장음표시 사용
81쪽
I FI X superioribus , ni sal Ior , satis lucuria lenter demonstratum et , quam perpetua , jam inde a Mosis aevo , dc certa Ll-hris ejus constituerit auctoritas : quam si ex . ternis jam confirmare libet te ili moniis, &aliorum Auctorum asciscere auxilia, qui vel mosis ipsius , vel Mosaicarum scriptionum rati qua se notitia imbutos fuisse prodiderunt, a proximis Mosi temporibus , ad confirmatum jam in orbe Christianismum , clarius etiam Propositionis hujus veritas elucescet. Tam alte ergo repetitis disquisitionis hujus Initiis, per consequentes aetates nostra decur-llet oratio.
II. Re ordiemur primum a Sanchonia. thone Berytio, antiquissimo Phoenicarunia, rerum Scriptore , quem Trojanis vetustiorem suisse temporibus , dc Mose uno altero. ve saeculo recentiorem , ex Phoeniciae r
gum successionibus probari scribit Porphyrius sa) . Huius opus e lingua Phoenicunia, Graece reddidit Philo Byblius . unde nonnulla excerpsit Euiebius , dc libris suis de
E angelica praeparatione intexuit. Atque ea quidem talia sunt, ut attendenti appareat pleraque i plum e Musis sontibus in lacunas suas derivasse . Non et otii nostri rem accuratiori examine ventilare,& ab aliis jam haec occupata provincia est ibo . Id observandum nobis est, quod tradidit Porphy rius, dc est ad rem quam tractamuS appositum , commentaria accepiste Sanchonia tonem ab
Ieiombalo Sacerdote Dei Ievo , & Iudaeis
verissima piodidisse . Ieronabalum autem
eum elle Gedeonem , eκ libro Iudicum se) , ubi non semel Ierobaal cognominatur, sciunt eruditi , dc docuit Suidas id) , scd in vocis
originatione salsus est, quemadmodum in ipsa re Georgius Syncellus se , qui Ierom balum Gedeonis fratrem esse credidit, D minis duplicis ambiguitate deceptus . Quae
autem a Gedeone commentaria Sanchoma
thon accepit, quid aliud eise dicamus, quam iptos Mosis libros , quorum doctrina tinctae sunt oc asperiae, ut dixi , superstites Sancha ni athonis reliquiae ρ omnem vero dubitationem tollit, quod notatum est a Philone Byblio is , Sanchonia thonem , cum de . rerum principiis dc mundi origine commentaturus esset, summa diligentia Taauti libros evolviste, utpote quem sciret esse lite.
rarum repertorem , dc primum commentaria reliquisse ; ab eoque sumsisse scribendi
argumentum . Tum posteaquam Sanchania thonis dissertationes de mundi & animaistium procreatione exposuit , haec omni a
ait in Taauti Cosmogonia suill e descripta. quae sibi comperta eκ signis ec conjecturis mens ipsius nos docuit ; atque hunc Taau. tum , ab AEgyptiis Thoyth, a Graecis Mesecurium appellari . Iam vero haec omnia mecum argumenta recollige : De mundi generatione icripsit Taautus; scripsit& Mol es: Iiterarum inventio Taauto tribuitur; tribui.
82쪽
suum lucubrandum usus est Sanchonia thon, idemq; a Gedeone commentaria ad id ipsum
accepit; Mosis doctrinam spirant passim &repraesentant Sanchonia tonis reliquiae, pla-
neq; in locis & nominibus exprimendis consentiunt, vel ipsi Porphyrio teste id : quis non inde conjiciat Ta autum illum fuisse Mosem λ At nos id quoque infra multiplici
argumentorum congerie clarius etiam & ceristius approbabimus. Neque me fugit de Sanochonia thonis antiquitate multum detraxisse Scaligerum se , aliosque post eum novitios Scriptores . At certum nobis est adhaerere ,
sententiae Porphyr i, Eusebii, Cyrilli , di
Theodoreti, innixae succellionibus regus , Phoenices, petitisque indechronologicis ratiociniis: quoad nos ab hac opinione validiora dimoveant argumenta , quam quae hactenus allata sunt. Ill. Santhonia thonem excipient Homerus , dc Hesiodus. quorum scriptis nullum antiquius habent Graeci r nam Orphica quae circumseruntur, Pisi strati aevo haudquaquam vetustiora sunt. Homerum studiorum causa uEgyptum petiisse tradit Diodorus rimo & AEgyptius a plurimis existimatus est,
ut asseverat Clemens Alexandrinus sal . Cum antem dubitare nos non sinant ea quae dicturi sumus in serius, quin tum apud AEgyptios vigeret Mosis memoria, atque illuc jam penetrassent ipsius scriptiones, quis illas, unde tantarum rerum notitiam poterant cnm-sarare, neget ab iis lectas sublectas, qui il-ue discendi gratia proficiscebantur λ Multis Id confirmat Iullimis in Paraenesi,& libri ipsi
Homeri loquuntur b), in quibus sexcenta deprehendere licet ex Mose depromta . Veluteum scribit Deos peregrinorum ha b. tu urbes circumire , ad exploranda hominum bene vel mala facta . Id ipsi suppeditavit Mose S. cum tres Angelos Abrahamo apparuisse scribit Augurium , ejusque expositio , quae habentur in Odyssea si , cum aquilas in capita procorum involantes mortem ipsis Rugur portendere declarat ; nonne similis
ostenti imitatio est, quod AEgyptio pistorum magistro in somnis contigit, di in paris
eventus signis eat In nem traxit Iosephus qMulta etiam hujus generis apud Hesiodum nanciscare . Graecanicae Theogoniae architectos suisse Homerum,& Hesiodum disertis verbis Herodotus th) pronuntiat: quam multa autem in tota hac Mythologia e Mose . manifesto petita λ quod & infra probabimus.
Chaos Heliodo memorat um , ex MOsis verbis confictum esse agnoscunt omnes . Aristoteles libello de Xenophane , Zenone dc Gorgia, Chans illud Hesiodi, ex quo orta funt omnia, nihil esse diserte pronuntiat. ne findi ejuidem Erebus , ipsum est aaereb, Μosis . Diem Nocte satum, proindeque recentiorem finxit: Moses quippe vespertinum tempus matutino anteposuit , & post tenebras lucem creatam dixit. Septimum diem sacrum esse, & hic docuit, & Homerus, qui& eo cuncta perfecta su i l se addit, ut ab Arios obulo t0 adnotatum eit . Hominem luto formatum , & primorum hnminum vitam nostra hae fuisse diuturniorem scripsit He liodust quae mere Mosai ea sunt. Ate Homeri , Pandora Hesiodi, Eva est parens yeneris humani. Omnia Homerum ex Orien . te deprompsisse, demonstraturum se spondet non semel Hem si iis in Aristarcho facio sm . Prodiit libellus ante annos a liquot, quo lDcutiones Homericae, & Heliodeae, Mosis aliorumque Scriptorum sacrorum locutionibus similes colliguntur. Εκ quibus cognoscitur tantam Hebraismorum segetem , nonni si ex Librorum sacrorum lectione suboliri potuisse . Atque hinc factum opinor, ut Aristeae Proconnesii, qui saepe confunditur cum Aristaeo Apollinis filio , quem Mosem esse cillendemus , discipulum credi ab aliqui hus
IV. Ex omnibus argumentis,quae ad fidem Molaicis libris adit ruendam colligi possunt, vix validius ullum reperias , quam quod eκ Pentateuchi Samaritani vetustate, & auctoritate ducitur. Cum enim jam inde ab Ieroboa mi perduellione, decem tribus secessione facta suis legibus, suaque Religione uticcepissent; majorque deinde exarsisset invidia, postquam Templi Hierosolymitant, Urbisque adeo ipsius instaurationem Esdras in
83쪽
terpellantes devovIt, Ee horrendi ear minis AEgypt Iorum, & Chaldaeorum sne eontro pronuntiatione sacras& infames esse jussit, vel si a discipulus , uti de ipso praedieat Ioseis capitale demum odium, dc perpetua dissocia. phus ib). In EpistoIa autem Thaletis adtio consecuta est ab Alexandri Magni tem- Pherecydem , quae refertur a Laertio se , &
poribus 1 ex quo Manalses Iaddi Pontificis falsitatis in mihi suspecta est , in
frater , Sanabelletis Satrapae , qui Darii no- AEgyptum penetrasse se ait, non ut cuniamine Samariam regebat, filia uxore praeter Astronomis solum , sed Ac Sacerdolibus con- fas , & legis praescriptum ducta, Sacerdotio prederetur. Quem deinde morem adeundae exauctoratus est . Cujus injuriae impatiens, AEgypti tenuerunt vetustiorum Graeciae Phine amatam conjugem dimitteret, confugit losophorum pleri que, ut ex ipsis sontibus pu- ad socerum , & templo abeo in monte Ga- riores patriae doctrinae latices haurirent. Non rizim extructo prasectus, Ponti fieem segeb semel igitur candide agnoscit Plato, aliiquest. Tempore ab hoc nullus amor populis , complures , quaecunque de rebus divinis aree foedera suerunt, sed implacabile dissi- Graecis disputata sunt, ex .Eayptiis scholis dium, quod ad hanc diem perseverat. Et ta- esse prosecta. idem argumentum persequuntur men utraque gens suum Pentateuchi e di- Diodorus d), Plutarchus se ,&alii, clari illiscem habet. nihil vel parum certe dissentien- molque Graecanicae eruditionis, dc Philoso-tem: hune Samaritanis literis exaratum, qui phiae antistites, Melampodem , Daedalum , veteres fuerunt Chananaeorum characteres; Musaeum,Orphaeum, Homerum, Thaletem, illum Iudaicis , quἰ post captivitatem Baby- Solonem, Pherecyden, Pytaghoram, Lycur. Ionicam eκ Assyriis detorti sunt. Et si pro- gum, Anaxagoram, Democritum, Oenopi habile est viros pentis utriusque eruditos, dc dem, Eudoxum , dc Λrchimedem, in .Hyy- studiosos Legis , qu nrum in ea emendanda , ptum philosophandi causa se contulisse nar. lumma erat diligent Ia adversariorum codi. rant,& AEgyptiis magistris esse usos,quorum cibus nonnunquam et se usos , aliosque ex & nomina recensent. Ex AEgyptiorum ergo aliis vel casti passe, vel supplevisse. Nam po- quos adierat , 3c Phoenicum ad qu's genus pulorum odia,& dissensiones ad privatos ali. serebat, rivis, in quos magnam Mosaicie do quando palum vel nihil pertinent: dc fla- ctrinae copiam confluxime mox ostendemus,prarte nonnunquam hel Io animadvertimus abunde Thales hortulos suos irrigavit. Hinc constare nihilominus literatorum commer- Deum definiebat, quod rerum omnium antiis ci a ; vel iis certe desitis, mutuo tamen utros quisimum est: atque hanc piebat esse Menisque librorum usu sui. Quaecumque autem tem , quae cuncta ex aquis formavit. Hi ne
alios ex aliorum codicibus vel supplevisse , hominum cogitata Deo perspecta esse disce vel emendavisse fateamur, levia haec sunt, bat . Hinc hominum animos primum imis vel niti l potius ad totius libri summamis, mortales esse dixisse sertur. Hinc lucem quae in utrisque eodicibus par dc integra per- tenebris posteriorem esse statuit. Quae non eκ mansit . Ex hae autem amborum codicum . apothecis Philosophiae , sed ex intimis verae consensione recte colligitur,tales ad hoc temo Theologiae myrotheci ἰs depromta sunt. PuS perseverasse , quales tum fuerunt, curria. V l. in dubia eadem & sulpecta ad Phereis gentis utriusque divortium intervenit: cum cyden Epistola , Solonem itineris in AZ ν- neque dici neque eredi possit, totas conspi- ptum socium habuisse se ait Thales, & cum rast e gentes ambas , in utroque codice con- Sacerdotibus, ac Astronomis AEgyptiis utra fingendo,&supponedo: Non enim coutuntur que esse conversatum . Idem tellatur Plato Iudaei Samaritanis taI . Quamvis negari in Timaeo. Sonchin ,&Psenophin Sacerdo. non posse, privatos fortasse utrimque homi. tum illorum teleberrimos nominat Plutaris nes aliquos mutuam familiaritatem coluisse. chus is . Tradit Diodorus dein Solonem , Quocirca ad Mosaicorum librorum 1ν-H-- itidem ut Lycurgum, multa de legibus AEgy-ecim probae dum hoe argumento jure ulus est pilornm in legum suarum collectionem transis
R. Iosephi In libro Ixxarim. tulisse, cum alibi Mosaic Is legibus usos AEgy-U. Circiter trigesimam quintam Olym- ptios docuisset. Inde fit ut pleraque Athenien-piadem florebat Thales, oriundo Phoenix, sum instituta Mosaicis suerint consimilia, ut paulo
84쪽
pau Io post notabimus . Indo inter illustriora ejus e fiat a celebratur illud, quo Diis hono
rem, parentibus reverentiam exhiberi praecipiebat. Atque ea sane Decalogo petita erant.
VII. AEgyptiorum quoque, & Chaldaeo rum discipulus fuit Pherecydes ; imprimis
vero Phoenicum, ex quorum secretis volumi nibus,cum nulloragistro usus esset, magnam fertur adeptus esse rerum divinarum peritiam. Secreta haec Phoenicum volumina, MO-
is volumen interpretor, quod arcanum Iuvenalis ca) appellat. Phoenicibus autem tribuitur , qui saepe apud exoticos Scriptores , ut non semel a me notatum est, pro Iudaeis veniunt . Uel Sanchonia thonis forta Ise opus recte intelligas, quod a Mosaico exceptum est .
Ulli. Hos exeipit Pythagoras Samius,in Syria natus, Iuxta Iamblichi b , aliorumue lententiam se . Is itaque patriae revisen
ae desiderio, Sydonem, Tyrum, dc Byblum
naviga vit,ac totam sere lustravit Syriam; αCha ldaeos, Hebraeos, Arabes, ac AEgyptios raeceptores habuit. Scribit Iamblichus id idone congre lsum fuisse Pythagoram cum Mochi Physiologi luccesseribus . Mochi hi sorici Phoenicis , qui res gentis tuae patria lingua prodidit, meminerunt Λthenaeus sel,
Iosephus is , dc Tatianus u . Ochus a P Pellatur apud Diogenem Laertium th), α
Suidam si) . At is quem commemorat Iam blichus,de rerum natura disseruit. Itaque hic
Ipse est, quem Moscum Sidonium appellat Strabo thin , quemque Physica tractasse ait,
di Trojano excidio fuisse vetustiorem . Me
minit ejusdem & Sextus Empyrieus il), ab
eoque doctrinam suam Democritum petivis se statuit. Auctore Posidonio. Hinc ergo emendandus Iamblichius,& pro, Moxii, quod etiam in scriptis Codicibus reperi , scribendum, M. Λtqui ipsissimum vide-etur ἔ Μορe , Moses , qui merito e νωιολόγω dictus est, utpote qui seripserit de rerum pri mordiis , quique Trojanum bellum aetate
praecessit, & Sidonius credi potuit ab iis qui patriam ipsius ignorabant, vel quod in hac Potimimum urbe propagata sortasse suerit ipsius doctrina, multique eam amplexi sint; vel
propter Iudaeae vicinIam: nonnunquam enim cum Phoenicibus Iudaeos coniandi certum est. Adeundae . Egypti Auctor Pythagorae fuit Thales: abeuntem Polycrates commen.
datitiis ad Λmas m AEgypti regem literis prosecutus est, Amasis vero ad AEgyptios Sacerdotes. Quo cum pervenisset, Sonchidi Ar chi prophetae indisciplinam se tradidit. Aeprimum eum circumcisum serunt: tum deinde per viginti duorum annorum decursum . ,
non Astronomi eis solum,& Geometricis,sed sacris etiam,& interioribus doctrinis institu. tus est,& omnibus Deorum mysteriis initia. tus. Chaldaeos quoque, Assyrios,& Perlarum Magos audivit,ila magna demum disciplinarum merceditatus Philosophiam sua instruxit. Quam multa autem Mosaica, inter Iudaeos,& vicinas gentes conquisita, illuc contulerit,optimus testis Hermippus,qui Iudaeorum dogmata. ac leges Pythagoram in suam
transtulisse Philosophiam scripsit ; ut ex Iosepho sm , & Origene cn) discimus. Testis & Aristobolus Iudaeus apud Clementem Λlexandrinum co),& Eusebium sp). Hsium ille colligit aliquot Pythagorae dogmata , dcΜosaicis consentire ostendit; velut illud e Deealogo, quo sculptilibus interdicitur,expressisse Pythagoram ostendit, cum vetuit imaginem Dei annulo inscribi. Mosem etiam secutos esse docet Pythagoreos, cum hominem ad Dei imaginem conditum esse definierunt. Quod eorum dogma eκ testimonio Iamblichi,& laudati ab Iamblicho Λrchitae Tarentini facile colligitur. Multa ad hare similia congerit, quae praetereo. Eodem pertinentalia quoque jam observata a Grotici sqὶ: cujusmodi est ea lex, qua morticinorum prohibetur esus , quamque inter praecepta sua Pythagoras retulit. Cum nudis pedibus idem lacra fieri jussit, nonne mandatum Mosi de rubo ardenti editum videtur in mente habuisse, quemadmodum ab Λmbroso νὶ notatum est λNonne ex eodem sumsita spersicinem , & levationum usum, per quem eam dicebat com
parari munditiem, quae Deorum cultui esset idonea λ Integrum quoque praeceptum Mosis repraetentavit Pythagoras, quo ne frugiferae succiderentur arbores interdixit . Ex historia
85쪽
Billa ami, & Asnae prodἰt Pythagori eum il- sum; nonne mer Ito vicendus est Pythagoras
lud, non transeundum illae, ubi asinus procu , Nosis hausisse disciplinam , suisque tradi-huerit . Adde Timaeum Locium Pythago. disse ρ Atque ex hac Mosa leae doctrinae asse. reum, & Platonem in libro, quem Timaei su- ctatione iactum puto, ut Iudaeis propnatus nomine inscripsit, de mundi opificio ple- tum eum plerique crediderint, quemadmoraque Mosis doctrinae conloina disserere. Λ d. dum resert Ambrosius in Epistola adire- de & veri per similem conjecturam Seldeni naum uin . Splendide ergo hallucinantur Lainta , dc N en delini b), qua mitificam illam ctantius ib), dc Theodoretu si , cum mirari
Pythagorae in μα-ν ipsum esse suspicantur se a junt,quod eum Pythagoras ad AEgyptios, Dei nomen σντραγ α μαπν. jeουa, atque ejus Magos, ct Persas veritatis indagandae studio notitiam a Daniele jam lene Pythagnra m , penetral Set, ad Iudaeos tamen non accesserit, eum in Babylonia degeret, accepille. Danieli penes quos tunc solos veritas erat,& ad quos adjungi poterat Ac Erechiel, ut ostendam in- facilius ire potuisset. Conceptis enim verbis Da . Notabile hoc habet Plutarchus te), Py- tradit Porphyrius in vita Pythagorae, .Est ythagoram,& Platonem asseverasse mundum piit s, Arabes, Chaldaeos, & Hebraeos ipsi ima Deo esse sectum , dc suapte natura corru- adris se, ab iisq; vaticinandi per somnia scien-ptioni esse obnoxium. Idem alibi pleraque , t iam accepisse . Saepissime autem Hebraeis Pythagorae dogmata , Numae Pompilii dog- Deum in somnis occulta revelasse Iacobi.&matis consentanea profert; quae ex Mosaicis Iosephi probant historiae . Quod non pietate legibus expressa esse mani selium est. Velut promereri, sed arte comparare Hebraeos esse eum Deum neque corrumpi posse, neque sen- iblitos Ethnici arbitrabantur. Alia vero, at-su percipi, sed intelligi solum uterque statuit: que insigniora veritatis monumenta ab illis Zc cum vetuit Numa Deum ad hominis, aut hausit Pythagoras. Prς terea cum inter AEgy- animalis cujuscunque formam exprimi; unde ptios, ac Persas tanquam in medio positi Iu . Lec centum ac septuaginta prioribus Romani dael ultro citroque commeanti Pytbagoraerepni annis ulla Dei effigies Romae extitit:& sese velut obviam darent; vix credibile est cum farinam , ac vinum iacrificiis uterque apud eos saltem non interjunκisse. adhibuit. Adde dc referre Malchum s dὶ sive lX. Anaxagoram cie sacris Mosis fluentem Porphyrium, certas quasdam victimarum, Philosophiam sua temper a me. etiamsi tacetet partes nonnunquam comedisse Pythagoram, Theodoretus sk), satis declarant Diogenes qui an irria totum ceteroquin esu fere abstine- Laertius il), Plutarchus smin, Eusebius in , bat; alias victimarum partes constanter re- qui ipsum scriptioni tuae hoc initium fecisse spuisse . Sciebat enim quarundam victimae scribunt omnia simul erant, deinde Mens partii metum ex praescripto Molues Saccido supei veniens ea in ordinem digessit. Idem tibus concedi. Et Cyrillus e) haec ipsius ver, prius icripsisse Linum narrat quoque Diope-ba refert, quibus Deum unum esse statuit, re- nes, qui dc Anaxagoram si a vult inde sumsi Drum omnium principium, patiem, & effecto- se . Verum Linum ipsum esse molem suo rem mundi lucem,animam.& vitam .Quam. Ioc demonii rabimus. Genesin autem Moses obrem cum Pythagoram ex Columnis Mer- ea sententia exorsus est , eκ qua operis suleurit in .Ezypto dcctrinam tuam hausisse exordium Anaxagoram expressisse liquet.
docet Iamblicus is) in libro de mysteriis, X. Iustinus in Palaenesi, postquam a Grae-
per ii nere id utique vi detur ad libros Mosis,ut eis proditum dixit Judaeos eκ AEgypto seces. mox ostendam . Denique cum scripserit Cy- sisse Mose duce , testem inter alios Hellantintillus Pythagoram Lornat ris imitatorem cum citat vetustissimum historicum Mytile-suisse & aranulum; Iamblichus vero, compo- naeum . Citat dc Cyrillus tanquam Μosis suisse eum suam Philosophiam ad Orphel memorem. doctrinam ἰ Loroastres autem , dc Orpheus X l. Suppar lli Charondas, qui Thurinam fuerint ipse Moses, quod infra probaturus civitatem a Sybaritis , ct Atheniensibus recens a J De Dila Syr.Synt II .e. t. s, Dissere .de Pythagor.Tetrae r. se De Plaeti. Philosoph. de in Numa. δὲ In Vlta Pyth. se mini r. sui. Lib. III. fa De Vii. Pyth. Lib.I. cap. 18. ιδ Epist. Lib.ili. Emio. Instis.
86쪽
cei,s extructam legibns temperavit. Is eornutus pingitur in vetuitis Nummis , itidem ut & alii legumlatores, ad exemplum Mosis; nempe ut qui in legum serendarum munere pares eme studuerant , vultu quoque similes di specie viderentur. XII. Mosaicarum quoque sententiarum aura aliqua afflatum sui ite Socratem sensisse
videntur Λristobulus apud Eusebium sa , &
tes in Phaedro Platonis , Teuth Ai gyptium
urimarum rerum inventorem praedicat.
euth autem Mosem esse docebimus.
XIlI Hie sibi locum postulant, quae de Theopompo , &Theodecte dicta a Demeistrio Phalereo reserunt Λristeas se , & Iosephus id) : hunc nempe oculorum , illunias mentis usu fu i ste divinitus orbatum , quod nonnulla de sacris Vol ominibus delibate scriptionibus luis intexuissent, fle vulgassent Iudaeorum mysteria ; ac agnito demum &emendato errore suisse utrumque sanitati restitutum a
Xl V. AEgyptios quoque Hierophantas adiit Plato , & Sechnuphidi praeeipue Heliopolitae in disciplinam se tradidit . Illic
etiam ex Columnis Mercurii Philosophiam arripuit, uidem ut Pythagoras, & Eudoxus, quemadmodum testatiar Iamblichus in libro de mysteriis. De quibus Columnis quid sentiam mox explicabo. Narrat praeterea Aristobulus Peripateticus te partem aliquam a Scrἰpturae sacrae , ante Senum Septuaginta aetatem, ipsiusque adeo Alexandri expeditio. nem, in Graecam linguam fuisse conversam, atque inde pleraque Platonem hausisse . In
de Numenius f Pythagoreus Platonem nihil aliud esse dixit, quam Mosem Attici se santem . Et Cyrillus trὶ ait Platonem, item ut Pythagoram , de Deo aequiora quam reli. quos gentis suae Philosophos sensisse , quod
diutinam secerit inter AEnyptios mansionem , apud quos Magi nomen atque virtus masno tum erat in pretio & admiratione .
Quapropter ibros Mosis in volasse I latcinem unci ore arguunt Iosephus ib), Iultinus ti ,
suasum et Iam aliquando suli August Ino
Ieremiae Prophetae consuetudine usum fuissa Platonem, dum esset in . Egypto; sed rationibus temporum accuratius iii uchis eam demum opinionem repudiavit. Certum ta.
men est , cum in rustyptum appulit Plato , maximum illic tum Lime Iudaeorum numerum, ex iis videlicet prognatorum i quos una eum Ieremia traduxerat illuc Iohanan , post intersectum ab Ismahele Godoliam; tum de eorum, qui regionis vicinitate , aliisve caussin vitati, illuc migraverant.
Verum etiamsi alia nos indicia destitue rent, vel sola Platonicae doci rinae cum Moissaica consensio , alterius ab altera propagationem ostendet et . Res abiret in immensum, si singula persequerer ἰ praecipua duntaxat delibabo quaedam , unde documentum de is
reliquis sumi possit . De mundi primum opificio ita disserit Plato in Timaeo, dc Timaeus ipse Locrus, ut Mosem pene ipsum disse.
rentem putes nam & Deum iu premum rerum opificem agnoscunt , dc mirndum ab eo creatum ad exemplar , sive ideam peterinnam, is mente ejus ex pressiam . Mundi materiam . ουπάρχουσαν prius extantem & aeternam statui si e Platonem ex illis Mosis veris bis r Terra autem erat in nis es t Mua, contendunt interpretes plerique , dc Iustinus in
Paraenesi ; quasi inanem illam terram aliam e se crediderit, quam quae priore Geneseo versu a Deo creata dicitur . Certe αγών, inst; llam appellat Plato , 8c δε- ωι Existentem strinisuam omnιa ferent. incommodum tensum trahunt id Platonici quidam , de Christianis dogmatis accomm- dant, materiam dicentes, itidem ut ideam, in Dei decreto aeternam spectasse Platonem.
Uerum satis illi, Ac ex Theogonia Hesiodi,& ex Pythagoreorum, ex finaxast orae , ex Stoicorum , ac deinde Ualentinianorum, de Marcioni liarum consentiente eum Platoni incis decretis doctrina re selluntur . Finem hune sibi, cum mundum crearet, proposui se
se Deum ait Plato πὶ, ut optimum opus , de bonitatis suae particeps conderet ; quod postquam pei sectum vidit, mirifice esse dele-H ctatum.
87쪽
ctatum. Nempe a Μose acceperat, Deum opera sua , pstquam creata sunt, probasse: Viditque DEUI, inquit Moses, cuncta quae fecerat, es erant valde bona saὶ . Altra ad determinanda temporis spatia , condidisse Deum dixit Plato, juxta Molis effata, verbis etiam ejus usurpatis ; Dum res verbγcreasse pronuntiat si s verbis in iii
Tina aeo . itaque uni versitatem rerum creatam a Deo & conser vatam cum animo cori.
sideraret ipse, de Socrates , dc Pythaeoras, Dei vocem audire sibi videbantur: ut dixisse illos tradunt Λri stobulus apud Eusebium s b), ct Clemens Alexandrinus te et quippe legerant apud Molem vertici Deum res condidisset Dixitque Deus , Fiat lux, er facta essian id) . Hominem partim a Deo, se trilina Dei ministris ipsius iussu creatum esse docuit Plato in Timaeo lea . Idem homine MDei simulacrum et se , a Mose acceptum tradidit . Paradiso in voluptatis a Mose descriptum refert Iovis hortus, Platoni commem ratus, ut notatum e Il ab Eusebio is . Sed de serpentis historiam expressit allego xlce. Primorum hominum vitam ita asscripsit, ut Adami & Evae vitam possis agnoscere: de Diluvii meminit: de m- σία. t Le
gum Lationem l suam condere exorsus, eum dem narrationis ordinem tenuit, quem Μο- ses est perlecutus. Ser itutem a Graecis lege
sua proh bait, quemadmodum ab Hebraeis Μoses, septimo ipsos anno in libertatem re stitui jubens, si qui fuissent servituti manet.
enim nullas serviebat: inquit Iosephus fg .
De relli tutione rerum furto subreptarum, d nocturni suris caede,& bo e cornu feriente, paria sere utrique placuerunt. RempuMicam suam in duodecim tribus, perinde ut Israeliticam , discretam esse volvit Plato Idea xstras quem d modum a Mose sumserit,doeent
Philone Eusebius Deum unicum esse demonstravit Plato is Timaeo, aliisque t eis: is ipsi Mosem persuasis se idem Eusebius ostendit, quem Cyrilluxti assectatur. Deum ita definit Plato im , ut ipse se Deus , eum
ribus Iustinus in Piraenesi , dc ex Numenio Eusebius to dc Audustinus ly . Quod nisi
Scieratis supplieio fui liet abiterritus , ei traambages, insem lecutus, de Deo disserui sisset ; sed vera de Dei natura ad vulguri proin loqui tutum sibi non esse iactus inleeit . Nec aliam ob causam priscis Chiillianis Plato. nis dogmata ρὶ placuerunt, a de aut Platonici haberentur, frequentioremque Platoni. corum operum lectionem Iulianus ipsis obji. ceret, quam quod recoctus ipsis dc perlona tus Moses videretur esse Plato , aut, ut ait Numenius, Μoses Atticissans. Hinc satis extat, Mosis libros Pla onem diligenter eκ-
gullinum tu uon multum inoror, quorum itinte, uti supra I m ex parte notavi, mirari se
ait, quamobrem Pythagoras & Plato AEgyptios, Maeos, ac Persas, non item Iudaeos adiverint ; cum Syriam lustrasse Pythagoram, utrumque autem cum Iudaeis et se convertatum ostenderim: Λugustinus vero Platonem Libros saeros e volvi lse nega ζ, ut quunondum essent Graeco seramne donati , qu,a refellem ux infra ; vel certe per interpretem
quid iis libris contineretui didicisse , quoa
XU. Quaesita dignum est,qn id fuerInt ii
lae Μereurii Columnae, quibus ad Philota. phiam Welut magistras usi sunt Pythagorax, Plato , de alii. Sciendum est ante repertuo papyri usum , saxis reteres animi sensa mgnal se V vitii sima fuit haec eonsuetudoe apud Phaenices , dc AEgyptios . I, serte ia
rus ille diu perseveravit, etiam post in ven. tam papyrum; praesertim si quid vulgo notum esse vellent, ve I posteri L Eximia generis hinus monumenta quamplurima era
bant olim in AElypto, mae a Diodoro ire
deseripta sunt. Mirabiles imprimis saere subterranei quidam secesius , prope Thebas AEgyptias, quos Syringes appellabant, ma.
88쪽
gno Iabore exeavati, Veteribus memorati, Ammiano praecipue a , qui eorum parietibus Hieroglyphicas literas insculptas suis. se perhibet ante Diluvium, a viris, qui calamitatis hujus praescii priscorum rituum rationem ad posteritatis memoriam hae arte commendarunt. Insignes horum operum reliquias ad nostram aetatem superesse Viato. res testamur . Lex a Deo in Tabulis lapide Isdeser ima est . Moses jubet Deuteronom ium apidibus inscribi ib). Inde cipporum s ve eo Iumnarum lapidearum usus ad sepulcra non, tu vult Servius se) , mortuir nobilibus super. positarum , ad ostendendum eorum columen, sed exeipiendis elogiis , cujusmodi votu-sissimae duae memoramur a Diodoro , ad
Isidis , eg o siridis sepulera sacris literis si-pnatae. 4nde eo lumnis In Timitana erectis Phoenices se a Ioiva patria eriter minatos adscripsierunt. Inde columnae Amph ctyonum, Olympioni earum di ducum victorum . Re fert Plutarchus tria Epigrammata , ab Athe niens bus incisa Hermis , post res ad Strymonem a Cimore praeclare pestas. Hermas illos, Mercurii Coll. mnas νε cte appelles. Sie enim proprie dicebantur simu lacra Mercurii: di sic quoque ba ses quadra tae, quibus a limrtim Deorum capita imponebantur . Hi ne Hermathenae , Hermerae lae , Hermerotest Sed di vetustum idolum Germanorum Immensul momen habuit, quid Mercurii Columnam in inrerpretari possis . Memorabiles de Rostrata
Duillit, Ec illae Appii Claudii, de nobilesillae Trajani de rintonini. Hinc & ear, quihus scedera incidebanturi velut illa, cui leges Rederis Romanos inter & Latinos icti Ser. vius Tullius impressit ; dc illa Amarynthia Straboni emorata , in qua Ere trienses ec Chalcidenses designaverant ge.
Mera armorum , quibus de compacto uterentur : dc illae, quibus Alexandri foedera cum Mitylenaeis Ac Tenediis insenlpta sunt. In de & columnae ad regionem fines determinandos positae, quarum frequentem fuisse apud Veteres usum scripsit Strabo te . Tales fuerunt illae , quas ad signandos terrarum a se domitarum limites adseriptis titillis Sesostris dei lituit: talis fuit dc celebris illa , in Isthnio Corinthiaco a Theseo col locata adfines Ioniae dc Peloponnesi notandos is . Ta-
lis fuit & quam Rhegini In litore pnsuerunt: Plurima hujusmodi suppeditat liber inscriptionum Gruteri. At nihil hoc in genere Marmora Oκoniensa aequiparare queat quibus insigniores priscorum G areorum Epo-chae , Foedus Smyrnaeorum dc Magnetum , aliaque egregia vetustatis monumenta inscripta lunt. Quibus lapides deerant , ut Babylonii , hi lateribus utebantur . Quamobrem Ezechieli Babylone degenti mandat Deus, ut in latere civitatem Ierusalem describat ust . Talem suisse opinor columnam rici cari, e qua Democritus apud Babylonios sua expressit. Coctilibus quoque laterculis s-derales plurimorum annorum observationes inscripsisse ensdem,docet gravis Auctor Epl- genes apud Plinium ibin. Quem morem retiis nuisse Ptolemaeum , cum Aserva Gones suas in cippis incideret, testifieatur Olympiodorus in Phisonem. Ut sileam de gemina hae lumna, lapidea altera, altera lateritia, cui Sethi nepotes Astronomicae dcctrinae praece
pia , si Iosephum t audimus , inciderunt.
Ex auro autem,& argento consatas sit ite
sci ibit Philostratus ihin columnas illas Gadibus postas, quas in domo Parearum ignotis vulgo literis inscriptas esse, ab Hercule, ut suum ordinem elementa servarent , dicebat Apollonius Tyarneus ῆ quasque a Columnis illis Herculeis vulgo notis distinguit Stra- D. Perhibet hie ipse Strabo, extitisse intemplo Herculis Gaditano aeneas columnas, quibus inscripti erant sumptus in templi tonstructioneni facti. Aurea fuit Panchaica illa in Jovis Triphilii templo columna, in qua a Coeli, Saturni,& Iovis descripta Panchaicis literis suisse facinora n rrant ex Euhemero Messenio Diodorus cmὶ , & Lactantius tu . Trunci quoque arborum, pugillares axes, &cippi lignei e Reipiendis inscriptionibus adhi. hebantur . Iussu Dei quaedam in ligno Ezechiel descripsit so . Noti Solonis axes, in quibus Λtheniensibus leges tulit. Romani praeeipue, sub prioribus Regibus, antequamc inmnarum aenearum usum opum amplificatio, & luκus in vexisset. Foedera saepe illis incidebant. Numae commentarios, legesque ae ritus Saerorum quernis tabulis Λncus
Martius adscripsit. Sed dc in ligneo elypeos pelle bubula tecto, antiquis literis notatae H a sunt
89쪽
sunt leges scederis Tarquinium Superbum . Itemmata appellat Martianus CapelIa te ,
inter & Sabinas . At jam ante in columnis in subterraneis adytis AEay ptiorum adscri- aeneis exaraverat Servius Tullius leges Pa- pia eminentibus saκis, quae nominat Stelas exegyreos Latinorum a se institutae. Haec sere Tradunt autem Eusebius , & Georgius Syn-In Templis proponebantur . AEneae erant tellus ibin, has Columnas sacris notis inlcr,duodecim illae Tabulae, in quibus Lelles a pias a Thoyth, si ve priore Mere io, in Se- Decemviris signatae suum aeneae & in quibus ria dica terra suisse positas, ae deinde post discedus suum eum Iudaeis Romani scies plerunt luvium ex sacra lingua in Glycam esse trans. Machabaicis temporibus. AEneis usi sunt de latas , ct sacris AEgyptiorum penetralibus Graeci, velut illa, in qua induciarum tricen - conclusas ab Ληat daemone , sive alterox alium Λthenienses inter dc Lacedaemonios Mercurio , Tat , patre . Videntur certe in conditiones sunt exprestae r di in qua decre- lumnae illae pvincipia mundi, ut dixi , juxtatum adversiis Antiphontem incisum. Idonei Mosaicam doctrinam else complexae; atque
quoque ad id visi sunt miles , & limina ia- inde petita esse, quae sacris AEgyptiorum li-Nuarum, muri & columnae domorum, tum . bris continebantur, subnexis tantum sequeno publicarum, tum privatarum . Unde ista ili- tis aevi gestis. Videntur item plurima naturaetas jubet Moses pr.rcepta Decalogi in lim l. arcana exarata in iis suisse: ait enim Melamis
Dibus domorum describere sa). Leges Athe . pus ti ηεαμμα- . sfaceν scriba initio librinientium in ligneis cippis descriptae pi illa. de palpitationibus , multa se ex secretis C bant. Sic quoque scripsisse .Egyptios,& Scy. nimnis deprompta ad Ptolemaeum Regem thas docet Eustathius ibin. Hinc vox scripsisse. Publica autem conditi fuerant a scalpere oestribere lignificat,ut & hic theo. ctoritate hi libri, & in tabulariis servat; pcriti Scholiastes se tradunt: quemadmodum unde commentaria sua Manethos dei cripsit.& Hebraeis hhahah . Sed quid ego pluribus Est apud Iamblichum si) , Bith in Proph
haec persequor , quae nuper exquisita & re- tam Ammoni Regi quaedam esse interpretain condita eruditione tractata sunt a Stephano tum ex Mercurialibus libris, quos in adytis Monachio id , de cujus singulari in retinen- Sattici Templi sacr is literis exaratos reper dis amicitiis fide, animo liberali, doctrinae , rat: hos in Graecam linguam ex AEgyptia invidiam doctissianis, non hujus ae Wi,qui peris conversos esse. Mercuriales dicti sunt libri pauci sunt, sed prisci factura, nihil a me dici isti; quod ex Mercurii Columnis essent det Potest, quod virtus ejus non superet. Mem se bati. Hinc initi ucti sunt Pythagoras,&Pla nerimus praeterea vetustissimum apud Egy- to. Saepe item laudantur a Veteribus . Quoinptios legum latoxem habitum fuisse Mosem, ni am autem illi libri AEgyptiorum eκ ut constat ex Diodoro . Molem autem Metis lumnis Mercurii fuerant excerpti idcirco eae curium esse, certi isimis rationibus infra con- Columnis Mercutii eruditi dicebatur,quibus sic iam . Suspicor igitur doctrinam Μosis de iacta suerat librorum illorum copia , & eae principiis rerum , psiusque Leges , cum pro Columnis Mereurii petita itidem dicebari. ver Is di a qu s haberent AEgyptii, & apud te tur , quae ex mysticis illis voluminibus sum ratas esse vellent,in columnis ligneis, vel la- rant collecta. id ostendit Epistola Maneth pideis descriptas publice proposuisse ; atque nis ad Ptolemaeum Philadelphum, in quae has olumnas, quod dominam continerent comp lalse se fatetur scriptos a proavo ej Moiis, qui Mercurius dicebatur , Columnas Mercurio, posteriore videlicet, libros. Qua se Mercurii eise dictas. Hiitoriam vero crea. quam negare nolim ad Columnas ipsas adItionis rerum iis inscriptam, interpolatam sor- tum AEgyptiis Magistris patuisse . lasse dc figmentis. quibus deSita ea gens est, Quod autem ait Manet I apud Eusebium, resipei tam , γενικά - . iasi appellat Marethos & Georgium Syncellum , in rcurii Colum- apud Eusebium se r quod interpretor, Mosis na ante Diluvium extitisse in Seriadi ea tegis Genesin ; quam S: seper toladae, Librum ra, in eo videt ut Columnas Μereurii AEgy. fenerationum , dictam ab Hebraeis ostendit Ptias confundere cum Columnis duabus, caliger cf . Fallor, an ea sunt, quae Deorum lapidea una,lateritia altera; quibus Sethi neis
90쪽
potes sideralem selentiam insculptam eo m- telligentiam tantum ea dentes postili, Angein mendasse Iosephus sal tradidit: quarum & los nimirum ἔ Λuctore Mose , vel aliis certe lapideam si egendum enim hoc loco , λι - . Scriptoribus sacris . Denique in libello de
non ut vulgo editum extat. πλι--, sua mundo vetustam quamdam ait esse docti l aetate in Syriademansisse a Trmat . Pleudo- nam quae Deumirerum omnium conditorem, Eustathius in He κadmeron suisse eam scribit & servatorem esse statuit, quod ad Mosem ἐν γλ Σωiεωαδ, in terra Seirlad , ad sua usque utique videtur pertinere. Promtum ergo de tempora . Cedrenus : ἔπις σωζμυι, ος I-- facile fuit Aristobulo Iudaeo ostendere , ex τὸ Σιαiem eρω- , ἐώς - νυν . suae Mole, dc Prophetis Pet i pateticam Philoso.
Iervarur, ut restis es I 6.hus,in siridomon phiam manasse : quod factum ab eo tellatur te, ad hoc tempus . igitur Eusebius Mercurii Clemens Alexandrinus th). Columnas confundit cum Columnis pol e- XUII. AEqualis fuit Ar litotelis Hecataeus rorum Sethi; dc quoniam has -ἀ-ν Tu retiis Abderita, qui de Iudaeis librum reliquit. positas legerat ibidem dc illas ita tuit. Hinc Hujus quoque extabat liber de Abraham orsa tum ut Syriadem, & Seria dicam terram, quem librum Historiae hujus Iudaicae partem circa AEgyptum quaererent nonnulli. Nam fuisse opinantur quidam . Horum accedo Seres Ethiopica gens est,& Ser fluvius insu sententiae r nam non ad Abrahamum solum, lam Seriam in mari rubro efficiens, & Seres sed & ad AEgyptios quoque pertinebat hic oppidum in vicinia AEgypti. Verum qui Fere. Hecathaei libet, ut cognoscitur ex Clementis dat Sethum , aut Sethi filios in AEthiopiam quinto Stromate . Haec autem historia penetrasse, cum vix credibile sit, ante Ditu Iudaeorum instituta ita probabat, ut vel reli vium, Alia eκcessi me quemquam Z opinabar pionem Iudaicam eum esse amplexum sulpi. ipse quoque Striadem terram dictam amy- catus sit Herennius Philo, vel librum cesto ptum, quasi Niliacam: Nilus enim est Siris. suppositum eiu : sutili sane , & inani con-Αt propius vero videtur sanari a Iosepho b jettura. Quid enim mirum, hominem erudi- Syriam illam, quam ad Cophenem fluvium tum, Aleκandri, dc Ptolemaei Lagidae aequa pie alibi locat: vel legendum imριαῖα , ut lem ac socium , ac proinde cum Iudaeis saepe intelligatur Sehirath , locus in Galgalis, in conversatum ,res eorum voluit se cognoscere, quo fuisse pestim , τὼ Hi es , t ides scuL quae magnam antiquitatis, ac veritatis spe pros docet nos liber Iudicum est . Qine ve- eiem prae se serebant, cognitas magni, ut risimillima est conjectura amplissimi Vossit . debuit, secisse, dignasque censuisse, quae ad d), quem dc pro sua singulari virtute Jum notitiam Graecorum venirent. An aequa cauismopere colo, & pro veteri nostra necessitudi3 sa haec est, cur mageatur de Auctore contro. ne valde amo. 1 versia λ Pari ergo jure veniant In dubium tot XVI. Λr illotelem cum Iudaeo quodam in prisci Scriptores, quos in testimonium addu- Asia fuisse eonversatum , Clearchus Aristo cunt Iosephus, Gemeas , & Eusebius, tan- telis diicipulus memoriae prodidit. Frequens quam antiquitatum Iudaicarum peritos, dc quippe fuit hoc tempore Graecorum consue, Iudaicae geritis fautores. Narrabat praetereat udo cum Iudaeis , qui & bellis nterfuerunt hoc opere Hecataeus, quomodo erga suas le- Alexandri, dc iubeo, ipsiusque successioribus ges affecti essent Iudaei , easque conlianter dc stipendia meruerunt. verba Clearchi reci- sortiter retinerent: id quod a jebat se ab Eretant Iosephus sein , & Eusebius is in . itaque chia summo eoium Pontifice audivisse , qui
Aristoteles retum omnium causam esse dixit gentis suae instituta, di vitae rationem e libro, Deum, de Materiam quod ex eodem sente, in quo descripta hae e erant, a ualente se prae- Mosis videt ieet doctrina , quippe adulterata legebat. Librum hunc autem , Mosaicum & corrupta, videtur esse prosectum, undo volumen esse a j. i. Causam idem alibi affert, sententiam eamdem hausime Platonem di- cur neque Mosaicae Legis', neque memorat ximus, qui dc Id eam praeterea addidit: eam- rum in ea virorum meminerint Historici, vel
dem ha userunt & Stoiei te . Idem post prin- oratures, vel Poetae; quod nempe sacra my-cipem Deum Deos alios in seriores , sub in- steria ore impuro enuntiari minime liceat.