장음표시 사용
91쪽
Quae quidem rei non verae vera ratio esti enim Auctore & Ineentore egregla haee, &quam multorum enim scriptis celebrata sit memorabilis opera ad literarum lacrarum ilia Iudaica Lex, satis indicat haec a nobis insti, lustrationem collata est. Ex quibusdam Iosein tuta dii quisitio . phi verbis ad versus Λpionem ce', existimari XUIlI. Conuphidem In 2Egypto audi It possit aliquid de Iudaeis scripssse; sed si veris Eudoxus Cnidius . I ille autem ex Columnis locum damus, videtur illic Iosephus Phale. Μercutit Philosophiam didicisse i plumis reum Demetrium confudisse cum Demetrio commemorat Iamblichus. Λtqui Columnas Iudaeo, qui de Iudaeorum regibus dili erratio. illas Lege Molis ae doctrina fuisse inscriptas nem edidit . Quod & a viris eruditis alias
non infelici conjectura lupra deprehendimus. peccatum est. XIX. Nee praetereundus hic est Mega. XX lli. Hic recensendi celeberrimae hujus sthenes,a quo condita est indicarum rerum , Librorum sacrnrum Interpretationis Graecae Historia , qui postquam ad Orientis intima Auctores Septuaginta , dc ipse rei narrator penetravit Seleuci Nicanoris temporibus , Arit eas: cujus tamen nomine inserimum opus suum condidit; in quo eum scripserit na- quod extat opus,genuinum esse contendere turae historiam perspectam udaeos habui me, nolim . interpretationis quoque huius hist Mosin Genesin manifesto visus est indicare. riam , dc Auctores in controversiam revoca in XX. Sequitur Chaldaicae historiae flore n. ri scio. Sed ne ipsi quidem sententiae receptaetissimus scriptor Berosus , quam ex vetullis oppugnatores , negant sub Ptolemaeo Phil quidem Annalibus Chaldaeorum collegit. delpho Graecis literis explicatos esse Libros Attamen degeneris humani corruptela de sacros. Et ex Prologo Ecclesiastici manife- effuso puniendis hominum noxis Diluvio , num est ante tempora Ptolemaei Euergetis deque Arca in Armeniae vertices delata,qua extitisse Graecam interpretationem Legis, sobolis humanae reparator Noachus servatus ec Prophetarum. Atque hoc mihi in praeten- est, ita disserit,ut a Mose plurima, vel ipsum, tia satis est. vel quos secutus est Annales, habuisse appa- XXIV. De numero Septuaginta horum reat. Atque hunc subinde assectati sunt Aby. Interpretum fuisse Ezechielum unum, Iudai denus, & Alexander Polyhistor, ex quorum carum tragediarum Poetam, quibusdam ruderibus M sa ici auri ramenta eluemus . per suasum esse video . Certe non Eusebium XX l. Demus ergo hic locum Abydeno, solum id , dc Clementem Alexandrinum se qui idem videtur ac Abydenus ille Palaepha. praecessit aetate, sed & Alexandrum Polyhitus, Aristotelis ut serunt,amasus : uterque rem,qui fuit L. Sullae aequalis; dc Deme- enim in scribendis historiis industriam suam 'trium Iudaeum, qui ex ejus lcriptis fragmenta exercuit dc ut hie Arabica,Cypriae a dc De- depromit apud Eusebium . Vixisse autem liaca scripsit, ita ille Assyria ea, Medita, Ac Demetrium hune,inter Ptolemaeos, Philo Chaldaica, paris argumenti res ac tituli. Nec tora , Ac Lathyrum, paulo post patefaciam . moror varietatem scripturae in nomine hoc Drama ejus hodieque extat, εξαγωγ ῆ inscri- exprimendo, quam observavit Scaliger ca e plum, quo Hebraeorum exitus,duce Moseo, nam ea ex inolito In veteribus libris iotaci se explicatur .mo provenit. Fragmentum porro inset ne ex XXV. At Μanet hos Sebennyta in AEgy- ejus Assyria eis, dc Medicis affert Eusebius in pilaea Historia luculentam Mosaicarum rein libris de praeparatione Evangeliea ib) ; in rum eollegit memoriam . sive ex sacris C quo Diluvii Noachici, Areae ad Armenios lumnis a priore Thoyth postis , sive potius montes appellentis , Et avium inde emissa in ex libris saeris, qui eκ Columnarum inscri-rum casus , turris quoque Babylonicae histo- ptionibus fuerant expiem. Haee antem supraria , ita narrantur, ut Mosem tanquam per demonstravi suisse ex Mosaicis libris deli- nubila sacile agnoscas. hata . Consulito ergo fragmenta Scriptoris
XXII. Quod Mosem Graece loquentem hujus apud Iose hum is , lsraii litici populi
audimus in interpretatione Septuaginta Se- historiam a Mose traditam, quanquam fabunum , id Demetrio Phalereo debemus. Hae lis aliquot insuscatam,reperies. Sed & Mosis
92쪽
Ipsius memin It nominat Im , quem Ieges He- nam & tempora congruunt; etenIm quinto braeis posuisse , di Osarsiphum esse dictum Demetrii Soteris anno,Ptolemaei vero Everis narret, at genere Heliopoliten fuisse men- getis duodecimo videtur hi storiam suam eon.
Itur. lexuit se, ut apparet ex vasta ab illo petIXXVI. Meminit & Μoss Philocorus ta , quam notat Clemens Alexandrinus tmὶ.Λtheniensis, tanquam vetustissimi Iudaeo Unleus me movet Iosephi loeus in , quo in-rum ducs . Id discimus eκ Iustini Paraenesi. ter Graecos loeat Eupolemum, & Ph ilonem Vivit autem Philocorus Ptolomaei Philopa - Seniorem , & Libros saeros neutiquam i psis
oris temporibus . lectos fuisse fatetur. Sed tamen videtur Graea
XX vll. Librorum Mosis explanationem eos eos dixisse, quia Hellenistae erant. Λit lucubravit Aristobulus Iudaeus. Peripateticus deinde non potuisse ipsos sancta Volumina Philosophus. Unum hunc quoque de Septua- satis accurate persequi, quia propter linguae
ginta interpretum numero suisse commini' sanctae ignorationem , quam pauci omninoscitur Anatolius apud Eusebium sa , quod hoc aevo callebant, ad exemplaria Hebraica temporum ratio non patitur; nam Ptolemaei non poterant recurrere . Fieri sane potuit, ut Philometoris magisteriait, eique opus tuum eum animum appulerunt ad scribendam hi in cripsit, atque inde nonnulla profert Cim storiam , non tam Veterum commentariis, mens Alexandrinus ib); nee alius est ab eo & priscis inhaererent memoriis, quam tradi. cujus mentio fit libro Machabaeorum p fle- tionibus παρομπαεαδο-ς propagatis a Parrι-riore est; uti quidem censent Clemens Ale- bus vel famigerationibus e quod scriptores xandrinus id , & Eusebius sel; sed re la- faciunt nimis multi. Quid si aperte dicamus mante Scaligero fὶ &aliis post Se aligerum hie halluet natum Iosephum, cum inter Graeis nonnullis. Multum hie operae, ac st ud i i i G. cos Eupolemum recenset, quem Hierony-literis sacris posuit,& Iudaeorum Legem plu- mus sol Iudaeum fuisse asseverat, perinde utrimum Pythagorae, Platoni,ae Peripatetieis Aristobulum & Demetrium λ Sed & in hoe Philomphis instrumenti ad veri disquisitio- Demetrio errasse videtur Iosephus,cum Pha nem subministrasse ostendit, & ante Ptole. lereum eum esse putavit, qui longe alius est, maeum Philadelphum Graecam Moss inter- Iudaeus nempe, & qui de Iudaeoruis regibus pretationem extitisse . Verba ipsius in volu- scripsi ruti mox declarabimus. Eupolein mina sua Clemens u , ct Eusebius lM re- mum Mosis,& Iuda leae gentis antiquitatem tulerunt. retulisse in literas, itidem ut a Iosepho factum XXV lII. Ptolemaei Epiphanis aevo flo- est , tradit ibidem Hieronymus . Illustria ruit Polemon, eeujus Graecanica historia a ejus fragmenta profert apud Eusebium tρὶ is Insigne amet monumentum Africanus, de quem dixi Polyhistor . Mosem' ille alicubi
exitu Israelitatum ex AEgypto . Africani scripsit primum sapientem suisse, cum ta- verba ipsa & in Croniciscanonibus,& In li- men Abrahamum reliquos sapientia praesti-hris de praeparatione Evangelica consecra- time antea dixi Set. Sed notabile imprimis
vit Eusebius si . Mosis ipsius, tanquam du- habet illud, salsum licet, Iudaeis primunia cis Iudaicae pentis diserte meminisse Pole- Μosem literas tradidisse , sudaeos Phoenici- monem seribit Iustinus in Paraenesi , & eκ bus , Phoenices Graecis . verius hoc adjicit, Iustin Cyrillus ad versus Iulianum . primum leges Iudaeis Μosem p isse. XXIX. Subnectendus hule Eupolemus, XXX. Celebratus ab Alexandio Polyhl- quem quoniam laudat apud Eusebium thi flore apud Eusebium sqὶ Demetrius ille luis Alexander Polyhistor, sequitur antiquiorem pra a me memoratus, quem Iudaeum fuisse, suisse Sullae temporibus . certe hunc ipsum itidem ut Aristobulum, & Eupolemum, indi- esse Eupolemum filium Iohann Is, quem ad eat Hieronymus trὶ , & Μosis ae Iudaeo. Romanos foederis ineundi causa mἰ sit Iudas rum δεχα,γ- αν s antiquitatem dem nil rasis Machabaeus id , multa perluadere possunt ἰ se , quem adnuidum e Iosepho factum est .
93쪽
Tibrum deIudaeorum regibus fortasse signI- Iae unius proe reatlo; reditus Iaeobi ad suos,
si eat, quem ab ipso lucubratum esse narrat Dinae liti priim, Sichemo, ac Sichemitis illa. Clemens Alexandrinus ta . Quibus tempo- tus a Symeone, dc Levi, reliquisque Dinaeribus vixerit, ignoratur vulgo . Mihi certe fratribus interitus . Quibus demum Iosephieonstat inter Ptolemaei quarti , sve Philo- casus subjuncti erant. Atque ea penitus ad patoris, dc Ptolemaei Lathyri aetatem flo- mentem Μosis, neque ulla re discrepantia. ruisse. Hujus enim laetate vi κit Alevander Plane is ipse est, quem Iosephus primo con- Polyhistor, a quo citatur ; illius vero memi- tra Apionem Iudaeorum meminisse ait , nit Demetrius ipse in stagmento qund affert s non obiter in . Eumdem esse qui res Clemens Aleκandrinus. Longe ampliora , Phoenicum Phoenicia lingua prosecutus est, hoe fragmenta , ex Alexandri illius libris Ec Sanchonia thonis continuavit historiam,
deprompta fervavit Eusebius ibi, quibus I a. qu que Graece a Laeto redditus est , ut extat eo bi prosectio in Mesopotamiam, dc reliqui apud Tatianum ul, viri graves & eruditi
ipsus, filiorumque ae nepotum casus ad mor. affirmarunt ibin . Ego vero vix credere ausim tem usque continentur Irec non & Mosis suis tantum in Phoeniciae dc Graecae linguae fata in Madianitarum regionem ad Iethro. cultate potuisse, ut geminam historiam utra nem , ejusque cum Sephora conjugium ; ae que lingua conderet . Et vero praeter nomiis mirifica item virtus. qua amaros sontes conis nis similitudinem nulla causa est, cur id sibi
jecto ligno dulces effecit in Mara I unde in persuadeat quisquam. Elina prosectus est , ubi duodecim sontes dc XXXIll Laudat dc Philonem Semorem septua Einta palmas reperit . Atque haec ac- Alexander Polyhistor. De regibus Iudaeo. curate ad Mosaicae seriptionis veritatem , rum scripsisse illum ,& alia ac Demetrium exacta sunt. Perperam , ut dixi, coniundi. de iis sensisse, testis est Clemens Alexandri. rur a Iosepho eo Demetrius ille Iudaeus tum nus si . Citantur a Polyhistore apud Eu. Phalereo: nam conjungitur illi e eum Philo, sebi lim libὶ libri ejus de Hieros blymis , ex re Seniore, & Eupolento, qui Iudaei fuerunt, lisque nonnulla depromuntur fragmenta, nu- quemadmodum ab Hieronymo dὶ quoque meris poeticis adstricta, quibus Abrahamus, cum Eupolemo δc Aristobulo consociatur , Isaacus, Iacobus,& Iosephus celebrantur. Si - dc a Clemente Aleκandrino se cum Philo. ve autem Is Auctor est libri Sapientiae, qui ne Seniore . Cum ergo Demetrium Iudaeum Salomonis nomen praeseri, quod nnia nullis illi signifieaverint, debuerat idem a Iosepho Scriptorum veterum persuasum fuiste affir- signi fruari. mat Hieronymus si sive eum collegit solum XXXI. Cleodemum praeterea, qui Ac Mal- & deseripsit, quod communi sententiae magis chus dimis est , laudat Alexander idem Po- est consentaneum sive liberiori interpretatio-lyhistor, apud Iosephum f i Prophetam . nee κ posuit , quod mihi videtur probabilius,
quoque appellat, & juxta Musas narrationem Mosis libros compilasse credi potest,& multa historiam Iudaeorum elaborasse ait: tu , In hune librum transtulisse . Judaeum suisse . subjicit ejus fragmentum de liberis Λbraha - notat Hieronymus sm . Unde erroris ma. mi , ex Chaetura natis. nisestus est Iolephus in , qui in Graecorum XXXII. Theodoti quoque auctoritate se seriem coniecit,& Codicem sacrum legere tuetur Λ levander Polyhistor , dc ex ejus li- ipsum non potuisse ait : vel ita certe expo. bro de Iudaeis particulas depromit versa ora- nendus est Iosephus , uti exposuinsus supra , tione scriptas : unde librum hunc non aliud cum de Eupolem ageremus; nempe cunia fuisse colligas', quam Mosaicae historiae me. esset Hebraitar linruae imperitus Philo, Hetricam expositionem . Narrantur illic . I a. braico exemplari uti non 'otuisse.
cobi in Mesopotamiam ad Labanem prose- XXXIV. Fuit aequalis Ptolemaei Lathyrichio, duplex ibi cum Lia, dc Rachel e conju- saepe jam laudatus Alexander Polyhistor, qui gium , undecim marium liberorum , dc puel- non plurimas solum Μosaicae historiae partes
94쪽
e retustis auctorIbus exeerpta Commentainrtis suis complexus est , velut ex Beroso Cosmogoniam, figmentis licet deformatam,& Diluvii , ac Areae Noachi in Armenios montes delatae . dc avium ad eκplorandam aquae altitudinem emissarum historiam r ex Eupolemo vero, Arta pano , Cleodemo, &Demetrio, turris Baby lonicae aedificationem, Abrahami ex Ur Chaldaeorum prosectioris min Phorniciam,e Phoenicia in AEgyptun lamis tolerandae Causa , Pharaonis amorem
adversus Saraiam , Λ brahami victoriam ex Loti hostibus , oblata ei a Melchisedeco dona , liberos ejus ex libera dc ex ancilla susceptos , ex priore nempe Isaacum , quem Risum nominat squippe id sonat vox lsaac; Inchoatum Isaaci, non consummatum sacri se tum p allos etiam ex Chattura genitos li- heros,' tum deinde accuratam Iacobi, & liberorum ac nepotum ejus hi storiam, ad Μο-sem usque & Aaronem, Chami etiam, Chanaani, Mesraimi, En hi quoque, de Mathusalae mentionem ἰ post modum stuprum Dinae , & Sichemi interitum eκ Theudoto; sed Mosis etiam Iuda leae Legislatoris res gestas, Mosemque ipsum, ut antiquum Iuda Drum ducem laudat. Quae cum ita sint, commi visci sane non potium , quo Auctore, qua veratione scripserit, Iudaeorum Leetem opus ense Hebraeae mulieris,cui nomen Molo. Quanquam dc sexum utrumque ab eκoticis Scriptoribus Mosi tributum fuisse infra ostende
XXXV. Apollonio Μolonis gravem Impingit calumniae dc lycophantiae dicam Iosephus, quod leges a Mose sancitas , Μosem que a. eo ipsum fictis criminibus , & probris
vexarit. Errorem quoque ejus notat in assignando tempore exitus Iudaeorum ex AEgypto; dc diluit demum oblatas ab eo ad versus Iudaeos criminationes, quod alienos ritus, re allas reliquarum gentium de Deo opiniones repudiarent. Apollonium Molonis dixi, non,
ut Iosephus sal ipse eum appellat , Apollonium Μolonem : quare Apollonium Molonis , qui sis in/e dictus est, eum Molone perinperam confundit, quos esse distinguendos docet Strabo ib).
XXXVI. Mosem noverat de Costor, sive Rhodius, si ve Galata , Deiotari gener , dc
Inter eos reeensetur a Iussino se , qui Μ sis tanquam vetustissimi Iudaeorum prIncipis
XXXVI l. in morabili testimonio Μο-sem Diodorus Siculus svi prosequitur , quo& virtutes ejus praedicat, dc ait primum AEgyptiis leges posuisse. Verba Diodori re
ferunt Iustinus se , dc Cyrillus is , verum
variante scriptura : sic enim legitur in vulgatis Diodori codicibus: Merci την
in AEgypto vivendi genus , quod Deorum e Heroum aevo viguisse ferirer , primum Μneis ven adiunt, magni animi virum, o inter ω- Ieberrimos de vita praeclare meritum , vvlgιmuisitudini persuasisse, ut Iegibus uteretur non scriptis , ad easque vitam accomodaret. Ita vero habent edita exemplaria Iustini r
Cyrillus, qui hunc Iustini locum videtur,
eum seriberet, respexisse . Certe utrum , Mingis . an Μαμῶν. scripserit Diodorus, dubitatio est. Verum quomodocunque legas, parum interest , cum Mneves , seu Mne is , ipse sit Ositis ; oliris autem , ipse Moses rquod suo loco den onstrabitur. Uidetur id qnidem ignorasse Diodorus, dc , ne verum dissimulem, Muis. . scripsi se ἰ nam paulo post MAsem inter latores legum nominati reeenset. Sed nihil adversus verum valere debet D ἰ odori ignoratio ἰ cum praeserti post fabulosa Deorum, & Heroum tempora leges inlisse dicat Μneven , virum magnum, quem dc alibi Menam appellat: quae tamen nomina diversa sunt, & originis diis versae . Λtque hoc Μosi aptius convenit , qui vere vir magnus suit, quam Heliopo Iitano illi Deo, qui vir dici non potuit, cum
Deus esset. Mnevis ille , seu Menas Dio. dori sa), Men appellatur ab Herodoto si , Minaeus a Iosepho si , Minia a Pliatarcho fh , Menis ab AEliano s0, Maneros a Iulio Pol luce mo , qui dc eum Μusarum discipulum vocat, quod Μoses, seu Mercurius lite. I rarum
95쪽
rarum repertor habitus sit. de Μusi eae artis secutus est Cyrillus: sed vitiosam,ut ν Idetur,
peritus. Quam ob causam & Apollo μου--4 dc corruptam . Constat tamen ex hoe loco, Musarum dux dictus est, & Bacchus quoque, cognitum saltem Diodoro, & memoratum, quos Molis esse typos cistendemus . rid sti- Mosem, Iudaicae gentis legumlatorem , dc putantur nostrae conjecturae tequentia Dio. Dei Iao, live IehOva nomen invocantem . , dori verba, quibus ait finxisse Mnevens , quae ad hujus dii putationis propositum sussi. leges illas aecepisse a Mercurio , qui Moses ei unt. Sed dc splendidioribus praeterea Mo. est. Porro non μεα κ . sed vere a sem celebravit praeconiis, quae ex libris se. legitur apud Iuli imam, de Cyrillum: alioqui q-ntibus excerpsit Photius a r quanquam legumlatores AEgiptios recentens Diodorus, piremis dehone ilata sabulis, in Iudaeorum .
primum notasset Auctorem ἐγγράφω legum , contumeliam , ut mos erat Ethnicorum , vel haud secus ae α -- . Plaeterea si primus Odio gentis, vel veritatis ignoratione . In eo leges Hωε .Egyptium posuit Mneves , autem quod adiecit Diodorus, haee habuisse quibus ante Mnevem legibus usos eos dice- se ex Hecataeo Μilesio, vel diligentiam te. misὸ nam credibile non eli ex leges penitus quiras, vel candorem . Nam Hecataeum Λ vixisse per octodecim annorum millia, dum deritam secutus est, non Μilesium . Nisi id a Diis,& Heroibus, prout habent i piorum, Photii peccatum est, qui quod multa ex Mi tabulae,regerentur. Subjungit Diodorus corn- lessio prompti ite Diodorum sciret, indidem . mentum esse Mneven leges suas tibi a Deo qu que petita haec esse ratus est,quae habuis. traditas,quemadmodum & Mi iv em,& Ly- se se significaverat Diodorus ex Heeataeo,
. Hoe libi vult Diodotus , latores XXXVIII. Claruit Λugusti aetate AEgyo illos legum , eas a Diis sibi traditas finxisse, ptiacae conditor historiae Chaeremon, qua
sive quod mirabilem & divinam prorsus eam Hebraeos narrat excessi sse eκ AEgypto, duce exi stimarent esse cogitationem, quae homini- Μose: sed narrationibus suis mendacia asperinbus tanta sutura elset usui: sive quod liben- git; uti fieri solitum ab aliis r velut eum Io- ius obtemperaturam arbitrarentur multitu- sephum Mosi expeditionis hujus comitem dinem, dum ad Auctores legum tanta digni. adjungit. iste, & potet a te pollentes respicerent. Haec XXXIX. Tulit eadem aetas Trogum autem quam sis aperta,& perspicua, parum , Pompejum laudatissimum Historicum,cujus tamen videtur intellexisse sanctissimus Mar- opus in epitomen eontraxit Iustinus, Ant tyr Iustinus,apud quem ita conceptus est ille nini Pii temnoribus. Paucis ille complexus
locus: Παρὰ μἐν-ις--ύσην ν καλουμ- eis Resia Mosis , at ea tamen aliquot fabulis Θεὸν . ωR- -δλως ἔποπν - αρι- inquinavit. Quaecunqite tamen affert Tro. ναρον ον μίλλουσαν ωδανγρου - πληγ gus, ulcunque adulterata, ex Mosaicis tamen ἀτε Dii e ἐς εὐπεροχψν-δυκτρον τῶν ρειν λε' adytis deprompta esse liquet. Notabile hoe --τῶς νόε si ἄπο λειαν ι τον Ἀλω. μῶλ, υπ- prae aliis, quod Iudaeis Sacerdotibus justitiae .a. a. διαλαμ- . Haec sensu a superioribus teligione temperatae testimonium praebet.
discrepanir Nam sibi volunt Mosem apud XL Herodis, & Λugusti familiaritat: Iudaeos Dei nomen sui sis consecutum , sive floruit Nicolaus Damascenus, Auctor Histi quod a divina mente prosectas crederent le- riae universalis r qui cum & Syrus esset, &ges hominibus adjumento suturas ; sive o Herodis Iudaeorum regis amicus res prosecto quod promtiores ad obsequium homines so- Iudaicas ignorare non potuit. Ex hac ergore censerent, si ad eorum praestantiam , & ipsius Historia narrationibus suis confirma virtutem oculos intenderent, qui repertores dis testimonia quaedam affert Iosephus. GNIegum habebantur . Λtque hane lectIonem Iebeatissimum lillud est , quod Μolis Iudae
96쪽
rem legἔslatoris libros ad voeat. In eri de
Arca Noathi agens,& Λrmeniae monte ad quem appulit, appellari ait montem hunc , Ab Area ipsa ita dictum vere existi mabat Sealiger ta ', naves enim βαρυες, ap pellabantur: & religionibus a templo conis Herata fuit ab incolis illa Raris r cujus vocis originem, vulgo ignorabilem docuit me mD
Udιbus, Ear ιρνofectio, quae Persiae urbs est, ea qua er naves Earides dictae . Λ Persis transiit ea vox ad Ionas, ut intelligitur ex Corinthi libro de dialectis: hinc ad Graecos, dc Latinos. Sed haec obiter. XL l. Hoc aevo vixisse videtur Ptolemaeus Mendesius , qui res AEgyptias tribus libris complexus est . Minime ille quidem Hebraeorum praeeunte Mose exitu ex AEgypto praetermisit , quem ad Λmpsios regis AEgypti tempus retulit. Uerba ipsius reprae .sentavit Apion, ex Λpione Clemens Alexandrinus so. Meminerunt eorumdem Iuo sinus in Paraenesi , . Tatianus, Africanus
apud Eusebium svi, di Cyrillos te .
XLII. Huie subjiciemus Strabonem , virum pretii quantiv; siqui de Mose,& Iudaeis summo candore disse tuit . Scribit enim is pro sanos AEgyptiorum mores exosum ΜΟ.sem, collecta ingenti piorum hominum multitudine concessisse in Iudaeam, illi eque fixis sedibus, Ac sanctis Dei colendi ritibus institu. tis, adjectoque potissimum, dc ejurato idolo.
rum cultu , non tam vidc armis, quam pietate impertum confirma sse : verum in peius deinde vergentibus Iudaeorum animis, puram religionem superstitionibus fuisse labefacta. tam ; &quaesitum sanctitate, ae integritate vitae imperium gentem nefariam tyrannidere latrociniis auxisse . Falsa quidem veris nonnulla admiscet, sed viro veritatis amanti e res ab aliis sibi traditas ingenue reserenisti condonanda.
perat , non retulit modo Apion Grammati eus, sed suo etiam aiffensu comprobavit, Resissime licet erga Iudaeam gentem affectus,
tuam & scriptis proscidit . Mosem igitur
udaeis AEgyptum fugientibus praeivisse fatetur,cum Argis Inachus, Amosis in AEgypto
regnaret. Itaque eum in testimonium adduis
eit sustinus sal ; adducunt & Tatianus, dcΛfricanus apud Eusebium εὶ . Uerba ipsa exhibet Clemens Alexandrinus si . Uerum longe plura affert Iosephus sλὶ ex libris
Grammatici hujus, qui sincerum licet veristatis vas inerusta retentet, mosis tamen res gestas mirifice eonfirmat.
XLIV. Hue eonserendi , Philo Iudaeus
Apionis hujus aequalis qui eruditissimis luetiis brationibus Μosem illustravit; Flavius Ios phus Iudaicarum Antiquitatum vernaculus vindex , qui Vespasiani, ac Titi praeeipue temporibus enituit; dc Iustus Tiberiensis Io.sephi aequalis, 3c ad versarius,qui Chroni conregum Iudaeorum scripsit, Ac a Mose auspi
XLV. Cui nam vero potissimum aetat; tribuendi sint Auctores apocryphorum librorum Esdrae, tertii & quarti; item tertii Vachabaeorum , incertum est : neque vero haec est praesentis loci tractatio . Constet modo expressas in iis Mosaici operis notas extare. XLV l. Arcano Μosis volumine Iudaiqeum jus contineri , atque a Iudaeis edisci, servari, de metui, scriptum reliquit Iuven
XL UlI. Columbae e Deucalionis area ad explorandam tempestatem emissae memini e Plutarchus tm . Atque id quidem vel a Mose sumpsit ipse, vel quod potius existimaverim, abali Is qui a mole sumserant. Quanqu1 exsaeris Libris suos ipsum , Ac Plotinum, d Numenium,& a lios complures, exornasse vult Theodoretus in . Quaecunque certe de Typhone narrat in libro de is de , dc ostide. ad Mosem pertinere dc nos dicemus insta, Ac alii demonstrarunt velut cum ait Typho nem Asno vectum per dies septem sugisse.
dc liberos demum Hierosolymum , dc Iudaeum genuisse. Quippe legitur in Exodo tolei 1 Tulit
97쪽
Tulit Moyses uxorem suam , is filios suos, erimposuit eos super asinum. Pol sex dierum fugam, septimo conquievisse Mosem fabu. Iantur Trogus a , dc Apion tb . Idem habet Tacitus to, atque id praeterea, Iudaeorum
exundantem per AEgratum multitudinem , Geibus Hierosolsmo, ae Iuda, proximas in erras exoneratam . Scribit ibidem Plutarchus ex Phrygum hystoriis Typhonem filium suisse Ilaaci, qui fuit Herculis filius . Comitem quoque eum adjungit AEthiopissae Reginae ; hoc e st, ut videtur, Sephorae, quae filia fuit Raguelis , horam locorum reguli, juxta Artapanum , Exechielum , & alios, quaeque AEthiopissa appellatur in libro Numerorum Q, hoe est Chusitis: nam Chus, quae Arabia est , A thiopia sere redditur ab
Interpretibus. Pluribus id argumentum per secutus est Rochartus in HieroZoicho se .
XLVIII. Locum hie sibi vindicat Phylo
Byblius Santhonia thonis interpres , cujus opus ad Mosis libros ella expressum supra
XLl X. Huie subjungemus Galenum Peringamenum , qui quam pertinaciter Mosi adhaererent Iudaei, in opere de differentia mi suum f ; quam pie etiam, ae prolixe de infinita Dei potentia sentiret Moses , obiter in libro deuiis partium corporis humani t g
significavit. L. Fuit etiam hoc a voe Ptolemaeus Alexandrinus, Hephaestionis filius,cognoment Chennus, cujus i nepti ssimum hoc commemtum refert Photius ib) Mosem Iudaeorum legislatorem Alpha filisse dictum , quod vitiligine laboraret, quae α λ.ὸe Graere appellatur. Ueteri hae calumnia jamdiu ante Pt Iemaeum istum vexati sunt Iudae, constasse ipsos agmen hominum impetigine, ac lepris affectorum, atq; collecta hac hominum languentium colluvie Syriam repetiisse . Hoc ipsis objecerunt Manethos, Lisimachus, Diodorus, dc Apion; Iosephus vero confutavit .
LI. objeest id de Trogus apud Iustinum; objecitdc Tacitus tkὶ, qui veram Mosis, i tiusque Iudaicae gentis historiam infusca v Italiis plerisque figmentis; cuiusmodi multa hoe tem pore ad versus Iud aeos, vulgo odiosa mgentem jactabantur. Sed tamen non tantum fama mendax potuit, ut penitus veritatem
extinaueret: multis illa siquidem , iisque illultribus sese in hac narratione Taciti prois didit indiciis. LI l. Hausit Plinius ex eadem mendaci rum faece, quod de Mose scripsit si , magi eae nempe cujusdam factionis Auctorem ictum fuisse. Haii sit& Λput ejus tmst, inter farno.
sos Magos Mosem celebrans. Llll. Lueianus quidem de Mose pertinaciter siluit; sed Μolaica tamen nonnulla ha het, velut a ceu ratam Diluvii,& Arcae hi st Iiam, quam se a Graecis accepisse ait. Multa quoeque de Adonide , & oliri de narrat in , quibus adumbrari Μolem suo loco a nob sdemonstrabitur. At Auctor Dialogi, qui inseribitur Philopatris, de inter opera Luciani edi solet, Luciano licet videatur aliquanto vetustior, de circa Traiani tempora lucubratus, mundi creationem ipsis sere Mosis verbis narrat,eumqt Auctorem citat, & βροδώγλωνσων appellat, qu od impeditioris esset, cic tardi ris ii nPuae 4 Ll v . Numenius autem Apameus, Pythagoricus iuxta, & Platonicus Philosophus vir magni inter eruditos nominis , non apertam modo,& explicatam Mosis injecit saepe men tionem,sed tuos etiam libros Mosaiea docti tinna locupletavit. Tradunt id Porphyrius sοὶ,& Origenes sρ ; plurima vero affert Eus bius ρ , unde id constare missit. Fertur imis primis hoe ejus dictum, Q νδε εγι πλη-ν. - μωνῆς αττικιζων , seu id es enim Plato , nisi Μοses Attieissam e quibus ingenue agnoscit Ethnicus Philosophus, Platonem illum quia suis divinus appe flatus est , dogmata sua a Mose sumsisse. Mosem praeterea,non Prophe tam solum dieit, ut testatur Porphyrius, sea Theologum etiam, oc legum divinarum i terpreteri ut ejus verba indicant,quae recitat Clemens Alexandrinus tr . Alio loco Musaeum eum nominat, Iudaeorum ducem , virum Dei precibus exorandi scientissimum,&ea Iamitatum AEgypti Auctorem. LU. Longinus, Tenobiae Palmyrenorum reginae consiliis oc studiis, criticae artis prin-- ops,
98쪽
reps, in aureolo II bello ωσει ζψουι δε sublimi Hir ω alii, Veni,e' venit. ει servo meo, Fac genere dicendi, eximio Mosem elogio exoro hoc ,erfacit. Dixit Christus Matthaeo se rnat nam Dei potestatem pro dignitate cogno. Sequere me : er surgens secutus est eum. Sievisse,& elocutum fuisse ait: quippe qui, ln- postea homini debili sfj r Extende manum quit. initio legum Deum dixisse scriba tr tuam, es extendit . Si e caeco apud Iohan- ou d y Fiat lux, em facta est ; Fiat Ierra, er nem igὶ : Vade, lava in natat ον ia siloe :facta est Verumtamen quae hic tanquam su- abiit ergo , ω lavit . Sic coecus ipse : Dixithlimia & ε'.ι - - figurata affert e Mo- mihi, Vade ad natatoria si Dd, er lavae ab I, se Longinus, ut ejus styli- ηνandita. Iavι . Frequentia haec sunt& in Thalmudi. tem) approbet, simplicissima sunt. Rem qui . eis, & Rabbinis. Deum sere sic notant: su ιdem narrat Moses longe maximam,sed stylo dixit, e factus est mundus . Quae si quis ge-xisse s septies . Atque hine adducor utere. minata eiu ad vim conciliandam , vel lepo-dam,haec aliunde Longinum accepisse: nam re existimet, ridebimus; & Hebraismi impes ad ipsos recurrisset sontes, & Μosis libros ritum dicemus: cum apud Graecos,& Roma evolvisset , summam deprehendisset tibi. nos,juxta Quintilianum bin Ciceronis praeque ειν--, s cbaracteris tenui cepta secutum , Geminatio verborum habeat ratem in quam persecutum esse Mosem puto, interdum vim eporem alias: sintque oratιο- propter dignitatem materiae,quae doceri con- nis lumina , es quodammodo insignia, cum
tenta respuit omnem ornatum. Cum caelec duplieantur, iteranturq;Uerba. Atq; hinc erroqui eognoscatur ex ipsius Canticis, & ex ror Longini , Graecis insuefacti literis, He- libro Iobi, quem ejus scelum esse ostendam, braicarum ignari. Ut paucis rem conficiam, in sublim I hoc genere dicendi exercitatissi- sciend si est in oratione quadruplex esse genusmum suisse. Alio praeterea argumento co- ὐψουe, sive granditatis: granditatem ver gnoscitur verba Mosis in peregrino loco Lon- rum, cum aut translata sunt, aut facta aliunginum reperiisse, quod nempe aliter ab eo re- de . aut plane nova, aut prisca r granditatem citentur, ae a Mose scripta sunt. Nec enim . collocationis verborum , ex qua concinnitas
molis illud est: Fiat terra, er facta est: nee oritur , quae disjectis iisdem verbis, & aliter interrogatio illa, Quidὸ quam mani sello tan- collocatis intercidit: granditatem sententIa- quam ex Mose retulit Longinus, cujus ipsa rum , quae manet mutatis etiam verbis , aut verba reeitare instituerat ; nihil ipse de tuo alio ordine dispositis: &granditatem denique intrusit , uti neque in aliis plurimis Scripto- rerum , quae tota in natura ipsa posita est. rum reeitandis testimoniis. Huc adde hujus- Priora genera tria pertinent ad oratorem, dein modi geminationes verborum , quas ornatus que i psis tradit praecepta, & ad artem suam causa usurpare solent Graeci, & Latini, apud revocat. In quartum nullum oratori jus est; Hebraeos erebros esse & familiares, & extra totum est enim in rebus. Cum aut .m in con- omnem styli granditatem usurpari solitas . troverso Mosis loco nulla sit granditas verbo-Nam juxta Quintiliani ta legem, pro figu- rum, quae simplicia sunt, propria, & usitata;
ris non sunt habenda , quae communia sunt. nullaicollocationis verborum, quae trita He
Talia sex eenta obvia sunt In libris saeris . hraeis est dc pervulgata; nulla sententiae, quae Paucula sufficient: atque hoe primum Exo- eadem extat apud Scriptores omnes sacros,&di bὶ : Extende virgam tuam , es percute exoticos etiam plerosque, Deum nimirum pulverem terrae, ersint sciniphes in uniis a verbo res o innes condidisti; omnino dicen-rerra 'Ut . Fereruntque ita. Et extendit dum est , granditatem esse in re, qua major Aaron manum , virgam tenens, m tussique vel sublimior nulla fingi potest. Λt qui Lon- miserem terrae,e facti sunt sciniphes in ho- ginus, arte Rhetor , praecepta tradens artis minibus, ef in jumentis. Et deinde te): Ex- oratoriae , solerter quidem deprehendit illi eunde manum tuam n caelum, ut fiat grando inesse granditatem . verum quaesita erat in n universa terra impii. Extenditq; Moses re, eam ad verba perperam retulit, & a prae v rgam in caelam, pluitque Domιnus grandι- ceptis artis suae pendere putavit. Quod cain sum supra terram 'Uti . Si e Centurio visset sane pro suo acumine , si loci senten. apud Matthaeum tae r Dieo hule, de iis va- tiam ex Μosaici ipsius operis, non ex tenuis
99쪽
ct fragmenti lectione spectasset. Haee fusius
Persecutus sum, quam fortasse pollulabat locus ; sed id extorsit a me legitima opinionis nostrae a nuperis quibusdam Scriptoribus Op. pugnatae defensio.
LVI. Longinum audivit Porphyrius Τν rius Philosophus , qui res Iudaicas tractavit peculiari opere, & scriptis a se libris pesti se .ris Christianos oppugnavit. Atque utinam tam aequa de his sensisset, quam recte seripsit Mosem veri sIima de Iudaeis narra Ise, quem admodum deprehendi I se se significat ex conflictu Commentariorum Sarichonia thnnis. Itaq e κε'πιλογι ast iratiociniis temporum,
juxta Porphyrii rationes ductis, colligit Eusebius ta Mosem annis pluiqua octingentis Troj praecessisse, celeberrimos vero Graeciae Philosophos, Pythagoram , Dem eritum, & reliquos sequen is aevi, annis mil. te & quingentis . Quin etiam de Essaeis Iu .daeis loquens Porphyrius b , eos esse ait
ἀπιφθέγμασιν ἐμπουδοριβουμένουe . In semis libris, is variis e lationibus, O Pr betarum ora culis a tenera aetate exercitatos : Lestem &Prophetas his vocibus significans. Mosem quoque designare volens, ωδ, --- Legis Iatorem appellat s per excellen-riam.
LVII. Narrat Trebedius Pollio te , jactare lolitos Mathematicorum doctissimos , non amplius quam centum & viginti annos homini ad vivendum esse concessos detiam
illud addentes ; Μοsem solum , Dei tui I M-Meorum Abrι loquuntur ) familiarem , centum viginti quinque annos vixisse: qui quum quaereretur quod juvenis interiret, reison 'sum ei ab incerto fuerunt numine, neminem
plus esse victurum . Simile quid habet Iosephus sae , nempe vitae terminum annorum centum & vieinti spatio Deum circumscri-ssisse post Mosem , qui tantumdem vi Rit. ncertum illud numen hoc ipsum est quod designat Lucanus se cum ait ; Incerti Iudaea Dei. Hic ipse est g,---, in Actis
Λpostolicis is , & Philopatri de Dialogo,
Di Luciano perperam adscribitur , memoratus . Hic Ipse denique, cui Samaritae in
Epistola ad Antiochum, quae extat apud Io se phum se . Templum In monte a
Gari Zim extructum esse scribunt . Caula porro fingendae huius quere Iae Mosis de immatura sua morte & sato praecoce, his videtur inesse verbis Deuteronomii b) : Merses
tantum oe viginti annorum erat, quando mortuus est : non caligavit oculus ejas , nec dentes illius moti sunt.
LUI H.' Porphyrii auditor fuit Iambli,chus Chalcide Syriae natus . Is librum suum de mysteriis AEEyptiorum decerpsisse se ait ex Columnis Mercurii, quas Mosis doctia. na suisse inscriptas ostendimus LlX. At minime mirum , cognitum sui me& memoratum Molem Iuliano imperatori τῆ παραβατη strans θεαὶ qui in Ecclesia Christi adolevit. Μolas enim ,& Prophetarum aliorumque Veteris ac Novi Tel amen isti scriptorum oraculis sundata nititur Christianorum fides.
LX. Porphyrii vesaniam laeessendi Chri .stianis imitatus est Proclus Lycius, quam Iohannes Philoponus luculenter consuta sit. Commentum Me suae expositioni Tetrabi.
bli Ptolemaei inseruit si modo Proeli ea est Mosem reciprocante aestu sibi suga consuisiui IJe . Quod ab antiquioribus Iudaici nominis hollibus acceperat.
LXI. Quod de mole scripserat Ptolemaeus Chennus , Λlpha scilicet fuisse dictum, quia
corpus scabie & vitiligine compunctum ac turpatum gereret, idem literis prodidit Helladius Belantinous, cujus vanitatis testem laudat Philonem . id extabat in illius Cteston thiis , e quibus excet pia quaedam Photius si) repraesentavit. Atque hos quidem scriptores retul mus , juxta lemporum suorum seriem ; reliquos qui sequuntur , quoniam ignotae sunt & incertae aetatis, nullo certo ordine, sed prout quem que tulerit sors, digerem M. LXIl. Primus occurrit Λrtapanus, Alexandro Polyhistore vetustior, qui Commentarium dα Iudaeis reliquit, unde nonnulla
apud Eusebium s h) depromit Λlexander , in luibus Λbrahami & Iosophi calus pleri q. di
erte narrantur. insigne vero & nobis perutile stagmentum illud asseri , in quo Palme nothen AEgypti regem ait Λrtapanu 1 male
100쪽
erga Iudaeos affectum, fillam suam Μerrhin nephri, sive Nec hephri, ut legitur aeud Clementem Alexandrinum ta) , aut Che. nebroni, ut in Fastis Siculis, superioris AEgy. pil regi despondisse: quae cum sterilis esset, Noysem Iudaeum adoptasse , qui Musaeus 1 Graecis dictus est, & Orphei praeceptor fuit;
hunc deinde , postquam virilem attigit aetatem, optimis insti tutis Chenephris imperium funda sse & egregiis inventis exorna sse quorum ea suit apud AEgyptios admirabilitas, ut di ut nos ipsi honores sub Mercurii nomine is tribuerent; solum Chenephrem virtuti Μο- sis invidentem , bellatum adversus AEthiopes, se tanquam in certissimum misisse interitum ; verum rem cecidisse praeter inemo , gloriam enim eum hoc bello reperisse; boum usum ad terrae cultionem ostendisse Nache. ti; &submissum demum Chaneth ten sicarium ad interficiendum Molem. dum Merrhin defunctam humaret, ab ipso Mose suil se intersectum; eum deinde cum Aarone sugii-
se in Arabiam ad Raguelem hujus regionis toparcham , & ejus filiam duxisse. His sub. nectit visum Μosi in deserto ignem , &v cem auditam, quae eum juberet ab AEgy pt ia- ea captivitate ex mere Iudaeos , & in antiquam patriam reducere; id exequi parantem, ab AEgypti rege fuisse in vincula conjectum, sed noctu patentibus sponte custodiae foribus ad regem introiisse , apertis vi divina regiae valvis, & nemine prohibente: viso mos , attonitum regem petiisse ab eo Dei nomen, cujus ope talia perpetrare auderet ἰ quo ad ejus aurem insusurrato corrui δε mutum , &mortuo similem, sed vitae statim a Mose reis situtum, lignum ab eo legationis postulasse; tum prodigia Mosem edidisse prope eadem quae in Exodo narrantur r his regem valde perterrita, copiam Hebraeis abeundi Dei me; eaque impetrata , di spoliatis AEgyptiis au fugisse Hebraeos,& observato a Μose Maris Rubri recessu, uti quidem memorant Μem. phitae , Incolumes trajetisse; juxta Heliopo. litanorum vero sermonem , diviso mari a Nola, vi mirifieae illius virgae; quo cum in
ea uti sese intulissent AEgyptii , aquis suisse
obrutos : at in deserto per annos triginta errasse Hebraeos, tum manna ecelesti aleren
tur e procerum fuisse Μnsem , rusum , ea num , capillatum, majellate oris venerandum . Haec Artapanus isto loco ; e quibus nonnulla apud Clementem ib), & in Chronico Alexandrino reperiuntur.
tempora Iudaeorum ducis ac principis, mentionem extitisse in Syriaca Thalli historia testis est Iustinus in Paraenes. LXIV. De eampo Sennaar in Babylon Iasto disserit Histiaeus Milesius Phoenietae Historiae scriptor apud Iosephum sc); quid me. re Mosaicum est. LXV. Mosem & promulgatas a Mose leges ealumniis & maledictis prole idit Lysi.
machus quidam incertae aetatis & originis, quem conjectant nonnulli Alexandrinum esse Lysimachum , Thebai eorum auct&rem.' Fabulatur ille ludaeos, dum in AEgypto agerent , Rocchori regnante, lepris ac scabie lanis ruentes, morbi luem in vulgus ita diffudisse, ut i et i lita s consequeretur : quibus mals ut occurreretur, ex Ammonis responso Baccho. rin jussisse in mare aegros demergit reliquos in desertis locis expostos, Mose duce, in Iadaeam aufugisse. Atque id commentum variis mendaciunculis exornat. Sed ea demum
LX vl. AEgre recensemus In hae serie . -ενναὸν motritor um Poema, quod Phocylidis sibi nomen praeteribit , Mosaicis quidem praescriptis manifesto perspersum , quo. rum partem adnotavit Iosephus Scaliger in Λnimadversionibus Euse hianis, partem nos
tuoque observavimus; sed quod Hellen istae
udaei videtur esse scutus, aut Christiani potius satis recentis, utpote cujus veterum Pa trum nullus omnino meminerit. Locum hic ergo suum , nominis solum ratione tueri potest, quod vetus alter Poeta gessit, Simonidis, Theognidis, & Anacreontis aequalis.
LXVII. Hue addam Chaldaicas Paraphrases Onxelo si , Ionathanis hen Uriel , Hierosolymitant interpretis, & Iosephi Cae-
et , cui Hagiographorum vulgo adlcribitur Paraphrasis; Syriacam quoque veter Is Te samenti interpretationem ἱ etsi ambigua horum aetas est & eontroversa : Λquilam praeterea Sinopeum, Theodotionem Ephe