장음표시 사용
121쪽
ci velut v Ita donatus, ae demum adoptatus est. Itaque filius ejus sine patre Moses censebatur. Vulcanum esse sciscit AEgyptiorum Theologia , ut Auctor est Horus
Apollo; quod & de Baecho, qui Mosis itidem simulacrum suit, dictum fui l se suprata docuimus Iuno se Uulcani filii deformitate,& claudicatione offensam , cum debilem eum, & loripedem inter Deos peperisset, de coelo praecipitasse in mare; hunc vero Thetidis, ipsiusque sororum beneficio susceptum,&servatum fuisse , narrat apud Homerum ,
Hymno in A pol ii nem: quem Hymnum esse Harneri auctore Thucidi de probare possu.mus. Sed &ptimo ilia dos Vulcanus ipse se a Iove de coelo deturbatum affirmat. Λ Μose quoque sabula isthaec profluxit, qui a matre in a quana abjectus, a filia Regis,nobilibusque puenis exi tactus, Ec educatus eli. Vel quod conscenso monte Sinai post mansionem illi ediutinam, & longa cum Deo colloquia, in coelum abiisse ereditus, tandem uelut coelo de Iapsus, ex insperato apparuerit. Uel potius et g udicatione Vulcani notatur dubitatio illa, ct haesitatio Μosis ad aquas contradictionis, qua Offensus Deus Terrae promissae ingressu hunc prohibuit . Clauditas enim illa symbolum est, & nota hominis sς dubitantis , Θ in utramque
partem nutantis). Quamobrem Elias, Israe
litas Deum inter & Baal ancipites, & incertos,his incessit verbis sa): Usque quo claudieatis 1n duas partes ; si Dominus es Deus , sequimini eum ; si autem Baaι, sequimini iIIum. Eadem notio est locutionis hujus ex Epistola ad Hebraeos tb r Gressus rectos facite
peribas vestris, ut non elaudicans quis oret, magιs autem sanetur. Primum in Egypto
regnasse Vulcanum narrat Diodorus se); Cicero EI custodem AEgypti suisse; Stephanus
Egyptum esse dictam : nempe quod AEgyptum moles servaverit, tum cum AEthiopas AEgypto imminentes armis domuit et resert Iosephus aeὶ . Vulcanus uXOrem adnxit Venerem, quam Sephoram esse Mosis uxorem insta ol endemus. Tollus AEgyptiorum philosophiae auctorem esse Vulcanunia
Laetilus ibin docuit; quod rerum origines, &mundi principia luculentis scriptis Moses tradiderit. Diodorus si) , propter repertum
Ignem, primum Vuleanum aEgypt I regnum
tenuisse commemorat, cujus etiam beneficii gratia Vulcanalibus λαωπαδη μὰν , si Ue h.ampadis certamen in Ezramico celebra
bant Λthenienses. Qui honos euec Prometheo,
propter ide ignis reste iis beneficium, tributus est. Quamobrem & ara utrique communis est. Prometheus autem Moles et . inde & eonis
satum Vulcano nomen: nam n*αι reeit, hauheseathab, Pater ignis,juxta B 'chartum th , non ἄπὸ τῆ-, quod vult Cornutus sit . Inde etiam perpetvus ign a Siculis alebatur in AEt neci Uuleant Tempse,cui custodes additi lunt sacri canes , blandientes piis hominibus,in impios serocientes. Haec quam Mosi
conveniant , eκ superioribus latis liquet, In quibus declara vimus,cur Bacchus λαμπτἡρ, dc διάων κ dictus sit. Canum vero cultodia
Templo apposita , oiiginem trahere videtve a Calebo, ad lustrandam Terram Chana naeam eum aliis misso, di officio gnaviter ac fideliter functo, quem servum suum Deus i circo agnoscit, & appellat. Caleb autem, ut saepius jam dixi, Hebraice canem sonat. Eam dem ob causam fabulati sunt Ueteres,canem vi vum ex aere a Vulcano fuisse fabrefactum,& ita ab arte comparatum , ut nulla cum
oblata praeda effugeret, de Iovi dono da tum . Nec enim ignis solum , sed & praeclar rum operum , di artium praecipue o m. nium , quae per ignem exercentur, inventio Vulcano tributa est: cujus figmenti causas supra attulimus, cum quaereremus, cur inr Curio rerum omnium inventionem AEgyptii
adscripserint. Arma Iovi adversus Gigantes forma illa, &subministrasse dictus est Voleanus , quod ad Mosis preces Core , Dathan,& Λhiron , aliorumque seditiosorum impi tatem Deus ultus sit; vel quod ejus ductu , ac consiliis populus Dei filios Enae , robustissimam , ac proterissimam gentem subege inrit. Pandoram ornatissimam sceminami malorum omnium inter homines Auctorem, eluto Vulcanus finxisse sertur; quod Evam,re illatam humano generi ab Eva perniciem
Moses posterorum memoriae commendarit.
Quod vero mirabilem Dei in ereando orbe prudentiam, artem & consilium Moses scriptis celebraverit, idcirco dictus est V ulcanus Iovi, Minervam e capite parienti, obstetricis officium praellitisse . Diis in coelo domos exin
122쪽
truxisse sertur Vulcanus, & homines quoque colitisse: sopita, & sedata per mortem invi-,n antris prius habitantes domorum aedifican. dia . Testis Cyrillus idὶ , qui virtutem , darum, & incolendarum rytionem docuisse; Mosis, & mirabilem sapientiam summae Deo quippe Tabernaculum erexit Moses & apud AEgyptios admirationi suisse non semel Israelitis exul ibus , & ad alienum arbitrium an e verat; ciuippe non Iudaeos solum, quod &viventibus certos lares , propria laue domos Iustinus te confirmat, sed aliquos etiam ex quaesivit. Futura quoque per ignem praeno- AEgyptiis Dei nomine Mosem affecisse scri-scete dictus est vulcanus, quod in igne Μο- bit, gnaros sortasse haee ipsi Deum dixisse rsem allocutus Deus sutura praemonuerit. Ecce dedi te Deum Pharaonι sfin . Testis re X. At non omnes AEgyptii vi veritatis,ae Iosephus u , qui Μosem ait ab AEgyptiis detrimentis suis convicti Mosi debitas laudes ita mirabilem, & di vinum extili mari,ut eum tribuerunt, sed refractarii plerique , dc perti- sibi vindicent,ae Heliopoliten sui se fingant. nates mitem in eum, & placidum animum , Idem in fine libri tertii tradit numquam sumserunt; & dum ab his Λdonl- Mosem, propter leges latas, quibus tantum dis, Theuthi, Osiridis, aut Vulcani appella- inesse videbatur di vinitatis, sua ipsius naturationibus honestabatur , & titulis , Typhonis majore fuisse existimatum. Nec aliud sonat, contumelioso nomine ab illis infamabatur . si recte intelligas , hoe Georgit Syncelli te-Vetustum quippe hunc Typhonem AEgy- stimonium supra a me adductum, μι ra
dictis prosellium , i plum est e Mosem , ex regnante etho Μoschus Dras adscriptus , Iectione libelli Plutarchi de lside, & Osiride Apis anellatus es. Moschus enim ipse Μci- deprehenditur . Probarem id pluribus . nisi ses est; si e interpolato a Graecis nomine ipsius Instituta nuper Bocharto a , viro Moctrinae Μosce, . Quid quod Λrta panus apud Eus singularis , rei hujus demonstratio similem bium tb , & Λuctor Hypomnematis in
nobis operam e Vimeret. Typhonem autem, Hexa emeron , quod Eustathio Antiocheno quem contumeliis saepe afficiunt AEgyptii, adscribitur , & Cedrenus, Mosem etiam ita eumdem sacrificiis placant aliquando . - η. vivis agentem, Deum ab Agyptiis habitum γωρῶσι θυσίας, - - νουσιν . Leniunt sacri, suisse narrant λ Quid quod tradit Suidas si) .eiis , ex miluant, inquit Plutarchus b . quemdam ex Hier grammateis AEgyptio Quod Typhoni ergo , qui Moses est , praesta, regi praedixisse futurum , ut olim nascereturbant AEgyptii, cultum nimirum , dc lacrifi- aliquis inter Israelitas, virtute praestans , &cia , idein Mosi sub Osiridis, alteriusve a meritis, qui AEgyptiorum dominatum , dc periona praestitisse nihil mirum est. potentiam esset accisurus,&depressurus, res X. Liquet ex superioribus de nihilo esse, vero Israelitarum, ac gloriam valde promo- quod objicit Mehartus, verisimile non esse , turus; quibus Μosem designabat .Quae si vera Mosem, AEgyptiis , & Phoenicibus odiolum, sunt, nihil sane non augustum atque ingens, pro Deo benefico ab illis suissie habitur ,: ct humana sorte sublimius sentire potuerunt
credibilius quippe est timorem ab AEgyptiis de eo.cujus ortum majoribus sitis a Deo prae- plerisque , religiosum hune erga Mosem cul- fgnificatum esse acceperant. Prona sane erat tum primo expressisse. Primus in orbe Deos illa gens ad ea inter Deos adieribenda , quae fecit timor , a junt Ethni et Poetae . Ab aliis sibi utilia, vel damnosa sentiebat, velut So- aequioribus aestimatoribus rerum , & edita a lem, & serpentes,omnigenumque Deum mon-Μose prodigia pro merito mirantibus , vir fra . Quod a Persis oro inalden , dc Arimari magnus, uti erat, Ac excellentis virtutis Aa- nium coIentibus , Ac a Graecis Apollini mainhitus est . Id legitur in Exodo te' : Fuitque leficam vim,& beneficam; pestilentiam, dc
Noses vir magnus valde in terra 'πti e medicinam; lyram , Ac sagittas adscribentiram serυis Pharaonis,er omni populo. Λllos bus , aliisque gentibus plurimis factum legi autem probabile est , quom vivum oderant, mus. Neque vero putandum est ab AEgyptiis extinctum ama vlsse , dc meritis honoribus esse proiectum, quicquid tu Bacchi, Ac Mercurii
123쪽
eutii historIa Greela mendax ausa est: quam a
. remonias & - φορι-l Phallorum gestationem & Mercurii fabulam ad Graecos trans. tulerit. sive Cadmus AEgyptius Thebaeus,ut
vult Diodorus saὶ , si ite Orpheus, ut idem statuit, si ve Melampus Amythaonis filius, ut habet Herodotus b verisimile tamen est Graecos eas coloribus suis, & multiplici
eventorum figmento pro conluetudine exorona i se .XI. Praeclare etiam ex ἰis. quae diximus Intelligitur, quam temere, & impudenter a Dfirmaverit Simplicius se , ad versos Inhan nem Philo num disputans, quae a Mose de
rerum creatione tradita sunt,esse fabulosa,&ex fabulis . Egyptiorum expressa. Quod contra est cum ex divina Molis loctrina Theologiam tuam adornasse AEgyptios satis clare superiora de montirent. Nempe animis mulis inium insederat falsa haec opinio , Hehraeos AEgyptiorum et se progeniem , quam Scriptores Ethnici complures in libros suos retulerunt. Erpo verisimile his factum est, avo. rum AEgyptiorum docti inam retinuit se nepotes Hebraeos . Veium si Hebraicarum rerum.& priscae historiae conuilliores fuissent, ii tellexissent utique toto coelo discrepare ,
Hebraicam Theolostiam, & AEgyptiam; dc
Hebraeos oriundo Chaldaeos fuisse , non AEgyptios . Quanquam caeteroquin non ne .paverim Mosem,cum jura conderet, retinuisse leges aliquas aegyptiorum , quae cultui divino, sanctitati morum , & rectae rationi non officerent . praesertim cum iis servandis jam insuefactos Isratilitas, in earum obsequium facile consensuros esse sciret.
I. Ex IιHis Μosis fluxit prisca Persarum
religio. II. Zoroastres, idem ac Moses .
I. Ndidem quoque e libris Μosis prisca I fluxit Persarum religio quam hodieque
aliqua ex parte retinent plerique Persidis incolae, Arabes etiam nonnulli,& qpl e Perside in indiam paulo post Ies epirilis tempora amuham me danis expulsi profugerunt. Quoniam autem jam inde a primis Reipublicae Christianae temporibus Persidem , totumque
orientu pervast Christi religio, quae Molis,
Mosaieaeque doctrinae notitiam, partim figmentis his in locis dissimulatam emendavit, partim obsoletam vetustate renova Uit, main gna cautione prisca veterum Persarum do. gmata a recentioribus seponenda , & dijudicanda sunt. Nam quod Deum unicum. aeter num , immentum agnoscunt quod mundum a Deo conditum non aliter narrant ac Moses ; quod Deum poli singulorum dierum
opus , quietis causa , cessasse volunt e quod primos hominum parentes a Deo esse proocreatos & horum gratia facta reliqua; Adamo, illi. huic, Evae nomen fuisse; quod Luciferi perduellionem , ct perpetuas adversus homines msidias praedicant;qund Diluvium,& generis humani reparationem fatentur ἔquod Noachum alterum Adam uin appellant, magna haec ex parte debere videntur in institutioni,& disciplinae Christianae, in multis I ieet ab illis adulteratae. Quod Legumlatoris sui matrem scalptori nuptiisse; quod post mi Dsum ad eum Angelum a Deo gravidam se sensisse;quod ex Λstrorum inspectione natum Zoroastrem , eique imperium in animos h minum destinatum deprehendisse illorua temporum Astrologos;quod Regem,qui tum
per vim regnum obtinebat, veritum ne ab
infante recens nato olim solio deturbaretur , Iarii lieres omnes uterum serentes trucidari jussiste; quod abstentem a parentibus anxie quae situm esse dicunt ', quod baptismatis ritur a servant; quod quamdam sacrae Consessionis adumbrationem rei nent; quod acceptas in
jurias condonari , & ex animo deleri jubent, haec eκ Evangelicis hilloriis , ac praeceptismarii sello arcessita sunt. II. Quod autem inter Deos suos principem ponunt Τ authe, eique filium adscribunt Moy min , ut traditum e it a Damascio in librum nondum edito πιρι αγωῶν, qui servatur Oxonii, id ex vieinis populis Phoenicibus,&AEgyptiis, eum quibus maxima gellerunt
bella, ct commercia, omnino videlituruia in sisse,quorum Ta autum,&Theiath supremum Deum eumdem, ae Moiem esse ostendimus.
Apud AEgyptios etiam , di Eme senos dixi. mus Moli nomen fuisse Monimos, & Μonios. Sed & Solis, ignisque colendi ritus, cui Persae oblequitiat ut ad hane diem,ac plurimae veteris eorum in si it uti reliquiae ; praeci oue vero Zoroastris historia, dc praecepta , et ii ab
124쪽
nlim a vetustate, di a multis ante natum Christum anilis ad eos a majoribus transmissa sunt; non apud Deos tamen nata sed exotica& adventitia esse non inani coinjectura opina ius est Agathias sa), uti paulo post declarabimus. Hunc L iroastrem legumlatorem, doctrinae tuae,& i eligionis reser maiorem, aemorum censorem venerantur . De eo multiplex est prorsus incerta virorum doctorum
sententia. Alii Chamum Noachi filium emeeensent; quidam Chami filium Mesraimum; Iapetum nonnulli; nonnulli Chus; alii Assur; quidam Nemrod . Λlia mihi est, nee levibus
conjecturis nixa opinio , non alium eum
sui si e quam Molem. Non prorsus quidem
tempus convenit: verum adeo discrepantiade Zoroastris aetate ab Auctoribus tradit . sunt, ut haec varietas salia omnino de ejus aetate scripta esse, ac fuco circumlitam esseveritatem satis probet. Nec enim Eudoxum,
Aristotelemve ibin moror , qui se κ millibus
anno tum Platone vetus itarem L ,roastrem
finxerunt; nee Hermodorum est Platonicum , aut Hermippum id) , qui eum annorum millibus quinque Trojanum bellum
praecessi ste rati sunt, & Plutarcho te , aeSuldae s f idem sentientibus praeiverunt. Hos pro merito consulat Plinius su) Sunt qui Nini aequalem faciunt, oc Abrahamo paulo antiquiorem, atque ita Christi ortum plus
duobus annorum millibus praevertisse. His consentiunt recentiores hujus aetatis Persae,ribraham l aequale n statuentes Perfarum
regem Gustaphum qui acceptam a Zoroastre religionem in Perside propagavit. Nec desunt tamen, qui Gustaphum illum quingentis
annis solum Christo antiquiorem Opinantur .
Alia est Xanthi Lydi ib) ratio, a Zoroailre
ad Xerxis transitum sexcentos annos ponentis . id propius aetatem Mosis accedit; cujus obitus mille circiter annis Diabasin X et vis antecessit . Auctor est Agathias Hy- sa*ἰs aequalem De Isse eum Persas suis te m. Poribus . nec facile aetatem ejus deprehendi posse. Cyri avum sitisse vult ismael Abul.
sed a in Historia sλὶ . Cambysis aequalem ponit Sa id ebn Batrix ; ponit & Gregorius Abulsaragius iij. Hystaspen ipsum eis , conjicit Pocoextus sm) in his literis apprime
versatus . Ex hae sententIarum fluctuat Ione id colligo, supposititiam e sis Zoroa stris perinsonam, cui et u uera subest Μosis person ι , salsa tamen ipsa et , dc tota figmentis consuta , de qua certi nihil cognitum est , aut
literis proditum. Idem concludas dc ex igno in ratione patriae Zoroa itris: de ea quippe non minus quam de aetate inter Scriptores discon invenit . Sinam recentiores Persae apud indos degentes faciunt rat Carmaniae Incolae Franco patre genitum,hoc est homine ad occasum nato, qualis suit Moses in Astypto natus , quae ad Persidis occasum sita eis . Atqui hodierni hi Periae Carmanienses majorum suorum doctrinam alienis opinionibus , & ritibus minus oblitam , ae permistam videntur retinuit se, quam priores illi Indiae inquilini,
a patria sua jamdudum exterminati, dc moinribus exterorum,ae dogmatis imbuti. Itaque valde a prioribus religione, dc ceremoniis discrepant: quamquam & in multis conveniunt,ut iacile eamdem originem possis agnoscere . Zoroastrem nunc Persam , nune Μedum ponit Clemens Λlexandrinus in), Per somedum Suidas so plerique Bactrianum alii AEthiopem : quos inter ait Arnobius ρλex AEthiopia interiore per igneam Lonam venisse Zoroastrem . An quod eκ Chusit ideregione u Morem duxit Moses λ Chus autem ab interpretibus Septuaginta , dc deinde a
Iosepho, aliisque plurimis, AEthiopia nun inquam non exponitur: quod ut ita aliquando esse intelligendum alibi docuimus, ita longe saepius Arabiam notare alii demonstrarunt. Ergo Mosis uxor, Chusiit com esset . dc ex Arabia orta, in libro tamen Numerorum te AEthiopissa vocatur. Hi ne dc Moses AEthiops credi potuli, qui tot annos transegit In Arabia apud socerum Iethro , dc tam diu per Λrabiam gentem Israeliticam circumduxit. Alia praeterea opinionis huius causa esse pote is bellum, quod ad oersus ruthiopas pensisse Mosem Iosephus sνὶ seripium reliquit.
Quod autem AEthiops habitus sit , inde factum est, ut Sina quoque,& Persa,& Medus fuerit existimatus Veteris enim Geographiae imperiit AEthiopiam, & Nili fontes versus ortum esse sitos rati sunt: quocirca Memnonem AEthiopem , Aurorae filium dixerunt ;
125쪽
idemqus Sasis, & Thebis AEgyptiis ente. referre. Ad nomen quod spectit, non rambatur: & Nilum ab ortu fluere scripsit Sta- roastrem , sed Z araeust Pellae appellant. tius sa , 8c Persidem praeterfluere virgi- Hanc vocem Graecorum nonnulli pro more Iius ib) . Sed de AEthiopum Λ fiaticorum inter eos recepto ad linguae suae genium tem meminerunt Herodotus te , & Philostra- peratam recuderunt in Zoroadus , & Laratus M. Nec allus videtur Zoroastres Procon- das . Utroque enim nomine, Agathia te innesus; et si distinguit Plinius se . omnino ste th, Zoroastres appellatus est . Laradas
Is est , quem Petrus Comestor in Histori , autem siue Zoroadus, sive ut a Theodoro Ecclesiastica Thraciae regem suisse narrat. Mopsuesteno appellatur apud Photium sm Quod dc Mosi convenit: nam Thraciam pro Trita des , idem est qui Zaras Pythagorae Palaestina sumunt aliquando sabulatores; cu- praeceptor , Alexandro Polyhistori me ius rei insta aperiemus causas , cum de Ot- mor/tus , dc qui Zaratas Plutarcho so , repheo disseremus. Has inter se pugnantes sen- qui Zares Midae sp . oc qui Laroes Pseudolentias acute conciliaturos se existimarunt Λbdiae sq), dc qui Labratus Porphyrio nonnulli, si plures statuerunt Zoroastras. Prς- dictus , quippe in corruptis, ut videtur, Cleluxit illis Plinius, qui unus Zoroastres fuerit, mentis Alexandrini sin codie ibus Na Zara an postea dc alius non satis constare ait: item tus perperam appellatur , dc qui , ni valde Suidas f , qui Zoroastrem alium Bactria- fallor, Tathraustes vocatur apud Diodonum , Per medum alium statuit. Certe re. rum si , Ac legumlator Arimasporum fuis-gem illum Bactrianorum, qui eum Nino pa. se dicitur. At longe. plures Zoroastrem nun rum prospere conflixit, non Zoroastrem, sed eupa runt,& qua si vox esIet Graecanicae orI- Oxyartem ex Ctesia Diodorus u appe uat. ginis, ex ι, dc ἀ conflata , vivum fidus Neque qui unicum Zoroastrem posuit, sed exposuerunt. Dinon su)-, sive ut
vel aequo vetustiorem, aut recentiorem ἔ ne. aliis legendum placet, ἀς μεμν interpretaque qui plures, rem uti erat assecuti sunt. tur, Persae vem Zardus exponunt, amicum Unus utrique error, sed variis partibus illu- ignis, atque id i Ill nomen ex eo factum essest, quia hunc esse Mosem ut eique ignoravit, dicunt, quod cnm eum mater gestaret i a quod sequentia ostendent . Levius ii pecca. utero , coelum ardens,& igneo rubore nndi Iurat, sed peccarunt tamen , qui L iroastrem que per susum aliquando viderit ; fortasse δccum Ezecniele consuderunt, uti iis o loco de- propter vis m Zoroastri I psi flammis eoru num strabitur. Felicius conjecit Goropius Re. stantem Deum , dc delatum de coelo ignem. canus b), qui neque Zoroastrem , neque , Utramque nominis originem tangere vide Nei curium Ti is megistum, neque orpheum tur Clemens Recognitionum auctor x'; cum unquam extitisse contendit. Oromasi, sive ait , Persas extructo sepulabro nae bonorem Ormas dis filium esse Zoroastrem finxerunt eius . tanquam amicum Dei, ac fulminis De-
sabularum architecti si), alludentes ad Am- ιι culo ad caelum sublatum addiraνe ausos esse, rami nomen, qui suit pater Mosis. Risisse is ci quasi Vivens astrum eoure . Hinc enim eum serunt, quo die natus est , quia matri oe nomen. Post mortem ejus Zoroastrum, boesuae Moses, statim ut natus est , apparuit ele- est Vivum fidus, appetiatum esse. OrIg nemgans, quod exponit Interpres Arabs, tenuste pr oris partis vocabuli hujus indicent, si qui ridens . Praeceptorem habuisse Λ2onacem , vetustam Persarum linguam ea Ilent; in po- scripsit Hermippus th)r at supra notavimus strema certe nominis parte dictio hesealba fiΛbi Zannac unum fuisse ex nominibus Molis, facile dignoscitur, quae Chaldaice unem so-
secunda litera extrita ; ut fit in omitto, quod nat. Persae dicunt Atesib, transpositis lite eli Obmitto, in ostendo, quod est obstendo, in ris. Quam vocem retinuerunt Tartari. Quarvae s , quod est ',' ω α. Zoroastri ergo Λχo- ratione dc Magus, sive Cultor ianis nunc u Macem piaeceptorem dare, tantumdem est ae patur. Quemadmodum autem isthaec appel-
adscriptam Zoroastri doctrinam ad Mosem latio Moli conveniat , facile intelligitur Ec
126쪽
ex eonspecto Ilis Deo In mbo ardenti, & in
fastigin Horebi montis inter ignes de fulgu. ea , ct ex splendida ejus de candenti facie post habita eum Deo colloquia. Quo accedit pervulgata inter Rabbinos narratim, qua Mosem serunt ex ardentibus AEgyptiorum catinis evasisse , quibus Hebraei torrebantur. Inde est quod Zoroal res Carmaniensibus Persis Zer ateucb nuncupatur, hoc est iuxta .psorum expositionem, argento latras quod Regis Perlarum jussu, inquiunt, certius exinplorare volentis quam Deo carus esset , in vas liquefacto argento plenum se ipse dimi. ser it , ex eoque i l laetus exierit . Legitur in Annalibus Alexandrinis Saldi Ebn-Batri Κ, Nemrodum , eum in Oriente vidisset aliquando erumpentem e terra ignem , acceses ne ad eum propius , & adora ise ἔ ae ianis eκ inde instituisse cultum , eique Andelchanum praefecisse , vel Audeschanum potius , hoc est medeae hese nsrtim ignisὶ que de medio ignis Diabolus ali cuius est; Nemrodum autem vixisse L nroda schii temporibus , qui fuit auctor religionis Sa biorum , &ab aliis Zoroastres appellatur . Notavimus supra eumdem exilii matu in esse Nemrodum ab aliquibus ae Loroastrem . Non eumdem, sed aequalem ponit Sa id e verumtamen e κiis quae de Nemrodo narrat, manifestum est confundi eum cum Zoroastre. Mirabilis autem lille castis conspecti huic,& adorati ignis, ex eoque locuti Diaboli; quem ex Molis historia dei ortum ei se perspicuum est, Zoroas rem ostendit simulacrum esse ad Mosis es-sig em expressum . Sunt qui Z yroastrem, ut dixi, nomine proprio Μα, hoc est Magum, dictum filisse putant. Hoc si sit, ab auctore Mago disciplina Magorum habuerit vocabu- Ium . Maga gistiam , vel Μagichagistia a non, ut in Ammiano sa legitur, Macha gistiam , mystico nomine Plato appellat: quasi dicas 'inis μου. i. t magicam ressio nem. Arabibus certe dicitur Μagus . Cum hunc enim ignis colendi ritus tradidisse hominibus , ae Dei mysteria nuntiasse narrant, non alium quam Zoroastrem suisse satis ostendunt Nomina autem Μvus,dc HUex nomine Mosis recusa, dc recocta credere Iicet. Ut ex Moscheb facta ii χω,hinc μοχος. ita Magus, & Mog, quemadmodum ex βλαι
stli, vastus: eum praesertIm Arabica literi, quam in dictione Magus t exprimit, effera intur per g molle, quale illud est quod nos Gal.
Ii pronuntiamus ante e dc i vocales . Hoc autem elementum se pronuntiatum a celit
ad sonii Hebraicae literae foen. Dixi a Mago, sive Loroastre, nomen habuisse Magorum seientiam ἔ quippe scientiae ipsius auctor habitus est . Pr mum artos Magi eas iuvenise , et mundi strine pia, Verumque motus diti.
gentissime tractasse scribit Iulii nus b . At
que id inter Auctores magno consensu con. venit . Quippe eruditus erat Monses omni sapientia AEgyptiorum,er erat poteres In verbiae,
o in operibus suis se) ; dc totam prodigiis
suis , ac mirifica vi conturbavit AEgyptum, de Iamnis, ac Mambris incantamenta retia lit. Quapropter Plinius id nobili ssimos ma. picae artis auctores recensens , Mosis simultum Zoroastre meminit: Est O alia, inquit, magices factio, a Mose, er Iamne, o Iora-pe I udaeis pendens, sed multis millibus an norum post Zoron rem . An inde rati sunt quidam , apud Laertium se , Magorum a discipulos suisse Iudaeos , an quod a Chaldaeis orti sunt ρ Caeterum magiam Zoroastris, non praestigiatricem illam di κἀν intelligi volunt Veterum peritissimi, sed in cultum dc divinarum rerum scientiam . Sie visum locupleti auctori Platoni is , quem itidem ut Pythagoram , Empedoclem , de
Democritum, ad eam comparandam navι pase, exitiis υerius , quam per Rrination inbus susceptis , docet Plinius stin . Multus est
in magica arte tuenda Aput ejus ti quem set cui consulere vacat, is magiam Zoroastris intelliget esse Diis immortalibus acceptam , colendi eos, ac venerandi pergnaram . ρ tam scilicet, oe divini scientem, jam inde a Zoroa fre nobilem. caelitum Antistitem e dc Magum Persarum lingua, nihil aliud quam sacer in rem sonare. Non multum hinc abeunt Dio
homines rerum divinarum peritos. dc Dei cultores, Magos a junt a Persis appellari; iaenim Persica dialecto vocem hanc signi scare . Philo si) Magos vult esse Philosophos naturae arcana rimari talitos . Dicit Hesychius m) Persas appellare Magum, qui piussi, dc Theologus , de sacerdos . His adsti.
127쪽
putatur Suidas sa , eum Μagos Persas, Zo- Denique idolorum euitum gravissimis verbIxroastris diseiplinis institutos, Philosophos e G Moses interdixit. A rege sinensum , apud
se tradit,& Uei amantes. Itaque Loroastrem quos fingitur natus , insidiis appetitum , dccreationis mysteria a Deo edoctum fuisse , morti destinatum Loroastrem narrant , subis Persae assirmant, sumrorum praenotione,alia- missis etiam percussoribus. Alii regis Persa. Fumque rerum complurium scientia imbu- rum , infanti plagam gladio in serre parantis. tum, quae revelare nefas esset; mundi quoque manum illico eκarui ne tabulantur; dc tameti
tractasse principia perhibet Iustinus b),dc rex prodigiali pςna haudquaquam absterritum in Astrologicas, de quibus libri quinque ei ad- ignem inferri Loroastrem justilla: verum Dei
scripti a Suida sci memorantur. Mosis qui p. omnipotentis nutu ardentem rogum. in roiam de mundi erratione, huic a Deo tradita . seum cubile conversum molliter puerum emquinque libri extant , quibus sutura multa ι eepisse, ec leni somno scivisser nec ita tamen vaticinatus est, de prster legem resipit cente Rege , cum nova ei compararetptis traditam j quam habemus, α, μου tuom supplicia , Deum hominis impietatem venes sta) multa ,&disciplinarum principia, natis culicibus immissis ultum esse . Moses, ut volunt Hebraeorum magistri, lenioribus itidem ut reliqui lirae litici generis pueri, a a Israelitis, dc is pientioribus prodidit: quem mortem ex regis AEgyptii mandato damna- cum Stephanux in Actis svi eruditum omni tus, in profluentem missus est,atque inde se sapientia AEgyptiorum esse dixit, Mathesin vatus eum esset, rursum ad supplicium a Pha- Praecipue , & medie inam Intelligi voluit, νaone quaesitus est. At i S longo post tempore. ut exponit Clemens Alexandrinus se . Est eae Madianitico exilio redux in patriam, R apud Λbuit edam vetustiores Lardustoe gis tum in AEgypto Israelitas duit una tY--gos,duo rerum prinei pia posuisseducem, rannide prementis pertinaciam magna culis ac tenebras; sive Deum, ac Diabolum: hanc eum vi eΜcitata multRvit. Toroastrem dei ipsorum doctrinam reformasse Tardustum, dea regis Sinensis insidiis tutum a junt in Per- LMI, luce, ac tenebris antiquiorem docuisset sidem profugi sis. Moses a Pharaonis male v esse Deum, unicum ac socio catentem. lucis, lentia incolumis in Madianitidem regionem dc tenebrarum, & mundi ex earum per mi. concessire: rursum quae Israclitas AEgyptior iitrastione conflati opificem . Abulsaragius sti saevitiae sugiendo subduxit. Zoroastre affPer- vero Eliae discipulum a nonnullis e redi. sas fugiente, fluvio iter morantes congela me tum fuisse narrat, dc Persis Melsiae ad veri- dicunt mirificum inris Rubri duce mistum praedixi l se, atque ejus variciniis praeis transitum hac tabula significantes. inodat monitos Magos stellam Messiae nuntiam . tem Moses rupem virgis percussam aquax
.gnovisse. Addunt alii ex Arabibus, idola dare cc egerie, id adumbrarunt Persae fabul Aipsum sustulisse . In his Mosem lieet destre. alia,quam ex Eubulo narrat Porphyrius θ);
Dendere, qui veram originis mundi a Deo primum apud Persas Toroastrem spol tineam uno rerum cimnium opifice conditi historiam qaamdam sontibus scatentem Mithrae eon. aequales litos, magnos, ut videtur, ignorantiae secta fle. Dio Chrysostomus in oratione , , tenebris circumseptos , de posteros quoque , quae Boryilhenica appellatur , nonnulla uriptis voluminibus Geuit,quoriam initium habet ex doctrina Persarum, ais iane disseta tenebeis, de luce ducitur . Esiae discipulus lationem perapposita . Zoroastrem dicit si creditus est, cum Eliae magister erect debui se plentiae, dc aequitatis studiosum ν vitatis h set, qui Legis a Μose traditae discipsi nam,ae minum congrelsibus in montem praecepta secutus et , dc ex eadem gente est qui delapsis de celato ignibus conflagravit e prognatus . Melliae adventum vere praedivit hac rei novitate perterritos fuisse Persarum Moles, & libris suis elarissimas tanti benem primores: qui cum monti succederent, αcii praedictiones inieruit . Quamobrem fieri Deum precibus pia ea re veIlent, illaesum eae potuit, ut Magi ill,iqui Chri lium Iesum ado. igne prodi ille Toroastrem , bonoque eos anirandi caula adierunt, eum ex alii x indiciis, moesse iussisse , de quosdam saerificiorum tum ex Mosaicarum scriptionum lectione a docui sse ritus, tanquam a Deo sibi in monte genus ejus, sedem, ac aetatem cognoverint. traditos r pollea vero, non vulgo se immlia
128쪽
tem eolendam natis esse conversatum,& di- roastrem adstruxisse volunt, itidem ut ΜΔ sinἰ eultus peritis, quos Persae Magos dixere. sem suae. Zoroastrem in desertis eas eo vixis Non ualde discrepant, quae de Zoroastre Per- se annis viginti, ita temperato , ut vetusta sae recentiores tradidere Zoroastrem enim a tem non sentiret, tradidisse nonnullos refert
narrant in Perside profugum, cum aliquando Plinius ): ita videlicet mannae in deserto solus in agro de ela loca sectaretur, in coelum lsraelitis subministratae,& tolerati a Mose suisse evectum, & Deum flammis obsitum . per quadraginta dies ac noctes in monte jeju vidisse, non oculis quidem suis, qui tantum nil, dc vellium post annos quadraginta neuti. sulgorem ferre non poterant, sed ascit illis quam detritarum portentum hoe commento Angeli oeulis; ab eoque librum Legis, quem dissimularunt. Ad haec in multis eonveniunt Tunda vastam appellant, accepisse, 6c ignem Toroastris,& Mosis Leges. Alienas faculta. de coelo in terras detulisse. Nempe Mosem res concupisci vetat Zoroastres, vetat& Μn audi νerant in Arabia oves aliquando pascen- ses 0, sudium Iegis suae valde commendat tem,ad radices Horebi montis rubum arden- Toroastres, itidem ut Moses m suae. Cib sem uidisse ,eni eum inesse Deum intellexi se rum mundorum,& immundorum discrimentet, Adiscondisse faelem suam. non enim a um statuit Zoroastres, perinde ut Moses n , at
esse ρ feere eontra Deum sa)ῆ cte in eodem que horum usu, ea da verum, aliarumque reptast modum monte Faeie ad faciem iocurum rum impararum contactu uterque interdiκit. esse Deum Mosi de medio re πιν , AT inter Id retinent etiam nune Periae. magnisque . flammas, ae fulgura Legem manu Dei seri- Teligionibus eontractim foeditatem eluunt.
ptam s librum Arabes b) appellant acce- Adipem adolent in sacrificiis, quod solenne
pisse, eum rarus mons sinai fumaret, xo quod fuit, & in illis Hebraeorum so). lnjurias eonia descendisset DomInus sver eum in igne , er donari sanxit uterque . Λd legem uterque ascenderet fumus ex eo quo defornace,effet- suam addi quicquam vetuit, aut ab ea detra. ue umnis mons teνribitis se i ipsumque ad hi sp). Unam uterque Ponti se ena Maximum suos subinde remeantem , persusam luce ν esse jussit, cui frequens praescribitur la vatio isnoτa faelem , & igne coelesti coruscam re num usus,dc bonorum omnium decimς attriis tulisse; & ad eontundendam Pharaonis per buun rur sq . Cum uXore aestra ex κα--ἰ evi eat iam sulgura & tonitrua grandine missa Congredi Pontificem vetuit Zoroastres Μ
de collo eduxisse,ut habetur in Exodo id .ln- ses Israelitas universos νὶ . Μulieres hoc de quoq; est quod habent Suἰdas se),α Gly- affectu laborantes, ab hominum consortio seis cas, is optasse Zoroastrem igne ecelesti in- gregatas seorsim degere iubet uterque. Suillaterire; &quod habent Fasti Siculi,& Cedre- Periae abstinent ς abstinent dc Israirlitae is . nus, & Gregoritas Turonensis u), reipsa de Statuas Persae non habent, nee Hebraei it .coelo tactum perii lse; Ac quod habet fiuctor Delatum autem a sede laeto ignem subjeltis Recognitionum sh , a Daemone, quem im- pabulis indesinenter de perpetuo ali ita sanis portunius frequentabat, igni succensum ar- Mit Zoroastres, ut praecipuum illud & velut 1iss e. Sunt qui ex hominum oculis evanuisse Legis suae χαμαι. quo ab aliis distina gareianir unde Carmantensium Persarum . guttur mandatum esse voluerit . Adeout
plerique in eoelum evectum fuisse affirmant; vocabulum Magus, quod ZoroastrIs se quae iis nonniilli in sandapilam forte oblatam se pro- bus tribuitur, apud Persas , dc Arabes, prope Bagda dum condidi fle, in eaque raptu , Cultore ignis', trans latitio usu sumi soleat. suisse ab Angelis. Quibus ignoratio sepulchri Guebri hodie dicuntur . Atque hune ritum Μosis eontinetur. Deum non aperta faeie, non apud ipsos natum, sed a Chaldaeis, vel oc revelato vultu sed ignibus obductum, Ec aliunde, uti δc ipsorum pleraque, traductum tectum flammis Zoroastri visum esse volunt merito suspicatus est Agathias su . Scilicet Persae ; quia Mosi dixit Deus i mdebis ρο- hoe ipsum est praeceptum Μosis: Ignis autem steriora mea, faciem autem meam videre non stu altari sempeν αν ebit,quem nutriet sacra-
129쪽
Eos subjieiens Iuna mane per singulas dies ,
erimposito holocausto desuper adolebit adiperpaeiseerum. Ignis est iste perstetuus, qui num. suam resciet in altari ta . Hi ne orta apud udaeos festi vitas', quam appellabant νυ ops. ιῶν stati um ligustum in qua lἰgna in Templum portare consueverant,ad ignis illius inis extincti pabulum . Μeminit Iosephus tb . Et ab Antiocho Epiphane extinctum fuisse Diodorus perhibet. is porro ritus apud exteras gentes propagatus est,quae in prytaneis suis ignem perpetuum magna cura at Servare
solitae sunt. Vetuit i stimum hune esse apud Chaldaeos morem memoriae prodidit R. Μο- sis ben Maimon in More Nevochim to . Invaluit eadem consuetudo apud Medos, &Cappadocas; apud Dugb imos quoque Benjamino Tilileiensi memoratos,& in Aliae insuistis Chenera g ignem adorantes, in eumque se sponte saepe , itidem ut apud Indos fieri soli. tum legimus,cultus di obsequii eausa immitis
tentes seque vivos concremantes. lnvaluit &apud Phrypes aliasq; Asiae gentes. Memoriae proditum e si a Saldo Batri Κide , Bahramum Vertarum regem Iezdegirdis fili una, profliga. tis Turcis,fl interfecto ipsorum rege Chaea. Mo, duodecimo Theodosii Iunioris anno, H deibijanum Armeniae urbem petiisse cumque ad consecratum illic igni Templum ae- cessisset propius , prolapsum equo incessi Depedibus, aedemque ingressum hostium spolia Deo suspendii se. In cultum ignis consensisse Calmathitas Indicam gentem , & pri seos Turcos ad Orientem sitos intelligas ex Geographo Nubiensis d). Consensit in eam.
dem religionem tota AEgyptus, quam in is templis ignem immortalem servasse ait Porphyrius se . Unde tot in hae regione Vulcani simulacra. Iarbas apud Getulos, Centum aras posuit, vigilemque sacra-
ut habet Uirgilius D. In templo Gaditano
Herculis ignem artisse perpetuum tradit Silius sal. Factum id etiam intemplo Iovis Ammonis: la tum apud Arabest, qui ilatis .singulorum dierum horis igni sacrificabant, laque ei devovebant, ut accurate fiesert R.
phico templo I quippe & alius Mosis typua. Λ philo suit,ut infra demonstrabimus actum& Λthenis in templo Minervae Polia dis nee Λthenis solum , sed & in omnibus Graeciae urbibus , ut probatum est a Casal bono in Athenaeum tiὶ : factum & in AElneo Vulcani templo, & in Erycino Veneris, auctore AEliano th : factum id quoque Romae a
Vestalibus, traducto more ad Romanos ab Albanis, qui eum a Laviniensibus, hi a Trois janis acceperante vel traducto potius a Grae- eis: dubitat enim Prudentius si , a Phrygia, an a Graecla arcessenda siu ea consuetudo; mihi vero haud paulo fit verisimilius per colonias Graecorum in Italiam fuisse illatam. Ipsi demum Romanorum Imperatores, Regum Persarum exemplum secuti, Ignem sactum tibi praeserri voluerunt. Nec ita prisdem ignis perpetui servandi ritus exolevit apud Lithua nos, Samogitos, ct Mosco vitas, cum quibus olim per Armeniam,& iberiam. ut hodieque , commercia Persis esse potuerunt e cum fraesertim celeberrimum in Ca caso regionibus illis imminente Pyreum permulta secula in restinctum perseverarit. Id manere ad hanc diem affirmavit Teixeira , aliique complure Aquod falsum esse deprehendit olearius sm , oculatus testis, scriptor it tegerrimae fidei. Hunc a Persis ritum prola-ctri acceperunt Sarmaticae istae gentes, & v tussissimum quidem hoc est , cum Sauronis tas ignem venerari tradiderit Nymphodo ius In libro de barbaricis institutis , ut teliatur Clemens Alexandrinus n . Scribunt idem
de Tartaris Gulielmus de Rubruquis οὶ , de Johannes Plancarpinius γ). Λ gentibus illis
Borealibus transiit eadem consuetudo ad Britannos, apud quos in aedibus Minervae perpetui ignes alebantur; transiit diad Hibernos, apud quos virgines sacrae Κildarientes ignem a multis annis, vel potius leculis inruasse naristat Giraldus Cambrensis ρ . Ignis Brigidae vocabatur, quali rei auctor pia virgo fuisset. Coenobium iptum dicebatur, Domus ignis . Verum ab Ethnicis traductum fuisse inuitutum indicat Henrici Archiepiscopi Dubliniensis factum, qtai superstitionem hane,iit po- te profanam, ec Christiana pietate indignam
130쪽
abolevit. Quamquam &renovatam subinde,ad Henricum octavum perseverasse, sunt
qui constanter amrment . Quin etiam morem eumdem serva me Alexi canos notat Her. Tera ta . Sed & Sinas quoque apud quosnatum Zoroastrem volunt Periae recentiores , Ignem adorare, & iniecti succini crematione colere narrant peregrinatores. Legimus porro apud maximum Tyrium sb , priscos Persas censuisse ignem e sis divinitatis simulacrum ; quae videtur Brachmanum quoque ssutile opinio. Item Porphyrius se :
lem servamus in Templis ; utpote qui fit ipsis
quam Lmillimur. At post modiam, non ut Dei imaginem sed ut Deum ipsum, ignem colue ront . Quo eos sortasse perpulit illud Mo. sis fael: Domi uus Deus tuus ignis consumenses. item illud se)e Seira ergo hodie quod Do. minus Deus tuus ipse transibit ante te, ign1s
evorans atque censemens, qui conterat eos,
o deleat,atque disperdat ante faciem tuam vetuiter . Uere itaque adversus Apionem
praedicat Ioi ephus sin, cum alios ritus plerosque a Iudaeis accepi me gentes propemo
dum universas, tum maximei Lachnorum intensiones . Redeamus ad Zo. roastrem, eκ cujus fama, & ex illimatione provenit eorum sal laeta, qui sub ejus nomine oracula quaedam magica Graece scripta incautis obtruserunt. Edita illa sunt eum Pselli,& Plethonis scholiis; sed si nares admoveris, fraus subolebit. Vetustiora quidem illa sunt, nihilo tamen γν-ιώΛΟ sinceriora) Oracula, quae Croesi temporibus extitisse narrat Nicolaus Damascenus u . Insneeros quoque e 'sdixerim libros , quos Chaldaice scriptos, &Chaldaicis commentariis illustratos,& effata,ae sententias complexos Iohannem Picum habuisse serunt; insincerum & librum Lind, mihi de nomine solum cognitum, quo ritus magicos , & ignis colendi disciplinam a junt contineri ἰ de cujus vocabulo quaeri pote itan aliquid habeat commune tum vocabulo Litu orum Zinez, quo ignem signiscari legimus apud Matthiam Micho vium th)r insinceros & quos Hermippus, Plinio teste si), ducentis versuum millibus sub Zoroastris nomine conditos Indicibus quoque positis ex planavit . Eκ iisdem falsariorum incudibus
prosectus est supra memoratus Persicaturr a Legum eodex Lunda vastam, quem vetusti sesimum tamen conjicio, & eumdem fortasse ,
qui ab Eusebio th) Collectio sacra Persicarum rerum appellatur. Indidem prosectus Jcquem se in arcanis habere jactabant,qui Pro- diei Philosophi doctrinam sectabantur , ut est apud Clementem Alexandrinum cl); n-didem & quos commemorat Suidas im); dc qui de Magia, Zoroastris nomine. scripti circumferebantur , ut habet Λuctor Recognitio. num in); & quem tradit Λuctor Astrologiae cujusda Persicae, Hebraice redditae, ab eo lucubratum,& Regnum Dei iiii Ise inscriptum,& manibus Persarum assidue restari ella solitum. Narrat Porphyrius Io, , Plotini temporibus a Chrillianis suppositos fuisse,& confictos libros plerosque, in his Api calypsin Zoroastris, cuius θ. Dρροβjenem cisi sitatem) a se, cum sermonibus , tum scriptis
suisse demonstratam. Hoc genere se audis nimis saepe usi sunt priscorum Ecclesiae tem porum Haeretici. Adulterinae illae lucubrationes , quarum meminit Porphyrius, Gnosticos auctores habuerunt, ad auos & consutationem suam scripsit. Nec dictu facile est, quantum Reipublicae Christianae nocuerint ejusmodi sallatiae : nec enim Haereticos ab Orthodoxis discernebant Ethnici. Illorum altaque doli, & nefariae artes infamiam utri Dque.& odium constabant . Caeterum Persas in Loioastrem gesta Mosis contuli illa hinc etiam confirmatur, quod & in Dario Notho simile quiddam ausi sunt. Resert enim Tei-xe ira sp), Homayae Darii matri vates praedixisse, suturum ut ex ea nasceretur filius qui Persis magnarum calamitatum auctor esset rid veritam matrem flumini Iehunt infantem in arca commisisse; rusticum fluvio a rca i , extraxit se, te pertumque infantem ob mirificam pulchritudinem alendum suscepisse, &nomen ex casu illi fecisse, quippe Darabeum significare , qui arca inclutus in flumine exinpositus sit. Quae quamvis sabulosa sunt, asinserunt tamen veritatem . Nunc cum ex hac
differtatione clarissime pateat Zoroastrenua ipsum esse Mosem,& vetustissimae Persarum