장음표시 사용
241쪽
uiam Naetaraeus Poeabitur . Seriptum prae erant Reges Israelitarum, & decem tribus terea habetur in libro Iudicum sa): Et ecce captivas abduxerat Salmanasar , eum hae euna inutieν fragmen molae desuper jaciens, scriberentur. Frustra : nam Michae idolum illis capiti Abimelera, ereo regit cerebrum tum periit, cum de Silo ablata est Λrea , ut jus . inde provenisse suspiceris illa libri se- in praelium adversus Philistaeos producerecundi Samuelis bI: suis percussi abimeleeb tur : quemadmodum aperte significis istud suum Ierobaal δ nonne mulier mi, super comma . Sublato autem idolo quorsum idoli eum Dagmen molae de muro , Θ interfecit Sacerdos ' Sublatus autem est, & Sacerdos eum in Thebes ρ Ex iis porro quae propositae una cum idolo, & belli jure captus una cum sunt a me sententiis ad eam potissimum ani- magna Israelitarum multitudine: sie enim mus meus inclinat, quae Samuelem libri au' habet Psalmus septuagesimus septimus d
ctorem esse decernit . A Iudicibus enim ipsis Et repulit tabernaculum sito, tabernaculum scriptum fuisse verisimile non est, nam unius suum, ubi habitavit in hominibus: er tradi- videtur texturae opus; nec credi potest ea de dit in captiυitatem virtutem eorum, o ptil. se posteris tradere voluisse Λbimelechum , esuritudinem eorum in manus inimicι. Dei nisvel potuisse Samsonem , quae illic leguntur. de cum ait Λuctor libri iudicum : In diebus
Facilius assentiemur Dorotheo, qui factum illis nou erat rex in Israὸl, liquido indicat ea. Id statui t a Scribis sacris, modo gestarum re ptivitatem hanc contigi me antequam Israe-rum commentarios tantum ab iis scriptos , litis. Reges Deus praefecisset. Haec enim veris Ipsorum vero commentariorum lectione in- ba ad praecedentia pertinere eum Septuaginstructum Samuelem , librum hunc compo' ta Senibus & Uulgato Inter piete existima. luisse fateatur; cum unius, ut dixi, texturae, mus. Atqui ct infelix illud praelium,& Re ejusdem textoris opus esse appareat: id quod gum creatio , evenerunt Samuelis tempori4 vel ex uno capite secundo cognoscitur, quo bus, & a Samuele scribi potuerunt. . . velut totius Libri summarium continetur. IV. Alterum argumentum est Theodo.
Neque vero probabile est Samuelem. cum . reti se , qui recentem Libri hujus confecti Hebraieam Rempublicam Dei nutu &con- nem esse opinatur, quod mentio in eo fiat Ie .stio testituendam suscepisset, praeteritarum rusalem', cui nomen id inditum putat polle. rerum, quarum auctorem Deum agnoscebat, riori aevo. Eodem telo peti poterat & libri memoriam ita neglexisse , ut Iudicum histo Iosuae dignitas. in quo urbem hanc nomineriam oblivione extingui & obsolescere pate eodem saepe affectam reperies . Certum estietur; sed potius, pro iniuncti sibi a Deo mu- hanc ipsam esse civitatem, quae prius nomiis neris ratione , ex Scribarum commentariis nabatur Salem, & In qua Melchisede ei regia collectam concinnasse credendum est. Quam ' fuit. Nam Psaltes ait juxta Hebraicum . quam arbitrium quaestionis hujus unicuique exemplar fὶ: Et factus est besealem, in Fa- Permitto , dummodo concedatur genuinum Iem Iocus eius , ω babitatio ejus in Sion .esse Librum, quippe qui sit incerti Auctoris Proxima utique Vanis repta ι haec decimodi thmporis, qualis esse vulgo dicitur. quarto Genei eos stin, illa decimo octa vo ca-II l. Neque me movent, quae ad Libri hu pite secundi Samuelis b memorata . Si tali 1η dignitatem labefactandam solent objici. utraq; est in via quae a convalle Mambre, iii 'ost captivitatem decem tribuum scriptum qua habitabat Abraham , recta Hobam duis esse collietunt quidam ex his verbis capitis cit, ad quam usque idem Reges quinque
decimi octavi se) : Posuerunt sibi sculptile , persecutus est . Certum quoque est factam ει I onathan filium Gessan filii Mossi, ac fi dictionem Ierusalem ex vocibus Ierab Ae
ios ejus sneerdotes in Tribu Dan, usque ad Salem; sumto priore hoe vocabulo ex nomi- diem e priυitatis suae . Hansitque astud eos ne quod Moritae monti , qui in eodem loco ἐκοtam 3 ichae omni te ore, quo fuit domus situs erat , feeit Abraham , cum dixisset a Dei in Silo. In diebus illis non erat Rex tu jebova jerab; Dominus viribιt i . Quan- Israel. Quae postrema verba saepe hoc libro donam vero hae duae dictiones in unam con . iterata reperias. Ergo, inquiunt, jam creati natae sint, ac Ie .usalem primum diei coepta -- -- ' , sit
242쪽
sit haee et vitas , obscurum e si & Ineertum. VI. Sed &fabulἰs a IIquot eomminiseen. Ego quidem probabiliter dici posse een leo , dis ansam praebuit ille Liber. Fatalis ille
Istae luas, ipsumque Iosuam , postquam vi- Nisi Megarensium regis capillus,unde regnicina loca insederunt, memores Λbrahamici fortuna pendebat; quo demesso a Sey lla di ct i, & impositi loco nominis; novum no- amore perdita puella, praesens exitium Niso, men urbi finxisse ex veteri hoc Mem, quod & Megaris conflatum est, nonne ad ipsam . a Iebusaeis finitimiique gentibus habebat, & Samsonis cς sariem expressus est, quae a Daliis altero iebova jeras , quod ab Abrahamo Ia meretrice resecta maximum infortunium habuerat. His autem recentior fuit libri Io- Samsoni peperit Λnnon indidem prodiit &suae, dc libri iudicum lucubratio: unde irri- aureus capillus , Neptuni beneficio Pterelaetum est. quod inde telum cuditur . nepoti conce sius , eo omine atque lege, ut U. Perstringenda interim DisputatorIs quamdiu irresectus in ejus capite maneret, Theologo-Politici levitas , qui cum capite tamdiu invictus ipse e sset: quem cum perfi- Tractatus sui octavo hae e scripsisset: Lrbrum dia, ae scelere filiae Comaethus, Λ mphitryo. Iudicum neminem sanae mentis sibi persua. nis hostis sui amore captae, amisisset, regno dere credo ab ipsis judicibur esse scriptum: ab ea, vitaque privatus est ἔ ut habetur in epilogus enim totius historiae , qui habetur Isacii TZet Zae Scholiis ad Lycophronem.
cap. II. clare ostendit eum totum ab uno solo Caelum ab eo Tam natam eunte leonem leo
Botarico scriptum fulse et capite tamen se- Nemaeus ab Hercule interfectus refert; quenti variorum Hillori eorum fragmentis Dalilam, omphale; columnas duas Gazaeae consutum esse amrmat: suis enim , inquit, domus, Columnae Gaditanae, quae Herculi
non videt in cap. II. Iudicum ex vers. 6. no. meta itinerum suerunt,ut illae Samsoni vitaevum Historicum afferri qui res a Iosue I e. terminus. Uterque demum interitu volunta-IAs etiam scripJerati ei que verba similiter rio periit. Λtque ita Iosuae, & Samsonis ge.
describι ὸ Nam postquam Historicus noster in sta uni Herculi fabularum auctores ac comis ultimo rapiteIosuae narravit,quod ipse mor- modarunt, uti saepe ab illis fieri solere obser. rem obierit, quodque sepultus fuerit, oe In vatum est . Λd Samsonis obitum confictus primo huius Librι narrare ea promiserit, videtur celebris casus Cleomedis Astypilaei, quae post ejusdem mortem eontigerunt ἔ qua qui concussa domus columna , in qua plures ratιone , rarum sis in historiae sequi volebat, pueri inerant , uni versos ruina oppressit . potuisset annectere superioribus, quae bie de Iephthe sacrifieans si iam Deo, adumbra rno Iosue narrare inesit. Ergo in eodenta, tur Agamemnone Dianae immolante Iphi- capite caussam reperit homo perspicax, cur geniam , quam a patre Iephthe sic dictam, ab uno Historico , & a pluribus scriptum , quasi Iephthe genitam non absurde viri docti hunc Librum opinaretur: quod ejus acumine conjecerunt: adumbratur & Idomeneo, qui dignum est . Λttendisset primo capite gentes tempestatibus jactatus cum Neriuno sacrifi- recens eri, quae inter Israelitas manserunt in caturum se pollicitus esset quidquid sibi pri- columes , & sedibus suis moveri non potue. mum ad litus appellenti obvium sorat, navirunt; capite vero sequenti caussas afferri, egressius incidit in filium , quem dc ex voto quamobrem eas Deus adversus populi sui mactare coactus est. Samgar sexcentos Phi- vim tutatus sit, peccata nempe post excen listaeos interficiens bemalmad habσquar ,' sum Iosuae,& sub Iudicum imperio ab Israe- mulo bovis , Lycurgo exprimitur Bacchas litis idem iidem admissa ; quibus compro- βου- λεγι stimulo bubulo in Syria insectante, handis rem arcem a capite , a rebus nempe qualis ab Homero b ,& Non no e pingitur. quae δεηεωχία, si ributionem sorte factam) funularum gellandarum mos, quem Gedeo.
Ioluae proxime consecutae sunt ἱ verba au- nis temporibus usurpabant Μadianitarum
rem illice calce libri Iosuae repetita ta , Reges, ut ex libri Iudicum octavo capite tae
indicio esse, tum calcem hane, tum librum discimus, priscum indicat ritum,longe, late. Iudicum, ab eadem manu esse prosecta , ἰ que did tum . & apud Phoenices quidem atque priora haec capita duo ad pleniore , Λ startes cultores,quae Luna est,quemadmo- sequentium intellectum viam munire. dum jam monui; α uti verisimile est,tultus, hujus
243쪽
hujus auctores : apud Brachmanes quoque, qui etiam nunc Esuvare caput Lunula insignite solent . Eodem uti ornamento consue verunt Arabes, gens Lunae cultui a vetustissimis temporibus dedita, re ab Λrabibus ad Turcas pio pagata est haec religio Μadia is nitas dixi Lunulas gestisse; nam quod reddit Uulgatus interpres hoc loco quem dixit bullas, & ornamenta, Hebraice dicitur scaronim, quod Lunulas sonat. Septuaginta
reddunt μήν--ς Lunatas . Historia Se rapidis illius, qui poli quam Ptolemaeo Lagi apparuit, visus eli in coelum igne plurimo attolli, petita existimari potest ex historia Angeli, qui Manuae Samsonis patri apparuit , & deinde cum ascenderet flamma exaltaribus in coelum , Anzelus Domini i sfamina simul ascendit. Hierombalum sive Gedeonem Sanctioni athonis aequalem sui gediximus lupra r Sanchonia thonem autem Trojanum bellum multis praecessi ite annis, dc ad Μcisis aevum proxime accessisse eonis sat ex certissimis Phoenicum Annalibus.
Denique Hierom bali lilius, sive Gedeonis, Ipsiusque filii Λbimelechi meminerunt libri Samuelis sa) . Haec eo resero, ut tum libri hujus,tum & rerum de quibus Libro hoc agitur, vetustas appareat; ne qua possit de ea oriri dubitatio , si mysterii alicusus Novi Te- samenti adumbrationem huic inesse Volu. mini quispiam pertendat.
appendicem Libri Iudicum, Hebraeorum sententia est. Sic origenes apud Eusebium υ Κυτα , P, παρ' ἐν με'. Tara Tha
Iudices, Ruth , apud tuos Hebraeos in uno
libro continentur. sopheirm. Hieronymus in
Ptologo Galeato : Subtexunt Hebraei Iudicum Librum , er In eundem compingunt Rut, . Praetereo alios , Hilarium . Epipha Dium, Iohannem Damascenum. Rationem subjicit Hieronymus, suta in diebus Iudi cum facta ejus narratur historia. Vero; nam
ct id indieat Libri initium. Cum igitur Λ u. gustinus din, aliique ipsum assectati, dixerunt Librum Iudicum exordium esse Libro . rum Samuelis, sic intelligito, historiam hoc ars Libro expositam, eum iis quae eontinent Sa. muelis libri sponte sua connexam e sis c nam historia Ruth velut aditus quidam est ad historiam Davidis eum Liber ipse libri Iudi eum sit portio. Quod cum ita sit, par else . debuit uti re ipsa est, de libri utriusque Iudicum, & Ruth Λuctore fluctuatio Interpretum , & ad eosdem ab iis Scriptores referri; ad Esdram videt ieet a plerisque , ad Ezechiam a quibusdam, ad Scribas Tabernaculi a Dorotheo νὶ, ad Samuelem a Thalinmudistis is , lla aeo Λbrabantele, compluribusque aliis, ad quos libenter accedimus. De aetate item utriusque paria sentiamus ἔconstetque saltem genuinum esse juxta nostra Plinei pia , cum ignorabilis sit nuctoris, di temporis, uti vulgo esse sertur.
I. Disputatur de auctore librorum Samuetis Variae opiniones proponuntur. II. Partim Samueli, partim Natiani, er Gari Prophetis destribuntur. Ill. Probalur eorumer antiquitas . IV. Refelluntur
argumenta Adversa ι iorum. Primam argumentum. V. secundum argumentum. VI. Tertium argumentum. V ll. Quartum argumentum . VIII. Iuintum argumen rum. lX. Sextum argumentum. A. Eae Libris Samuelis quidam manarunt Grα-
I. T IBRo RuM quoque Samuel Is dubia est
La aetas, & controversus Auctor. Quidam post Samuelis tempora lucubrationem eorum rejiciunt, propter hanc clausulam capitis noni LibrI prioris ulr Olim In Israel sic loquebatur unusquisque vadens consulere Deum: Venite, ex eamus ad Videntem. Qui enim Pro pheta me tur bovie , vocabatur olim Videns. Scribit Grotius b) Hebraeorum eruditissimis auctorem eredi Ieremiam Prophetam Librorum quatuor Regum: causinsam assert ipse non satis probabilem, similitudinem sermonis, quae vix apparet. At Llbros duntaxat Regum tertium , & quartum Ieremiae adscribunt Thalinu distae in Babaebathrae primo capite . Hos ac primum a praeterea & secundum eidem acceptos refert Λbrabaniel.
244쪽
II. Librorum vero Samuelis viginti qua a tuor triora capita a Samuele ipso fuisse ad-s cripta; reliqua, quibus res post Samuelis obitum gestae narrantur , a Nathane, & Gado Piophetis, sentiunt iidem Thalmud istae ain;
nisi quod polleriora ad calcem utque operis a Ua vide vult suisse lcripta. quo argumento, nullus scio. Mihi quidem Hebraeorum sententia reliquis videtur anteferenda, utpote quae his nitatur vel bis Paralipomenon se)t Gesta autem David regis priora, er novissma, seriρta sunt in libro Samuelis Videntia; oe in libro Nathan Prophetae, atque in υolumine Gad VIdentis . Nee dissentit a nobis Theodoretus, cum ait singulos Prophetas suorum temporum historias scribere conluel
se, atque ex his scriptis libros Regum multo olt tempore suisse contextos: quatuor enim .ibros Regum intelligit ; nos vero de duobus prioribus agimus , qui S uelis dicun. Iur ab Hebraeis . Hos autem satis aperte si .gnifieat se suisse vocatos, quod a Samue te scripti essent; ex priori videlicet parte:
Prophetarum scribere consueverat quaecunque suis temporibus contingebant. Sic igitur primus liber Regnorum , oe apud Hebraeos, oe apud Dros Prophetia Samuelis nomina. tur . Atque eadem est Diodori Tarsensis
III. Si e& librorum Samuelis 1-ιμοτι. &antiquitati perhibent testimonium quae eum
atates consecutae sunt. Unde enim petitum
dicas illud , quod habet liber Sapientiae sae):
Tu enim es, Domjne, qui vitae oe mortis bais hes potestatem , er deducis ad poctas mortis , ore ducis: cujus germanum de illud este libro Tobiae se)r Guoniam tu flagellas, ersalvas , deducis ad inferos der reducis: nempe e secundo capite libri primi Samuelis f Dominus mortificat, es vivimat: deduen ad inferos , es reducit. Cum in Psalmo cente si .mo duodecimo ρὶ haec legis: Suscitans a terra inopem, o de stercore erigens pauperem, ut colloret eum eum principibuι, eum prinI-pibus popuIι μι: nonne ex eodem primi Samuelis capite th) ducta agnoscis, in quo legitur e Fuscitae de pulvere egenum, et defleν-core elevat pauperem, ut sedeat eum princi ριbus, er solium gloriae teneat. Quorsum putas pertinere quod legitur in secundo capite libit tertii Regum si)r Mecit ergo salomon abi at,ar, ut non esset sacerdos Domini, ut ι leretur sermo Domini, quem locutus est super domum Heli in silo ; nimirum ad secundum caput Libri prioris Samuelis hin , quo res illae praenunciantur. Samuelem insigni hoe Sirachides ornat elogior Et ante te us finis vitae suae Θ seculi, testimonium praebuit In conspecia Domini ci Chrsi, pecunias erusque ad calceamema ab omni carinne non accepit, o non accusavit illum hamor
Da videm vero isto na i Cum leonibus lusit. quasi eum agnis ἰω in ursis similiter fecit, Fcut in agnis ovium, in juventute sua. Num
quia non occidit Gigantem , er abstulit ορ- probriam de gente ρ Duodeelmum libri primi Samuelis caput in , dc decimum septimum so consulito, sontes ibi laudum illarum reperies. Scitum hoc , Melior es obedientia quam victimae, in libro Ecclesiastis p , &apud Oseam q)usurpatum,ex decimo quinto capite libri primi Samuelis tr prodiit. Quae Davidi domum Deo aedificare cogitan . ti denunt Iat Nathan in septimo capite libri secundi Samuelis de filio post ipsum regnaturo, magna eorum pars in Psalmum octois pesimum octavum sin translata est. Non semel declarat Ezechiel st) nolle Deum ut pereat impius, sed ut ad meliorem se recipiat frugem & vivat, argumento, ut videtur, tito eκ verbis Thecuitidis ad Davi dem,quae Ieguntur in Libro secundo Samuelis tu . Conser denique libros Paralipomenon cum Iibr Is Samuelis, ex his illos consarcinatos dc consutos esse liquido comperies ; non quoad sententias solum, sed& verba ipsa. Nec sacri tantum Scrἰptores, sed exotici etiam, Eupolemus ae ,& Niecit aus Damascenus is suffragio suci nos adjuvant ; ea enim de Samuele, Saule . & Da vade in Historiis suis. retulerunt, quae ex libris Samuelis sublecta. suis
245쪽
RIsse minime dubitandum est. δΞtas libro
rum Samuel is ex superioribus abunde cognoscitur. cognoscuntur &eorumdem Auctores; quos si quis tamen incertos es e contendat, Latebitur nihilominus genuinum esse foetum, ex Principiis a me supra positis, utpote qui incerti Auctoris sit, uti esse putatur. IU. Clausulam vero hane quae e capite no no libri prioris Samuelis sit, objicitur, dc a me supra allata est, sui enim Propheta κι- cituν hodie, vocabatur Mim Videns L quamque unam caullae suisse arbitror , cur verbis libri Paralipomenon, quae operis hujus auctorem indicant, detraheretur, interpretatio nis eaussa illuc adjectam, & deinde in ipsum contextum intrusam fuit se clara luee clarius est. Superius enim a me observatum est multa sparsim Libris saeris, lucis vel connexio nis rerum caussa adiecisse, sive Esdram qui Canonem Synagogae auctoritate composuit, si ve alios qui Scriptiones sacras diversis temporibus recensuerunt. Hinc orta haec . κρεωφχἡ auenstrum verborum interjectio . Ita visum Diodoro Tarsensi. qui super hoe loco quem tractamus, sic d i merit. -- δύανσ
.-ν ἐώλων. EA his ostenditur , quod quae .cunque iuuii Prophetae suis te oribus conis scripserunt, haec colligentes potiri a Ne runt sud : suod olim Prophetam appellabant ridentem. Cum ergo pristi illius Seriptoris suffragio nixus exceptione hae usus
sim, non erat cur nos tanquam ejus repertores petulanter carperet, novitius Scriptor,
supra jam a me appellatus. Qui interpreta tionem nostram egregie confutasse se ratus est aeuto hoc argumento , quod vox nivab, propheta, quae Samuelis temporibus in usu non erat , saepe libro hoc repetita. extet . Quasi id voluerit Scriptor sacer, voeabulum hoc Samuelis aetate plane ignotum fuisse . Quod certe minime fuit: nam saepe in Pen. tateucho reperitur. Cum ergo dc superiori de sequente aevo tritum fuerit, an probabile est plane intercidisse, planeque extinctam sui sese ejus notitiam Samuelis temporibus, tum postmodum renatum fuisse ρ Minime vero: sed sententia loci haec est , etiamsi aetate illa pervulgata suerit vox nivah, Propbeta , tri.
tiorem tamen fuisse alteram robet, Videns. Quemadmodum in vernaculis linguis obseris vate licet suas esse vocabulorum tates, quibus vel vigent, vel obsolescunt. Fieri ergo potuit ut dict o robeb, Videns, tum floruerit, eum rex creatus est Saul: sequentibus vero annis vox altera, cum haec Samuel stri. beret. Dici quoque probabiliter potest, tum adhibitam esse dictionem robe, , Videns , cum Prophetam consulendi caulla adirent , quasi eκ vulgari formula , Venite o eamus ad Videntem. V. Ncin temperavit sta Philosophus Theo. logo- Politicus b , quin eodem argument Libri hujus antiquitatem oppugnaret: sed &alici praeterea usus est, ut eum non unius te
turae opus esse, sed eollectitium de ex variis segmentis concinnatum probaret. Nam quod decimo sexto capite prioris libri Samuelis legamus Davidem in aulam Saulis ea de ea us. ita primum fuisse aeeitum, ut Regem malo spiritu vexatum citharae cantu oblectaret; capite vero sequenti alia asseratur caussa unis de Regi id notuerit, nempe ex conserta cum Goliatho pugna ; haee , utpote contraria , a diversis Scriptoribus profecta, Ac in unum ab aliquo compacta opinatur. Uerum enim. vero non recte haec a Disputatore nostro distincta sunt r primum enim citharae causta venit David ad Saulem jam intemperiis agitatum; tum deinde recrudescentia Philli seo. tum bella alio Saulis animum abstraxerunt , ut jam citharista non egeret. Ergo David a Rege dimissus ad patrem rediit, & deinde a patre ad fratres cum cibariis in eastra remisesus eertamen iniit cum Goliatho , eoque in intersecto incomitatum demum Ac regiorum asseclarum numerum a Saule adscriptus est . Ne cul loeus hie esset fraudi praecaverat sacer Scriptor: nam postquam Da videm citha rae cantu Saulem hilarasse dixit, tum capite
sequenti Philistaeorum bellum scribens, cum de Davide iterum esse acturus, David autem , inquit el . erat filius viri Dbrataei , de quo supra dictum est: vel, ut habet Hebraicum exemplar, filius viri Ephrat ei M. Ius , ebob ἱ ut suppleat Lector , quem --pra designavι , Deinde r Tribus ergo major is bus seeutis Faulam, abiit David, o reversares a Saul, ut pasceret gregem patris fui in Bethlebem. Eum quidem ad se in castra reis
246쪽
versum non agnovit Saul: quid mirum vero,
in tanto iii pantium numero, quem tum vide. at cum mentis ei et impos . aliter soli asse in indutum ac ornatum cum ad Regem iret ipsius
oblect ndi caul a , quam cum ad fratres in ca si ra. v I. In capitibus praeterea vicesimo quari ,& vicesimo sex ci obtrectandi Libri hujus cau sam nactus est Theologn-Politicus ta rrem quippe eamdem utrobique, sed ex variis itidem Scriptor bus , de re eadem diversa sentientibus collectam opinatur . Quasi ada ut i qi i sit in i & sanctus mi Libri dignitatem Iabes actandam opinationes satis esse possint. Deinde attendat Lector, & mirabitur conis jectoris audaciam . illic latitat David in Io.
ad requisita naturae summam chlamydem David praecidit: hie dormientis ejusdem intentorio hastam & scyphum aufert e . Illi e Saulem speluncae grei sum David f) blan. dissime alloquitur δ hic Abnerum amari Iliam is probris incessit g . Diversae sane res, neque temere solius conjecturae ductu conis fundendae. Vil. Inter septimum etiam eaput, & de .cimum tertium diston venire a It sh) . quod illi e talia legantur ti)r Et humiIiati sunt Pbι.
Istim , nec προfuerunt ultra ut venirent torreminos Israel. Facta est itaque manus Do. mi κι βριν Philistaeos euuctis diebus Iamue. Iis r hic autem bellicus Philistaeorum ad Uer: sus ista elem apparatus, vivo etiam tum Sa inuete,& ingens Hebraeorum terror describantur. Hoc loco sane ut alias saepe, ae sere semper, Scripturae lacrae verba perperam Recepit Argutator ille r nam in his verbis: Nee posuerunt ultra . dictio ultra , Hebraicenguae, non semper tempus perpetuum , t mone diuturnum quidem , sed exiguum quando. que significat . Perinde igitur hoe est, ae si dixisset: per aliquod tempus Israelitidem terram non invaserunt. Quod autem subjungitur, per omnem Samuelis vitam manu Dei oppressos fuisse Philistaeos, vere id contigit: quotiescunque enim ad verius Israelitas, superstite adhue Samuele , firma moverunt, magnis cladibus sunt attriti. .
ut libros Samuelis oppugnet ; sed de aliis
etiam , quorum primus extat capite quinto Libri prioris 0 : Propter bane eaussam No. caleant Sacerdotes Dagon , er omnes quι ιμ-grediuntur templum eius fuste ν limen Dagos in Azoto, vis, ιn hodiernum dieme unde effie putat multis post Samuelem annis scripta haee fuisse . At meminisse debuerat H ibb sius, quae de Dagonis simulacro narrantur illie,Samuele etiam tum adolescente contigis se ἱ Librum autem hune a Samuele ia m sene fuit e teriptum . ac proinde intervallum satis grande intercessisse , ut merito usurpata ab eo fuerit ela ulula haec: Usque in bodiernum Iem . Quoniam autem priora tantum viginti quatuor capita Libri prioris adlcripsimus Samueli , reliqua Gado, & Nathant,
quorum aetas longe post Samuelem ex urrit, si ustra eamdem locutionem vicesimo septi.
mci capite sm , de trieesimo Libri prioris sae ,& sexto posterioris to adhibitam obsicit
Hobbesius e cum praesertim non valde longum requiratur spatium, ut haec notatio tem
poris locum habere possit. Quod supra prombavi exemplo Matthael Eν angelii ae eamdem usurpantis, eum de rebus tempore non multum dissitis ageret. Nee responsionis hujus veritati ossicit, quod objicere pergune nonnulli ex capite hoe vicesimo septimo libri primi Samuelis ρ : Facta es siceleg r gum Iuda usque in diem hane ἰ quod cum scriptum sit temporibus regum Iuda, aliis ν detur tribuendum esse auctoribus, qua in quos assignavimus. Uerum cum non diuturnam vitam Salomoni indu lserit Deus, eiusque a obitum Israelitarum tribuum divortium sit consecutum , veri non absimile est , ad haec usque tempora Nathanem, aut Gadum vitam protraxisse.
IX. Futile quoque est, quod eoli; git Ho,hesus eκ septimo eapite libri isti mi , ubi
his leguntur rJudieabat quor amuelistast- Iem eunctis diebus vitae suae. Nempe vult non nisi post obitum Samuelis haee potui geser ibi. At minime hare ita praeei se aeci plenda sunt, uti ab Hobbefio sunt accepta , qua si significet Seriptor sacer per totum vitae tuae curriculum Israelitis Samuelem praesuit a
247쪽
Gm eertum est In pueritia sua ius Israelitis
non dixisse . Ergo commoda adhibenda est ἔnterpretatio: nempe ab obitu Hel i Saeer. dotis, ad id usque tempus, quo haec icri bebat Samuel, judicia i plum inter Hebraeos exeracuisse ', etiam postquam regnum adeptus est Saul: velut cum Λgagum Amalecitarum reingem . Saulis jussu servatum , in frustraonci dit. Favent huic interpretationi Λ Λ p stolorum ta , in quibus Saulis regno quadra ginta anni tribuuntur ἔ conjunctis videlicet In unum annis , quibus Ac Samuel, & Saul Israeliticam gentem rexerunt. Vel si e eo misma hoc accipies , eo tempore de quo septimo capite agitur, eum nondum Rex creatus es.set Saul, Samuelem jura Hebraeis reddidisse tam assidua cura, ut nullam sibi, ad relaxationem animi re requiem , diem vacivam sumeret. Sed Ec ex eoquod legitur septimo capite libri primi Samuelis bὶ , arcam lae. deris per viginti annos Carjath-jarimis consedisse, colligit Λbrabaniel te haec a Samuele haudquaquam potu i me scribi, cum vivem te Samuele per tredecim solum annos illic Λrca constiterit; septem vero post ejus bitum annis inde a Davide avecta sit. Non potuerunt haec venire in alterius mentem quam
Iudaei , adeo stuporis re inscitiae plena sunt.
Iam si Samuel lsraeliticae rei pubi icae curam capessivit, quo tempore Cariath-jarimis Arista locata est, quod eruditi Chrono logi censent cum quadraginta annis Samuel, de Saul rerum summae praefuerint, ut ficta Apostolo
rum ἀὶ plane indicant; Samuelis vero obitus Saulis mortem biennio praeverterit, juxta testimonium Clementis Λlexandrini te bhine emeitur obiisse Samuelem octo & triginta annis, postquam Area Carjath iarimis constitit . Atqui septem a morte Samuelis Inde amotam fuisse flatuit Λbrabanteir an. de sequitur annis quinque Ac quadraginta Cariath-jarimis consedisse : quod Scriptoris
sacri auctoritati palam refragatur . At multo satius este redere,& eo nos inclinant Co dieis saeri verba , eodem anno asportatam
Carjath-jarimis suisse Λ ream,& Samuelem ad abjicienda idola hortatum esse lsraelitas, di in Masphath congredalae. X. Μagnum porro vetustatis Indi elum I bria Samuelis positum est in ritibus quibusdam dc sabellis, quas inde provenisse mani. sesta est fides . Solennis illa apud Athenienisses Phallorum gestatio in honorem Bacchi, ex oraculi mandato instituta , ad sanandum morbum pudendis illorum a Baeeho infli .ctum , Cum ejus sacra a Pegaso Eleutheriensi apud se invecta sprevissent: haec est historia Α Eotiolum recocta , qui propter Arcam Dei in honoratam, dc in templum Dagon temere illa tam , haemorrhoidibus amicti sunt, octum demum fanati, Cum simulacra aurea partium aegrarum in cistella apposuerunt. Narrant Mythici, Trojae repertam a Graecis aream Eurypylum reserasse, dc post visum Rhechi simulacrum illic reconditum Oatim ceritum extitisse; quo figmento adum. bratur Bethsamitarum infortunium, qui pro .pter vitam Domini Arcam maxima clade a Deo assecti sunt. Notat Clemens Alexandri. nus σὶ Graecanicam fabulam de Maeo pre. cibus pluvias eliciente de coelogum squalIo-re dc frugum penuria Graecia laboraret, pro
di isse ex Λrabica histolia de Samuele si ,
ad fidem sibi inter suos conciliandam, imbres& tonitrua ciente, cum sudum esset.
l. Disputatur de auctore librorum Regum . Uariae opiniones proponuntur . I l. Eos . -- detis Esdras ex Perinistram Seriptorum eommentariis excera re . III. Probatuν. rer m ω antiquitas. lv. Fidem etiam his eonciliant Ethnic Seriptores . V Refellantuν argumenta adversariorum. Primum argumentum . Ul. secundum aris tumentum. vi I. Ex libris Regum quaedam manarant Ethn coram fabulaestritur.
I. T Ibrorum Regum nihilo notior est Serto La ptor ac superiorum . Eti tamen variae recidunt Interpretum sententiae , ut Esdram nonnulli, Ieremiam plerique, ae Thalmn. dictae potissimum, aliique Rabini, composuisse eos, vel aliunde potius exterpsiste statuant. Sciendum est enim, apud Hebraeos, aliasque gentes, quarum humanior esset tulistus , acta annua dc diurna in literas diligenistissime fuisse relata . Apud veteres AEgyptios fiebat id a Sacerdotibus; apud recentio. E e a res,
248쪽
scriptoribus commentariorum , quomin commentarii, Regii dicti, utpote regia auctoritate scripti, Alexandriae serva tantur . Fiebat idem magna eura apud Tyrios; idem
apud Babylonios a Chaldaeis, sive Philolophis . Fiebat & apud Medos atque Pertas ,
quorum ex membranis regiis fides conflabat his oriae. Qui eas describebat, dicebatur γρώ-
ν-ππ- , scriptor eorum quae eveniebant : vel ut vertit interpres libri tertii
Esdrae a , ab aecidentibus . Factum id ι capud indos opera virorum doctorum , quos Reκ ad id jubebat eonvenire . Nec illul , morem apud eos desilasse ferunt. Accuratissime quoque factum apud Sinas, Regis juisu, ab eruditissianis Philolophis, magno propte rea in honore habitis. Nec tam utili ac necessario labori desuerunt Graeci . Citantur regiae Ephemerides Aleκandri. Λt Romani ab initio rerum suarum, hiatim poli Romuli
obitum annalium condendorum curam delegarunt Pontificibus maximis, unde Annales maximi dicti. Praeter quos Acta etiam diur. na Senatus & populi eo Iligi deinde coepta sunt, & in aerarium deserri r Λcta item annua de diurna Imperatorum , quorum com mentarii prinei pales ab Histori eis laudan. tur. Acta item sua literis mandabant rect
Tes provinciarum, dc ex commentariis suis , Romam reversi , rerum a se geltarum rationem reddebant. Hoc munere qui fungebatur apud Hebraeos, dicebatur mi zaquιν, a com
mentariis. Sic sensisse videtur Chaldaeus Paraphrastes. Hujus ordinis fuerunt Iolaphatus
Ec Ioahe , in libris Samuelis dc Regum memorati. Prophetae quoque perscribebant accurate quae sibi mandata suerant, θc significata a Deo, dc quae sibi evenerant , dum Dei mandatis obsequerentur: quae quoniam ad reges sere & optimates pertinebant, hine libris ipsorum magna.publicae hilloriae pars continebatur . Simile in Poematis luis egisse Solonem , si profana licet lacris componere, refert Plutarchus b) . In verius enim suos politica Ad historica pleraque in sarserat, non
ut res ipsas posterorum commendaret me. moriae, sed vel ut rerum gestarum aperiret caussas, ea sque excusareti vel in commmne-
saceret Athenienses, aut castigaret. Sed Ecextra Prophetias, rerum etiam aetate sua gestarum scriptionem privata opera Prophetae
suscipiebant. Testatur Theodoretus iij. Factum id ab liaia , quem odiae regis hilloriam scripsisse docent Paralipomena d . Factum dc a Iehu , de quo haec leguntur te : Reuua Ad ον um Iosaρbat ser*ta sunt n ver is Iehu filii Hanani, quae digessu in labroν Reguus IsraZI. Unde colligo libros Iehu ejus fuisse dignationis, ut telati sint in libros Regum Israel , quos actorum diu notum Commmentarios fuiste exi ii imo. Sed di alii etiam hanc in se operam recipiebant; nam ex sacris Hi lior iis nonnullas scriptas esse constat ab iis Auctoribus, quos Prophetas fuisse dixe iit nemo, etsi Spiritu Sancto dictante teri plausunt . Mardochaeus, poli patefactas Eun chorum ad verius Λrtaxerxem insidias , res memoriam literis tradidιt, ut Iegitur in libro
Eliher f . Qui vero lette id oc perite adminiitrarent, hi suisse videntur, quos appellabant moscetim, ae si dieas Elegantes seripto res . Fiebat autem id utraque oratione, dc
prosa , Ac versu. Quare valde sallitur Iosephtis si . cum solo rophetas, in gente sua,
veteris aevi gesta literis mandasse amrmat; arum memor se ibidem seripsisse, pontificisus quoque id muneris fuisse injunctum. II. Ex publicis vero eommentari is excer mos suisse libros Regum qui nunc extant, &in compendiariam historiam eonfiatos, per in vulgata est mu Itorum opinio, Bc vero simillima. nam in iis laudatur Liber Dreboram die rum salomovis saepissime vero Liber verborum dierum Regum IDapi, de Libeν verbo. νum Herum Regum Iuda . bam tum etiam extabant libri Semeiae , Λ hiat, aliorumque Prophetarum, qui saepe laudantuν in Paralis pomenis. Ita tae totum tricesimum ae septimum caput, cum initio sequentis, ac tricem mo nono , in secundi Regum decimum p num caput, & vice simum tax . ius verbis J de proin pta sunt Planissime in ecum lenistium Diodorus Tarsensis si , dc Theodoremtus si , prophetas res aetatis tuae meminabiales tetulisse in literas, Ec ex eorum commemtariis excerptos subinde suisse libros Regum. manifestum vero argumentum hoc habeo,
quod primi libri Regum capite nono constet
Aream in Templo etiam tum fuisse, curru haec
249쪽
haee setἰberentur; proindeque scripta esse an .
te Babylonicam Captivitatem. Constat ruris sum lucubratum esse opus post eamdem Ca.ptivitatem , utpote quae in calce reseratur. Quae contraria non aliter conciliari polIunt, quam si dicas, operis auctorem id ex Scripto. rum antiquo tum fragmentis ita conflasse, ut verba etiam integra repraesentaret. Mihi vero id Esdrae potiori jure tribuendum videtur quam Ieremiae, quem spartas Regum hilio. rias in unum corpus coegisse vult Isidorus a rnam in dirigendis & componendis libris ad res sacras pertinentibus pol illimum vertata est Esdrae industria: & in testimoni uin saepe ab eo adhibitae in his scriptionibus historiae Regum Iuda & Israel,& Prophetarum libri , indices sunt alsidui sacrorum librotum usus , qualem Esdras habuit. Praeterea sexto capite libri prioris Chaldaica usurpat nomina mensium , ut hominem decuit Chaldaico sermoni insuefactum. Ieremiae qui libros Regum transcribunt , caulsas alias non habent, quam sermonis similitudinem, quae non m a gna est, proptereaque intulum dat indicium rvel postremi capitis libri Regum cum polire. mo Ieremiae capite convenientiam, nam alterum ex altero descriptum dieas ; at caput illud adventitium esse , & ad Ieremiae calcem ab aliena manu subnexum,ostendit prae cedentis capitis coronis , quae talis est : meusque verba Ieremiae: atque ea narrantur illic , vel quae Ieremiae obitu recentiora sunt,
vel quae jam in superioribus capitibus Iere
mi as retulerat.1 II. Nee deficiunt Librum hune aliorum Scriptotum testimonia . lta de Elia , Elilaeo, Ezechia, Iosia, alii iri, di sserit Sirachides b ,
ut ex libris Regum, non res ibium , sed nonnunquam etiam verba ipsum hausitse appa reat . Conser hos cum libris Paralipomenon, tantam orationia deprehendes simi litu. dinem, ut parem propctmodum utriusque vetustatem odoreris. Quanquam propter illorum novitatem per P ucae extant in sacris
Veteris Testamenti libris inde sumtae 1 -ς dicta & sententiae . At in no vn illorum egregie confirmat Christus Iesus ,
cum ait: In veritate dico vobis, multae viduae erant in diebus Glae, in Israel, quando elausum es caesum annis tνibus er mensibus sex,
eum facta eset fames magus tu omui terra,er ad nullam illarum missus est Eisas, nisi in
Sarepta sidouae , ad muliere m viduam . Et
multi leprosi erant in Israel sub Eliseo μνα-
pheta, oe nemo eorum mundatus es. nisi Na man 3Mus c . Haec luppeditae it decimum septimum caput tertii Regum , & quintum quarti Confirmat & Paulus. dum haec scribit ad Romanos M : am nescitis in Elia quid dicit Scriptura : quem ιdmodum interis pellat Deum adversus Israel λ Doma ne, Pro. ρhetas tuos occiderunt , altaria tua sulfode runt: er ego relictus sum solus, ει quaerunt animam meam. Sed quid dicit illi divinum responsum ' Reliquι mihi septem me lita υIrorum , qui non curvaverunt genua Baal equae e decimo nono capite tertii Regum sumta sunt. Verumtamen his etiam omissis, quod a Septuaginta Senibus interpretatione Graeca donati lunt libri Regum ,& quod in Canonem Librorum sacrorum dedicati, ve instatem illorum satis illa arguunt . Et ut dubii eos esse Scriptoris & aetatis incertae deo mus , haud minus genuinos e illa vincimus , utpote qui tales sint, quales esse creduntur. IV. Praeterea vero praeciarum veritatis te stimoni v n hisce Libris commodant Ethnici Scriptores. Rerum enim nagitas, qui iis narrantur , & major per no Uitatem parta celebritas , caussae suit , cur crebris exoticorum Auctorum 4 vel aequalium , vel aetate proximorum suffragiis confirmarentur. Magna est imprimis monumentorum Tyriorum fides, quae publica auctoritate descripta, in tabulariis diligenter asservabantur . Atqui ex iis constat Hierosolymitanum Templum toto pene sesqui seculo ante fuisse aed. ficatum ,
quam Carthago conderetur. Meminerant ea dem salomonis & Hirami, eorumque mutuas Epistolas repraesentabant, etiam tempo
ribus Iosephi Hi i lorici e , itidem ut illa Iu
daeorum , unde & is sacrorum Librorum v eoritatem defendit. Eκ his, aliorumque loco rum tabulariis, hi Iloriam tuam deprcim serat Menander Ephesius . Fiebatque illic menistio ἀ--,- έρenuriκ imbrium ) , quae Eliae temporibus in Iudaea, & Phcenicia contigit, Achabo apud Iudaeos, Ithobalo apud Ty
250쪽
monia asseri Iosephus ex Menandro Theo- numerus exurstat ex collectione amarum .philus αὶ, quibus commemorantur Salomon quos singulis Hebraeorum Iudicibus, & Re.& Hiramus. dc succitae cedri Libani in aedi' gibus Scriptura iacta tribuit, hine fidem ipsisticationem Templorum. idem extabat apud derogare conatur . Ita nempe libratiorum Theodotum , Hypsi eratem , & Mochum, oscitantiam,dc lupinitatem Scriptoribus ipsis Phoeniciae conditores Historiae, & horum sacris tribuit: nam qui in historiarum lectio is interpretem Laetum; & Menandrum quoque ne paulo diligentius sunt versati, frequenti i- Pergamenum , ut a Tatiano traditur apud simos in numerorum notis errores esse sciunt:
Ealebium b , ct a Clemente Λlexandri- ut si abjiciendi libri juxta haee habeatur causeno se , qui a uctor praeterea est, vastae AEgy- sa, maxima jam inde Historicorum,de Chro-ptiorum regis, & Salomonis, & Tyriorum nologorum pars repudianda sit. Hue adde . quoq; Regis epillo las retuli ste Alexandrum nodum hunc ipsum,eui inhaeret Ad versarius, Powhistorem in libro de Iudaeis . Eas etiam doctorum Interpretum disputationibus jam
ex Eupolemo repraesentat Eulebius . Ha. diu esse solutum : quas quoniam ad trutinam Eaelem Syriae regem divinis honoribus suo no liram revocare , supervacaneae esset, ac aevo prosecutos esse Damascenos narrat Io- longioris operae, Ac ab instituto nostro diver-lephus tae r Λzelum Iustinus Hii oricus te sae, otiosam illuc amandabimus Lectorem, fiappellat. Salmanasaris praeterea in Syriam quem istui Di sputatoris movent convicia. expeditio, Phoenicum Annalibus contineba- Ul. Pari exceptione retundimus telum tur. Sennacheribi mentio extat apud Hero- alterum, quod idem procudit ex eorum di-dotum fi; eκtabat di apud Berosum fg , dc strepantia Librorum in computatione anno. Demet sium ib). Nabuchodonosori memine rum Regum Iuda , & Regum lisaelis: nam rant ex actis Tyriorum Megasthenes, Λ by- vel mendae irrepserunt in numerorum notas,
denus, Berosus, DiotIes, Philostratus si ,& vel Chrono logorum , dc Interpretum studio ex Megasthene Strabo th ; victoriae, quam jam pridem tricae illae discussae sunt , vel di- Necolus Egyptiorum rex retullt de Iudaeis, scuti certe facile possunt . Execipio sit hcie Herodotus sι ,' Evilmerodachi , Abyde- ipsum quod proponit . Primo capite Librinus tm ,3c Berosus su , Baladani Babylonio- quarti Regum legimus Iaramum, filium rum rnis, Berolus. Ex quibus cum pulchre Achabi, regem Israelis, regnum esse auspi- intelligeret Iulianus Apostata o), quam ea tum anno secundo Iorami , ejus quὶ Iosain integra esset librorum Regum fides , mirifi. phati filius suit. dc Rex Iudae r tum capit cum ignem , quo Eliae tholocaustum absum. libri ejusdem octavo tri is ipse Ioramus, Io-ptum est. de coelo missume me negare non est saphati filius , Rex Iudae, regnum inchoa Daulus . Hae e Ethnicorum Scriptorum , cum se dicatur anno quinto Iorami regis Israel. Mythicorum , tum Historicorum eonsensio Quibus adde, scriptum esse initio capitis teris cum libris Regum , si aliis argumentis a no- tii is , Ioramum Israelis Regem regni ini. bis supra allatis adjungatur, resque spectetur lium sumsisse ab anno decimo octavo Iosa bona fide , horum antiquitas , ct auctoritas phati regis Iudae. Haec quantumvis dissona claris indieiis demonstrata agnoscitur. conciliabuntur, si Iosaphatum ponamus per U. Ex incerta,& ut prima fronte apparet annos viginti&duos regnum obtinuisse; nam
falsa annorum computatione his in libris p - annorum illorum numerus non constat intersita , caussam eorum earpendi petit Theolo- Chrono logos; in regni vero societatem a sei-llo Politicus ratiocinator p . Nam eum sexto visse Ioramum filium anno regni sui decimo capite libri Regum prioris legamus Salomo- septimo; at Ioramum Israelis regem regnarenem quadringentesimo octogesimo anno post coepisse decimo octa vo anno regni Iosaphati rexitum Hebraeorum ex AEgypto, Templi ita cadet annus ille primus regni Iorami r
molitionem inchoasse,& longe tamen major gis Israel in secundum Iorami regis Iudae p