장음표시 사용
171쪽
illi aequassent . Quippini,qui Apollo ipse
erant, Μoses vide Iicet ' Quibus autem rebus Amphioni eum Orpheo, & Lino convenit. Iisdem sere Orpheo, & Lino eum Mose con . venire probavimus , unde essicitur iisdem quoque Λmphionis, & Mosis convenientiam argumentis eomprobari. Huc adde,& uni. eum sui se Λmphionis fratrem Zethum,uni. cum Mosis Aaronem ἔ utrumque in cunis expositum Antiope Λmphionis matri patrem ab Homero saὶ assignari Asopum fluvium, quemadmodum & .Eginae matri AEaci, qui Moses est , pater idem assignatur, ut supra docui ; quod in fluvium Moses a matremissus siti, Amphionem a patre Iove institu.
um,ci harae cantum reps riste, ut apud Plu.
latchum ib) tradit Heraclides; quemadmodum Moses a Deo praeceptis instructus eximia inventa protulit; iuxta alios discipulum Mercurii sui ise Amphionem , lyramque ab
eo, atque alia praeclara dona accepisse ; aeptimum aram Mercurio excitasse. Quibus cognoscitur quanta Mercurium inter & Am. phi em intercesserit necessitudo, & amnitas, tanta certe , quanta esse patuit maxi ma , ad eout unus idemque essent , nempe
XX ll. En tibi rursum Mosem In Eumolpo. nam & tempora consentiunt; filius qui dive, vel juxta alios pater Mulael suisse fingitur & Orphei discipulus, quos Mosem ipsum esse diximus. Herculem fidibus docuit, iuxta Theocritum test , quod alii Lino tribuunt; quippe Iosuam,qui ut dixi Hercules est,prae
ceptis Moses informavit. Eamdem ob cauisam Eleusiniis Cereris sacris initiatum ab Eumolpo Herculem,& caesi Centauri crimine purgatum,priusquam ad inferos Ceiberum a lucturus descenderet Mythologi scribunt. In quo sane aliud dissimulatur Mosaicarum rerum mysterium. Ceres quippe legum in. ventrix, letifera,& est: Moses au.
tem legumlator cum artibus luis , admini-
standae nimiium Reipublicae, populorumque rependorum praeceptis I'suam imbueret, Cereris eum iactis initialse dictus et , non Thesmophoriis quidem , at Eleuiantis: nec enim in fabulis suis concinnandis accuratam convenientiam fabulatum architecti lectabantur. Indidem est . quod & Baechum, α.Elculapium , qui Mosis emgiem gerunt,
ad eadem saera admissos finxerunt. Inde
quoque ell, quod non Eumolpo, sed Musaeo, qui Moses quoque est , Eleusinia adserib tTertullianus si in . Est apud Apollodotum,
Chionen Boreae filiam , cum Eumolpum ex Neptuno clam patre suscepisset, veritam patris iram,insantem in mare dejeci sie ; at exceptum eum in AEthiopam detulisse Neptu
uites alendam mandasse : viriles autem
assecuto annos virum Benthes cymes filia. rum alteram nuptui dedille ἔ s Sic enia legenda, & emendanda sunt verba Apollodori , quae in editis libris vitiata sunt t
tem uxoris suae solori vim postmodum inseris
re parasset, in exilium pulsum ad Tegy.rium Thracum regem abiisse , ipsusque , filiam filio suo sumsisse uxorem , ac ei de mum in regnum successisse . Hape e Mosis historia manifeste profluunt . Traditu a
quippe est a Iosepho se , & auctore Hypomnematis in Hexa umeron, quod Eustathio adscribitur, Mosem quia matre in Nilo su rat expositus , indeque a Pharaonis filia eκ- tractus , AEgyptiis bellum adversus Et hi pas moventibus sui sse a Rege praesectum; qui cu maximis cladibus attrivisset AEthiopas ,& in uibem Saba compulsos oblidione ei n-visset, Thaibin AEthiopum regis filiam, risma viri,& virtute captam, misisse ad eum servorum fidissimos, qui de nuptiis paciscerentur; accepisse illum conditionem , ea imge, si urbs sibi traderetur; nee iacta dictis
ab sutile : reducem deinde , cum paratas sibi
ab AEgyptiis intellexi siet insidias , fugisse in Arabiam ad Iethro , quem Iosephus is
appellat, & cujus nomen a Testyrii numine non multum abludit, ejusque filiam duxisse . Quod additur vero in regnum ipsi laecessisse. id quoque Mosi convenit, quem Tli et muthis Pharaonis filia Patris succe rem esse optabat. Pater huic auoque videtur assignari Neptunus, ob transmissum prodi inlialiter mare Rubrum . Duo filii Eumolpo uerum, Dairas, & Immarus; duo Mosi ; re
172쪽
hi Immaro Amramnm Moss patre m agno . resiae illatae causam alnit Apollodorus M;
scis, cuius nomen in imbramus, Imbras, quod mortalibus revelaret, quae ipsos I, i ceu Immarus , Hermes reccctum eli. Giaeci lata vellent: idem Prometheum , qui Μoses autem, ut saepius monui, exolicarum rerum est , peccasse fabulati sunt. Tiresias monitis non satis consit it i, patrum, filiorum, fratrum, vagus fuit, juxta Eustathium l), perinde ut rorum,& uxorum nomina, non lat S accu- Pan, & alii, qui Moses quoque sunt. Firmam a te disti in puebant. lyraeterea patiorem tu iste ipsi mentem , preme , Homerus tri-
Eumolpum dolent Gemens a , dc Arn buit ), propter insignem Μosis prudentiambius te,); Musicam calluit I Philosophus 6c sapientiam . Tiresias in consilium ad hi. u t, Luciano io auctore : quae omnia in betur a Thebanis in bello ad versiis Polyni-Nole jam ante reperimus. Nec me sugit cen, re in altero Thebanorum bello ad veris duos Eumolpos diltingui a Su data in . quorum sus Epigonos: auctor Euripides si), cui su
alter alterum aetate piaecesse iitr verum con- ei nit Diodotus m): Mosem
funduntur ab Euripide in Phoenissis, &ab ων. co Darium prudentissimum)Iolephus in δε pollodcro te . Et vero Eumolpus ille , appellat . Vates suit futurorum sciens Ti. Neptuni filius, Chion en matrem habuit; resias, haud secus quam Moses; quem αChiones fratres fuerunt Zetes,& Calais, qui prophetam fuisse agnoscit Strabo o . Intererant eu Arponautis; quorum temporibus Astrologos Tiresiam receisset Lutianus, , vixi se fingitur alter Eumolpus Musaei filius, qui & rotabile hoc habet, geminum ipsi se in vel pater, Orphei di lcipulus. xum suil se tributum, quod stellarum mascu-XXlII. Quin& Tiresiam Mose messe a jO. las alias, alias semineas esse dixerit, ab astris Fuit ille Baccho,& Eumolpo aequalis . Uter- etiam, qua τέρεα appellantur, in men ipsi sui Dque autem Moses eii Sua opera victoriam de se impolitum Eus athius q) affirmat: Mo, Eumolpo Athenienses reputasse stloriatur ses impense suit eruditus di Piplinis AEgy. Tirejias apud Euripidem r Molis opera ptiorum ἔ il autem Astronomiam diligenter. hiopes ah Eeyptiis sunt devicti . noe coluerunt. Muticae artis peritiam ab Apol- bello retulit Tiresias coronam auream , pri- line eonsecutum esse Tiresiam legitur apud initias spoliorum hostili uin, qua radii mosis Eustathium tr) r dote eadem clari suerunt erticem cingentes designantur . Geminos Orpheus , Linus , Amphion , Eumolpus .angues semel iterumque magno quodam ha- Mercurius, Pan, Apollo, in quibus Mosem culo cyaneo dicitur percussisse , propter dissimulatum esse evicimus . Seribit Lucia.ss virgam in serpentem mutatam. Factum nus s Diis sacrum fuisse Tiresiam, ae pu- id in Cyllene monte , juxta aliquorum se n. rissima vivendi ratione suisse usum ; quod
tentiam , in quo uatum audiverant Mercu- Mosis quam proprium sit, dicere super vaca Flum, dc Pana , quarum uterque Moses est. neum et t. Addit diutissime eum hanc ob cau-Λmbigui sexus suit Tiresias , sexum enim iam vixisse : plus quam quinque aetates assi- saepe muta se docet Sostratus apud Eusta- gnat Euripides, quo nomine oc ab Agathar
thium' u ; hoe ipsum notavimus de Baccho, chide t) reprehenditur; sex Lurianus tu p& vulcano , qui Mosis simulacra sunt, sui se septem Phlegon x , dc Hyginias νγ i cuju
se creditum. Scribit ibidem Eustathius eum figmenti ratio eontinetur hoc Trebelli Pol. in Cretam abiisse, quam pro Palaestina sumi lionis et testimonio, quo Mathematicos ait sipra docuimus . Palladem nudam vidit; dicere solere, centum dc viginti annis huma. Deum vidit Μoses. Iuppiter & Iuno alter- nae vitae spatia determinari; etiam illud ad .eantes judicem eum litis suae constituunt r dentes , Mosem solum Dei, ut Iudaeorum II. Iudex a Deo Israelitis datus est Moses, His Di sequuntur, familiarem , eentum duint ob caussas excaecatum Tiresiam fingunt, quinque annos vixisse: qui quum quereretur, quidam a Pallade . alii a Iunone : an potius quod juvenis interiret, responsum ei ab in in ob velamen, quo Moses de monte descendens eerto feνunt numine , neminem ρlus esse τι- caput obnupsit λ Λliam calamitatis hujus Tl- cturam. Λd radices Tilphosii montis extora
173쪽
rem obiisse T Iresam tradidit Strabo to rextra patriam obiit & Moses, & in valle sepultus est . Prudentia Tiresias etiam post mortem clarus fuit:
inquit Homerus b) ; vel ut Callimachus te :
Et solus , pos quam obierri, sapiens ister
Dabit, magno honoratus Platoni.
proptereaque i plum de suturis Ulysses con .sulit. Quibus ingeniose expressus est Moses. ad vitam pie recteque initi tuendam scriptis libris homines poli mortem juvans, ipsique vaticinia futurorum pandens. idem Tiretiae defuncto honos a Thebanis habitus est ac Diis ipsis , Diodoro teste : Molem gentes plurimae in Deorum album retulerunt. Denique Strabo te Mosem clim o plaeo , Musaeo , dc Tiresia comparat; Molem vi-. delicet cum Μole ipso.
I. Ex Arcadia fere ρrofluxit omnis Romano. rum Theologia. II. Ianus, idem ae Moses. I II. Vertumnus, idem ac Moses. l V. Fau. nus , idem ac Moses . U. Iιlvanus , idem ac Moses . VI. Evander , idem ac Moses. VII. In Penatibus etiam et Laribus latet
Noses VlII Mutia quoque ex historia Mo. sis in Romuli historiam translata sunt. I. TI omanorum Theologia Graecanicae
6 Theologiae propago suR , ac ejus
potissimum quae vigebat in Arcadia . Nam si temporum replicemus memoriam , multas ex Arcadia colonias venisse in Italiam, il- Iicque sedes posuisse reperiemus. Primum enim Aborigines, gens Λrcadibus prognata, ducibus Oenotro & Peucetio fratribus, multis ante Trojanum bellum annis, in Italiam tranS fretarunt, ut ex antiquis scriptoribus solerter probat Dionysius Halicarnasseus f . Eodem deinde piosectos Pelasgos in sedes
suas receperunt Aborigenes, κατὰ τὸ σι γενis
c propter cognationem , Inquit Dinnysius :
δrcadia dicta est Pelasgia , Stephano
telle. Hi vero eam sibi delegerunt regionem, in qua deinde Roma condita est. iisdem locis consederunt Arcades , Evandrum, ut seitur, ducem secuti , Palantici Arcadia urbe relicta . Nee longum abierat tempus , cum aliae Arcadum Pheneatarum , Elidentibus Epeis per millorum , copiae Herculis ductu eamdem tenuerunt regionem . Potiremus illuc appulit AEneas cum Trojanis, qui oc originem ad Arcades reserebant di Dardanus enim auctor Trojae Λreas fuit , Electrae fi lius, Atlantis nepos, qui Arcadiae regnum tenuit, ut ab eodem Dionysio ili scriptum extat. Ergo Romanorum, L linqrumque progenitores, Arcades fuere . Patrios autem illi ritus δc religiones in Italiam .intulerunt. Atqui satis declaratum et superiori capite, eκ omnibus Graeciae regionibus non aliam saepius esse delectam quam Arcadiam , cui natales eorum adscriberent architecti fabularum , quos ad Mosis exemplar adornare vellent. testis Mercurius, dc Mercurio pro gnatus Pan Esculapius quoque, quem cui tum ab Arcadibus , ct apud eos humatum
mei heus, qui cum Mercutio, & 2Esculapio eonfunditur ; quippe Atlantis Λrcadiae regis , vel frater, vel pater suisse dicitur : te his denique & Ar Issaeus . Danaus praeterea in Peloponnesum invexit Meyptias plerasq, religiones & inii i tuta , quarum magna fuit eum Μosaicis amnitas. Hi ne ecilligitur Peloponnesios, ac in iis praecipite Arcades, Μο- sis nomen, rerum gestarum famam,rituique etiam ac praecepta detulisse ad italos , gentemque iisdem moribus & institutis imbuisse. Ergo Myrsilus Lesbius min auctor eis, sterilitate laborantes in Italia Pelasgos proven tuum omnium decimos Iovi , Apollini re Cabiris vovisse: in quo manifesta cernuntur Moss & Mosaicae Leeis vestigia . Et vetuis si illima Graecorum & Etruscorum simulacra AEgyptiis similia fuisse prodit Strabo n . Evander deinde saera multa, praecipue ver Panis , quem Λrcades prae Diis aliis sum-
174쪽
mo in honore habebant, & antiquissimum , minumve bonis tuendis & servandis prae .
omnium arbitrabantur, & Mercurii, quo sunt , qualia suerunt Domi ducus, Catius ,rum utrumque nos Mosem esse vicimus, Volumnus, Tutanus, Robigus, Terminus, cultum sanxit apud Italos, si Ovidio a)cre- aliaque hujus generis sexcenta . omnia reis dimus. Literatum insuper usum,& Mutico- cognoscere, nec vacat, nec necesse est . Seliis rum quorumdam instrumentorum eosdem , pam aliquot, quae si suis exolvero involucris, docuit; & latis legibus mores eorum seros Moses in iis statim apparebit. ae rudes emendavit, quae ab Hebraeis ad li. Primus in scenam prodeat Ianus , cu . Hreades prosectae erant, atque ex Mosis hi- jus aetatem cum Liberi, Persei, & Amphiosioria arcessitae & conflatae. Exin Hercules nis aetate coniungunt Chrono log l . Illos a u. harum legionum incolis decimarum Diis im- tem jam Mosem esse scimus . Nomen Iani pertiendarum ritum sertur tradidisse : cum variis modis Grammatici Meo'λογμι. ad
prius Regibus darentur. Et ipsi demum Her- originem referunt . Mihi probabile est fiericuli profanatae sunt. Meminerunt & sacrifi- ab Molico ζῶν, quod Iovis nomen est; undeciorum Dionysius b , ae Strabo e , Grae rit , I anus , ut a γὼ Iuno ἐeanico ritu Romae fieri sollic rum , dc ab Iuniter a pisu, jugum. Ergo Ianus eli Iup-
Evandro ac Hercule institutorum . Postre- piter, juxta rationem nominis. Sed dc rei pla,ma haec Romani acceperunt a Sabinis , qui eumdem suisse habitum id ostendit, quod ad Sancum , seu Herculem , auctorem gentis expiandam sbrori aedem ab Horatio admisesuae jactabant: ideirco nimirum quod coloni iam, duas aras , Iano alteram , alteram Iil essent Lacedaemoniorum , ut auctor est Plu- noni, Pontifices statuerunt. Iovem autem
tarchus d). Lacedaemonii autem ortos i eo esse Solem Macrobius ib) demonstravit. Ita ab Hercule serebant. Ita quoque hi ritus a Pe- Ianus est Sol ; ut Iana , Luna ., apud Varro Ioponnesiis ad Romanos venerunt. AEneam nem ι . Unde Diana dicta quasi DivaIana, post modum , eapta Troja , Samothracia Ca- quemadmodum dc Divos Ianos pro Sole, ut birorum mysteria clam abstulisse, & inlla. alibi notat idem Varro μ). Id jam observa liam deportasse volunt quidam, Plutarcho e tum aliis. Item eum ait Plutarchus lὶ Ia
teste : quae Trojam condens Dardanus con- num esse Daemonem, Solem intellige: Dae intulerat. In Cabiris autem non uno modo deis monem enim esse Sotem declaravi in obser- litescere Μosem supra evicimus. Mere quo, vationibus ad origenem . Matutinus paterque Mosaicum est, quod de Numa tradit Horatio m) dicitur Ianus: quidam diei do- Plutarchus f , & retuli supra; edicto ipsum minum, quidam anni iaciunt, Iuxta Arno- cavisse , ne quis Romano iiim emgiem Dei bium in , & Servium ο); ex quibus con- ullam vel pingeret, vel sculperet; atque id cluditur Solem esse . Idem probant & alia. fieri nefas habitum sutile apud Romanos per plurima , quae viri docti collegerunt. Multus annoS centum & septuaginta . Igitur quae sibi est in hoc argumento Macrobius ρὶ , apud numina Romani colenda proposuerunt, vel quem asseverat Nigidius Apollinem I anum
eadem nmnino fuere , ne mutatis quidem , esse , Dianamque Ianum . Apollo autem Dominibus, quae Graeci venerabantur; vel in. Moses est, ut superiora indicant; meminissererpolato parumper habitu ac nomine, man. enim debemus eadem re nonnunquam phy-
serunt tamen eadem apud illos p vel eorum si ea & historica symbollea contineri. Sor Propria ac peculiaria suere; cujusmodi erant, rem Camelen in Perrhaebia Ianum dux il- Quirinus, Evander, Carmenta , Arca Lau- se perhibet Dracon Corcyraeus apud Athe rentia , Λnna Perenna, aliaque hujusmodi. naeum q): sororem patruelem Iochabed duxit Ea p aetereo .pr Uter quae, inquit Cicero έg , Amram , ex quibus genitus est Moses . Blaatur homina ascensus in caelum , Asentem , frons pingebatur Ianus, quod Graecus inter Virtutem, Pietatem , Fidem, easque laudes, Italos degens pristinae linguae usum , ac vitae quarum delubra Romae publice dedicat . rationem mutaverit; vel quod homines agre erant. Praetereo & illa, quae hominibus, ho- stes mansuefecerit, inquit Plutarchus tr ἰ
175쪽
vel quod Θ praeteνita sciverit, oe futura pro . viderit, inquit Macrobius sa). Haer I Iosi
mnia conveniunt, qui Hebia iis in AEgypto
diis vixit; qui Ecbraicam & AEgyptiam calluit linguam . qui Hebraeos legibus cc ei cuit;
qui veterum peritus, & futurorum prael cius, utraque literis commendavit . Mihi vero caussa inesse videtur probabilior in velamine quo Moses de monte descendens sic em te-mit: nam hae suit velut nova frons,&nova facies priori & nati v te superappositia . Ex luce vero, quam ex Dei colloquio retulerat,sactum est ut fulgidus dc radiatus Ianus pingi solitus sit , quod factum discimus ex Alis
brico b). Ianuis praesidet Ianus , quod di
nomen indicat, & clavis quam dextra perit; unde &- Ianuarum praeses in dicitur. Glossae Philoxeni: Ianus, θυράας Θεός. Dicitur & Patulcius & Clutivius . rit , θνράκ. Apollinis quoque cost nomen est , ut docet Nigidius se . Apollo autem Moses est. Vero
is praefectus j a cardinibus januarum dicitur . Ego vero aliam sabulae hujus reperio originem in historia Mosis e se enim legitur in Exodo id): Vocavit autem Modises omnes seniores filiorum Israel , o dixit ad eos r Ite tollentes animal per familias vestras, ω im
1n sanguine qui est in limine , et aspergite ex eo supeν timι nare, oe utrumque pestem: nullus etes rum egrematur ostium domus suae usque
mane . Transibit enim Dominus percutiensis'Utios : cumque viderit sanguinem in superliminari, Θ in utreque poste, transcenditUιum domus , oe non sinet percussorem ingredi domos vestras e, laedere. Vidimus supra Apollinem Goliti ivialem esse dictum, quod viis itidem ut Mercurius praesit. Uterisque autem Moses est . Ianum similiter recto. rem esse viarum Macrobius se testificatur . Rit idem , πιι bicos referre, regnante Iano, .mnium domos rellione ae sanctitate fuisse munitas; quod de Mose verissime & apti se fime dici potest. Ulam pandere Deorum ad audientiam creditur Ianus , a iustore Arno,
hio is . Caussam affert Ovidius stlin, quod
cum limina servet, per ipsum habetur aditus ad Deos. Hanc ipsam esse ea lassam, cur prImus Deorum omnium invocetur, censet Maine robius ib). Quam sae pe munere hoc functus
sit Moses, Deumque inter & hominis me. dium se & sequestrum praestiterit, docet is cta Hi lior ia . Hoc autem officium Mercur Iodeleρatum fuisse vidimus. Quem ne dubites eumdem suisse ac Iarum , ut tumque vero Mosem , scias Mercurium nonnunquam exinhibitum fuisse bifrontem. Omni vero obseris vatione dignum est . & rem penitus evincit ac conficit, quod legitur apud Albricum de
imagine Iani r In aextra habebat elavem , in finistra vero habebat baculum, quo saxum
percuIere, o ex illo aquam producere vide. batur . Baculum contra dextra , sinistra clavem tenet apud Ovidium si . En tibi Mosem v ἰrga e rupe aquas elicientem . Memorabile & illud portentum, quo protensa maunu effecit MOles , ut aquae maris rubri in alveum revolutae imminentem 2Epyptiorum exercitum obruerent , hoc adumbratur figmento, quod post Οψidium th) refert Matro. bius si a bello Sabino, irruentibus per portam Ianualem hostibus , ex aede Iani, per
hanc portam , magna n vim torrentium ure in
dis scatentibus erupisse, multasque perdueia
IIum eatervas devoratas rapida voragine
periisse. Navis illa in Iani numismatis exinpressa , non navἰstium quo Saturnus trajecit in Italiam, sed fit cellam illam sei ream pice .ae bitumine oblitam mihi videtur significare. in qua Moses eu positus est. Regem sui nse Ianum auctor est Plutarchus cm : quam obrem in throno sedentem eum Albricus in te praesentat i in Hebraeos Ius regium Moses exercuit, & a Clemente Alexandri no soὶ appellatus est. Qursite constitvit Rrin.
rixosus ille Hebraeus in AEEypto. Italorum Ianus legumlator fuit, te ite eodem Plutarcho q): Moses Israelitarum . Xenon Permo Italicorum tradit J anum in Italia primum
Diis templa fecisse, ritus insiluisse sacro-νum: ipsa sunt vel ha Macrobii ir): praecipua hete e Mosis laus est . Iano divini honores in Italia sunt decreti: Mosi lub aliis nominibus, passim . Ex variis denique,quae de Iano seruntur fabulis , concludamus cum Arnobio is , nullum
176쪽
nullum unquam ext Itisse Ianum ; credamu D perhibent Iosephus D,&Clemens Alexan.
que potius, allatis convicii rationibus, nihil drinus m . Vertumnum Deum Etruria: δε- aliud quam impositam biosi larvam fuisse. eit Varro n): Μolem divinis honoribus tu. III. vertumnum eumdem esse ac Ianum finitae gentes consecrarunt. bene longa dissertatione probare conatus est i V. Rursum Volem nobis exhibet altee Iohannes Annius Uiterbiensis, quem & alii Romanorum Deus Faunus: quod probare assectati sunt. Hoe si illi concedatur , con- promptum est , cum idem ille sit ac Pan , cedatur quoq; nobis necesse est Vertumnum quem molem elis vicimus . Corniger uteris esse Mosem . Scribit Propertius ta) in Elegia que, pinu coronatus uterque, Panicorum ter Vertumni laudibus dicata, speciem illunia riculorum auctor uterquernam & id Faunci Iacchi nonnunquam surari solitum , Phoebi Dionysius Halicarnasseus ο) adscribit. Bae. etiam , nec non ZE Fauni. Atqui Phoebus, chi comes uterque : nam dc id Fauno tribuit& Iacchus M ,sem dissimulant, ut docui ; Nonnus in Dionysiacis ρὶ. Fatidicus uter. dissimul ut & Faunus, ut mox docebo. Hor- que: nam praeter alios virgilius q) Faunitorum qu pque Deus eli Uertumnus , itidem oracula praedicat . Quin etiam in nomine ut Priapus, qui Moses est . In omnes fingitur Panis habetur origo nominis Fauni , si Sal formas, ut Proteus , & Faunus , quorum, malio r) credimus . Itaque Fauni, qui Pan uterque , Moses est ἔ de ut Genius , quem est ,& Μercurii sacra primus in Italia sertulvultu mutabilem esse testatur Horatius ib); instituisse Evander Arcas . Sacra autem viribus ambiguum geminis Manilius sc) r patria haec. erant : nam Panem & Μercuis Genius autem ad Solem refertur, ut ostendi rium colunt Imprimis Λrcades ἱ Panem vero ad Origenem ; Sol autem Apollo est, Λ pollo praecipue , qui Deus omnium antiquissimus Moses. Eadem enim res, ut saepe jam moin ipsis est & honorat i ssi mus, ut scribit Diony-nui , alium significatum habet physicum , sus r . Antiquissimum item AEgyptiis ha-
alium historicum . Mentibus etiam humanis beri tradit Herodotus o : unde non obscure praeesse, & cogitationes hominum vertere collegimus ex AEgyptiaca Theologia Λrca-ae mutare vertumnum irieron censet; dicam esse ortam . Panem esse Falmum ,
quod aliud Genii ossicium est . Se puellam ostendit Ovid rus tu , eum Lupercalia , quaoc virum fieri praedicat Vertumnus apud Pani celebrabantur , Fauni sacra appellat pPropertium e) ; quod dc de Mercurio, & de & Fauni ac Panis nomina promiscue usurpat. Baccho. & de Vulcano, Jc de Tiresia legi. idem alibi:
tur. itaque in omnibus Italiae municipiis am- Exul ab Arcadia LatIos Evandeν in agro biguo vultu Vertumni simulacra fingeban- Venerat, impositos attuleratque Deos; tur quae pro habitu imposito, di versas Numi- sacraque multa quidem, sed Fauna primanum.facies exhibebant. Auctor Aeron f). bicornis Vertumnus Deus invertendarum rerum est , Has docuit gentes, alipedisque Def. ι est mercaturae , inquit Aserinius Pedia- Idem ostendunt Cincius&Cassius apud Seranus te . Idem tradunt Acron & Porphy- vium cae , cum aiunt ab Evandro Faunum rion Din. Id ille eum Μercurio, qui Moses Deum avellatum . Servius alibi docet eum is est, commune habet; item eum Iano, ut illic dem esse Deum , inuum , Panem', Ephial. seribit Aeron. Primitias seu tuum sibi vin- tem sive Incubonem, Faunum, Fatuum,&dieat apud Propertium ti , & Ovidium ch); Fatuellum . Paria propemodum di iserit Pro quod primitiae frugum omnium , quas Deo bus Virgilii interpres 3 paria & Λuctor
offerebant Israelitae , pertinerent ad Sacer- libelli de origine gentis Romanae r paria &dotes, quorum de genere erat Moses . Λr. Rutilius Numatianus in itinerario etὶ . Quama etiam apud Propertium tulisse gloria- re insigniter falsus est Libelli ejusdem Au. tur: Μ isem δε μασι τροχοὰν αυ-ον ήγυονι,α, ctor, & ante eum Dionysius coa , & qui- n omnibus rebus eximium ducem Ie gessisse cunque advenientem eum Λrcadibus Evan-
177쪽
drum a Fauno Aborigἰ num rege exceptum concubitum ejus appetent I, ne myrtea qu fuisse prodiderunt: nam quomodo excipi ab dem virga ab eo caesa, & vini poculis cinulta, eo potuit in italia, qui per eum primum co- morigeram se praebere vellet, ei tandem in gnitus in Italia & cultus est λ Nec alium, serpentem mutato esse Obsecutam I propte- dicas ; nam scribit diserte Dionysius Fau reaque in ejus templis vitem superextendi, Tum Evandri hospitem , eum ipsum esse , ex iiique serpentes caute ab gi. In his Mosis quem Romani inter indigetes retulerunt e virga in serpentem mutata , & Moses ipse riuctor vero memorati Libelli eumdem esse in vini Deum a Mythicis conversus agnoiciisae Panem. Nec idcirco negaverim Fauni tur. Metali , metallorumque fundendorum, nomen ulli deinde in Italia suisse tributum; ac constandorum artem reperiisse Faunum at Faunum Deum , ipsum esse Panem per- idem Suidas perhibete quare Vulcano, tendo. Quaedam tamen Fauni propria teκ- & Prometheo, qu's Mosem esse diκimus , tores sabularum voluerunt esse , ex quibus similis est . P utentiana Fauni laudat Dio
est tempus quo dicitur vixi illa; Orphei enim, ut dixi jam saep us, ρrudenti mam eo Λα- qui Moses est, aequalem facit Lactantius sa). ν uva appell. t Altronomus fim Faunus, teste EI talis quoque dicitur Herculis, qui eli Suida e Moses Olarii ph dictus est, qu id satis
Iosue . Fatuam Faunam sororem eum La- contemstlatorem lonat. Rex Aboriginum dictistius uxorem habuisse scribit r Amram citur fuisse Faunus: Rex dicitur Μotes amosis pater, quem saepe cum filio coniundi Clemente Alexandrino si . Magiam cal- observavimus, uxorem habuit Iochabed so- luisse Faunum nonnulli tabulati sunt , ut
xorem patruelem. Faunam hanc eam demo praedicat Plutarchus h): idem a plerisque et se ac Majam notat Cornelius Labeo apud de Mole proditum esse supra notavimus . Macrobium ib): Majam autem quidam Vul- omnes quoque formas indueere scilitum Cani uxor m, plerique Mercurii matrem, qui- Faunum narrant quod & de Proteo & Uerdam Semelen Baechi matremiputant, ut ibi- tumno, qui Mosem adumbrant, dictum v l-dem monet Macrobius . Vulcanus autem , dimus. Faunus civium suorum seritatem Nercurius , & Bacchus , Μsses iple eit . narratur mansuefecisse : Moles piis sancti Ddi arrant Cedremis, Chronici Alexandrini que legibus Israelitarum mores mitigavit.
auctor, & Suidas ) Faunum eumdem esse T radit Probus il) Faunum primum loea cer- ac Mercurium; vafrum illum fuisse , diser. ta numinibus, oeaedificia quaedam, lueos urtum , Mathematicarum & naturalium disci- sacrasse , a quo ct fana dicta esse e sic enim Plinarum peritum, Philosophum , & sutim haec emendamus, quae in editis libris vitiata rorum praeicium ; quae in Mosem omnia ap- sunt in Lactantio im quoque dicitur institu
Prime quadrant. Addunt fratrem deinde in- ιον ineptarum religionum : Moses inter Israendiis appetitum in AEgyptum fugi si e . magna litas piarum & verarum auctor fuit. Faunus auri copia suffarcinatum; ibique pro Deo ha- demum Deorum albo adscriptus est , quemb; tum, per annos undequadraginta regnasse . honorem & Mosi pleraeq; gentes habuerunt. His male dissimulatur vera Mosis historia , Poli mortem oracula dabat Faunus : Moses qui satrum & AEgyptiorum insidias veritus, inscriptis futura mortuus praenuntia Uit.
Non in AEgyptum, sed ex AEgypto profugit, V. Constabit quoque Mosem esse Silva.di annis quadragsnta , multi itidem auri im num , si probaverimus hunc esse Panem , cupies, Israelitis praefuit, & divinos demum & Faunum, & Apollinem r quippe cum hi honores in AEgypto adeptus est . AEayptios Moses fine. Hoc autem ex Libello de origi- Iocupletasse dicitur Faunus apud eum de . ne gentisi Romanae liquidum est , ubi legi Suidam: Israelitas Μoses consiliis tuis dita- tur Faunum, Silvanum , lnuum. & Panem, vit, tum expilatis&spoliatis AEgyptiis, tam unum esse & eumdem . Glossae Philoxeni rparta armis uberrima Tegione Vult Macro Silvanus θεὸe ύλακ Pan , Deus salveis hius io Majam Fauni filiam suisse, Oma di- siri/ὶ. Aliae Glossae; mν, ι δαί- . ncubus citur Servio te , ted mendose di cum patrI Siluanus. Onomasticon vetus: Silvanus ,
178쪽
m,. Isidorus a r Pan dicunt Graeci, Latini Silvanum. Idem docet & Papias . Naturae primordia canens uterque inducitur, Pan in Orphicis, Silenus in Virgilii Bucolicis. Sed& naturae Deus appellatur uterque , ut dixi superius . Utrumque veteres piabant lacte. Testis Horatius b de Silvano e de Pane idem nos supra ollendimus. Fistula adieribitur utrique, re corona pinea , quam capitis Silvani agrestem honorem virgilius sci appellat; & sic visitur in Μarmoribus antiquis dὶ . Hic est, quem Sylvicolam Fau, num Virgilius se) , .la Statius cs in nominant, indicata Obiter nominis origine : nam
Silvani a sy l vis dicuntur, teste plinio ta , Graeci selvestrem Deum
nuncupant ; quod tamen Macrobius ch), ct Servius Rίων της υλης , dominum materiae, non ὰπ ύλων flvarum exponunt . Apollinem eise indicant Auctores si . nium regundorum ; cum tres Sit vanos fa- Ciunt, quorum uirus dicitur a Nesis , statioribus conseratus. cognomen in inscriptionibus saepe quoque obtinet Silvanus, ubi perperam pro SILVANO AG. legit ut non semel, SILV ANO AUG. Idem nempe , quem virgilius cl) Agrorum pecorisque
Deum nuncupat . Apollinem autem,& Arisaeum quorum utrumque Molem es j e evicimus, is is lagrestem, 2 pastoralem Pindarus lini dici assit mat. Trium horum Silvanorum alter dicitur orientalis in iisdem libris de limitibus agrorum: quo cognomine continetur origo religionis hujus,oriens nimirum in quo natus est Moses . Iungitur
quoque in Instri otionibus Sit vanus Apollini, Esculapio , & Nymphis; Mosi nempe, &Μariae, ac sociabus. Cyparissi casum, quem δε pollini adscribit ovidius in) , Servius to
ad Silvanum reser t. Alii Silvanum , & Silenum eumdem esse,& illum ab hoc nomen habere putant, inserto digamma . Unde apud Hesychium t ρὶ T. λ, Aia dicuntur Satyri 1 digamma mutato in gamma, ut saepe sit. id ii Ita est, res quoque pertinet ad Mosem ', nam Baechi, qui Moses est , socius fingitur Silenus. Idem sutura praedicit ; praedicit & Moses. Ali no vehitur Silenus; propter notam,&
supra a nobis memoratam sabulam de grege asinorum agrestium , quorum ductu venas aquarum Moses reperiise narratur apud Tacitum sq). Silenus suis juvenilior annis dicitur Ovidio ν , quod cruda fuerit, & viridis Molis senectus, ita ut non ι inligarit oeulus ejus , nec dentes lirius moti sint s) . Mercurium, Herculem,& Sit vanum, σι αους iueodem templo cultos , fuisse vetus Marmor offendit, quod repraetentat Grutheriis in Inscriptionibus t . fillud Silvano , Mercurio , & Libero positum eli . Saepe reperias apud eumdem Herculi, & Silvano solis posita monumenta : quippe & Mercurius , &Liber Moses est; Hercules vero Iosue Mosis socius . Silenus minio rubens pingitur su) , uti Pan ; & mundi primordia canens , uti Pan mundi harmoniam in Orphicis . Quamobrem & in suppri sititio Ptologo lueacchidum Plauti , se natu iae Deum Silenus appellat: qund & de Pane dictum nemo nescit. Me morabile est . quod legitur apud P usaniam x Sileni sepulcrum eis e in regione H braeorum: quod de Mose intelligendum est, qui cornutus dictus, & pictiis eii; itidem ut saepe Sileni exhibebantur , cujusmodi complures marmorei hodieque supei lim t. Ul. Nec notis, ac symbolis Molem signantibus Evander vacat. AEqualis dicitur suisse Fauni, qui Moses est; δc Herculis,qui Iosue. Scribunt igitur primum Evandrum coliati se Herculem tanquam Deum d an propter ista libri Numerorum s 3ὶ : Dixitque Dominu rad eum: Molem ) Tolle Iosue filium Nun,
virum tu quo est Diritus , oe pone m.mum tuam fuster eam : qui stabit coram EDazaro Sacerdote, Θ omni multitu Ine s er dabis eι
praecestia cunctis vIdentibus, er partem gloriae suae , ut audiat eum omnis Synagoga Ali rum IsraEI . Pro Boe si quid agendam erit , Eleazar sacer os coculet Dominum . Merincutit, qui Moses est, ae Themidis quae justitiae, & legum Dea ell filius habitus ei Evander, teste Dionysio Halicarnasi eo et ;propter leges a Mole Israelitis latas. Caris mentam Romani dixerunt, a carminibus, &vaticiniis , ab eaque Evandium sutura didicisse; quo notatur prophetica lacultas Mosis.
179쪽
IIo Eamdem Ladonis flavII filiam facit Pausa - . nias sa), quod a matre Moles in Nilum de . millus sit . Λrcas si sse sertur Evander , Perinde ut Mercurius , & Pan, & Λristaeus,
alitque , quibus Molem adumbratum esset is ostendimus . Nomen etiam, quod hominem viris egregiis stipatum l onat, Mosi congruit. Evandro literarum ulum debere Latinosicripserunt complures r ocitavimus lupra aliterarum inventionem Taauto Philonem
Byblium, Mercurio AEgyptio Platonem adscripsisse. Hyginus b r Has autem Graecas literas) Mercurius in AEgyptum pramus de tutisse dicitur, ex is rapto Cadmus in Grae.
ciam, quas Evandrus profugus ex Arcadia in Italiam transtulit quas mater ejus Carmenta in Latinas commutavit. Taautus autem it te, dc Mercurius. Moles ipse est; a quo di Eupolemus b), dc alii Eupolemum te
cuti,ajunt Grammaticam Iudaeos accepit Ie, ab his Phoenices a Phoenicibus Graecos ita. lis leges di κ ii se Euandium auctor elt D onysius sit : Hebraei legislatorem Mosem habuere mulicam quoque Italis tradidit Evander, eodem Dyonisio teste, propter egregios illos Mosis Hymnos, qiii extant in Pentateucho. Evander Italis fruges in Graecia primum inventas ostendit, serenae que usum edocuit,1 erraeque excolendae grat a primus boves in Italin junxit ; ut habet Auctor libelli de . origine gentis Romanae: idem beneficium Rcceptum resertur Osiridi , qui Moses est . Evandium praeterea ad artes plurimas, &stii dia Italos instituisse idem Dionysius assi mat; uti Mosem Hebraeos inlli tui se vidimus superius , cum de Mercurio ageremus. Religionum ceremonias in Italia sanxit Evander, templa extruxit . aras,& flatuas erexit: Moses sacros ritus Hebraeis praetcripsit. Nec aliam ob caussam cultum Panis,
ct Mercurii, qui Moseseli , in illas oras invexisse dἰctus est Evander , quam quod exmosis his orta Evandri fabula detorta sit. Excellentissimae justitiae vir fuisse legitur
in memorato iam 1aepius libello de origine gentis Romanae : eumdem Arcadum
Dmnium sapientissimum,& fortissimum suis se Pausanias e) asseverat : quibus dotibus commendatissimum suisse Mosem saepe jam observavimus . Reg Iam dian Itatem obtInu It Evander; rex dictus et Μoses a Clement Alexandrino γ). Heroibus denique,& Da
monibus , ac Diis adscriptus est Evander; ipteque,ac Carmenta mater aras,& sacrificia inter Romanos promeruerunt: quo honor di . apud alias gentes Moles ast clus est. Quae cum ita sint, verissimum esse patet, quod dixit Vossius tri , nullum fuisse regem , cuι
proprium fuerit Evandri nomen . Iure a quoque Strabonem th) ex illi maiis liquet . fabulosum e Ise , quod sermone omnium per. vulgatum eli, Evandrum in Italiam colo. niam Arcadicam duxisse. Sed & nos praeterea commentitiam esse personam, ad Mosis exemplar compositam, merito pron siti armis. Ull. Penates , Deos Romanorum proprios esse Macrobius si in significat. De iis
autem magna est veterum scriptorum concertatio . Nigidius , & Cornelius Labeo tk Neptunii & Apollinem esse rentur. Λ poli autem Moses est. Verum at ud nobis sua indere videtur Virgilius , cum libro Eneidos te itio Penates ab Apolline millas induci tritaque diversi fuerint ab Apolline. At Uarro , & Callius Hemina stin Deos este Samothracas assirmant . Fui ite autem in his Mercurium , Bacchum , & AElculapi uiro , Mosis simulacra , luperius a me demonstratum est . inesse Mercurium indicat quoque eorum effigies , quam ex Timaeo proponit Dionysius Halicarnasseus smin , cum ait
suilse aerea, dc ferrea caducea. Multi volunt Penates eosdem eis e ac Lares. Certe Deos Samothracios cum Laribus nrannunquam
confundi, tellis est Nigidius apud Arnobium sn . Ergo in Laribus quoque Mosem habemus. Plures vero dii inguunt Lares a Penatibus: & apertissime Plautus in Mercatore oin . Verum , distinguantur licet, plurimam quoque iis contineri Mosis imaginem deprehendetur. Mercurii , qui Moses est, Lares filii esse dicuntur . Gemini sunt, ut Aaron, & Moses. Curetes quoque esse . dc Dactylos Idaeos statuum Hyginus, Ac Arnobius; Cretenses nimirum , quod Palaestinae incolae Cberethim dicti sint, ut supra monui : cum de Minod dissererem . Lares
Varro Ῥὶ Μanes esse vult, Maniae filios,
quae H Aread. Cap.rν . se Apud Clem. Alex. Srrom. i. taὶ Lib. I. o Aread. f Strom. t. IJ De
180쪽
quae dic Itur vulgo Larunda. Apulejus, in
libro de Deo Socratis, Larem docet appellari Manem . Λt nos observavimus in Notis ad Origenem Manem esse , hoc est Daemonem. Glossae Philoxeni: Lar unda,
Lare ii , dc Manis , dc Daemon, hnc elibol, ut ibidem a me notatum ell ἰ nempe .
ΜOles, .s mstorice . vulgus Lares itinetum taeos et se aibitratur. Viales dicuntur Plauto ιγὶ, dc in inscriptione veteri b . Ympitales S. etonio sc); unde Compitalia. Graece .-ίους dicas. Dii porro ira διοι , sue Semitates, sui it Mercurius, & Hecates, sive
Bivia. Mercurius autem Moses est. Compitalibus aliquamdiu obtervatum resert Macrobius d), ut Maniae Larum matri pro familiarum incolumitate pueri mactarentur; deinde vero Iunium Brutua, Conlutem , innuitum, & cruentum lacrificium abrogasse, pro puerorum capitibus alliorum, dc papaverum capita offerentem, ut Apollinis oraculo satisfieret, qui pro capitibus capita postula verat. Tum addit Macrobius: Factumque
est,ut es es Naniae suspense pro singulorum
foribus perieulum, si quod immineret familiis, expiarent . Quem ritum suspicor eκ Dei mandato prosectum , cum per Mosem lsrae litas AEgyptiae a tyrannide jamjam eximendos juilit fores languine alper aere: Et tran fibo, inquit e , per terram 'uti nocte jI.
a , percutiamque omne pr/mogenitum in
Dominus . Erit autem sanguIs vobis in si gπum tu aedibus, in quibus eriti 1 videbo sangumem, o transibo vos ; nee erit in visis plaga disperdens , quando percussero terram D=ρti. Habebitis autem bane diem tu mo, num eurum , celebrabitis eam solennem Domino in generationibus vestris cultu sem.
piterno . Designari videtur 5c Moses per La res illos Per marinos, quibus sedem dedicavit in Campo Martio M. AE milius Censor ,
quam undecim annis ante voverat L. Atimi,
lius Regillus, navali ptaelio, adversus Prae sectos regis Antiochi. Meminit Livius .
Per marini sunt διανό νιοι, Transnaraui)3 ut
habent veteres tollae Philoxenii quo nomine Mosis per mare Rubrum transtus designa. tur. In antiquo marmore Lai thus conjun
gitur Silvanus,& SILVANUS LARUM
dicitur; supple, ductor : ut in alia inscriptio - .ne, apud Macrobium b) , Hercules Musa. rum , hoe est μουσι, ἐ- s Μusarum θανὶ . Atqui Silvanus Moles e it. Canina pelle a mi ciuntur, iisque canis assidet, quemadmodum, praeter alios, describit eos eleganter Pseudo Athenagoras i) : propter Calebum a Mose ad explorandam Palae: tinam missum , cujus nomen eanem significat. Minime milum igitur, si in AEgy ptiorum quoq; The logia, quae tam multa a 'Mose mutuata est, Lares repe
VIII. Haudquaquam sane quaecunque de Romulo prodita sunt, conficta ac falsa esse dixerim . At si fidem seguimur historiae, is in
bulosa pleraque de eo narrari, contraria mul ta, ac pugnantia comperiemus. Λtque id eo credibilius est, quod docuerit non uno loco
Plutarchus ), qui & Livium auctorem citat, cladem Romae a Gallis illatam veterum temporum monumenta ita com sumsisIe, ut recentia multa non prisca solum illa, effecerit ambigua , & incerta. Veris autem se salsa permista sunt, & involuta, ut non aegr tamen possis agnoscere ex Mosaicis promini uariis haec sere provenisse . Res indicium faciet. Filiam Regis matrem habuit Romulus; a filia Regis adoptatus est Moses & filii joco habitus . Contra Vestalium,& Λ multi
legem conceptus a matre, & editus est Romulus : contra Pharaonis edictum a matre Moses infans per tres menses clam educatus et . Magna in Romulo etiam tum infante apparuit corporis dignitas : elegans in cunis uisus est Moses. Fratrem unicum Romulus habuit Remum; Aaronem Moses. In alveo, seu scapha Romulus expositus est in alluvie
Tiberis fluvii, super ripas lenibus stagnis effusi: Moses in fiscella iaceos expostus es
in carectis Nili . Pastoribus natus Romu-jus diu et editus est, dc pastoralem vitam egit: gente pastor itiae rei dedita progenitus eli Moses, dc pallor ipse suit . Gabiis egregie institutum esse Romulum, de literas, Musi eam , artem militarem ,-δσα νες ευγο--, o quaecuPqtae generosos pueros isti . re decet, edoctum tellantur Dionylius Ha