장음표시 사용
331쪽
suam ad ea Ium, er Juravit per Viventem in saecula saeculorum . Haec ipsa Danielis a
locutio n tempus, ct tempora, ex dimidium re oris , quam dc alio loco ulurpat, a Iohanne tb itidem usurpatur. Nunc si a Scriptoribus exoticis petamus subsidia , plurima sane succurrunt . Placet
qui Pythagorae 4in diris, , nihil aliud signiri. care conjectat, quam Dei nomen πιραγράμ μαων , idque a Daniele Magorum Principe , qui tum tenex fuerit, Pythagoram accepi illa. riddidisset & Ezechielem , qui cum conversari potuisse Pythagoram ostendimus supra. Λdjungit & hoe e tertio Machabaicorum t
Ionia tres sodales , qui σηι vitam suam ultro commiserant , ne idola colerent , ardentem fornacem rore respergens, flammis illaesos praemisi, in omnes eorum adversarios stam .mam immittens. Tu Danielem, qιιι per Invidorum calumnias feris leonibus ια 6 eam fuerat expositus, intactum in lucem eduxist . Praeclarum vero, neque ulli exceptioni ob
drum refert Hierosolymitano populo tribu totum immunitatem in septimum quemque annum libenter dedisse , suisque uti legibus viveret concessisse , postquam ei Danielis vaticinia Pontifex ostendisset, quibus Persa rum regnum a Principe Graecorum profligatum tri praedixit . Pol modum vero Graecis literis eadem Danielis Prophetia est explicata. Uerumtamen huic interpretationi illa Theodotionis anteposita est . itaque Iosephus se hanc narrare testatur historiam , ita ut in vetustis Hebraeorum Codicibus scriptam reis perit: quos sane Codices dicere vetustos non potuisset, nisi multis ante ipsius, Christique aderi aetatem suli sent exarati. Xll. Quae quamvis nullis argumentis appeti posse videantur , Porphyrius tamen equindecim libris, quibus Christianam reli pionem oppugnavit, toto duodecimo unum Danielis librum sibi resellcndum proposuit.
consulatus est luculentis operibus , quae diu. turnitate consumta sunt . Multa quoquθ .ejusdem argumenta dissolvit H eronymus rvelut quod ex his conflatur, απὸ τοῦ A
& Iudaeorum ulurparunt Magistri, ut Graeci hominis opus hoc esse probarent, & ab Origene erudite drcussum est, ut & ab Eusebio. de Apollinario . Plurima etiam adversus Λdditamenta Danielis commentati sunt novelli Heter odoxi r quae cum egregie refellerint Catholicae veritatis vindices, in iisdem repetendis oleum operamque non perdemus . Sed dc supra de Daniele disserentes, multas antevenimus contradictiones, vel iis data opera respondentes , vel ea certe asserentes in medium , ex quibus illarum nascitur solutio . Progrediamur ergo ad ea quae nobis profliganda supersunt. Ac primum fallo Danielis nomen Librum hunc praeferre contendit Porphyrius p Λntiochi enim Epiphanis aevo in Iudaea lui l se a quodam comptassitum , qui res ad id tempus gestas, sic tanquam futuras praedixerit; reliqua autem , quae vere sutura erant, utpote a se ignorata , incertis dc salsis vaticiniis praenuntiaverit. Tanta enim, inquit Hieronymus sel , dictorum fides fuit , ut Prometa
incredulis hominibus non videatur futura vixisse , sed narrasse praeterita . Nos falsa ea esse vaticinia negamus f perperam vero a Porphyrio intellecta cum Hieronymo dici. mus: Bestiam enim tertiam dc quartam, Da. nielis capite septimo memoratas, ad unum
Macedonicum regnum refert, cum ad Romanum Imperium quarta pertineat . Cornua item decem , dc parvulum cornu do medio eorum exortum , pravis interpretationibus ad res praeteritas detorquet, cum ad suturas
trahi debere ostendat Hieronymus is . dc ex Apocalyps confirmet Sixtus Senentis g), ubi Bestia describitur, cornua itidem habens decem , symbola nempe decem Regum , quι
regnum nondum acceperant , cum Apocalyplis th), nedum cum liber Danielis scriberetur. sed potestatem tσnquam Reges una hora acceρ ture erant pest Bestiam.
XII l. Longius etiam abit Philosophus Theologo. Politicus si), dc libium Danielis
332쪽
ratum a Iuda Machabaeo Templi cultum . Hujus sane perquam intricatae sunt hoc loco opiniones, unde vi κ certi quicquam possis exsculpere . Nam capita postrema quinque 1ine dubio Danielis scripta continere satetur. Unde colligimus, quaecunque adversus librum Danielis deinceps objicit, ad priora aduntaxat septem pertinere . Ea autem suspicatur ex Chrono logicis Chaldaeorum libris
esse depromta . Subjungit deinde, libro Danielis Esdrae librum adnecti , huic illum Estherae ; unde concludit ejusdem Auch citis opera elle, Danielis, Esdrae , & Estherae li. bros: quibus mantissam addit & illum Nehe.
miae . Auctorem fatetur se prorsus ignorare.
Tum subdit: Iuare non dubito, quin hi Libν, , dudum postquam Iudas Macbabaeus Templi cultum restauravit, scripti fuerint: idque quia tum temporis falsi Danielis , Esdrae , et Estheris Libri edebantur a malevo.
Iis quibusdam , qui fine dubio sectae Fa u.
c. orum erant: nam Pharisael numquam uus
Libros, quod sciam, receperant Vel forte ea de caussa tum temporis descripti, at . que editi sunt, ut postula ostenderent, Danie- iis PropBetias adimpletas ese , atque eum hac ratione in religione eonfirmarent, ne de melioribus ει futura salute in tantis calami ratibus desperaret. Quae adeo perplexa sunt, adeo vanitatis plena , ut hominem tantis de rebus, tamque seriis, tanta levitate dissere n. tem, omnino ceritum suisse necesse sit. Non patiuntur scriptionis hujus angustiae nos pede eot lato singula pro merito suo retundere; quaere partim jam supra de Eldrae , Nehemiae ,
di Esthetae libris disputantes, tanquam mera somnia ac deliramenta, nulla solida ratione subnixa explosimus; partim hic levi brachio excutiemus . Libro Danielis Esdrae librum annecti ait; cujus opinionis caussam nullam affert nos ejus repudiandi istam habemus , quod liber Danielis desinat in anno tertio Cyri, a primo autem ejusdem anno initium ducat liber Esdrae , neque ulla intercedat argumenti similitudo . Esdrae libro Esthera librum conjungit , idcirco , quod hule conjunctio praefixa est , quae alio referri non possit. Nos rationis hujus infirmitatem supra de Ezechiele agentes declaravimus; neque video, cur ad Esdram potius, quam ad alium
quemcunque librum conjunctio ill haec perti.
nere debeat. Demus tamen haee eonjungenda esse, propterea ne eidem Scriptori tribuenda sunt ρ Homeri Iliadem excipiunt Quinti Smyrnaei Paralipomena, Virgilii 2Er eidem
Maphaei vegii liber, idemne porro inin-tus , & Homerus; Vegius, & Virgilius e
Atque hos cur ejusdem parentis scelus esse diceret, aliquem attulit colorem cur Nehemiae etiam Librum, plane nullum . Nempoea est hominis auctoritas , ut etiam sine ratione nos frangere possit. Falsi illi Danielis, Esdrae,& Estherae libri, a Sadducaeis post restitutum a Iuda Μachabaeo Templi cultum editi, quibus verbis significari puto partes Graecas librorum Danielis de Estherae . de Esdrae tertium , de quo jam non disputo
gerrae germanae , gratis obtrusae , gratis retrusae . Quod sequitur , Libros eos hae de . eaussae duos, ut Danielis praedictiones completas esse populus intelligeret , quid sibi vult y An ea sententia est , Iudaeos h nrum temporum, ex Chronologicis , ut conjectat, Chaldaeorum libris accepisse , talia olim RDaniele fuisse praedicta , quae ut maiorem
apud vulgus habererit fidem, suppoluiise librum ipsius Danielis nomine, eique has Proinphetias inseruisse λ Hoe si censuit Conjector noster , quaeram ab eo , cujus sectae fuerint fabricatores doli: an Sadducaei y ae Piophetias aspernabantur : an Pharsiae it at non ita ea ut e d num in liruere potuissent, ut eorum adversariis Sadducaeis fallacia non sub teret. Fraude autem pateficta, manifestum adii sinsent capitis discrimen r inon minus enim im inpium fuisset de periculosum , Iudaeorum moribus , Prophetias confingere , quam Pro phetam agere, quod morte puniri jussit Μoses a). An vero tignificat Disputator,ad eonis firmandam quinque postremorum Danielis
capitum veritatem , quae a Daniele vere .seripta esse confessius est, septem priora supposita suisse λ fit res plane di versae utrobique
narrantur, nec ad confirmandam unam altera conducit quicquam . Ajo praeterea ea qu que septem capita temere vocari in dubium .
Si quid enim id persuadere potest, maxime haee duo, quod Chaldaice scripta sint, cum reliqua sermone Hebraico sint explicata ἰltem quod in iis de Daniele in νεα - δς ex aliena persona in sermo fiat, in reliquis ἀ- ποσωπως sex propria persona . Λt nos supra causias conjectura videmur assecuti , unde
333쪽
tim Hebraica loquela tradita sint. Ad haec Tractator I heologo Politicus in dubium primum Libri caput. & tres versiculi priores revocavit. Sed & se reliquorum auctorita- eapitis sequentis , Hebraice concepta sunt: tem sequi ostendit alibI, cum Templi dc unde sequeretur eam quoque partem Danieli laticnem a Daniele praedictam else ait, no- ad judicandam . Septimum vero, quod ε προ- ro videlicet capite ό atque item undeci. --,it ex aliena persona prolatumi est mo te), & duodecimo cis . initio, per illi tamen ditiret οσω ω: teat propria X lv. Tertium siuppeditat argumentum person ,3 . Danieι, inquit, semulvm viriti Thalmudi flatum sententia, qui capite primo viso autem capitis ejus ιn cubili suo : haec Babae bathrae, in Gemara, librum Danielis
. , - - .nici prolata eX aliena persua . a viris Synagogae magnae elaboratum fuisse
Pergit: Ea somnium scribens, brevi sermone sciseunt. Hos ali; assectantur Rabbini. isi comprehendit , summatimque perstringens dorus se) a viris quibusdam sapientibus seri
ait: hine tamen se auctorem prodit. Tum pium esse perhiberi ait. Hobbesius f) .ero, addit: Videbam in visione mea nocte: ti s , an vaticiniorum suorum lieriptor ipse fuerit, --: ex propria persona de se is qui hic stiri non posse docet. Hac ratione ni itue incipit, ac porro pergit . Cur itaque eaput Thalmu distarum opinio , quod fas non sue octa vum ac iequentia Danieli tribuat Dii pu- r: t literis Prophetias tradere extra Terram lator, non septimum, caussa nulla est . Quod Sanctam, proindeque Ezechielis dc Danieliss ei septimum largiare , ubi partim ex tua, Vaticinia a Syna Rostae magnae viris. post re- partim ex aliena persona dii terIt , our non & ditum , in libros suisse relata . At si Daniel reliqua , in quibus ex aliena ρ Diximus supra fuerit unus ex illius Synagogae proceribus, probabile esse Librum Chaldaice primum , ut vult Maimonides in t ad Charax ah , uti-suisse scriptum a Daniele, deinde & Hebrai- que non videtur rerum sibi visarum , suaequeee a Iudaeis in patriam postliminio reversis, ipsius Prophetiae literis consignandae munus in gratiam suae gentis: hoc insuper addo, res alteri concessisse 'Sin ex illis non fuerit Da suas narrantem Danielem alienam induisse niel uti statuit Abrabaniel in Hereditate pa- personam , vel ex gentilium suorum usu , ac trum. quod verisimillimum est, cum anno M sis praecipue , qui cum gellorum suorum tertio Cyri eis et in Susiana , In qua & sepulia memoriam posteris proderet, ἐπε-'ramentia: tus fertur; anno autem Cyri primo Iudaei sex aliena personain locutus est; vel mode itiae .patriis sedibus sint restituti) frivola etiam .& decori caussa , ne se virum captivum & erit Thalmud illarum ratio, quippe cui resea extraneum apud victores Babylonios jactare patur ipse Daniel, cum ait u): Danielom. videretur : Hebraeos vero in Iudaeam redu- mum vidit, is somnium seribens brevi f ν-ces, & compotes libertatis, cum id opus lin mone eo rebendit: item b : Tu ergo D .gua sua re se irent, Danielem partim ex tua, senem Bua : tum si) r Tu autem , D intri,
partim ex alterius persona indiscriminatim elaude sermones , oe signa librum . Praeterea disse reptem pro arbitrio induxisse. At capite Ieremias vaticiniorum suorum partem liteis
quatto & fine tertii, Nabuchodonosor ver- ris prodidit in AEgypto . Falsum est ergo non bis suis somnium suum refert; quod coni ulto licuisse extra Terrae sanctae fines Prophectas a Daniele factum est , ut m Morem auctori- describere: proindeque falsum quod inde col-tatem haberet oratio , edictum integrum ne ligitur , illam Danielis a Synagopa manna mutatis quidem verbis repraesentans. Si quis esse scriptam . Sed ut his careamus praescri- praeterea nos uraeat auctoritate Iosephi sa), ption thus, hac certe petitionem istam exciis qui res a Daniele scriptis traditas recensens , piemus . revera Syn: Rogae magnae viros li-po si quam ad octavum pervenit caput , gra- brum Danielis scripsisse , Hebraice nimidum sistit, quali sequentia non agnoscat, re- rtim , ut diximus, cum jam ante a Danielespondebimus non singulas sacrorum Libro- Chaldai eo sermone si stet exara ius. Verum rum partes explicandas suscepisse Iolephum, quid illis immoror, cum idem argumentum sed aliquas tantum carptim pro libitu deli jam ante refellerim in disputatione de Probasse. Notabile vero est, haec ipsum sertia, phetia Ezechielis p
334쪽
nielis aequalis ponitur,& vaticinia tamen edidit se Mana lIis temporibus sertur in Sederolam, & multis rationi hus persuaderi pote it,
quartum prodit argumentum. Nam si rationem ineamus temporum , ann ps vixerit circiter centum dc quinquaginta , juxta Euse bian OSμιλα, muῶ: scomputationes j . minimum certe annos plus quam centum oc triginta ἰcum mortuus fingatur biennio ante dimissos
Israelitas, quod vix credibile est. Λtea nos facile fingimus, geminum Habacucum suis Iestatuentes; priorem Prophetam , Manailis aequalem , cujus vaticinia supersunt ad hane diem. alterum Prophetam quoque, qui escam ad Danielem deserre iussus est. Hune sui me de tribu Levi ostendit Lemma historiae Beli, dc Draconis praefixum in editione Xeptuaginta Interpretum . quod exhibet Hieronymus in Prooemio Commentariorum Danielis, & nos lupra adduximus . Ille vero Sy. meonis tribu oriundus suit, ut est apud Pleu.do- Epiphanitam, & Pseudo-Dorotheum, in libris de vitis Prophetarum. Sed id pluribus
Insta perseqtiemur. Demus tamen eumdem suisse unum que Habacucum, ac vi κisse annos plusquam centum de triginta: quid in eo novum quid incredibile y Neque vero de Libri huius dignitate detrahit, quod Magistrum quem d. im Iudaeum praetente se obje- isse nari ai Hieronymus ta , nullum in
veteri Teilamento exemplum occurrereia hominis gravi corpore volantis , & tantillo tempore tanta terrarum spatia tranantis.
Quasi quaecumque vel in sacris , vel in pro- sanis narrantur historiis , fidem amittari, nisi similia proserantur e Rempla . Detur e sacris Codicibus. κemplum Noachici diluvii, vel Sodomitici incendii, vel Metamorphoseos uκoris Lothi. Nos vero, qui Chri- sum scimus a Diabolo in montis cacumen, ac Templi fastigium suisse delatum , Haba cnci his ori e fidem facile tribuimus. XVI. Quintum demum argumentum pro Cudunt Anabaptillae ex illis Ezeehielis ib): Si Derint tres viri si in medio teνrae, Noe, Danies, oe I Ob, nec Iulos, nec filias liberabunt. Item ic : Ecce samentior es Iu Danieleὸ Quibus exprimitur vir quidam Daniel, grandia natu , de multorum si berorum parens;
eum Propheta Daniel, quo tempore hoe scrI-bebat Et echiel, anno nempe Ioachimi sexto, nondum pueriles annos excessisset. Id. v eis ro praeesare retunditur ex Hieronymo id) , qui ait Danielem adhuc puerum inter gran dae vos homines ab Ezechiele suis se colloca. tum , utpote qui ex somniis Regis apposite explanatis, dc ex lιberata Susanna valde . lam ines aluisset: ipsi vero non aliter liberos
dixiiset: Etiam li liberos haberent Noe, Iob, & Daniel, non eos poenis eximere possent.
I. Disputatur de ordine librorum Duodecim Propbetarum. Il. Probatur libri Duodeeiis. Proρbetarum γ-σώ- , oe antiquitas.
I. Λ N. quam agamus sigillatim de libris
Duodecim Piophetarum , paucula quaedam de iis in universum erae sanda sunt. Notat Hieronymus aliter dii positos esse in Hebraico exemplari , ac in Septuaginta vitorum inis Prelatione , quam secutus est
Auctor libri quarti Esdrae e); secuti & Eusebius, dc Pseudo- Epiphanius , & Pseudo-
Dorotheus, a quibus Piophetarum scriptae sunt vitae. At Hebraicum Codicem assecta is ittis Hieronymus psistinam seriem restituit. Nulla tamen in sex postremis occurrit uir bique discrepatio, nulla in primo loco oleae tribuendor de reliquis concertatio est nari Itielem secundum , Amosum tertium , qua tum Abdiam , quintum Innam , sextum Michaeam ponunt Hebraei: Septuaginta vero , Λm3sum secundum, Michaeam tertium, Ioelem quartum, quintum Abdiam, sextum Ionam . Utram persequare sententiam , parum refert, aequales quippe suerunt sex hi priores, exiguo vel nullo aetatis discrimine . atque hinc nata ea varietas et . Viri Synagogae magnae, a quibus in ordinem dispositi sunt,
rationem habuerunt temporum fiet iam in Abdiae collocando libror quamvis Abraba. niel in eo seriem temporum interruptam censeat,& Abdiam aetate priorem suille Ioele, dcΛmolo; his tamen esse subjectum, tum quod prolesytus Herit, tum etiam quod in eodem
335쪽
II. Luculento porro Libri nuIus antiquitatem testimonio comprobat Sirachides , tum ait quadragesimo no capite sa) r Duodecim Prophetarum est a pullulent de loco suo: nam coνroboraverunt I aceb , er redemerunt se ια fide virtutis . Quae quidem tellificatio ,
etiam ii reliquae deelsent omnes, omnibus Pios hetatum vaticiniis, quae hac collectione continemur, suam adstruit antiquitatem &οτηοα- . Unumquodque tamen lingulatim Percensebimus, & praeter generalem illam &Iate patentem, pi i vata sua cuique ac legitima continget probatio . Sed nec aspernandum
est teli imon um Auctor is Beth - Israel b), qui tradit Azgarum , Zachariam , & Mala
chiam Prophetias suas parvis P phetiis ad . junxisse, & in strandius volumen compegisse, ne separatae propter e Xiguitatem perirent. Re eum R. Isaac Aram ah, Praefatione in Canticum , Synagogae magnae ΜMiltris li. hi i Dyodecim Prophetarum scriptionem vi- dctur tribuere, sic intellige, quosdam e Prophet Is illis fuisse de numero Sapientum Syria popae hujus, Aggaeum videlicet, Zachariam & Malachiam; totum vero consessum Piophetias horum Duodecim in unum voluismen composuisse.
I. Disputatur de Osea. II. Pνοbatur Prophetiae Ostae , er antiquitas. I. TI Rophetarum Duodecim, qui Minores
L appellantur, sed & majorum e iam quatuor primus censetur Osee , quippe qui primus omnium aequalium sutura praedicere
appressus sit, Oziae, Ioathanis, Achaeti. &Ezechiae, regum Iuda , Ieroboam i vero, filii
Ioas, regis lirael temporibus Hoc inter suos munere functus eli per longillimum annorum decursum , quos ad nonaginta proserunt He. braei; proindeque ad summam vixerit senectutem a adeo ut istae litici regni, teste Hie. ronymo te , suturam praenuntiaverit clardem , & luxerit ingruentem, & praeteritam ad emendandum Ita dam commemoraverit. Tribu Issachar oriundum suisse a Pselido. Epiphanio , ct Pseudo-Dorotheo tri tradi. tum est ἰ oppido Bethsemes, non ut apud eos mendose legitur, Aelemoth , quemadmodum a Drusio e observatum est ἰ patre a Beeri, non Beera illo, quem capti Wum ab duxit Thelgathphalnasar, & cujus memineis runt Paralipomena f , uti opinant ui Heis blaei : nam praeterquam quod nomina Eiscreri pant, cum hic sit heeri; ille Mera ; Propheta fuit Issacharides , ut dixi οῦ alter unis vero prinei m Rubenitarum fuisse Parali. pomena indicant. II. At vaticinii huius auctorem se ipse deis clarat Osee tertio capite gin, sic de sed gerens -- -ώ-t ex propria personat: Et dixit
Dominus adiane : adhue vari , o dilige mulierem dilectam amico er adulteram: tu in sue et Et fodi eam mihi quindecim argenteis: deinde ιὶ: Et dixi ad eam. Dies multos ex Pectabis
me . Inde porro plurima sumsisse Ieremiam deprehendimus: cum enim scripsisset Dibe secundo capite hin: Et cessare factam omne gaudium ejus , solemnitatem ejux , neomeniam ejus , sabbarbum ejus , oe omnia festa tempora ejus e sic eadem repraesentavit Jeremias to : Et quiescere faciam de urbibuν
I uda, o de plateis Ierusalem. vocem sponsio vocem sponse : in desolatione enim erit terra; quae bl S, tertioque repetit. Ea quoque ita repraesentavit Ezechiel nil: Et quiescere
faciam multitudinem eanticorum tuorum, Θ sinitus cithararum tuaru minon audietur amplius . Talibus convitiis Hierosolymitanam Synagopam incesserat Olee n): Et haec ne is scivit quia ego GH ei frumentum er vinumer oleum , er argentum multi leavi ei, eraurum, quae fecerunt Baal: haee ipsa ei objicit Ezechiel ο): Et sumens de vestimentIs tuis .iecisi tibi excelsa, hine inde consuta , es fornicata es super eis, sicut non es fictam, neque futurum es . Et tulisti vasa decoris
tui, de auro meo atque argento meo. quae deritibi: e fecisti tibi imagines masculinas, e fornicata es in eis. Et sumsisti vestimenta tuamuis coloria, er operuisti illa , ex oleum meum, Θ tismiama meum ρosuisti coram eis . Et panem meum , quem dedi tib , similam , erus a oleum
336쪽
ει um, es mel, quibus enutrivi te, posuist in conlacctu eorum , in odorem suavitatis , erjoctum est , ait Dominus Deus . Reliquum Ezechielis caput, si quis cum Useae secundo confixerit, paria omnia deprehendet: utrobique enim Hierololyma acerrimis verbis calligatur propter impios idolorum cultus, qui adulterii & spurci amoris nomine adum. brantur; poenaeque olim infligendae, atque iis demum toleratis venia scelerum condo. Danda , norumque sanciendum foedus praesi-girificantur . Similis sunt argumenti, quae extant vicesimo tertio capite Ezechielis ta) ; atque haec potissimum r Sedisti in secto pu cherrimo, o mensa ornata est ante te , tbr,mιiam a meum , er unguentum meum posuisti suster eam . illa quoque Oseae ib)-: Et post Baec νedeνtentur filii Israel, Θ εuaerent Dominum Deum suum, et David regem suum: haec Ieremiae te pepererunt : Non domina. hvntur I acob. a Isus alieni, sed servient Nom,no Deo I so, et David regi suo : & haec
quiaque Ezechielis id r Et suscitabo supeν
eas pagorem unum , qui pascax eas , servum ιvm Da vjd: ipse pascet eas , et ipse erit eis in pnsorem. Ego autem Dominus ero eis luDeum, er seνυus meus David princeρs in medio eorum. Ex hoc denique oleae se : Et adducet urentem dentum Dominus de deserto cendente an, et siccabit venas ejus , et deso Iabit fontem eius . et ipse deripiet thesau-νum omnis vasis de derabilis: manifesto hae e Ezechielis expressa sunt σὶ: Et ventus urens siccavit fructum ejus : m-cuerunt, et arma ctae sunt virgae νoboris eju/ r ignis comedit eam: et nunc tran Iantata es in desertum, a terra invia et sitientI.
quitar . IV. Refelluntur argumenIa Adversariorum. Primum argumenιum. V .s cundum argumentum.
I. Seam sequitur Ioel: de cuius patria ,& tribu quamvis parum inter He-
braeos conveniat, Ruben Itam tam cli saeIePleud - Epiphanius in, ex agro Belbor, velut alii legunt, Eetboron. DorOtheus ch). scribit, Bellomeron. Bethoron locus eli in tribu Ephraimiti ea . Id si sequamur, Rubenita citiundo suerit , Bethoronensis natalibus. Quid si legamus, Betharan λ quo nomine dictus fuit locus tribus Gaditi eae, Rubeniticae propior: vel Bethnemra . Gaditicae item tribus : vel Helbabara, vel Beelmeon, qua trans Iordanem in Rubenitica tribu sita sueis te λ Lectoris arbitrium esto. Controveri a quoque ipsius est aetas , nam quod regnum Iuda praedictionibus suis perstringat, Israelitici vero regni protius non meminerit, hine nonnullos ea incessit opinio, post eκ pugnatam a Salmanasare Samariam, dc excitum Ista illis regnum , sutura praedixisse Ioelem, Manais eoidelicet inter Iudaeos regnante .
Si e Seder Ulam Rabba, & Lutha r sic Hebraei Doctores alii, ut legitur apud R. David Ganet ἱ quos di Christiani aliquot subinde . lectati sunt. At Abrahaniel ti oleae tem
pote vaticinatum eum statuit,sed ante rim
ium ; eum ab eo versu auspicatus si Λ in Prophetiam . in quo tuam Ioel oncluserat; isto nimirum: Dominus de sion rugiet. Qua Rabbinica ratiocinatio est, hoc eli stolida, ecinepta. Ad Iorami utriusque tempora reserria nonnullis discimus ex R. Salomone Iarochio, & ex Davidibus Κimchlo, & Gan Zio. Λ Michaea Cabalam eum accepisse traditur in Iuchasin. Λt Hieronymus in ea est sententia, quam Abrabanieli placui sse dixit cujus hanc asteri rationem,quod in Hebraeis diei bus oleae subnexus si Ioel; quibuscunque autem Prophetarum libris temporis nota piaefixa non est , hi ad ea sint temporare serendi, quae in libro proxime praecedenti adnotata sunt. Ex incerta hac Ioelis aetate factum est, ut in Codicibus Hebraicis, & Hieronymianis enarrationibus Oseam sequatur Ioel, quartum vero inter Duodecim Prophetas locum Graecae ei editiones tribuant. II. In hae dissensione meam quoque pr Ponere conjecturam jussasque est. Scriptum iu sti hoc vaticinium pol decem tribuum deportationem conjie; potest ex his Ioelis I rCongregabo omnes gentes, o deducam eas in
337쪽
super postula meo, Θ haereditate mea Istae
quos dioerferunt in nationibus , o terram meam diviserunt ; Θ super populum meum
miserunt sortem . Sin rem suturam , quali Praeteritam, a Proseta, uti saepe fit, enuntiatam sui si e respondeas; at altum praeterea de Israelit leo regno ejus silentium omnino nos persuadet excisum penitus tum fuisse r nec enim perversitatem Israelitarum indictam praetermissurum D I sse verisimile est . Sed di ante hanc calamitatem diu vixisse puto, ita ut oleae aetati suppar suerit, vel aequalis riple quippe Osea. ut dixi, lsraelitici imperil
excidium praecessiit, eidemque superstes fuit. omnem vero dubitationem tollunt hςe Hieronymi sa) r Perspicuum est prophetante ee, Esaia,ss Oet, Θ . mos,er Abdia,er I ona,
oe Michea, quι---ι, id est eo temporanei ejus fuerunt, regi um decem tribuum esse initum. Credibilius etiam id fiet, si Λuguirinum b , audimus, qui Ioathanis regis Iuda regno Ioelis aetatem adjungit. Ita quae caseae aequalis esse potuit Ioel, sed hujus prophetia prophetia illius recentior suit , utpote post decem tribuum exilium scripta , quod illae praecessit. Qui ergo libri Ioelis habuerunt rationem , quartum ipsi locum assignarunt; qui Ioelis ipsius, oleae conjunxerunt. III. Antiquitati Ioelis suffragantur posteriores Prophetae, qui in lucubrationes suas transcripserunt insignem hunc locum se rCanite tuba in Sion, ululate in monte sancto
meo, conturbentur omnes habitatores terrae;
quia Uenit dies Domini, quia prope est dies tenebνarum o caliginis, dies nub/s Θ turbi. πιι . Deinde ae r Sol ει Luna obtenebrati sunt, e stellae retraxerum splendorem fisum, o Dominus dedit vocem suam ante faciem exercitus μι : quia multa fuat nimis eastra ejus, quia fortia , oe facientia verbum ejus rmagnus enim dies Domini er terribilis vaI-
el,ler quis fustinebit eum λ Nune ergo dicia
Dominus r Convertimini in toto coi de voro.
Nee multo post e r Et erit post haec , effundam spiritum meum super omnem carnem, o propbetabunt filii vestri, o filiae ve-srae: Ienes vestri somnia somniabunt, e juvenes vesνι v ones videbunt. Sedes superferυos meos, o ancillas , in diebus illis, efffundam Spiritum meum. Et dabo prodigra in eoelo, is in terra, sanguinem, is uvem, effvaporem fumi. sol convertetur in tenebrar, ει Luna in sanguinem antequam veniat dies Domini magnus, es borribilis. Et erit omnis qui invocaverIt nomen Domini. sareus erit;
quia in mente Sion, ex in Ierusalem erit saI-vatio, sicut dixit Dominus . Inde manifesto prodierunt ista Sophoniae fir Dies irae dies
illa, dies tνibulationIs er angustiae , dies ea Iamitat s er miseriae, dies tenebrarum et ea inliginis, Hos nebulae et turbinis, Hes tubae etcLangoris suster eivitates munitas , et suster
Angelos excelses. lndidem & illa Ieremis 1: et
Uae, quia magna dies illa, nee est similis eius, tempusque tribulatIonis est Iacob,et ex inosalvabitur. Tum b):Tu ergo ne tineas servi meus I acob , ait Dominus , neque ρaveas Ioradi, quia ecce Mosalvabo te de terra longinqua, et semen tuum de terra captivitatis eo. rum,er revertetur I acob,et quiescet, et cunctis affluet bonis, et non erit quem formidet.
Et haec Petri Apostoli in Actis ij i me squod ictum est per Prophetam Ioel: Et erit
in novissimis diebus . dieit Dominus , Usuu
vestri somnia somniabunt. Et quidem Iuper
servos meos, et super ancilias meas in Qebus
illis , effundam de Spiritu meo, et prophetambunt: et dabo prodigia in eris sursum,et signa
in terra deorsum sanguinem,et ignem, et vaporem sum . sol convertetur in tenebras, et Luna in sanguinem , antequam veniat dies Domini munus et manifestus. Et erit,stm Irqui neue invoeaverit nomen Domini , D vus erit. Quae postrema verba a Paulo th etiam relata sunt. IV. Adversatur nobis Hebraeorum nons nullorum opinatio , Christianorum etiam quorumdam calculo comprobata , qui Iora-ml regis luda aequalem suisse Ioelem putant hoc argumento, quod diram famem Iudaeis Instin tem praedixerit; atque hanc ipsam famem esse a junt , quae per septem annos
Iudaeam vexavit Ioram, temporibus quem in admodum narratur capite octa volibri quarti Regnm . Ego vero res diversas perperam confundi a j ornam samem illam,quae m nrtales hoc tempore afflixit, naturae vitio exor-
338쪽
am e sse eertum est; quam vero penuriam annonae praedixit Ioel , hosticis incursionibus
contractam esse constat.' V. Ad censuram quoque nostram revo.
candi sunt novitii quidam Scriptores, Theodoreti taὶ sententiam persec .ti, qui Ioel emoseae aequalem statuit,uti re ' a suit; verum
ea ducitur ratione, quam In rime possum
concoquere: paria quippe aticinatum ait utrumque, Vastandam nim tum ab Assyriis, de Babyloniis Ista silit leam etentem,& in servitutem cogendam,& restiti endam demum in libertatem . Quae sententa non rationi. bus expugnanda venit , sed sol a. libri Ioelis lectione , omniumque Propemodum interire tum suffragio obteritur, cum disertis, &aepius iteratis verbis desigiaentur Hieioso. yma, & regnum Iuda . semel autem , ut vi. detur , Israclitica captivitas , idque obiter . Nam quid haec sibi volunt b): Periit sacri. ejum, o libatio de domo Domini, luxerunt saeerdotes ministri Domini. Utri autem conis veniunt Hiero lymae , an Samariae st Et asta te : decine ite vos,o plangite sacerdotes,
ululate minifri altaris: ingredimini, cubatere sacco, ministri Dei mei, quoniam inter Itan domo Dei vesri sacriscium,er Iibat jo .sau. Eseatejejunium , Socate caelum, congregate senes, omnes habitatores tePrrae in domum Dei vestri. Et mox sdὶ: Numquidnρn coram oculis vestris alimenta perierunt de domo Dei nostri, laetitia, oe exultatio' Deinde se : Ca. nite tuba in Sion, ululate in monte sancto meo.
Tum ) r Canite tuba in Sion, sanctificate
jejunium,Pocare cartum,congregaιe populum,
sanctificate Ecclesiam . Et tiatim uὶ : Inter testibulum , er altare plorabunt Facerdotes minifri Domini. Nec multo post ): Et filii
Sion exultare,er laetamini in Domino Deo vestro . Praeterea cι : In monte Sion, er in Ierusalem erit salvatio. Adde & istud o in rCum convertero e tivitatem Iura , o I erusalem, congregabo omnes gentes , er deducam eas in vallem Iosaphat. Et hoc quom s0:Bt filios Iuda , is suos Ierusalem vendidi- is filiis Graecorum . Atque item illud m): Consurgant, is ascendant gentes in vallem IVUBat. Et id etiam n) : Dominus de ion rugiet, o de Ierusalem dabit votam
fuam. Item to): Et βIetis quia ego Dominus Deus vester, habitans in Sion monte sancto meo, er erit Ierusalem sancta. Deinde rPer omnes rivos Iuda ibunt aquae, oe fons Ee domo DomIns egredietur. Denique s rJudaea in aeteνnum babitabituν, ω Ierusalem in generationem, ' generatione , Θ Do. minus commorabitur in ston . Verius itaque
Hieronymus tr r sanctus Ioel apud M. braeos post Osee ponitur : . Hut ibi sub as.
mine rabra m ad decem tribus confertas vaticinium quae vel Samaris , vel Uriteis. Q. pe memorantur: sic in hune Prosthetam omne quod dieitur, ad tribum Iuda ex ad Ierasa. iam pertinere credendum est,eν nullam omni
I. Disputatur de Amoso . II. Probatur Pro. phetiae amost 1 --:, er antiquitas. I. Tri E Λmoso certiora , dc liquidiora proferre licet cum se pastorem Therui. tam,oziae regis Iuda,& Ieroboami regis lGrael aevn vaticinia protulisse lignificet biennio ante terrae motum. Thecuam locat Pseud Epiphanius sin in terra Zabulon ; sed refragantur Eusebius t) , Hieronymus uὶ, ct Cyrillus x) , &-ad Hyerosolym arum
Aut tum sita in esse docent; nimiium in tribu Iuda . Terrae vero motum eum esse , qui tum contigit, cum Pontificale jus sibi arropavit Oaias, Zc cujus meminit Lacha rias sa) , centen Hebraei interpretes , reallentitur Hieronymus,& verisimillimum est. Hoc si sit, jam Prophetiae huius tempus compertum habebimus . Vaticinandi munere ad Achazum usque regem Iuda lanctum esse Amosum interpretes volunt, & non absurde probant. Sed &diutius etiam vivere, & sutura praedicere per aetatem potuit,&os eae, qui sub iisdem floruit regibus, pietatis esse , & propheticorum muniorum consors . Atque hinc extabit ratio , cur oleae Libro Libium hunc Ursci interpretes adjunxerint. Nihil autem attinet ea hic iterare , quae
339쪽
attulimus supra,eum Amosum Isaiae patrem alium esse, ae Amosum hunc Prophetam evinceremus. Crebras ei ab impio Bethelis sacerdote Λmasia inflictas plagas, cum idolorum cultum summa libertate carperet , moitem deniq; ipsi ab Amasiae filio illatam, elisis clava temporiuiis , na rant ψωδώ-- .
t falsum nomen gerenteι Epiphanius , dc
Dorotheus ta . in II. Cum passim autem In suo praedictio. num volumine de se Ipse --ροσώ-: ex prostr Ia persona dis erit Amos,tum maxime septimo capite : Et dixit Dominus ad me,inquit sb): cuia tu vides, Amos P Quibus ista subjicit, quae quomodo ad Propheti eum mu. Mus a Deo vocatus fuerit, exponunt e Μst Amasias sacerdos BetheI ad Ierobeam regem
Israel, L cens '. rebella υIt contra te Amos ....Haee enim ditit Amos in IIadio morietur Ieroboam,oe IJrael captivus migrabit de terra
sua. Et dixit Amasias ad Amos, suid υIris λgradere, fuge in terram Iuda: er eomede Ibι Panem , Θρrubetabis ibi, er In Eetbet nona icies ultra ut probetes, quia sauctificat o Regis est, es domus regni est. Reisonditque Amos , Et dixit ad Amasiam : Non sum Propheta er non sum filius Prost betae,sed armen. tarius ego sum, velticans 9comoros; ει tulit me Dominus cum sequerer gregem , ' Θ dixit Dominus ad me: Vade,ρνυ beta ad ρσvlum meum IsraZt. Et sequenti capite AE : fLee ostendit mibi Dominus Deus , Ecce uncinurpomorum , Et dixit, suid tu DIdes, AmosyHaec clarissima sunt universis, non tamen Hobbesio , qui haec in Leviathani se profari non dubitavit: Liber Amos , ρνUbetis tuus est . An tamen ab eo seriptus fit, non renaret. Pro eo quoque testimonium absque
ulla ambaste dicit Auctor libri Tobiae in,
hi P verbis: Cumque occultasset corpus, man. dueavit panem eum luctu, is tremore, memorans illum sermonem , quem inxit Damimus per Amos Prophetam: Dies fem vestri com- vertentuν in lamentationem, oeluctum . En tibi ipsa Amosi verba se) r Et eonvertam festivitates vestras n luctum, er omnia can. stea sestra in ρlanctum: quae priore quoqueBIachabaico th) adhibita sunt: Sanctificatio ejus risiata , Oscut solitudo,dter fesι ejus ea es sunt in lactum, sabbatha ejus in V.
probrium. Ipsum quoque Amosi eκordium retulerunt loel,& Ieremias. Sic Amosus si): Et dixit: DomInus de 3Ion rugiet, er de I erusalem dabit voeemsuam: Sic Ioel thin: Ee Dominus de Sion rugiet, es de Ierusalem bit vocem suam : Sie Ieremias D: Et dices ad illos. Dominus de exeesso rugiet,er de babitaculo sancto dabit vocem suam. Id quoque I esilis smin: Et erit in die illa,stulabunt mon. tes dulcedinem, et tolles fluent Iam , e per
omues rivos Iuda ibunt aquae,et fons de do. mo Domini egredietur,et irruabit torrentem Dinarum: eκ hoc fimosi in profluxit: Sti labant montes dulcedinem , ω omnes colles culti erunt. Dixerat Λmosus to): Ponam ocu los meos super eos ἐπ malum , . o non In bo num: diκit Ieremias p): Eeee οσρoetam faciem meam In vobis in malum et almrdamomuemIudam. Hoc Amoli q dictum: Pe cussi vos in υento urente, et in aurugine, muItitudinem hortorum vestrorum, Θ vinearum vestrarum, oli Ia vora, et ficeta υσνa eo medit eruca, er non reaesis ad me, dicit D minus: sic ex pressum dedit Agyaeus ν : Percussi vos vento urente, et auruqine, et grσπο- ne omula Uera manuum vestrarum , Θ ποm fuit in vobis , qu reverteretur ad me, L cir Dominus. Haec quae a Stephano dicta sunt s'. Fcrotum est in libro Prophetarum: Numquι victimas, er botyias obtulisis mih annis qua-Maginta in deserto, Homus serael ρ Et suste-ρ stis tabernaculum Μαloco , e fidus Dei vestri Rei bau , figuras quas fecistis adorare eas: i psi i ima Amosi tὶ verba sunt.
I. Disputatur δε Abdia. II. Proponitar uois fra opinio de aetate Abdiae . Ill. Pr batur Propberiae absiae di Hό- , ω anti. quitas . IV. Refelluntur argumenta Adaversariorum. Unicum argumentum. I. R Bdiam Sichemitam fuisse , ex aero L . Berbacbamar, tradit Epiphantiri tu ψευδώ irae alsum nomen ferent ', Bethaea ram scribit ψευδω νυος fassium non em ferens item Dolotheus cx . Nos scimus Bethaea-
340쪽
Mim Jeu Bethaea rem, urbem montanam suis. se in tribu Iuda , proindeque longe Sichemod; istam. Quid si legamus, Letbacad, qui vicus fuit Samariae , uti ab Eusebio , & Hier nymo aὶ notatum est λ Sunt certe qui Sa. mariae sepultum suisse affirment. De tribu vero Abdiae, eiusque parentibus,nihil proditum est. Nos de eius aetate dieturos summae ambages circumsistunt ,& satis ampluscon. iecturis quidem patet locus , firmae vero, ac cert* assenti ni vi X e Xiguus . Sunt enim qui Achabi Israclitici Regis aetate floruisse Ab. diam volunt, atque hunc ipsum elle Abdiam regiae domus dispensatorem, qui eum intersi. ret Iezabel Prosthetas DonMm,tulit centum Prophetas, et abscondit eos quinquagenos et quinquagenos in speluncis,et pavit eos pane, et aqua ib , quique irriguas convalles ad pastum pecoris ab Achabo quaerere iussus, obvium Eliam habuit. Hanc opinionem Hebraeis tribuit Hieronymus te), atque ipse
etiam in Epitaphio Paulae d . Abdiae huic,
dispensatori domus Achab Ps'phetae nomen tribuit. Cujus opinionis argumenta quaerenti mihi, unica Occurrebat ad animum simi- Iitudo nominis , qua nihil infirmius . In ea.dem tamen sententia subinde etiam fuisse
videntur R. Selomoh Iarchi. dc R. David
pote quam ex majorum suorum auctoritate sine confutatione proponant . Aliter vero Aben Ezra st) r Ignoramus .etatem ejus , neque possumuι Hicere eum esse, cujur mentio
fit in libro-Regum G nam ibi scr*tum est ,
Ab κι as erat timens Deum Dalaee. Si ilie fuisset .lle Propheta , quare vocaret eum Sσι. plura, Timentem Deum, et non potius Pro. phetam ' mallor qu*ρe est Prophetae dignIras. Pentecontharcum hunc esse autumant
Pseudo. Epiphanius, 3c ejus interpres Doro. theus, qui ab Ochozia ad Eliam missus, duobus jam igne coelesti absumtis . similem poenam pietate sua effugit; deductoque ad Regem Propheta , ei demum comes athaeis sit tb . At Clemens Alexandrinus si , &Eusebius ih , Eliae duntaxat aequaevum p runt,silent de reliquis. Veteribus Hebrςorum Magistris placuisse tradunt R. Selomoli lar
braicos transiisse, propheticoque demum a Deo munere dotatum, popularibus suis sutura ma Ia Pramuntiasse. Idem l ensit.& Λbra baniel min. Fundamentum hoc ei illius len. tentiae , quod unos Idumeos libello suo perstringat, vana prorius. dc inani conjectura. Λ lii Oleae, Ioejis , dc Λ moli, Prophetarum aequalem faciunt. Sententiam eamdem secuti sunt pri lci sacrorum Voluminum Can nis concinnatores, qui eum Amosum inter dc Ionam collocarunt, secutus eii dc Cyril. lus in . Sunt denique qui Ieremiae, dc Erechielis aequalem statuunt. Hos inter suspi . tantur quidam eum et se Abdiam , quem Paralipomena saὶ Templi instauratoribus ε γψιωκτουν t urgendi operis imρulsorem α Iosia ad hi situm suille commemorant, una nominum similitudine ducti. II Muibus omnibus expensis accurate, reel reum spectis sentem iis, reque ipsa attenteeκ plorata, ea mihi placet in primis opino, quae cistae, Ioelis, dc Amosi aequalem ponit. Nee enim Deile dii cedendum arbitror ab auctoritate vetulli Canonis , cujus antiquitatem suo loco probabimus. At in eo collocatos esse liquet Prophetas minores hoc ordine, quo vixerunt, uti dc Abrabanieli ρ persuasum fuit. Caussas piaeterea his temporibus extitisse reperio, cur Idumaeos ita Abdias incelleret: nam cum Rasin,& Phacee
Romeliae filius, Me Israelis rex, ille Syriae,
Achatum persequerentur armis,& Hier' lymam obsidione seu sic a cinxitIent, ni Iam demum Iudaeis ereptam , Idumaeis occupandam permiterunt. In partem quippe periculi, ac praedae venerunt Idumaei, multΗque . intersectis Iudaeis amplas manubias retulerunt. Traditur id in libris Regum.& P.ira lipomenon . Hinc itaque frequentes Prophetarum συγχεό- qui bac aetate vixerunt ad versus idumaeos expallulationes , Ac que relae: Amosi puta. cum ait q): -e dicit Do minus : super tribus sceleribus Edom, oe --
per quatuor ustu convertam eum,eo quod per
secutus sis in gladio fratrem suum, o indignat; onem suam se υaverit usque in fηem, mittam Ignem in Themar & Ioelis r : Erit Idumaea in desertum ρerditionis, pro eo quod inique