses Tyriorum propa Eo in rum par Iibvs in designet a tum cum4 eoi tecto summo Byrsae arcis fastigio templum .Eicu, valore arithmetico singularum literarum , lapio consecratum habuerunt; atque idem quibuI conflat dictio ν λ ς, numerus exurgat si modum , cum Carthaginem novam in dierum anni, quinque nempe dc sex iginta Hispania conderent , AEdem .Esculapii in supra trecentos . Perhibentur haec ab Helio. collibus vicinis adstruxerunt. Fingitur AEleu. doro tkὶ in AEthiopicis. Porro etiam si niger Iaptus , Apolline patre natus esse r Apollo hic Dii ridis color rationem nominia a nigro autem ipse est Sol; Sol Liber, sive Bacchus. re petitam esse satis persuadet, Salmasius o .Esculapio autem eumdem prope ortum ae timen arcessere id conatur a voeabulo αιε . Baecho assinxit antiquitas : matrem nempe Mod filium sonare ait: unde praefixo articulo ejus a Diana oecisam ; cumque rogo Impo- fert AEgyptium idc Graecum m v. quia sita esset, AEsculapium infantem flammis est xisti, a Latinis dictiis Libeν . Sed in eo a mercurio ereptum commenta est . Libet videtur falli: nam tbno Cabar in scala ma- autem , sive Sol, Idem est qui Osiris , sive gna a Κirchero edita, filium appellari d et Siris . Commune vero hoc nomen habet Sol ab AEgyptiis σήμ non σιμ. dc suam , . u. cum Canicula, eommune dc eum Nilo, qui Atqui vox Osiris fit a mρι. non a μει. No-
sub Caniculae ortum exundare solet. Sic ap- mina etiam β ρις. ' ιρις, καλά
Pilatur Nilus AEthiopum lingua, ab He- σι ιι, a Siri formata iunt, qui Nilus est; non alea dictione Ieacbor, hoe est Niger; unde a se . qui suus; putat Salmasus. Λει-ec a Graecia Μelas nominatur, ab Ennio, runtur nomina quaeda m regum Thebaeorum, Ausonio , aliisque melo, non, ut eensuit in quibus apparet dictio mει, quam di, red- Scaliger se , de se xa voce ex Nilo; a Clau. dii Eratostenes, qui haec nomina a sacratum dis no id , nigrans r nempe quod viridem literarum doctoribus Dio spolitanis aceepta, 'πιvm nigra faecundet strena se) ;&Οs- de mandato Regis Graece exposuit. Velut rim nigro colore inficiunt AEgyptii si); dc , quod redditur γι θῶ ιιι, dc aE2yptus ipsa Κι is, hoc eli nigrieans ; dc quod est cras , dc σιρινM , quod est diὸe. , dc υελάγοωσε. dc a νάιλαξ, dicta Veium ea ita in exemplaribus corruis est, dc sulcum AEgyliti cespitem Lucanus ig) pta sunt, ut ge manam lectionem vix queas appellat. lnde in Glossis, AEuptias reddi. internoscere . Itaque pro legebat tur Niger: dc Κιγε μα, tiινάνα. Λ nigrore Scalige , χιιώρκ. Luparaea editio Georgiletiam Plutarchus Chemiam vocatam cen. Syncelli habet γνis mi pro σι ιες legebat Sca seli Chum enim nigrum sonat. Lusit itaque liger σιε ης; scriptum eκtat m M. de Aristophates th , tum aEpyptum λα-ν, Adde quod ex pravo librariorum candidam dixit , dc contrarium contrario jolacistarum more ' in ε facile degeneravit.
149쪽
noes & At sippi a Cicerone sa) proditum est i in qua Arsippi appellatione observare licet manifesta vestieta vocis os ars phus , quod nomen gessisse Mosem tradidit Mane. thos ib), ut rei perius dictum est . Ad ripam Amyri fluvii. in Thessalia natum suisse resculapium canit Apollonius in Argonau. ticis se e Moses In ripa Nili inter carecta
Insans repertus est. AEsculapium a partu recentem mater exposuit, itidem ut Mosem sua. infantis Atiscit lapii caput ardere visum est : Moses postquam in m nte cum Deo congressus est , radiatam dc splendidam faciem ad suos retulit. Chirone AElculapii praeceptore adumbratus videtur Iethro s,cerdos Madianitarum , cujus monitis Moses
commodam regenai Israeli, si uirem insti.
tuit. Morbos sanabat .Escula plus, & mor. tuos ad vitam revocabat: Mariam solo. rem lepris affectam Moses sanitati restituit: Idem praeterea morti seram serpentium ignitorum luem proposito Serpente aeneo coercuit: Fac sementem aeneum, inquit Dominus idi: Θ pone eum pro signo e qui percussus aspexerit eum, vivet. Fecit ergo Moyses serpentem aeneum,'Posuit eum ρνo signo, suem cum percussi aDicerent, sanabamur . Iinc AEsculapio appingitur draco : hinc fabularum inventores Zc Λilronomi Graeci, aesortasse etiam 2Esyptii, Inter sidera eum sub Ophiuchi persona collocarunt: hinc me. die Is reliquis tribuuntur angues: hine in locis sacris angues pingebantur ; hinc baculus angue circumplicatus gestamen AElculapio tribuitur; nisi ejus caulam vii ga Moiis in serpentem mutata malis arcessere : hinc denique mutatus Ipse fingitur in serpentem ;atque hac forma Epidauri cultus est, & Romam demum illatus . Quoniam autem me dicae artis, ut aliarum quoque disciplinarum , notitiam in AEgypto comparaverat Moses; hinc medicinam repetisse fingitur ripis Res sculapius promovisse. Divinationibus. & auguriis praeesse AEsculapium tradit Apollodorus in libris ωι i ques citat Nacrobius te . Eadem dote praeditus suit Apollo: quod utriumue exemplar Moses praescientiam rerum a Deo consecutus sit. Canes
.Esculapii templo adhibiti sunt, non quod
eanis uberibus nutritus si, ut nugantur sed propter Calebum, cujus opera Moses feliciter usus est. Haec autem v x canem sonat.
Fulmine tandem a Iove tactus visculapius interiit, quod inter murmura tonitruum , &fulgurum splendores Mosem Deus allocutussi. Mercurii, & Hereulis aequalis poniturAE seu lapius ; nempe Moses idem est aeMoteurius, ut dixi. Hercules autem , qui& AEgypto ortus est, Iosue ipse est, quod in .fra ostendam .
VII. Venio ad Prometheum, Mosis quωque effatem , si quis vero falsum seponere .iciat. Consentit quidem computatio chro. nologorum qui Prometheum Mosis,dc Herculis aequalem faciunt. Testis Λugullinus in libris de Civitate Dei is . Plutarchus in is libro de Iside, dc Osiride Mercurium, hoc est Mosem ita eum Prometheo confundit, ac permisi et , ut ambigi dicat utro nata sit Isis Mercurioque Grammaticam , di Musicam, Prometheo sapientiam, di providentiam , a plerisque acceptas referri ἰ cum viderimus tamen philosophiae, prudentiae, sapientiae, defuturorum praesensionis laudibus Mercurium .nsigniri. Confunditur quoque cum aEsculapio altera Mosis icone. Erat apud Panopentes simulacrum, quod .Esculapii ne esset an Promethel incertum fuit. Cabirorum unus suisse fertur Prometheus, itidem ut . Esculapicis.& ipse quoque Mercurius. Λ siae maritum fuisse narrat Herodotus sal, alii filium : ex Asia oriundus fuit Moses , tota. que Israelitica gens in Asiam ex AEgypto remeavit. Atlantis frater , aut ut aliis placet, pater fingitur Piometheus nepos Mercurius , quem Mosem esse diri r unde patet Prometheum inter & Mnsem affinitas . Alii fratrem suisse Deucalionis, quem primum templa Diis constituisse ait Apollonius th ;quia primus Aaron Mosis frater . su inmus Israeliticae gentis sacerdos a Deo creatus est.
Refert Diodorus si in quadam AEgypti
parte regnasse Prometheum , in quam aliquando restagi ans Nilus magnam hominum pecudumque ediderit stragem, dc in magnas angustias Prometheum redegerit ; sed Herculem demum tulisse ipsi opem , & exundantem Nilum coercuisse, & in pristinum alveum coegisse. Hebraeorum dux, legum la
tor ca) Lib. III. de natura Deor. c, Apud Ias. Lib. I. contra ApIun. a Lib. V. Num.XXm. s. co Sae. Lib. I. cap. 1.. VII. Prometbens , Mem ae αγμι. f) Lib. XVIII. eap. 3. ec I 8. c ν, Lib. IV. cap. 43.
150쪽
tor , & velutἰ Rex habitus est Moses ; unde
rixosus ille Israelita Μosi respondit iaὶ :Guis te constituit principem, er iudicem super uos λ dc a Clemente Aleκandrino b
dicitur σοφὸς . βανι-σ. NuUios. Qiun dc paterni sueeelibrem eum delimabat Thermuthis Pharaomis filia . AEgypti autem portionem , terram nimirum Gessen, oceu parunt
Hcbrael . Exundatio Nili homines, & bruta disperdens, quam Herculis tandem suppetiis Prometheus evasit, quid aliud significare utem , Quam Meyptiorum cladem , cum irae litis tuto trant missis, ipsi mari Rubro
abibrpti sunt λ Herculem vero Iosuae figuram esse, Mosis administri, & consi liati l . & IDraelitarunt imperatoris , infra probabitur . Sceptrum dextra manu tenebant Promethei
statuae, ut& illae Priapi, &.Esculapii , e Dsgiem videlicet prodigialis virgae Moss.
Iose se Prometheus , remedia morborum reope r i i se jactat apud aEschylum , quod &Apollini, de AEleulapio , Mosis simulacris,asicriptum vidimus. Uiarum se quoque indicem praedicat, quod & de Mercurio , &Priapo fertur, quorum uterque Moses est . Fertur Prometheus hominem de luto finxi sese , sabula inde ducta , quod hominis origi
nem primus Moses literis consignarit, eum. ue de terra a Deo formatum elle homines
ocuerit . Quadrat & in Mosem Hygini Nythologi se explicatio : Prometheus , in
quit , prUter excellent am ingenii miram,
homines finxisse ex illi matur. Africanus id vero quod homines rudes & simplices Pro. metheus disciplinis instruxerit, idcirco hominum fictorem creditum esse censet. Atque id etiam in Mosem congruit, a quo egrediis institutis Hebraica gens informata est . Cum Iove colloquia Prometheus habuisse fertur ruolem Dei sui I se, dc cum eo sermones miscuisse constat. Aruspicinae artis in sacris exerceri solitae rationem a se deprehensam narrat Prometheus in tragoedia aeschyli r Moses sacrificiorum , dc victimarum in partes secandarum ritus , quaeque Deo acceptiores e sient , quae igni dandae, quae Sacer dotibus seponendae , liraelitas docuit Atque hanc orietinem esse puto sabulae de Prome.
theo ab Hesiodo ej proditae, bovem In duas ipsum divisisse partes; hinc ossa adipe clantecta, inde carnes apposuisse Iovi, tentandi caussa ; sic enim, opinor, Interpolavit profana illa vetustas praecepta Μosis, quorum alterum hoc est : Omnis adeρι Domini erit rnec sanguinem , uec adiρem omni rea come aiatis D: alterum est illud: Pectusculam eis.
Israel de hostiir eorum pae eis , er aevi Aaron sacerdoti , es fiuis ejus tege perpe tua, ab omni populo Mael se . Futuri prae
scius inducitur Prometheus in Luciani Dialogor qua facultate Moses pollebat . Μetallorum repertorem apud AEsthylum se sere Prometheus ἰ propter tot opera , ex Mosia praescripto, fusoria arte fabricata . Astrono miae, literarum , dc ait tum denique omnium inventionem sibi arrogat Prometheus ἔ quae Mercurio quoque , Mosis imagini , cur ab AEgyptiis tributa sit, supra ostendimus. In certum mero est , an ex illa metallicae artis, an ex Astronomicae peritia , qua pollebat Prometheus, an ex usu ignis ab eo reperto , dictus sit de coelo ignem rapuisse: cuius ignis caussa in Prometheis , Atheniensium festo, lampadibus ad Aram in Academia accensis certabatur. Ut ut est, id ipsum prosecto narratur de Zoroa st re, nec multum diversa de Vulcano, quos Mosem esse invicti e attoniis bus demonstravimus . Quid quod Prometheum ae Vulcanum iisdem religionibus pla-eatos sui sis , simulque cultos , discimus ex
Sophoclis Scholi alte Nam ad hunc Sophoclis Ioeum in cidipo Cotoneo : ἐ
metheus , Vulcanum esse ait hunc te uiserum Deum . Tum ex Apollodoro de Lysimachida addit in Academia communem utrique aram spectari . His ortum dederunt &sulgura, quae sublata a Mose virga Deus cum grandine ad pei terrendam AEgy ptum de coelo misit; & flammae in tutelam
Mosis, adversus Core dc socios exortae , ct ignis ille perpetuus, quem in rubo vidit Moses; de coelestis ille fulgor in vertite a montis Sinae t plendens, cum Mosem Deus
colloquio suo dignabatur ; & lucida Mosis
facies, cum e monte regrederetur; & ignis ille perpetuus , quem nunquam descere iualiari ib) jussit Μoses. Pan dura, vaserrima mulier, tot dotibus a Diis ornata , tot malo rum hominibus auctor, quid aliud est quam Eva hominum mater ρ Hanc ad Priameis in the iam