장음표시 사용
361쪽
aliquando Malachiae nomen tribuat. AMe Ius quoque a Septuaginta Senibus appellatur in ipso Prophetiae indice , atque item aliis . Qui eumque autem hoc iplum titulo decora.
xunt, non in eodem Persatos esse errore e reodendum est, ae Origenem . Tradunt δώ-- έ falsa gerentes uomina γ Eliphanitas ,& Doto theus ta) , se ipsum vulgo fuisse
vocatum, propter morum candorem, nignitatem , pietatem, ac formae etiam praestan tiam,& commendationem oris. Ineptum v e.
roeli,quod addit Epiphanius', quaecunque praedicebat eodem die Λngelum vulgo aspectabilem iterasse . lsidorus b Λngeli nomine affectum eo fuisse vult , quod quaecumque loqueretur, haud secvi ac Dei ipsius mandata acciperentur . Prosecto Sacerdotes , & Pr phetae,& quicumque Dei jussa hominibus significant, merito appellantur Angeli, & ita nonnunquam in Libris saeris nuncupantur Ivelut apud hune ipsum Malachiam se : La. bla enim saeeνdotis custodie ut scient Iam , Θ Iegem requirent ex ore ejus , quia Angelus Domim exercituum est. Et alibi de Iohanne Baptista id i Ecce ego mitto angelum meum. Quod de a mimonide e probatum est. Λt propiorem caussam in Malachiae nomine re. perio, nam, MalacM, idem sonat ae angelus
meus: quam rationem non magis nobis persuadere debere ait Hieronymus G , reipsa Angelum fuisse Malachiam, ae nomina suae, dc I aelis, dc Ionae ; quorum illud Ser
vatore m lignificat, id Deum meum , hoc C Iumbam; fidem facere possunt hunc suilla columbam, istum Deum ollum Servatorem. I H. Nihilo magis audiendus est Ionathan Chald sus Paraphrastes, ν et cisti reique He. brςorum Magili νi,cum Malachiam eumdem atque Esdram fuisse docent. Cujus opinionis argumenta haec assert Hieronymus ig) ; quod aetas utriusque conveniat; quod omnia quae in Dbro iutus eontinentur , etiam bie Pro-pbeta eommemoret . qu1 d denique cum ait Μalachias ib et Labia sacerdotis eustodient fetentiam o legem requirent ex stre eiust, quia Angelua Domini exeνζιιaum est , se Esdram esse non obscure declaraverit. Esdram quidem Sacerdotem, & Legis instauratorem
dieens, se veroongelum Domini appellans, ruod sonat voeabulum, Malathias. Sed haeei mare saei te est: nam quod tempora congruant , essicitur squae vos esse, non unum &eumdem virum . Falsum est porro eadem
libris utriusque contineri . Quibus autem Malachiae verbis ostendi putant eumdem ipsum esse ae Esdram , ea ad Levi primum , deinde ad universos Sacerdotes pertinere seontextus Orationis ostendis . Et tamen latilibus his argumentis labefacta tus Hieronymi ι animus, opinationem istam si ea leuioa perte non comprobavit suo , at certe nec confutavit, pro eo ac debuit . Rdde nee Prophetam in saeris Codicibus appellari Esdram , sed Sacerdotem, & Seribam ; cum decuisset tamen nobiliore eum titulo insigniri. Itaque sanior Christianorum Patrum,ae Interpretum pars commentum hoc repu d i a s it .
IV. Ad propugnandam Libri hujus γανί-mmae , & antiquitatem vix ullis ex Veteri Testamento juvamur subsidiis, propter exiguitatem operis, & au inris nollitatem . Unieum se dat illud testimonium , quod ex Mesesiastico Sirachidae supra attulimus,quo generatim , atque universe Duodecim Prophetarum , inter quos postremus hic est , fit mentio. Sed multorum instar unum hoc ememtest. At in novi instrumenti scriptoribus Malachiae auctoritas crebrius usurpatur .
cas im), in testimonium citant haee ipsius verba : Eece ego mittam angelum meum , Θ praepinabiι viam ante faciem meam.Seripsit Μalachias in): Ecce ego mittam vobis Et amPνσbetam , autequam veniat dies Domini magnas , ω horruitis, er convertet ere ρ
ιrum ad Ajor: id significabant Christi Discipuli, cum dicerent apud Matthaeum to e Maleum sp : Quid ergo scribae Meunt, quod Eliam primum oportet insigni fiea bat de Angelus, eum de Iohanne Baptista Lacha
rige patri haec praenuntiaret apud Lueam q)rυμ praecedet n virtute Eliae . Me estuveν tat corda patruin in Mios . Malachia a quoque spectabat Paulus cum diceret ser tum est, Iacob dileηι. Esau autem odio
362쪽
Nihil hie me movent Rabbin ἰ quidam,
qui quod in Synagogam magnam allechiam fuisse Malachiam nonnullis fuerit perlua sum , causIam inde habuerunt, cur et Prophetae dignitatem detraherent; hos quippe
reselli jam supra , cum de Λggsi Prophetiadi i putarem.
I. Antam nom nis elaritatem prae laris A rebus gestis adepti sunt Assamon S i ,
ut eorum memoriam propagandam Iudaei merito censuerint . quo pollers ad religionem conservandam , di tuendam libertatem , majorum exemplis incitatentur. Itaque siee
Privatorum aliquorum hominum studio , &industria . sive , quod potius crediderim, auctoritate publica factum est , ut in literas Machabaica historia referretur, suppeditatis ad id , ut satis Libri ipsius primi finis indicat, publicis Commentariis , quos diligenter ab ea gente confieri solitos fui illa supra notavimus . Atque id quidem non multo post res gellas factum fuisse probabile ei a quippe illyli ipsius charinet vetullatem indicat, ET
ad priscorum exemplarium formam ripus compositum eli. Ac primum descriptum est Hebraica lingua, sive potius Syriaca, seu Hierosolymitana , ea nempe quae hoc tempore inter Iudaeos patrium solum ineo lentes iam inde a soluta Babylonica capti vitat ulurpabatpr. Ergo haec historia eontinebatur priore machabaeorum libro, qui diu Hebraicis descriptus literis supersuit, quemque se uidisse te istatur Hieronymus ta . Hinc Graeca prodiit interpretatio qua fruimur ἰhine & Latina que ad hane diem eκtat:qui - pe Hebraismis utraque adeo oblita est,ut H braicam prorsus originem sapiat Haec vero, Latinam dico, an ex Hebraico eaeemplari proxime petita sit, an per Gr ast interpretationis fistulas derivata suerit , Incertum est.
Titulum Libri Origenes indicat hunc fuisse, σαρ sis - φινι ἔλ. Hoe est, uti alibi exposuImus, scarbιtDrabue es , semirum ebellium De ι ', vel si secundam dictionem disjungas, atque ita i cribas, scarbit farbene A.semirum principis filiorum Dei. Atque id lemma libro
Μaehabaeorum priori, Hebraicum Hebra leopiae fixum primo suit . Deinde vero eun Libro priori alter, Ac in aliqu/bus etiam Cois dicibus tertius quoque adjungeretur, omnes communem hanc appellationem tulerunt rquemadmodum libri Esdrae titulum sequens Nehemiae liber participavit . Caulla itaque non est, cur tantopere miret ut Scaliger b sub Hebrai eum titulum librum Graecum veri mise, nec cur origerit Iud pos impoluisse usq; de asseveranter assi mei. ignoratur Libri hujus prioris Ructor quem tamen conjectan. do quidam alsequi tentarunt . Sunt qui Iohannem. Hyrcanum fuisse putent, Simonis filium . quem diuturno potitum imperio , ae Pontificatu . oc suturorum quoque praestium fui l se narrat Iolephus sc) : quod & tuto credi, di sine periculo negari potet .ll. unam vis autem ad probandam Libri huju di vix quicquam nobis Libri sacri prae itent opis , reliqui etiam oppido pauca , quod io Canonem Hebrςorum nunquam , in illum Christianorum sero sit ad omit sus; satis clara tamen ad ejus aeno scendam antiquitatem supersunt vestigia, si quis animum adhibeat minime refractarium , ae pertinacem, sed i udiosum veritatis. qualem initio operis hujus desideravimus . Primum
autem non una res eis, quamobrem ex priore Machabal eo in secundum multa transiisse suspicemur . Nam cum ex variis libris hinc inde compilatus lit seeundus, ut ex capite secundo liquet, ad AEgyptios autem Hellentinstas , inter quos prodiit , Hieros,lyrrinani
Iudςi multa ex suis tabulariis deprompt stransmiserint veteris memoriae in lirumenta, ut ostendit idem caput, atque item primum, dubitari vix potest , quin Machabat almis quoque ipsis hilloriam im nertiverint . inde adeo non res solum eaedem in utroque referuntur,sed sententiae etiam aliquot oceurrunt
utrobique consimiles. Nam quod his verbis expresierat Machabat eus prior d): Etaed sica verumvmnasium in me obmis secuπ- dum leges nationum. er fecerunt sibi promu-tia,is recesserunt a Tes unento sanctora Juπ-
363쪽
cerent malum: id sic alter ca retulit: Eιenim ausus es sub ipsa arce ramnasium consi- tuere, oe eptimos quosque Epheborum in lupanaribus ponere . Scripserat prior bὶ rsu iciamque non fecissent secundum veνbum
regis AntistcbI,morerentur: secundum omnia
scripsit alter te r Decretum autem exιιν in proximas gentilium eivitates siue erent bus Ptolemaeis , ut pari modo . ει ιρῖ adversus Iudaeos agerent 4 ut sacrificarent: eos autem qui nollent transire ad insιtuta gentium. interficerent. Illic Iudas Machabsus adversus Nitanorem praeliaturus ait id)r sui muserat a rege IEnacherib, Domine quia δ Iasphemaverunt te, exiit Angelus, oepercussi ex eis centd octoginta quinque milliaristic vero te radmonuit eos. ω de auxiliis De quae facta sunt erga parentes , oe quod sub Sennacherib centum octoginta quinque millia perierunt . Nicanoris interitus,eapitis ejus dextraeque exectio. atque eorum contra Templum Hie. rosolymitanum in sublimi loco collocatio,&instituta victoriae ab eo reportatae anniversa -rta celebritas, paribus sere verbis ab utroque recitantur. Plura non prostram, cum Libro. rum germanitas ex instituto ab aliis paralle.
lismo praeelare intelligatur. Ex his sequitur serti eorum non posse sententiam,qui Theodotionem primum Libri hujus interpretem Graecum ponunt . Λdde probabile haudquaquam videri, tamdiu passos fuisse Helle. nistas Iudςos decora suae gentis, & eximia Dei adversum suos beneficia a popularibus suis ignorari. Iam si discedamus a saeris Cois dicibus, Iosephum ita se ad prioris in cha-haici assectationem composuisse reperiemus, ut totum in Λrth logiam suam transtulerit. Id vitto latentur Rabbini . Iud pos a superostitioso Sabbathorum cultu Tertullianus re- voeat exemplo Machab rum,qui commissis Sabbathi die praeliis patriam liberarunt . Meminit etiam hujus ini genes, ut d xi; dc arcessita ex eo testimonia usurpat non semel Cyprianus.
riss Ultis partibus conflatum esse Μa LVI chabaicum secundum liquet. Nam primum ad Libri sontem prς fixae sunt Epistolae duae; prior populi Hierosolymitant,ae Iudaici ad Hellen illas AE: yptienses,quae I nono versu primi capitis desinit: altera popul Iejuidem, Senatus, di Iudae ad Λristobulum, sceo idem Egyptientes Iudeos. Haec eos ad celebrandum diem ignis ; ista ad diem Scenopegiae mensis Chasleu, sive Ene ζniorum
festo ritu traducendum hortatiar. Quae quom niam res Machabat eis gestas temporibus continebant,& Machabaici erant argumenti, in hoc Μachabaicum volumen merito rela
tae sunt. Suincta est deinde Iasonis CyrenςΤhistoriae Epitome . Quid ea historia contis neretur, tradit ipse Epitomes Auctor is rDe Iuda Mae babaeo, o fratribus ejus, et de
Templi magni purifieatione , Θ de Mae dedi. eatione,er dematiis, quae pertinent ad antiochum Nobilem, Atium ejus Eupatorem, ab Iasone Cnenaeo quinque Iabris eo re heus a, tentavimus nos uno volumiue brevia. νe. Extrivi voculam,itemque, Ineditione
Vulgata his dictionibus praefixam,ab Iasens irenaeo, unde imprudens aliquis alia ab I sone desumta suspieari posset quam quς supra
memorantur ἰ nam vocem illam Graecum eκemplar non agnoscit.Quaecunque praeterea
Machabaieus ille secundus continet, haud quaquam Iason ille suppeditavit: puta caput tertium, di initium quarti,quae res sub Seleuinco gestas reserunt. ltem postrema duo, quae ad Demetrii Soteris tempora pertinent Nomtandus interim obiter Bion delius it , qui ignorari ait qua lingua historiam suam edi derit Iason Cyren pus p cum clarissima ratio suadeat, ea usum e ge lingua , qua Callimachus itidem Cyrensus poematia sua scripsit, Graeca nimirum,quae inter Cyrenaeos Grςeae originis homines usurpabatur. Eadem quoque in multis AEgypti partibus, ae maritimis prv serti m
364쪽
sertim ob Inebat, maxime vero Alexandriae. Inchoatum esse perspexissent , nee bene ob. Itaque harum regionum Incolae Iudei Grae- ser vassent Epistolae hujus clausulam,reliqua eo sermone vulgo loquebantur ,& Libros cohaerere , totumque Librum Epistolania saeros Graece seriptos in Synagogis praelege- unam esse crediderunt . Fuit in ea sententia hant Hebraicae vero linguae fere rudes erant, . Genebra idus teὶ ἔ suerunt, de alii, eum reisci inscii. Quapropter Hellenistae dicti sunt, centiores , tum an liqui. Uer ultam νω ti m. quod eum Iudaicae essent originis , Grςca notationem in proseri doctissi,nus Cotet loquela uterentur . Ex pluribus ergo libris rius f , quae Machabaicum lacundum epῖ- exceptum esse Machabat cum secundum satis stolae forinam habere desinit. Eam demis,
Ista indieant sa) r Cons erantes enim muI- eaussam ab Hierosolymitanis scit pium esse itudinem librorum, et difficultatem volenti Rabanus M urus opinatus est ; sed numerobus aggrevi narrationes historiarum. ρνυter singulari Ruci r de se ipse loquem ira postre multitudinem rerum , curavimu3 υolentibus mill Libri versibus deprehenditur , ut recte quidem legere, ut esset anim1 oblectatio, stu- notatum est a Serario ui; Ac duae sunt Epidi s vero, ut faeitius possint memoriae com stolae ἱ dc leeunda in decimo nono capitia mendare. Tum deinde ib): Libenter Iaborem secundi versu clauditur. fustinemus iveritatem quirim de extis au ll. At qais ea in librum unum compege actoribu a concedentes, Ufi autem secandum rit, itidem ut prioris Machabaiei Auctor , alatam formam brev/tati studentes . lpi Q. prorsus ignoratur; Philoni Iudς a lucubra. praefatio in fine secundi eapit is posita, ad se- tionem adscribit Honorius Rugustodune quentia viam muniens non aliunde petita a sis bl ; Iosepho alii. At stili enaracter a est, sed e Seriptoris Μachabaici penu de- Philonia into diserepat et si disertus est; nee prompta. Ualde porro eredibile es ad id eo - in Philonis serip ionibus occurrit qui equam, sarcinandum opus,inter reliqu ε scriptiones, unde nriti modo foetum ipsius hune esse , sed priore Machabat eo usum quoque suisse , uti vel visum ipsi conjectare liceat: quod esset ostendimus supra aliisque memoriis ex Hie- sane aliter, si Libri auct ,rextitisset. Iosephorosolymitano tabulatio desumtis. id ut signi autem rue sit ad seriptus, caula mani sta est. ficaret,eam , quam divi , Hierosolymitano- Scripsit is elegantem librum hoe titulorrum epistolam quasi dedita opera repraesen- ως μἄκκαβαίους, Μ πιώ-λνγου m. Detavit, in qua haee habentur e) r Iudas ea Hachroaeis , sive . de imperro rationιs , quo quae deeIderant ster belium, quod nobis aαι- Elea rari, septemque puerorum , ae piissimae
erat eo regaυ t omnia, edi sunt vud nos. matris supplicia narrantur . Hinc Hieronyissi ergo desideratis bisee,mittite quι perferant mus i : Ioseρhus Hachabaeorum frestervabis Itaq; ne praeclaro hoc patriae sortitudi- , floriae, frangi , et regi pose dixit μνturis nis,& di vinae erga gentem suam benignitatis bationes anImι , non eradicari. Idem alibi monumento carerent Hellenishς AEgypti en- quoque apud eumdem reperias , sed& apud ses, quemadmodum reliquos Codices sacros Euse hium . Fraudi haee fuerunt vel imis Hebra eo sermone deseriptos Graece reddiis peritis , vel incautis lectoribus , qui exprestos habebant, ita Machabaicorum quoque , sum ex Μachaba leo secundo libellum, eum gestorum historiam literis Graecis , quibus Machabaico ipso secundo confuderunt. Ad- utebantur , eomplexi sunt ἰ exemplar He- de Ac nonnulla haberi in Λrchaeologia hraleum ita allaciat ut alios quoque ejusdem sephi; quae cum libro illo non latis consen- argumenti libros adhiberent. Ex ipsa lane , tiahi. Λt Serarius Iὶ Iudae cujuidam Eliae phrasi Graece lucubratum esse vere diκit opus hoc esse opinatur; quam opinionem 3 RHieronymus t . oratio operosa a flectata, rationibus sulcit. Iudae primum id adscribi praeceptis abundans, dc sententiis, rhetori eis vult his verbis seeundi capitis im)r Iudas ea pigmentis fucata. Quidam non satis caute , quae deciderant per bellum, qued nobis aceι- dis inctis Wariis Libri hujus partibus , eum derat, congrestavit omnia, er sunt apud nos.
Librum ab Hierosolymitanorum Epistola , Tum deinde Isquirens, quisnam fuerit i lle Iudas,
365쪽
Iudas, eo tandem. delabἰtpr, ut coniecturas tuas in Iuda Effaeo listat, quod magna esus fuerit inter AEgyptios Iudsos auctor iras, α quod vaticinandi etiam iacultate floruerit, ut eκ Iosepho AE discimus. Nec alium eme putat quam qui huic ipsi Epistolae scribendae
affuit, dc in inscriptione nominatur. Atque hujus demum sententiae auctorem laudat Ruperium . Ego contra hoc loco quem de signat in secundo capite, minime adscribi puto Iudae isti Machabaici secundi lucubrationem. Iudam ait res per bellorum motus dissipatas recollegi sie ; quod de Bibliotheca
accipiendum ollendit antecedens comma a.
At aliud est colligere libros, aliud scribere. Praeterea demus ludam libros scripsisse noniaeo Machabaicum hunc scripsierit . Nego etiam Iudam Ellaeum hunc fuisse , qui etsi
summa inter suos dignitate , ac futurorum Praecognitione, non ideo scribendi quoque facultate praestiterit. Nego denique eumdem
esse Iudam illum, quem Μachabaeum et e sveti limile est, ac qui in Epistolae lemmaternitur . Hanc ergo opinionem tam infirmis nixam radicibus corruere necesse est. Verum eum longe operosius sit reperire verri', quam
salsum refellere; quis non fuerit husus scriptionis fiuctor Ostendisse contenti , quis suerit tamdem , eruditioribus, aut se licioribus Investigandum relinquemus. III. Nunc quod instat agendum, dc sua ν-σιώ-ς, acantiquitas Libro hule inter Codices lacros postremo asserenda est . opem ad
id nobis praestat Epistola ad Hebraeos bὶ,e
jus haec verba: alii autem distenti sunt, non suscipientes redemtionem, ut meliorem inve-nιν ut resurrectionem, Theodoretus aliique eruditi viri complures,eκ Eleazari,& septem fratrum historia, sexto dc leptimo capitibus scripta, petita censuere. Nam quod habet scriptor machabaicus e) : Μαιρε-ς ἐπι τὸ τἀμ--- . . I ponte ad umpani supplietum praeibat, lic reddidit PauluS: ἀλοι δὲ ἐτυμπι M. Alii Tympani supplicio sunt assecti. Hinc quoque instructus ad egregiam ejul-dem calus narrationem conscribendam vi detur Iosephus accessiisse; vel quisquis auctor est libelli ληισμῶ, s de imperio rationis scriptor certe antiquus Apertii si me vero meminit Clemens Alexandrinus sM r
qui eo ofuit Machaba eorum Epit omen . Apertius etiam Origenes Machabaicum utrumque post L brorum sacrorum recen
sionem commemorat,grandemque ex secun .
do hoc laciniam suis in Exodum Exegeticis assuit, atque alibi saepe ejus telli monio sententias suas confirmat. Ejus qu que suffragio crebro se tuetur Cyprianus His subjungere Zenonem Ueronensem, Ambrosium , aliorumque deinceps agmina tota , sed acquiescamus in Carionibuε Apostolorum se , apocryphis, ut voles, antiquis certe qui Μ chabaicos tres agnoscunt, & in Thalmudicis scriptoribus,a quibus septem fratrum historia
De Comparatione Testimoniorum, quae ad Librorum sacrorum probandam
γυπιοτητα, Sc antiquitatem tori
depromuntur. I. Refelluntur argumenta Adversariorum. Primum argumentum. II. Secundum aro
I. r Unc antequam tollamus manum emo hae tabula , occurrendum est expo- sulationi cuidam , supra a nobis leviter jam delibatae, hominum pertinacium, quo ta men ab his disputationibus operis initio ariscebamus . Queri enim possunt intutam esse, Ac malefidam viam , quam ad sacrorum v luminum . & antiquitatem demonstrandam sumus ingressi . Nam cum ad id
recentiorum Scriptorum testimonia protulerimus, tanquam depromta eκ eorum libris, quos antiquiores probare volebamus, id nobis ut probatum sumsisse , quod in quaestione positum erat ἱ tam fieri quippe potuisse , ut
quos antiquiores credidimus, ii e contrario testimonia nobis prolata excerpseritit ex iis, quos finκimus recentiores. vel utrosque a fortasse eadem excerpsisse testimonia ex pristis aliquibus Scriptoribus , quorum lucubrationes diuturnitate temporis consumtae sint . Huic qmelae primum obnoxios non esse Scriptores ajo, quorum nomina, ac scripta in aliis memorantur. Exempli caussa, quod Ieremianae prophetiae nominatim meo
minerit Daniel, jure possum colligere ve-U u iustio.
366쪽
tustiorem Daniele suisse Piophetiam Ieremiae. Atqui complures e Scriptionibus latris in hae clat se ponendae sunt. Λjo praeterea , etiamsi id ita esse concedamus . ut volunt Adversarii, vix nobis inde deperire quie-uam, vix illos quἰcquam inde lucrari: namum antiquitatem detrahunt uni, alteri adstruunt: utrumlibet enim priorem ponant,hujus certe probata fuerit antiquitas. Velut cadixit origenes in Epistola ad Africanum , totam pericopen ex llaia a) Michaeam bintranstulisse ; si ex Michaea translatum id potius dicere audeant Λdversarii , hoc ipso Michaeae Prophetiam , Isaiae Prophetia
antiquiorem cogentur agnoscere . Atque ita Nichaeae antiquitatem, & ram latis com probatam habebimus. Sin ἐκ Isaiam & Mi. chaeam eκ vetustiore aliquo Propheta haec hausisse contendant, utris potius haben d a fides est, an h s nullo argumento , sola per tinacia pugnantibus, neque ullum commentitiae quam afferunt originis propheticarum sententiarum indicium , notamue dantibus; an nob s res liquidas clarissimaque testimo.
nia Prop. meotibus δ Arbitretur prudens &aequus Lector, & sententiam serat. Deinde si id quod volunt obtinent Adversarit , dc
quas scriptiones antiquiores posuimus , recentiores esse sateamur iis quas diximus p steriores, tum illidentur Chronologiae & Historiae scopulis, quae has rerum dc temporum perturbationes vindieabunt . Λd haec recordari debemus Librorum sere omnium Uete. ris Testamenti generatim nos proba ise initio Propolitionis hujus, iis argumen iis, quae nullis Adversariorum responsionibus eludi queant. Totam itaque volumus Tationum quas adhibuimus molem spectari, quae est hu)usmodi, ut cavillationes omnes
facile contemnat .ll. objici potest praeterea Libros saeros a Spiritu Sancto Prophetis esse dictatos . &verba Prophetarum verba esse Spiritus Sancti, non eκ aliorum depromta libris , sed ab eodem piosecta Spiritu, quia diversis Pro. phetis res easdem denuntiari. hominibus voluerit . ac idcit eo temere nos sacere , qui vetuit totum Prophetarum telli monia a novitiis usurpata statuamus. Iampridem hoe ipsum apud Origenem jactavit Asricanus o, velut arbitratus Prophetarum , Spiritus Sancti nuntiorum ae praeconum , Ignitati parum eonvenire , alienis: dictis &Vententiis uti . Quam pervetiam ei opinionem exemit origenes di, testimoniis iplis Prophetarum in medium prolatis, quae palam extant in antiquioribus: ac imprimis celebri illo, quod Michaeas te ex Ilaiae secundo capite in .
quartum suum transtulit. Fateor equidem vaticinia Prophetarum Dei orae ulo esse edi ista ; at Spiritum Sanctum ajn afflatus suos ad ingenium Prophetarum, & hominum mores temperasse: Divisiones gratiarum sunt, idem autem spiritus, inquit Paulus uὶr er divisio. nes ministrationum sunt, idem autem Dominus r er divisiones operationum sunt , idem
vero Deus qui operatur omnia in omnibus .
Optime Maimonides in eximio opere Mor Nevochim shJ: scito unumquemque Prophetam peculiare quid babere I er ea lingua, eaque loquent ratione . quae ipsi es familiariser consueta , impelli a Propheria sua ad I quendum ei quι intelligit ipsum . Isaiam de Λ motum idem ali avit Spiritus; disertus tamen est Isaias, rudis dc inconcinnus Amosus : quemadmodum flatus uno ore e lius pro calmorum varietate varios sonos edite fistula Alioquin unus esset Scriptorum omnium sacrorum character, stylus unus,eadem oratio; quam tamen diversam esse oh. servamus . Ergo amatus ae inspiratae ipsae
res, Spiritus Sancti sunt ό sermo ae verba , sunt Prophetarum , sic tamen inspirante dc incitante Spiritu Sancto loquentium : quae verba proinde ab aliis lumere. & in proprios
usus convertere potuerunt . Atque ea non a
Scriptoribus solum sacris, sed oc ab Ethni. cis nonnumquam mutuati sunt uti seci au. Ius H, cum Arati ,& Epimenidis sententias ac verba protulit. verba haec suisse Spiritus Sancti, nemo dixerit: ut a Paulo autem citarentur , Spiritus Sancti in illinctu factum et . At vetustiorum Auchorum sacrorum verba a recentioribus Auctoribus sacris recitata ,& ut primum ederentur a vetustioribus , dc ut deinde a recentioribus ei tarentur, Spiritus Sanctus auctoritate dc impulsu suo perfecit: fuerunt nihilominus Prophetarum verba , sed movente dc instigante Spiritu Sancto
367쪽
I. Disputatu ν de Auctore aetate Canonis Librorum sacrorum. Variae Uinione ν ρroisponuntur. It Unicus ante Christum editus
fuisse videtur Canon, ab Esdra compositus,
o Frnagogae magnae auctoritate co roba.tus . Ii 1 DrDuratur de Ianagoga magna. IV. Probatur nostra sententia veterum scriptorum auctoritate . U. deinde argumenistis . V l. Dι putatur utrum inscriptiones
libris Prophetarum praefixae , a IIIagoga magna , a re a Prophetis ipsis addιtae fine. Uli. Nehemias Θ Iudas Machabaeus Ca-nonem recognoverunt ετ confirmarunt, novum vero Ecelsa Christi edidit. V Ill Dι-stutatur de Arca in qua reconditi fuisse peruuluν Libri Canonici . IX Refelluntur
argumenta adversariorum . Primum a r. gumentum . X Secandum argumentum . Al. Tertium argumentum . X l l . Guartum argumentum. X tu. Quintum argumentum.
I. Uperiores omnes, quibus Librorum sa-o crorum dis.. ι- probare crinati liimus, disputationes, una de eorumdem Carione disputatione continentur . Canonem dico ,
Librorum sacrorum collectionem ac catalo. gum , legitimo Synagogae, vel Ecclesiae conasensu determinatum ae comprobatum . Causissa nominis haec est . Canon regulam prima rio significat, deinde ea etiam quae accedunt ad sormam regulae, ut virgulas, palos, pilas, columnas; tum etiam tabellas, ligna nempe levia & oblonga . Et quoniam tabellis hujusmodi ea inscribebantur, quae ad omnium notitiam venire debebant, proptereaque publice erant proponenda , Canonis nrimen a i res
noni inseri pias transiit. Hinc Canones Mathematici, & Chronici, Chrono logis &Mathematicis propositi : hine & decreta Conciliorum Canonum nomine affecta sunt ruem indices dc catalogi corporatorum ejusdem societatis tabellis inscripti & palam pro . positi sodalibus , ut sibi inter se cogniti sint; lnde nomen Canonicorum d indices quoque omnes, quos vulgo testi & cognosti interest, velut nominum Sanctorum . quorum commemoratio fieri debebat in Ecelesiis . Iam liquet ex his ratio nominis hujus sacrorum
Librorum Indiel tribut Ir quod nempe tabellae inlati plus, uec Ecclesi ae palam sit propositus. Qui aliam quaerunt vocabuli originem, abutuntur operam . Quod si Canonem hunc Esdrae temporibus conditum suisse demonstra vero, libros omnes in eum collatos Esdravetustiores esse necesse est, quod ad praesens institutum est satis. Plurimum ergo refert hujus Canonis aetatem scrutari, quod pro rei momento ac dignitate satis accurate a nemine iactum adhuc reperio. De Canone enim disserunt omnes, hos aue vel illos libros --.-ισμ ένους. in Canonem receptos in vel ,-- ga Canonem non receptos fuisse assirmant, huncque vel illum Canonis conditorem fuisse ajunt; qui vero legitimis id argumentationibus probaverit, quod equidem sciam, nemo homo est. Nos hvie quaestioni, cum utili per sese , tum ad propositum opus valde opportunae paucis satisfaciemus . Λe non una primum de eo sententia est . Plures quidem Canonis auctorem Esdram agnnuscunt, eum qui Librorum lacrorum instaurator & reparator habitus est . Synodo magnae
adscribit Genebrardus a) , quam Quintam
appellat, euique Esdram intersuisse ait, ad praeter Esdrinum hunc Canonem , alios in ducit duos, alterum ab Hierosolymitana Synodo Sexta conflatum , quam de sacris Codicibus ad Ptolemaeum Philadelphum mittendis, & Septuaginta Interpretibus Gi te eos reddituris coactam fuisse vult: in eum autem Canonem conjectos esse docti Libros
sacros, qui poli Quintam Synodum prodie rant, puta Tobi ς ac Iudith; Ecclesia llicum
item & Sapientiam , quos per utriusque Synodi intervallum editos censet. Tertium demum Canonem eκistimat fuisse conditum in Septima Synodo, quam coiisse arbitratur adprobandos Pharisaeos , .quorum duces Sammai,& Hillel ; damnandos vero Sadoc, dc
Bariet hos, Sadducaeorum antesignanos. Hujus porro Synodi decreto scribit suisse conis firmatam librorum Tobiae, & Iudith , aliorumque auctoritatem , qui in antecedent. Synodo fuerant cooptat ἰ in Canonem , i oeumque tum primum adscriptos libros Μachabaeorum . Serarius, aliique literati virigeminum tantum Canonem admittunt, priorem Esdrinum, in Synodo magna consectum; recentiorem alterum, in quem dedicati fuerint Libri reliqui, quos prior non continebat. v v x Dispu-
368쪽
Disputator vero Theologo Politieus ain pro
more suo παραλυλοῶν s ρMarixa ρronuntians in nullum lacrorum Librorum Canonem ante Machabaeorum tempora concinnatum
sui ne a see verat; cum ejus, qui Esdrae tribuitur, libri aliquot Machabaico aevo haudqua.
ll. His diligenter pensitatis sententiis, verisimillimum mihi vitum est unicum ante Christum editum fuisse Canonem , ab eR nempe Synagoga, quae Magna appellata est; cum in libris colligendis, digerendis, Ac adormandis primas partes ageret Esdras, vir patriae antiquitatis, Hebraicorum rituum , sacrarumque literarum lonne peritissimus r
strιba , cta legum inerarum Insignιι magister, Ut eum appellat Eusebius in Chronico ἱ &, ut Eldiae ipsius vel bis utar b , scriba velox in lege Morsi . scriba eruditus in sermonibus er ρνα cestris Domin ι, ει ceremoniis ejus in Israel: & ut in Epistola compellatur ab Arota xer se: Feνiba legis Del earli doctus mus . Cum itaque doctrina, & pri lcorum Codicum
usu ac tractatione aequalibus suis antecelle. ret, dubium non est quin Librorum sacrorum conquirendorum , excutiendorum, ac dijudicandorum provinciam ei demandaverit Synagoga Magna Iudaeorum; sed ita tamen ut pie de rebus a se mature expensis ad illam e ferret, quae eas demum supremo arbitrio
Iil. Iciendum quippe est captivitate Babylonica solutos Iudaeos , & patriis laribus
Tedunatos, cum de cultu Dei instaurando, di divinis ae humanis legibus restituendis cogitarent, viros gentis suae sapientia & eruditione florentissimos d i vertis temporibus iis negotiis administrandis praefecisse; Zorobabelem in his, Mardochaeum , Iosuam Iosedeciden , Aggaeum quoque, Lachariam , di
Malachiam. Prophetas istos ex hac serie expungunt alii, qui hune coetum , ut dixi , Sapientibus, non Prophetis , constitisse viniunt. Unde & Danieli dignitatem Prophetae
detrahunt, ut eum inter Synagogae Magnae consessores collocent. Certe eum, & Λnaniam,& Azariam,& Misaelem superioribus adiungit Maimonides in Iad Chaetacah, sed contradicente Abrabaniele: dc de Daniele quidem falsum esse supra nos ostendImus. Vocabantur illi rosce betolab . Prineses ea
ptivitatis, & numero: fuisse dicuntur centum ac viginti. Duodecim tantum ponit, ac nominatim etiam recenset Abrabant et in Praeis satione ad naebalath bavotb. Λn eκ a. sa -ctum Ia . an ex lao iactum ra. ρ proeli visa ne laptu in numeris nostratibus, unde error fortasse ad Rabbinos propagatus est. Cur autem Synagoga Magna ebene1etbgbedua dicatur a Iudaeis, discimus eκ Tractatu Metagillah, eapite tertio, in Gemara, nempe quod majestatem in pristinum statum restituerit, non addito tantum ad reliquos Dei titulos titulo garit, in oratione quadam, ut ibidem habet Gemara ; sed etiam quod totam Scripturam sacram curis suis reparaverit. Ejus initia ad Darium Hystaspiden probabiliter Rabbini referunt, cum nondum Babylone rediisset Esdras, ut quo tempore resciebatur Templum, ejus quoque concelebrandi leges
renovarentur. In eumdem porro coetum alii subinde ingenio praediti ac virtute lunt coo
ptati : velut Esdras, postquam Babylone re versus est . Quamobrem aliis porro, aliisque ascitis, & in decedentium locum iunioribunsuffectis, diuturna suit haec Synagoga, & permultos annos perseveravit . Nam dc ex ea
fuit Nehemias , qui ad Darii usque Codo-
manni, & Aleκandri tempora vitam prorogavit , & Simon cognomento Iustus, qui Seleuci Nicanoris aevo summum Pontificatum tenuit quemque postremum ex hoc consessu superfuisse narratur in Milna T ha irrua di ea . At hanc sententiam plerique nobis praeive runt Rabbini; aliis licet dissentientibus, quibus placet, non poli multas aetates , & con tinuatam plurimorum hominum seriem, sed intra unius tantum aevi angustias Synagogam Μagnam defloruisse . Quamquam eam proprie Synagogam Maenam dicendam esse fatemur , quae circiter Artaxersis Longi mainni tempora viguit. IV. Eam autem quam propositi opinio nem locupletibus primum auctoribus tueor . Constans est enim omnium sere consensio , crematos in Hierosolymitano excidio, & iri deportatione Babylonica amissos, aut neglectos Codices saeros Eldram Artaxersis L-gimani aevo recuperata libertate repar lae .
369쪽
Et si de modo, qan res acta est, non satis conis venit cum alii numine afflatum, sacrum Id quod superest opus dictasse velint; prioribus libris penitus abolitis . Ita sensit Auctor libri quarti Esdrae , qui decimo quarto capite
commentitiam rei gestae historiam explica.vit . Futilem hunc Scriptorem secutus est Clemens Alexandrinus Stromatum ptimo. Secutus est eum quoque Theodoretus Praesatione in Psalmos. Apertissime vero omnium
Basilius in Epistola ad Chilonem. Et in
eamdem sententiam viri quidam docti recentiores abierunt. Propius accedit ad verum Irenatus sa , cum ait corruptas Scripturas Esdram restituisse . Paria habent Tertullianus ib), & Hieronymus se . Clarissime vero Chrysostomus d Esdram Deo in stipctum Scripturae sacrae reliquias digessisse , de in
unum corpus composuitIe significavit. Accu. vatius etiam Auctor Synopleos , quae Atha
nasio tribuitur , sacros Codices per Captivitatis diuturnitatem , ct populi incuriam amitsos Esdram ait penes se tervasse, & suo demum tempore protulisse, ac publiei juris fecisse . Profecto Mosai ea Lege in Exilio Hebraeos non caruisse inde patet, quod E
dras te) se Feribam velaeem in lege Morsi a inpellat : patet & ex capite nono Danielis is , ubi Molis liber tanquam superstes,& vulgo
cognitus , ac versari solitus , testis citatur . Nam quis eredat tantam eis e potuisse cla.dem ac vastitatem, ut ne apud privatos quidem homines ulla servata lint Codicum sacrorum exemplaria λ non apud Ezechielem, vel Mardochaeum p nec apud ipsum quidem Ieremiam , quem Nabuchodonosoris iussu
Nabuzardan militiae magi iter ab omni inici
xia tutum prς stitit λ Certum est istitur Eldram Libros sacros dissipatos collegisse, & insta a. rasse . Utcunque vero egregius suerit ille labor . Ductu tamen caruisset, nisi accessissee publica Synagogae auctoritas, quae recognouisset opus, ec expensum comprobasset, ejusque usum populo concessisset . Quapropter
non quasi Esdrae, sed quali Synagogae i psius
opus ab Elia Levita , allitque Rabbinis habitum est . Hine Thalmud istae capite primo Bibae bathrae , vaticinia Mechielis, librum Duodecim Prophetarum, Danielis, dc Estheris libros, a viris Synagogae Magnae scriptos esse definiunt; quos ab aliis scriptos, ab Esdra eollectos suffragio suo Synagoga Magna firmavit. Memorabile habetur apua Iosephum , libro primo contra Apionem ,
testimonium , quod omnino consuli velim o Gentilium enim suorum morem hunc esset
ait, ut si quae ingruant bella , pace demum
composita veteres Scripturae a superstitibus Sacerdotibus recognoscantur, relegantur, a renoventur nec unicuique de rebus sacris
scripta in vulgus edere fas esse, sed Prophe.tis 1 olum , qui Dei instinctu , dc praeterita , di praesentia sciunt r hinc duo solum ac viriginti saera Volumina , & ea sibi usquequa.
que consentanea gentem suam usurpare, veterem omnem anteacti temporis memoriam
complexa ; a Mosis usque temporibus , ad Artaxersis Longi mani aetatem scripta s ab hac vero aetate singula suisse relata inllieras, sed eamdem quam superiora fidem minime esse consecuta . Ex his liquet post Babylonica bella ex more Iudaeorum in ita utari debui iis dices sacros, idque Sacerdotum supersti tum opera, qualis fuit Esdras; hi tum vero Librorum collectionem in Artaxeris Longi mano desiit se a quod sane fieri non potuit, nisi per Canonem publiea auctos ita te condi intum quo qui non continerentur, pari eκ isti
U. Nunc si argumentis pugnare libet, primum subministrat Septuaginta Senum inter pretatio, quam cum Pto Iemaei Phila Iphicura elaboratam esse contentiant omnes, an
te haec tempora collectos esse Libros sacros,
conflatumque jam eorum Canonem oportuit. Conu ullam enim dc obtritam re r eam se tentiam , quae minicum duntaκat uolumem a Septuaginta Interpretibus conversum fuis se fingit. Ab lsraelitarum autem liberatione
ad Philadelphum , nulla ejus condendi ma gis opportuna ac necessaria apparet occa lio, quam post resarta ac recollecta sacra volu mina . nullus operis hujus Λuctor magis idoneus, quam Esdras . Quadragesimo praei rea ac nono Ecclesiastici capite locum de prehendo, a nemine , opinor , adhuc obter. vatum , unde vetuitas Canonis praeclare in intelligitur . Nam eum sanctos plerosque viros Silachides Iaudare instituisset , in iisque. . Scriptores saeros fere omnes; postquam de Isaia, Ieremia, ae Ezechiele diis eruit, tum
servato Canonis Iudaici ordine, qui tribus his
370쪽
' phetis Minores Duodeelm subiune it, hec
addit a d Et Duodecim Prophetarum ona
guttvlent de loco suo : nam corroboraverunt
Iacob oe redemerunt se in fide virtutis. Qui-hus statim subjicit Zorobabelem , dc Iesum
Iosedeciden , pr In ei pes Synagogae Maanae rnon obscure sgnificans post Duodecim Pro. phetas Synagogam Magnam extitisse . Itaque In unum si brum jam compacta erant hoc tempore Duodecim Prophetarum vaticinia. Librum hune haud dubie fgnificat Stepha nus M, cum haec Amosi te verba recitans: Numquid victimas oe hostias obtulistis mihi nunIs quadraginta In deserto, domus Israelὸ
ei vori Re bam , figuras quas fecistis .n orare eas λ scripta esse diceret in libro Prophetarum . Atqui collectio haee Duodecim Vrophetarum,& in unum corpus eonjunctio, nonnisi in sacrorum Uoluminum redintegratione facia credi potest; cum nonnulli e Prolixi βὰλ Duodecim exiguo annorum interis vallo Esdrae reditum praecesserint ,' sortassere vitam ad Id usque tempus produxerint. Frofecto antequam Seripturae totius sacrae conderetur Canon , singulorum Librorum partes componi simul , & in unum corpus conflari, ac velut suo sbi Can ne determinari portuli. Psalmorum numerum definiis Ti, α in unum eolligi volumen necesse suit. Priusquam in generalem Canonem conjicerentur. Factum id ab Esdra docent Λuctor Synopseos,&Hilarius , atque ita vulgo
credi . nos ab Esdra & Synagoga Μaana factum diximus supra. Idem de libro Duci. .ecim Prophetarum dictum velim . Inde est
quod in Baha bathra docent Tha Imud istae. α post illos Abrabant ei se , viros Ma Enae dynagogae Duodecim Prophetarum libros in
unum volumen compegisse . Porro Sirachiden Ptolemaei Epiphanis aequalem fuiste, probavimus; unde emeitur vetustiorem hae aetate Eanonem fuisse. Atque inde idem ac
superiori argumentatione colligimus, nullum videri aptius e1us consciendi tempus, quam
post recompositos Codices sanctos; neque ulli probabilius ejus eonfectionem adscribi polse, quam Esdrae . Λd hare tum Rabbinorum vulgatissima opinio sit eripturam sacram .i: st 'loni u interpunctionibus nul-
ad illam diem distincta erat, sed veluti
unico comprehensia Persu tota simul cohaereis
' , a Synagoga Μagna, cuius Esdra m suis
se scribim a Iunt, inpheriscol, dc in se νim. dc in pesaeot , alsasque partes esse divisam
pe Esdra octodecim locis emendatam, quos Masoret hae numerant, & tahum sopbeν nordι nationem seribarum , & rahun EG a 'appellant cum priscos
lingus characteres hoc tem inpore Eldra auctore Λssyriis mutatos est'. I halmud istae a firment in Tractatu Sanheia orin IJ, doctique omnes assentiant; quae sine Synagogae auctoritate dc consilio fieri haudquaquam potuisse manifestum est i quis cinis dat tantum operae ac studii in Scripturae sacrae e haracteribus mutandis, sectionibus deinterminandis , notandis lectionibus . distinguendis versibus posuisse Synagogam Μagnam , ejusque velut mentem Esdram . tot vero L bros ipsos neplexisse, deq; eorum nia. mero definiendo ac sanciendo minime contintasse λ Haec argumenta & testimonia si aeqviIs animis expendissent nuperi quidam Script res , saniora utique & modestiora de Librisi acris , deque nostra sententia protulissent.1 am argumenta nostra quod attinet, nullum attigerunt fere, nedum consutarunt. Rabbiis morum spernunt suffragia,utpote inepta: Quasi non extent apud Rabbinos pulcra Iuda leae antiquitatis vestigia,quae viri dncti ac corda.ti agnoscere sciunt , & ad Librorum sanct rum explicationem utiliter conserre. Patrum auctoritatem Boeeitae iunt, quasi non vel propter aetatem, in majori versati sint Iiterarum acrarum luce, plurimisque usi sint Libris. quos temporis vetustas abolevit. Scripsi auctorem Synopseos Athanasio tribui solitae,delacrorum Codicum restitutione per Esdram facta accuratius esse locutum , quam Chrysostomum . Quippe Chrysostomus tradidit
Eluram Deo instinctum Scriptura: sacrae re liquias in unum corpus composuisse : Auctor vero Synopseos non rem solum,sed rei etiam modum explicavit, cum diceret Libros fa-cros per captivitatis diuturnitatem a popul neglectos,& vulgo deperditos Esdram penesse servasse, & demum reparasse. Λn non saccuratiora haec sunt,& enucleatius exposita. quam quae protulit Chrysostomus/Λtqui, ninquiunt, incerta ea sunt. Esto: an non aliud est