장음표시 사용
201쪽
eo ib) ; hoc Romani, cum ad impetrandos de coelo imbres denunciatis populo Nudi pedalibus Aquilicia Iovi immolabant; hoc moreres togatι, matν 3 Idaeae sacris, ante car
Pentum, ut est apud Prudentium te . Cujus Inoris specimen aliquod in variis Galliae nostrae loe is hodieque retineri , & ad eli. ciendas aquas nudis pedibus loca sacra homines supplices adire cognovimus. Quid quod dc in Iudaeorum gratiam Nudipedalia e Ner cuisse Paulum tradit Hieronymus M: nu dis enim pedibus Templum inire solebant Iudaei, praecipue se sto Propitiationum die.
Quod unde habuerit Hieronymus, commἰ- ni liti lane non possum : nihil enim hujul modi in Libris sacris reperias . Quemadmodum aram cremandis victimis dicatam pro furibus Tabernaculi statuit Moses, cum sanctiora essent in adytis; ita altaria fere in Templorum vestibulis collocabant Graec I, cum signa Intus essent . Pedes, manusq; abluebant Graeci sacris operaturi, ex Mnsis in isti tuto te . Hincti vela praetendebant in templis, ve jut in Olympi eo Iovis', de in Ephesio Dianae. Indidem & saetis vinum adhibebant. Sangui nem victimarum circa aram landi sanxit
Moses f : id ipsum a Graecis,& Romanis usurpatu moest, ut scitur ex Porphyrio in libro
bius uin; dc ex Luciani libro de sacrificiis . Ait Moses sM , In oblatione itia offeres sal: ait Plinius si) . Nulla sacra conficiuntur Demola salsa . o. 9ι & Graeci appel.
Iant . oraculum refert illic Porphyritas, quod coelestibus Diis supremas victimarum partes adoleri jubet, reliqua comedi quod ex prae scripta a Mose partitione hostiarum pro deliin Q , aliarumque , ortum habuit . A uctor iscuoque Graecis suit ritus illius, ab Homero.
buti Prometheo , operiendarum adipe par tium victimae, quae cremandae essent: a uctorci holoea ui orum faciendorum. Quanquam α' ante Mosem ab a I iis gentibus fiebant. Pervente & ad Graecos lex Μosis de victi. mis integris dc omni vitio catentibus Deo Offerendis , de de partibus quibuldam victi. marum secernendis, partimque consecrantis Deo, partim comedendis. Menta hujus auis reae, cui imponebantur Panes propositionis, in istar fuerunt mensae illae sacrae , Diis olim' apponi solitae, non apud Graecos solum, sed apud Romanos etiam, & Babylonios, & Persas , dc mhiopas . Ex lege in Levitico si tradita, de vestibus ejus abluendis, qui vel
emissarium caprum dimisisset, vel immolaritos pro peccato vitulum aut hircum combus-siiset, manavit illa altera , a Graecorum Theologis uno consensu recepta, juxta Porphyrii testimonium im , quae eum piaculis
uti , & corpus ac vestes aqua sancit eluere, quisquis victimas ἀπον νά- per quas mala avertuntur) attigerit. Vetabantur item Pythagorei laneribus intere sis. propter similem Levitici αὶ legem, qua & Graecorum Sacerdotes adit ricti erant. Repetendus dc ab Hebraeis mos Uestium in luctu scindendarum , & pulveris capiti inspergendi . Et ant apud Graecos, & Hebraeos , qui caesariem suam Deo consecrarent. Immundus erat utriusquq quisquis immanum cadaver tetigisset: dc fa cris saciendis arcebatur . quisquis sanguine humano pollutus esset. Ex lege Zaelotypiae, quae traditur in libro. Numerorum io , pro
diit Stigis fabula py, cujus numen Dii j
rare timent dc fallere ; & varii diversarumpentium ritus, quibus aqua vel igne occulintorum facinorum veritas exploratur. Ex lege Iubilaei, qua in solido rursus locabantur, qui sando suo exciderant , modiisse videt uc Locrensium leκ , qua cautum erat ne qu Lavitum landum alienaret. Nonne ex Molaicis quoque prosectam dicas Guyli Heraclidarum ducis 6c Eleorum regis legem . qua agros pignori opponi vetuit 8 Piacuit Rhadaismanthyi, atque item Cha FGndae , --παθέ sive lex talionis, quam prisciqin vexerat Μ
ses . Suilla denique sancte abstinuisse Creten fes refert Agathoeles Babylonius apud Athenaeum ρ . Ex Veneri caeterarum victimam xum se mora offerebant Sicyonii, minime vero suillarum . Et apud Chersonitas Hem theae saeris interesse ei non licebat , qui poHeum attigisset, vel comedisset. lil. Nulla tamen Glaeciae regio plureS , quam Attica, Israelitatum servavit rituS, partim
202쪽
17 3 partim a Phaen Icibus sibi traditos, qui haec
littora, commercii caussa, frequentabant; paristim a Solone , quem multa de legibus AEgyptiorum , quae Mosaicis consimiles erant, transtulisse ex Diodoro ta) notavimus r &jam ante a Cecrope,seu quisquis eos ex mgypto in Atticam traduxit; Saitarum enim eo-
Ionia sunt Athenae, & ad A tigyptiae Reipu.blicae sormam Λtheniensis constituta est t&multo post deinde a Platone , cum legum sua rem opus conderet, uti ab Aristobulo ibin, ct Eusebio eὶ adnotatum est. Hujusmodi lex ea est , qua talia , τἰκληρος sad quam pertinebat universa haereditas gentili suo nubere jubebatur : atque is si ad res Veneris imbecillus erat, puellae licebat, ejus qui proximus
esset agnatus, opera uti: cujus legis vetustatem ollendit Danaidum conjugium: quaeque a Charonda in Thutinos suos translata eit, licet deinde suerit immutata: & altera, qua Sacerdos uxorem ducens, virginem cogebatur & ei vem ducere; ipse casto & integro cor- .pore esse debebat: & illa , qua sanxerat S
anniculo minorem non mactari r nec non &Illa , quae homicidio admisso , cujus ignorabatur auctor , totum vicinae civitatis populum purgari praecipiebat ;& haec quoque perquam larem nocturnum interficere licebat. His addo observari solitas fuisse Nerimenias,
ct Hebdomades Lume , qui Dies Λ pollini sacri erant f & septimi potissimum , quibus& juvenes convivia agitabant : addo& aram aeneam a Mose sabricatam, causae suisse cur Dii polia celebrantes in Λcropoli Atheniense S, super aenea mensa placentas, di liba apponerent, uti factum resert Porphyrius te raddo & ψωζὰ υιbaa Iovi offerri solita, nihil
aliud fuisse quam vi λευον ελαί a wMενον, fa
rinam oleo conspersam , ut discere licet ex
Scholiasse Λriliophanis : qualem nempe Deo offerri praecepit Moses . Vetustissim Isiemporibus Deqsolis illis G μαθι t placensis placasse homines docet Ovidius g et ne
que morem hunc intermiserunt, cum coepe
runt pecudes ad sacrificia eaedere ; nam' &absolutis sacrificiis ΘυxH-- placentas os
fnem sacriseiorum liba adbibemus p inquit Porphyrius si . lnde & far in sacrificiis . Sal quoque in iis adhibebant Athenienses , ex praescripto Mosis. Auctor est Theophrastus victimae partes quasdam , cum eadem gens sacra faceret, Diis cessisse. Scribit in .super Aristophanis Scholiastes pecudum armos , sci l icet , uti ab Aristophane
appellatur, Mereurio consecratos Athenis fuisse : quia nim rum armum cum pectusculo de hostiis pacificorum caedere Iusserat Deus Sacerdoti, Aaroni nimirum Datri Μosis , quem Mercurio adumbratum fuisse diximus. Docet praeterea sacrificiorum reliquias Sacerdotum fuisse; quod & ex Levitici sanctionibus manasse perspicuum est. Decimas
Athenienses Diis solvebant , & Regibus,& Prytanibus , unde sacra, aliique legitimi
sumtus fierent. Doeet idem m , atque alii etiam , moris id suisse Atheniensibus, ut postquam extulissent mortuum, purgandi caussa lavarent; quod ante praescripserat Moles in libro Numerorum n), cum quisquis huma
num tetigisset cadaver , aquae aspersone
mundari jussit. Solonis ea lex a decemviris Romam latari & cum aliis inscripta duod
cim Tabulis, qua vetitum erat, ne mulieres genas raderent in luctu, a Mose provenit co , qui prius caverat , ne super mortuo incide. rent carnes suas Hebraei. Uti Iudaeis immundae habebantur puerperae, & per quadraginta dies Templo arcebantur, juxta Mosis legem rita moribus Atheniensum ad eas accedere nefas erat, ut tradunt Theophrastus p), dc Chrysostomus q ; qui fecisset altaribus pro hibebatur , teste Euripide r . Urbes illae
denique, in quas velut in asyla Moses tutum perfugium esse voluerat lis,qui imprudentes homicidium admisissent, exem plum praebuere nepotibus Herculis, Arae Misericordiae Athenis consecrandae , quo quisquis consu-gi sset , per vim inde minime posset abduci: praebuere exemplum di Atheniens bus delu.bti Theseo condendi, quod servis. & tenuioris fortunae hominibus esset perfugium ; &alterius etiam in insula Calauria Neptuno dicandi, eodem jure pol lentis: ac reliquorum etiam per Graeciam di maris AEgaei insulas, & Giae.
203쪽
ct Graecas Asiae urbes r quorum statuendo. rum tanta fuit licentia & impunitas, ut non semel modus fuerit Senatusconsultis praeschendus. Λtque idem ius deinde C uanorum templis concessum est legibus imperato. rum , quae habentur in Codice Iuli in lani . Cistae denique , eum in aliis GrVorum,PERuptiorumque festis , tum maxime it Eleusiniis, & illis inclusae quisquiliae, quas recenset Clemens Alexandrinus la), timul aera suerunt Areae foederis.lU. Porro eκ Graeciae civitatibus , atque Athenis potissimum, ubi Solonis constitutiones vigebant, Romam leges reportarunt legati tres, in Graeciam hac una de caussa mi Dh: quas deinde a Decemviris ad popul utria Iatas centuriatis comitiis populus uni verius ratas esse jussit. Sed & Romanos Valerii Publicolae opera , dc auctoritate adductos , lamante plurima Solonis instituta ad mitrale
perhib et Plutarchus bγ. Earum Legum
Quas tulerunt Decemviri, reliquias collegerunt eruditi horum temporum viri; quas siquis evolva , Mosem in pleritque capitibus Olcet. Major est etiam imperatoriarur , sanctionum, quae his successerunt, cum Μο- laicis assinitas . Libellum scriptit olim Lici. nius Rufinus hoc titulo: Collatio legum Iudai carum, Θ Romanarum. Primus e tenebris opus hoc eruit Petrus P thoeus , & typis sub- . iecit. Λdeatur modos res quam probamus apparebit. Praeter illas vero, alia Setiam in veterum scriptis observavimus,e quibus aliquoth Ie ob oculos Lectorum proponemus , e ture Pontificio Romanorum potissimum Herculi in eulina fiebat sacrificium profici. scendi caussa,quod Propteν viam dicebatur,
hoc est , an , facrificia insolita in quo mos erat, ut si quid ex cibis polluctis suillat reliquum igne consuleretur. id qui faceret, Propter viam facere dice-hatur , non Proterviam , ut habent vulgati Nacrobii te Codices, qui viros doctos complures in fraudem illexerunt . Sed hie errora Fello d arguitur . Idem in sacrificio Pa se hae factum est a Iudaeis ex AEgyrio proiecturis; Propter viam nimirum,quam m na-Daam capessebant. Ex aetymis festi eiusdem factum puto , ut farina fermento milla Pla mines abstinuerint. Victimarum languinem
in ara sun debant Romani: sic nempe a Molesuerat institutum . -- liberum Iovios.
serendorum morem ab Atheniensibus Romani acceperunt, Athenienses a Iudaeis . Quanquam id a Trojanis potius Romanos habuisse eredent, qui eommentitium illum AE eae in Italiam adventum pro vero, certo. que habent: nam ritus Trojanorum, a quibus
ortos se serebant Romani, describens Virgilius se in funere Miseni, thus illos dapes,
hoc est farra,& oleum cremasse narrat,juxta
praeeeptum Μosis 1 . Certe hoe institutum apiad Asiaticas gentes fuisse receptum seimus ex Rppiam lain; qui Mithridaten Pont hi regem perhibet,cum Iovi ereri, Malitari sacra
patrio ritu faceret, congestis in excelso monte lignis; summenta omne genus , oleum, lac, νἱnum, & mel superaddidisse. Far auistem tostum ad sacrificia adhibebant Romani a Numa instituti, Mosaicarum disciplinatum ib) haudquaquam imperito. Hine sessum Fornacaliorum , quibus farra ad sacrificiorum usum torrebantur. Ejusdem Numa tempore farina, & vino sacra fiebant, ut au ctor est Plutarchus in ipsius vita. Ad ritum jugis sacrificii, mane , dc vesperi saera sibi fieri Potitio,& Pinario Hercules manda it. Ad lacraria aditus vulgo non patebat apud Romanos, sed solis Sacerdotibus , dc Vest libus; uti Sancta Sanctorum soli Ponti fiet jure Hebraico . Μosaicae sanctioni idem obsecutus est , eum agrorum terminos moveri
vetuit. Quae lex ut lanctior haberetur finκerunt Romani Deum Terminum, & Terminalem Iovem , & Terminalia celebrarunt. Imprimis vero notabile est, quod illi e scribit Plutarchus, ut ostendat maximam fuisse a dogmatum Numae, ac Pythagorae consensio. nem: Numana scilicet opinatum esse Deum, neque sensilem esse , neque quicquam pati polle, aut videri, aut corrumpi, sed animo solum cognosci; eumdemque cavisse, ne qua ad humanam, aut a Fiam quamcumque speciem elaborata emgie exprimeretur; neque Romae
ullum suisse vel fictum, vel pictum Dei simulacrum, ante septuagesimum,¢esimum annum ab Urbe condita . Quae Mosaicam originem satis produnt. Auctor quoque R manis fuit Moses Nudipedaliorum,& molae salsae ἔ auctor & ritus , quo quadraginta diebus a partu templis abstinebat puerpera ἐ& alterius, quo lavabat mulier post congressum
204쪽
ssim vitilem r H quod aquam sumere dieebant. Piscibus, qui squamos non essent, pollucere vetuit leκ Numae,quam refert Cassius Hemina apud Plinium ta)r at hujusmodi pisces abominabiles , Ac execrandos Μoses declaravit. Romanorum mos fuit, derisus a Prudentio b in supplicio S. Romani,ut bovem acta to in pulpito tabulis perforatis instrato, ct profluente per rimas sanguine, Pontifex infulatus sub pulpito in scrobe abditus asper-yeretur. Caussam praebuit huic consuetudini, ritur consecrationis Sacerdotum Hebraeo-ἔum, quo dextrae eorum aures,ac pollices,&vellimenta, raractati arietis sanguine tingebantur. Decimas Diis cisterre consueverant Romani,more a Pelasgis ducto ut opinari licet ex Myrsilii Lesbii verbis,quae affert Dionysius Hali eam asseus se) . Morem hune
autem ab H biadis transiisse ad Graecos iam diximus . Felici Annae Perennae die, & Neptunalibus , umbras , hoc est frondeas casas, exii ruebant Rcimani instat Hebraicae Sceno, pegiae. Λsylum Romae instituit Romulus , in t ar Arae misericordiae,quam Athenis Heraclidae dedicarunt: praeeunte utrisque Mole, qui urbes perfugit receptaculum eorum esse voluerat, qui hominem incauti occidissent. Quemadmodum autem hi jus ad suos redeundi morte Pontificis consequebantur, ita pro fugi in Aricinum Templum morte Sacer dotis solvebantur . Inde quoque est , quod Romanis ad mortem damnatis tutus Neapolim, Praeneste. dc Tibur receptus fuit , ut docet nos Polybius d . Romanis Sacerdotibus, itidem ut Hebraeis, lanestam domum
ingredi aut attrectate seralia, placulum erat
Flamini praecipue Diali, cui, teste Gellio e
et si lanus procurare licebat, mortuum tamentanuere non licebat; imo ne aspicere quidem, quod ex multis Historiae Romanae testimonii seolligitur Flaminum pilea iitque virgae Impositae, quos stνonos appellabant; item
In arcula ex malo Punica,quae Reginae sacrificantes in capite gestabant; & velamenta ac IItui Augurum p Commotacula quoque eo rumdem Flaminum , vireae nempe, quibus cum pergerent ad sacrificia homines a se amovebant, ciriginem ducere videntur e κvirga quam gestabat Moses & velamine quo ex monte descendens vultum texit Iut di mos
eapIte adoperto precandi, qui non penitus
apud Iudaeos exolevit. Cum autem yurpure
amictu in sacrificiis uti AEneam, A neadal
Ie jubet Helenus apud Virgilium 1 j, qui oc
hrygium amictum appellat,color originem rei indicat,fulgorem nempe de Μosis vertice micantem, quem amictu imposito contexit. Unde factum quoque supra notavimus , ut Osiridis, qui Moses est , simulacra velamine flammeo obnuberentur. Hinc orta etiam tui .
fibula Sacerdotum,& Vestalium; item tutuli Flaminicar sit. Sabbatha peculiari at quo cultu Romanis suisse observata ex ovidio la),
teribus Calendariis manifestum est: sed magis etiam ex Dione th , qui numerandorum per hebdomadas dierum modum sua aetate apud omnes homines, praesertim vero apud Romanos usitatum sui si e tradit . Calendae Romanis sacrae , ut Neomeniae Hebraeis. Feriis utrique 'pere abstinebant. Velle lanare lino contexta , cujus usum uni versis interis dixit Moses, Flaminicam indui nefas erat. Sacris operaturi Romani uxoribus abstinebant, ut erudite ostendit Brimonius in opere de formulis: abllinebant dc Iudaei. Pecorum foetus ante diem octavum mactari vetabant Romani: vetuerat dc Moses . Thymiama. tum, ec lavationum usus in sacris, quae Μο- taleis institutis sancita sunt, non Romanos solum, dc Graecos , sed gentes Omnes, etiam penitus barbarps per valit . Saturnaliorum sestum manavit ex Saturnalibus quibusdam Hebraeorum , per novem dies agitari lolitis,
initio quinquagesimi cujuslibet anni, qui Iv-bilaeus erat . quippe tum servi libertatem recuperaturi, a primo die Tisti , usq; ad festum
Expiationum , quod in diem decimum ea deis bat , jutunditati. ledabant, vacabant compotationibus, Zc coronati procedebant; quoad tubarum clangore Senatores Sanhedrin libertatis signum darent. Haec habentur apud Maimoniden l . Romulus, perinde ut He braei , Initium e usque mensis ex illa sume bat die, quo novam Lunam contigilset videri r Verba sunt Macrobii m . Praeterea mere Mosaica fuit lex illa Rumanorum , qua cautum erat, ut si quis excavasset laveam, quam praetereuntes prctvidere non possent, in eam
que prola plum aliquid sectum esset deterius,
205쪽
auctor foveae damnum sarcire cogeretur. IusTalionis , quod in Codice Theodosiano a appellatur Poena reeiproci, & in Lege Xll. Tabularum i ancitum est , a Iure Mosaico habuit originem , quod dentem pro dente , oculum pro oculo reposcit. Divortii jus Sp. Carvilio auctore apud Romanos introductum, manavit e jure Mosaico. Indidem & census agendi natus est ritus, tu tributi ex Censu conferendi . Iuxta plagarum modum ad quadragenas Israelitico jure coercitum inplectendis sontibus , caedi itidem jubentur Encolpius, & Giton apud Petronium . Carnem in funere lacerare Hebraeis non licebat, uti nec genas radere Romanis mulieribuI . Qui cada ver humanum attigerat, immundus habebatur Hebraeis, & aqua Expiationis post septem dies purgabatur: Romani lanus pro secuti, mox ut redierant, aqua aspergeban tur, mundandi sui caussa , di sumtione ignem supergi edientes se lustrabant. Luctus deniq; Romanorum ob Canensem cladem Senatus consulto diebus triginta definitus et b): diebus quippe totidem Mosem luxerant i inliset ae, atque hoc luctui tempus legibus suis praefinitum habebant, ut supra docui. Ex luperioribus patet non inaniter adversus Apio
nem jactasse Iosephum se in nullam esse Grae
corum vel Barbarorum civitatem , in quam Iudaeorum ritus jampridem , ἐκμ,αμὼ a seu go lcmpore ), nOI penetrarint. Sed verba ipsa referre satius est: ἡ μ ν ἀ ὰ ω, ου θεσπ
Et vero jampridem nostrorum Dei colendi νι- tuum imitandorum multis Hesiderium inetismi neque ulla Graecorum urbs est, vel Barbaro. νum, neque ulia gens , mi quam non perve . nerit septimi diei , quem otiosi traducimus , celebrandi consuetudo. ρο apud quamjejunia, o lucernarum incensiones, multaque legibus nostris eirea cibos sancita non obferventur .
Cenantur autem mutuam nostram Imitari . ta) L. ut foveas, D.a a Legem Aquiliam. ,) Plu
eoncordiam, est bonorum Multionem, o Iuartibus exercendis sedulitatem, et tolera tiam in tormentis , quae pro legιbus nostrio Iustinemur.
I. suomodo Librorum sacrorum norit am ba. iauerint Graeci. II. Utrum Librorum Μήν Alexanaero vetustior fuerit interpretatio . III. Partes tantum quaedam Pentateuel ante Alexandrum Graece redditae sunt . IU. Refelluntur argumenta A dversari
Λ T enim quaeri potest , unde notitiam
La. Librorum sacrorum habuerint Graeei. Iudaica quippe gens ex instituto suo ita sulta reliquis gentibus discreta, ut nullo se com-Inerci' , n lla innitate consociari pateretur cum iis qui vi verent alieno more, rediversis ritibus ac religione uterentur . Id saepe e X- perti Ethnici ab iis expostulaverunt. Que rebatur Lysimachus Mosem iussisse .
minum benevolos esse, neque optima iis sed pessima consilia dare . Quod eis verum non est, vulgatam de Iudaeis hominum reliquorum op nionem ostendit.Querebatur & Λ pol Ionius Molonis te r .m ω, --ὁι ἐκδω ε
diversis de Deo opinionibus essent impliciti, nec consuetudinem 1 viri eum iis quI aliam videndi rationem essent amplexu . Trogus quoque γὶ: Gaderunt ne cum ρeregrinis com municarent ἰ quod ex eaussa faEum , paula rim in disciplinam religionemque convertit. Quam ex pollulationem tantum abest, ut sibi probrosam putarent Iudaei, ut sibi eam potius laudi ducerent; atque id praeceptum de re publica ab extraneorum contage prohiben
da , Platonem a Mose sumsisse Iosephus u glorietur. Qui ergo persuaderi potest gen
tium aliarum osores&eontemtores Iudaeos, tam iacile iis totius religionis , legum , a rituum suorum penus reserasse, quos v K at locutione etiam sua dc commercio dignarentur ρ Ut solvatur iste nodus , meminerimus
206쪽
post Alexandri expeditionem , jam tu , nobiles illae Μercuri Leolumnae Mosis lepr-
magnum Iudaeos inter & Graecos usum inter- bus & historia notatae fuerunt. Porro Phre. ressisse; ut qui non illius solum essent impe- nices disseminatis per totum orbem coloniis. tio subditi, ted in ejus etiam exercitu iii pen- Moiis circumtulisse libros, & in varias genis dia facerent. Meminerimus praeterea statim tes intuli se verisimillimum est. Graecor viri post Λlexandri obitum Ptolemaeum Lagi item in AEgyptum, & AEgyptiorum in Graeoccupata Hierosolyma magnum Judaeorum ciam itiones erant crebrae, & diutinae mania numerum traduxisse in AEgyptum , dc jus sones jam ante Trojana tempora. Eκ AEay- Alexandrinae civitatis iis tribuisse . Me mi- pto venisse in Graeciam Cadmum,& Hercu.nerimus quoque , ejus deinde Ac Ptolemaei lem tradunt Herodotus se , Ac Diodorus M. Philadelphi filii jussu Libros sacros in Grae- Bacchica , aliaque sacra permulta ex 2Egy- . cam linguam ab interpretibus Septuaginta ν pto in Graeciam traduxisse sertur Me Iam. fuisse conversos . Meminerimus & sub An- pus. Athenienses ipsiEgyptiorum propagotiocho Epiphane Iudaeos demum ipsos aedi- iunt Ac Saliarum colonia. Et Lacedaemonio. Mase vinnasitum in Iero obmis secundum . rum leges ex AEgypto Lycurgus petivit. In leges nationum , er fecisse sibi ρνα utia, Θ AEgyptum quoque appulisse dicuntur Paris, recessasse a Testamento famTo,er junctos esse & Menelaus . Deinde vero Iosaphatum reis nationibus ta . Meminerimus deniq; Simo- gem Iuda, dc Ochoziam lsraelis, negotia-nem accepisse Ionen in ρorrum , ecisse iu- tum misi me aliquos de suis In Thrae iam, Histroitum in i ulus maris b) At de tempori- Cina'; Ponti restiones perhibet Iosephus se . bus quae Alexandri aeuum praecesserunt ma- Piam milichus AEgypti rex, Ionum, de Ca-jore it difficultas: sed & tunc quoque suit ali- rum ope in regnum restitutus , agrum illis quod Iudaeorum eum vicinis regionibus con- habitandum assignavit ad ostium Pelusia sortium. Nam primum ex Ethnicis plerosque eum : quo tempore Graeca primum lingua inservaverunt incolumes , cum Palaestinar Egyptum et illata. Ab ollio autem Pelu- armis subeserunt; velut Gabaonitas, Iebu- saco Memphim eos transtulit Λmasis, tuenissaeos, aliosque complures r qua importuna a di sui caussa I atque hi sedibus tandem - clementia di Winam adversus se iram saepe media Egypto collocatis,ae praecipue Nauis conciverunt. Unde & ab Assyriis, Moabitis, crat i, cum reliqua Graecia creberrima comis Chananaeis, Amalecitis, Palaestinis, AEgy- mercia agitaverunt. AEgyptiorum auter .ptiis, dc Chaldaeis identidem caesi, profligati, narrationibus, mirifice capiebantur Graeci, in servitutem redacti, & extra patriam ab- dc quaecunque jactabat ea gens pronis a Giducti sunt . Quas inter clades & captivitates, piebant auribus, dc Inter suos sparsa proprios
tum Assyriacam, tum Babylonicam, dc re. demum in usus convertebant. Α'σι -- liquiarum etiam sudat earum una cum Pro- ab in in μγημα πῶν, εR-μῆς -ῆς επαγωγ
Pheta Ieremia transmissionem in AEgyptum, -- , inquit Heliodorus f . Omnis enim
fieri non potuit, quin Libri saeri in Ethni eo- AEgyptiaca bsoria ει marraria Graeeanitas rum potestatem venirent. Praeterea Iudaeis aures valde allicit. Quamobrem maximam vel propter vicinitatem frequens intercessit Graecanicae Theologiae partem ex AEgypto eum Phoenicibus commercium; David etiam profluxisse Herodotus confessus est. Graeeis
dc Salomoni cum Hiramo ; Salomoni praeis quoque innotuisse reor Μosis nomen de seri-terea cum Regina Chusiti de , & eum AEgy- pta per bella Persarum, tum in Λsia minoreptiorum rege, cujus & filiam duxit. Quin de gesta , tum in Graeciar quos inter militasse Sidonias sum sit uxores, & Tyrias, & Am. Hebraeos aliquos ,&Hebraicis etiam rebus monitidas, & Idumaeas , quarum impiis de imbutos fuisse Persas plerosque probabile .
Pro sanis ceremoniis patrios ritus,& a vitam est; cum in ipso Persi eae regionis meditullio religionem inquinavit. Quocirca consociatas etiamnum haererent Hebraei decem tribuum, ab liraelii Is cum impuris gentibus amicitias quas transtulerat Salmanasar,& per annos& smera Deus identidem et imi natur. Inde septuaginta in media Babylonia reliquae triis adeo Sane honia thon Phoenix libros suos, ut bus captivae suissent. Cum autem in conserist dixi, Mosaicis documentis oblevit. India, vandis legum sacrarum Voluminibus tantam Z curam a & seq. i, Ibl LXIV. s. c. γ Lib. II.eap.ει. di seq. i/ὸ Lib. I. Q Λatlq. Lib. VIII.eap. t. o Litali. γ
207쪽
curam adhiberent Iudaei , ut tenerentur singuli Legis exemplar, vel per se, vel si illeras nescirent per alium descrἱptum habere, quemadmodum tradunt Iudaeorum magi-vri; qui tandem fieri potuisset, ut non eos, quibus eum assidue conversabantur, t udium aliquod legendarum harum scriptionum Ian.
Zeret δ Ita quidem evenisse scribit Philo ta ,
vi generi humano perutile opus diu delite. scere in tenebris, dg intra gentis unius, erunque exiguae angustias contineri non potuisse agnoscit. Igitur Periis de AEayptiis cognitas eas scripti , nes , lectas. Ac quoad verborum saltem sensum intellectas fuisse dicendum est. Id si est , uti sane est ec eas quoque ad Graecos manasse negari non pote it, quorum creberrima suere in has regiones itinera, qui que Persicam dc AEgyptiam linguam frequenter, dc facile condiscebant. Testis Te mistocles, qui ut Persarum regem absque in terprete alloqui posset, Persicae linguae notitiam intra anni spatium eomparavit. Testes Pythagoras, & Plato, qui non aliter AEgyptias disti plinas capessere se posse censue. runt, quam si regionis hujus loquelam pernoscerent.
Il. Quid si Mosale; 'operis partem aliquam
iam ante Persici imperii excidium Graeca lingua donatam dieamus y Vetus haec est pro se clo , dc ab eruditis in utramque partem multum disputata controversia. Negat praecise Augustinus ib) interpretationem ullam Graecam Ptolem alea vetustiorem extitisse: nee Platonem Scripturam sacram In AEgymo legere potuisse ait, quae nondum est et Graece conversa. Idem sentit Baronius te ,
dc recentiores plerique t a junt enim novam Interpretationem haudquaquam procuratu
rum fuisse Philadelphum, nee actum actu. rum , si quis hoe jam labore fuisset defunctus; hule senificasse Demetrium Phalereum , vel e Poetis, vel ex Oratoribus, vel ex Histori eis neminem ausum esse libros saeros attingere, eorum ve meminisse; scripsi ila Clearchum id , multa Aristoteli a Iudaeo quodam fuisse exposta , quae in Libris sacris habebantur; quod cur secisset, si jam interpretatione fuissent donati l negare id ipsum
nium st) ; nullam denique priscae illius Interpretationis particulam luperesse . Λt his opponitur Clementis Alexand lni th ,& Eu. sebit i) suffragium , qui diserte docent ante expeditionem Alexandri aliquam Μotalea
rum scriptionum interpretationem Graecam extitisse equorum sententiam non minor do. horum hominum numerus de sendit . Pugnant illi auctoritate firmo buli Philosophi Peripatetici, qui is ipse est Ptolemaei Philo. me toris magister, ad quem scripta exta tepistola Iudae, Senatus, populique Iudaiel, in Epitome Μachabaicorum λὶ , ut dixi suis pra. Quod cur inficiaretur Scaliger lj adversus Clementis, & Eusebii auctoritatem, nullam utique causam attulit. Haec, inquam, Aristobuli auctoritas,unica est opinionis huis jus anchora . Atque ea profecto est hujusmodi , ut aliis praepollere videatur, cum hic aetatis illius fueriν proximus , qua interpretationem sitam elaborarunt Septuaginta Senes, Ecantiquior illa usurpabatur reliqui vero longe recentiores rei veritatem non nisi per nebulam explorare potuerint. Ill. Has inter pugnantes sententias me. diam,eamque novam amplector. Λjo enim non totum Pentateuchum , sed partes tantum quasdam ante Λlexandrum Graece re
ditas fuisse. Nihil aliud sonant, si quis animum advertat, Aristobuli m verba : μω
Ante Demetraum, ρνι quam Persas domui sset Alexander , alii interpνetati sunι ea quae pertinent ad Hebraeorum popularium πονroorum exitum ex AEupto , Et ad rerum quae sis eontigerant celebritatem , ct regIonis expugnationem , ef totius legislationis ena rationem . Si totum Pentateuchum uolui
set sign fieare , quorsum ejusmodi circuitione usus esset λ aperte dixisset ante Demetrium Graece expositum suisse Mosis volumen . Quod quoniam ita non erat, nempe id quod erat locutus ell, dc partes Graece conversas
208쪽
teeensuit; exitum nimirum Hebraeorum ex AEgypto, praecipua miracula a Deo in eo. rum gratiam edita, pugnas & victorias, delegislation Is denique historiam . Igitur eo
opere, non Genesis, neque Arcae , aut Tabernae uti fabrica , non constructio instrumentorum , & utensilium quae pertinebant ad sacrifieia , non Ponti scalium Zc Sacer dot lium instrum emorum dei criptio, non populi recensio, non Legis repetitio, non Lex ipsa continebatur . Aliud est enim .d. νιν , aliud mininisses , Lex , Ac Legislatio rhabebatur litie ---s . non , quae tamen aliquandri confunduntur . insigniter igitur errarunt, cui haee ad propheticos dc histori eos libros spectare nuper scripserunt, Cum de ---μ tantum agere se Aristobulus testificetur. Manifesta haec fimi, sed ma. n Isestiora etiam quae subjungit: postquam enim ex hae interpretatione partium qua rumdam Pentateuchi, pleraq; Pythagoram, dc Platonem in suos usus transtulisse dixit:
quae in lege babentur, adornata es sub rege eo qui Philadelphι ne men tulit, prodi emtore tuo, a quo major rei hvie adhibita est cura oesudium ; rei administra ionem procurante Demetrio Phalereo. Habetur locus hie apud Eusebium libro Praeparationis Evangelicae nono decimo tertio ib) . Idem alter
signifieat , quem resert Iosephus te ex Epistola Demetrii Phalerii ad Ptolemaeum
νυν ἄγωμει. Fun fico tibι librum legislationis I udaeorum deesse nobIs cum aliis . Cum enim
Hebraico charactere o patria ipsoram Iin-
tua seriptus fit, intellitia nobis ποη potest .
Cantuit autem o sum negligentius qua postulat eoositum esse . novaeum regιaei eura consuluerit . - Quae proi cto opinionem nostram apprime confirmare, & rem omnino conficere fatendum est . in Necessee autem ut bos quoque habeas accurate dabo ratos .... suamobrem si ita tibi visum erit.
Rex, seribes ad Iudaeorum Pontificem , a ad te mittat seniores sex ex singulis tribubus. legum peritissimos , a quibus postquam libro . rum illorum Vertum oe consonum sensum is
tellexerimus , es accaratam acceperimus o.
rum interpretationem , digna haere desideris tuo colligemus . Signifieat hoc ipsum aliua
quoque locus, qui est apud Λristeam d , dc Eusebium e) ; ubi ait Philadelpho Deme
σε ok-α. Avaιvjsse se Thevomptim , cum eae Lege nonnulla eorum, quae jam fueraut in terpretatione donata, audacior ι ει liberior sermone referre voluinet, mente emotum per
dies plus triginta fuisse. Quid aliud autem
partes Legis jam ante conver1as s Unde plane efficitur, non omnes tum fuisse eon. ver fas.
IV. His positis, iam in promtu est arguinmentorum solutio, quibus caussae suae patrocinantur Λdversarii. Λd lucubrandam novam interpretationem animum adjecit Philadelphus ; plenam scilicet& integram, quia
mutila, & dimidia antea circumserebatur. Dixerunt Philadelphus ,&Demetrὲus nullum Gradientum ausum esse Libros sacros alis timere, vel eorum meminisse, quod feei mentutiq; si vetustior extitisset in erpretatio: nem. pe deterrebantur poena Theopompi,& Theci. decie , qui id temere attentaverant ἰ cum Libros illos, non in piorum usus interpreta.
ri , sed iis jam interpretatis abuti vellent . Unde etiam telum nodes sad defensionem senistentiae hujus subministratur : nam si Libros sacros attigerunt Theopompus, & Theodectes , homines Graeci, dc ut verisimillimum est Hebraicae linguae prorsus rudes, sequitur libros illos jam tum Graeco sermone aliqua saltem ex parte fuisse e ositos. Λristoteli Z a san-sa Cap
209쪽
Cain, a quanab , possedit r quod di κerit Eva . possedi hominem per Deum ib) : Hor. tus Eden ab veris , voluptas; quasi dicas,
Hortum voluptatis . Eodem pertinent nam i innum allusiones ad voces Hebraicas, ut Evae,
quae dicta est a Deo biseab , virago e) ,
quia sumta est ab hist viro: ut Iapheti, cum ait Noe, Iapbeth helohIm Diapheth, Dilatet
Deus Iapher tae in . Λlterum argumentum suppeditant antiquae variarum gentium a P. rellationes , propagatae ex nominibus originis plerumque Hebraicae, ut sule ostendit Hieronymus in libro de nominibus Hebrai. eis. Tertium arcessitur eκ nominibus Deo. rum dc Heroum Ethnicorum , quibus nihil In gentibus occurrit antiquius; atque eorumtamen veriloquia subministrat Hebraica lin. gua ἔ velut Saturni sathar, abscondit, quod in Latio latuerit; Iovis, ex tetra eram malo
Dei nomine Iehodah; Vulcani ex Tubalcain; Iapeti ex Iaphet. Quartum praebent Hebraicae linguae vestigia , quae in omnibus aliis lin. Ruls deprehenderunt viri eruditi. Quintum denique oritur ex Hebraicae linguae callitate
di simplicitate, quae cum per alias linguas dissuta sit, ipsa nihil sibi ex aliis linguis adhaerescere passa est. II. Haec quantumvis eredibilia dc similia
eri, non me absterrent tamen, quin de Iinguae Hebraicae origine aliter existimem , ac vulgo existimatur. Sic enim sentiri, non aliam fuisse quam Chananaeam ipsam, unam ex iis quae ortae sunt ex Babelica confusio. ne ἔ prillinam vero illam oc primigeniam , quae ante consulionem linguarum obtinebat, quum terra omnis erat labi ι unius et sermonum eorumdem te , vel landitus interiisse, vel in alias linguas essedisseminatam; vel si perseveravit integra, ecquaenam illa suerit, Λ ssyria , an Chananaea , an alia quaevis, absque temeritate assignari non posse . Quae ne pium & aequum Lectorem ossendat lententia , Theodoreti patrocinio utar, qui
dem tractans ara umentum , ωίν, inquit,
nibus , e hoe , sive illud recipiamus . Ad. sciscam de Gregorii Nissem, u) sum agium, qui Μosem usum esse des nit una ex iis lin.
guis , quae post Turris aedificationem ortae sunt . Tum subjungit existimare nonnullos in Scripturae saerae studio subactos, recentiorem esse aliis linguis Hebraicam , tumq; repente in Hebraeorum gratiam extitiise , cum ex
AEgypto egressi sunt ; atque id comprobare hoe Prophetae dicto: Testimonium in Io iobposuit illud , cum exiret de terra H grati:
linguam quam non non noverat, α diuit b).
Cum igitur Chaldaea patria prosectus Abraham in Chananaeam venisset, linguam re gionis illius perdidicit , dc linguae hujus chaistacteres scribendo usurpavit: quod faciunt , qui in externa regione sedem si unt; dc quod a Cuthaeis deinde & Babyloniis factum eit, cum desertas a decem Tribubus ledes occuparunt . Bilinguis itaque fuit Abraham , Chaldaicae nimirum linguae , quam ad Babelem ex confusione quoque natum puto , dc Chananaeae peritus. At ejus posteri una Cha nanaea , utpote vernacula , contenti, aliam neglexerunt. Hebraica vero dictaeit, quo niam ab Hebraeis usurpabatur. Qui poli quam Babylonem captivi a buucti sunt , tum vero ex Chaldaeorum , inter quos dii pei si erant , commercio, patriam inquinarunt Ioquelam:& eκ Chaldaicae, ac Hebraicae confusione .
tertia prodiit lingua , quae Syriaca dicta eit, quaque Christusoc Apollo li usi sunt. Ill. Cur autem de Hebraicae linguae ant Iinquitate, ae dignitate tantum detraham,causolas has habebo . Constat primum inter esu. ditos ἰ nihil aut certe parum Chananaean inter & Hebraicam linguam, hoc eli lirguam inter Phenicum,dc Israelitarum interfuisse; fallique origenem si , cum a Phoenicia lingua Hebraicam disterre autumat: visi sorta si e differentiam interesse quidem , at exi guam , & levem intellexerit. Lingua Cha inanitis, at x Hieronymus chὶ , inter P F-ptiam , et Hebraeam mediar est, oe Hebraeae magna ex parte confinis . Liquido patet id ex nominibus hominum , locorum , dc gentium, quas illuc advenientes Hebraei repere runt Hebraica liquidem ea plane sunt. Ut reliqua praetermittam argumenta , quibus hoc ab aliis jam sat is, superque probatum est. Nam quid opus eis argumentis , dc disputationibus, cum disputatio iὲem omnem piaeci dat
210쪽
dat Isaias a r In Qe illa, Inquit, erunt quin- hamo; in has quippe translatI oras, linguamque civitates in terra 'Utι , loquentes literasque illic repertas usurparunt , omissistingua Chanaan, et juνantes per Dominum vernaculis; easque diutissime retinuerunt rexercituum . Linguam Chanaan hie He- cum Iudaei contra in Babyloniam deporta. braicam significate consent inni Interpretes ti, lina ira sua , literisque desitis ascieerunt universi. Ergo,iuxta lis iam, lingua Chanaan Aillarias , quibus ad hanc diem uti pergunt. Hebraica ipsa lingua e it. At ab Λssyria, si ve Ex his emcitur , vel linguam sanctam in sa- Chaldai ea discrepulsis Hebraeam multa , milia Semi , & Eberi puram , dc integram probant; velut notatio illa Mosis b), qua non perseverasse; vel linguam Hebraicam, Acerrum tostimonIia Labane, δc Iacobo ere- sanctam i Ilam , & primigeniam non e ile , .ctum , ab illo quidem vocatum significat Essicitur quoque necesse habui me Abraha Iegis fabadurba ; ab hoc autem, Galaad. mum, cum venit in Chananaeam,popularem Et tamen Laban ille erat de stirpe Semi, gentis hujus linguam condiicere, a patria a& Iacobi eonsanguineus . Rabsacen praete. linstua sua Chaldaica discrepantem . Ufiderea Λssyrium Hebraice Hebraeos alloque n. Hieronymus γ): N forte, inquit . juxtatem rogant hctrum primores , ut se allo quorumdam οριπIonem duas Abraham lin.
quatur Assyria lingua, ne a populo intelli- guas , Θ Nebraeorum, oe Chaldaeorum se gegatur. Ieremias te) quoque Hebraeis exi, αι eamus . Atque hinc factum puto, ut He.
tium impendere a Chaldaeis vaticinans: Ee- hraicae linguae inventor Abrahamus a nonis est elo, inquit, addueam super vos gentem de nullis creditus sit; quia nempe Iinguam hane longi novo, domus Israel, ait Dominus ὲ gen Primus posteris tuis tradidit, eum aliam a tem robustam, δentem antiquam, renum cu- majoribus accepit set. Hinc factum quoque
jus ignονabis singuam , nec intelliges quid ut lingua haee mcta sit Hebraica t ; Λ,
sequerar . De eadem pente ait isaias ι ); Hebraeis nimirum, ita dictis ab Abrahamo, in te uela tabis er lingua altera loquetur ad qui a tiasmisso Euphrate dictus est vavaru/, populum istum. Idem Baruch e): Adduxit quasi dicas Transitor quemadmo- enim super illos gentem de longinquo . gen. dum, & Niger Idumaeae rector, ut docet Io rem improbam , Θ alterius Draude . Pueros sephus th), quod genus ex regione Transis etiam Hebraeos jubet Nabuchodonosor ln. jordanensi duceret r&quemadmodum Perstrui literis,& lingua Chaldaeorum . Tumia fae Iudaeam, regionesque finitimas solebant verba illa, Mane, The ket, Phares, Hebraice Trans fluvianas ; Rectoresque regionum descripta , neque legere potuit Chaldaeus uis illarum, ac duces a Persarum rege missos Ius, neque intelligere: Daniel vero sacile a Trans fluvianos nuncupare ; quod in pluti in perlegit. Non quod alio ordine dispositae li- mis libri Esdrae locis agnoscas : non vero terae eisent, quam quo solebant collocari, uti lingua Adami, vel Sethi vel Semi appellata somnia. it Abrabaniel, sed quod multum dis- est . ita ut debuisset appellari, si fidamum ., ferrent Hebraica lingua, & Chaldaica. Plu- vel Sethum , vel Semum auctorem habui Grima Chaldaice scripta extant a Daniele,& set. Factum hinc quoque dἱcerem, post Iose- ab Esdra , quae loquelam hanc in multis di- phum, & Eusebium , ut scripserit Choerilusscrepare patefaciunt. Denique discrimen li- Poeta i , Solymos , hoc eii , ut ipsi intemterarum utriusque gentis, Hebraeae, dc Assy. pretantur, Iudaeos Hierosolymitanos, in amriae, linguarum quoque discrimen ollendit. Solymi carminibus Homeri celebrati Hie- Literas antiquas Hebraicas intelligo , quae rosolymis nomen fecisse crediti sunt Phoe- ante captivitatem Babilonicam in Hebrea a nicto sermone loqui:
lent appellari, propter Samaritas , si ve Cu- non vero Phoenices Iudaico, nisi docte dc s thaeos , Rabylonios, aliosque, qui in locum terter demonstrasset Cunaeus tkJ & post decem Tribuum successerunt, & Samariam eum Bochartus sit, Pisidas Choerilum, non urbem ditionis suae caput habuerunt. His id- Iudaeos notasse . Quod autem opinatur Ioseipsum contigit, quod ante contigerat Λbra- phus Scaliger m , quem proxime assecta.