장음표시 사용
51쪽
Amen , amen dico tibi , quia quod se mus Io. luimur sal . Praeterea vox Scimus . non ad ohannem solum; sed ad reliquos etiam Di.cipulis spectat r ac si dixi sset, Ego , ac discipuli reliqui, scimus ea vera esse, quae de Christo testificatus sum . Ad haec cum ait: ἐπε-σσμως sub aliena persona de se: me est DVcrpiι tua ille qui testimonium perhibet de
his , o scripsit Da e , constabat libi , qui supra pari mi destia se ipse dissimula vit, eum
dixit; Erat ergo reevmbens unus ex Discι-pulis ejus in finu Iesu , quem diligebat Iesus ibὶ . Postremo unicum clausulae hujus au -ctorem ista indicant: Nee ipsum arbitror mundum evere posse eor, qui scribendi sunt, Iibros te . En tibi scriptorem de se numero singulari loquentem r qui d utique non set insit , si nomine Ephesinae Ecclesiae, uti volunt . numero plurali supra fuisset usus. Caeterum multa ex hoc Evangelio testimonia depromit Iustinus, Iohannis aetati proximus, tellis locuples, & nulli exceptioni obnoxius. Eius item auctoritate res usurpat paulo recentior Irenaeus. Refert denique Clemens Ale . xandrinus in libris , se accepissea majoribus postremum omnium Evangeli. satum Iohannem res Christi gestas memoriae prodidisse . Praeterea de rerum origine
disserens Amelius, id) Platonicus Philos phus, suppar his temporibus, ex Evangelio
Iohannis , quem celato nomine Barbar utria,
appellat, prima verba usurpat, a Christi licet religione alterstis.
VI l. Iohanni quoque adseribuntur Epi. stolae tres ,& Apocalypsis. Primam Episto
Iam ei tra eo .troversiam ab universis Christianorum Ecclesiis nunquam non admissam fuisse, dc Iohanni Apostolo tributam , reliqua venisse aliquando in coi tentionem, deinque eorum Auctore dubitatum esse tradit
Eusebius sel . Αe e prima quidem Epistola
testimonia sumsit Papias, quo nemo melius veritatom illius perspectam habere potuit tquippe qui Iohannis suerit auditor, ut supra dixi. La idant eandem irenaeus, Tertullianus, Clemens Λlexandrinus, origenes aereliqua deinceps Ecclesiasticorum Auct rum caterva . Inter qu nsigni. est Dionysii Λlexandrini testificatio libro secundo De promissionibur: ab uno siquidem eodemque Auctore prosecta esse docet Ee angelium re Epistolam Catholicam , quae Iohannis nomen gerunt; idque cum ex ver rum ae t enatentiarum consonantia , tum ex consimili
scriptionis genio demonstrat. UIlI. De Secunda , ae Tertia major est disceptatio. nec ea tamen de vetustate ipsa
rum, sedlde Λuctore; quem quidam Λ post lum Iohannem , nonnulli Iohannem alium Presbyterum, Christi itidem discipulum esse volunt, Iohannis Λpostoli aequalem. Iohanni quidem Christi discipulo secundam adscrible
Irenaeus , is) dc testimonium ex ea recitat. Observatione vero dignum est testimonium alterum , lndidem alibi ab eo depromtum , quod tamen e prima Epistola petere se ait. En i ibi ipsius verba r suos o Dominus nobis eavere praedixit: Θ mρulus ejus Iobaninnes in praedicta Epistola fugere eos praee pit, dicens: Multi seductores exierunt In bune mundum. Gui non confitetur Iesum Christum in carne venisse. hie est seductor Antichr/sus . Quam praediciam appellat Iohannis Epistolam , ea est Prima, prox me ab eo
laudata, cum verba tamen , quae affert , ja-eeant in Secunda . Sane videtur sanctum
virum sesellisse locus hi te conlimilis , qui
in Prima eκtat: Μutii Pseudopropbetae exie runt in mundum. In hoc cogπoscitur Spiritur
Pel . Omnis Diritus , qui confitetur Iesum Christum in carne venisse , ex Deo ess r eromnis spiritus , qui solvit I esum , ex Deo non es , Θ bie es doliebristus sa) . Clemens
Aleκandrinus ibὶ Iohannis majorem Epistolam , hoc est Primam ei tat. Ex quo effieitur Iohannis ejusdem esse reliquas duas , vel alterutram certe , Apostoli nimirum , quem Primae Auctorem esse demonstravi inmus. Nam si unica Iohannis Apostoli habearetur Epistola, cur majorem eam appellaret, qua minorem nullam Auctor idem dedisset ςHas postremas duas euin reliquis Catholiis cis in censum saerorum Librorum conjecitidem Clemens in libris ut ΛΔ
ctor est Eusebius si . Tertullianus th testis
monia eκ Secunda, tanquam Canonica, depromit . A multis quidem dubitari ait origenes , an genuinae sint Seeunda , de Tertia , hoc est , an Iohannis Apostoli. se
tamen id concedere. Dionysius Λlexandri
52쪽
nos , ta ubi de Iohannis Apoealypsi disse.
rit, ut eam Iohannis alterius ab Evange. I ista esse probet, a Secunda dc Tertia , Iohannis Epistolis discrepare ostendit . Sex. Centos tulerunt anni sequentes, qui eas I hanni Apostolo absque hae litatione tribuerunt . Meminerimus praeterea eum nos genuinum appellare librum , qui ab eo Auctore seriptus est , a quo dicitur esse scriptus ;& eo circiter tempore, quo scriptus esse sertur rhas lautem johannis Epistolas cujuscunquesnt Ruc oris, sive Iohannis Apostoli, sive
alterius Iohannis Presbyteri, eo tempore ascriptas este constat, quo seruntur esse seri. Plae , eum uterque hic Iohannes hristi sue. rit discipulus ; ab eo autem Auctore sunt scriptae, a quo dicuntur esse scriptae, Iohan. Mis enim Presbyteri prae se ferunt nomen , mee quit quam ab eo scriptas esse negat r is autem , sive sit Λpostolus Iohannes, sive . Iohannes alter , certe Imhannes Presbyter est , quicunque tandem ille est . Qui etiamsi Incertus esset adhuc di dubius, ita ut olim fu i , squem tamen Iohannem Apostolum esse eum Ecclesia Catholica certum habeo nihilominus staret nostra sententia i nam cum ab incerto Ructore scriptae ement, &ejusdem Auctoris incerti nomen prae se serrent. satendum certe esset scriptas sui me ab eo Auctore , a quo vulgo dicerentur eme scriptae. Atque eadem valere debet ratio ad pro pupnandam Apocalypseos , Epistolae ad Ebretetis, secundae Petri , aliarumque Iacobi, di Iudae duarum fidem . Denique ut Chrisianis excuterentur duae illae Iohannis Epistolae . tam breves illae sunt Ac exiguae , ut sua nihil minus Christianae Religioni, abseque illarum ope, constare possit auctoritas. IX Veniat nunc ad examen Apocalypsis, de cujus aetate ambigit nemo , ut quae vel
Iohanni Apo solo adseribatur, uti sit ab Ecisclesia Cathcilica; vel Iohanni. qui Marcus cognominatus est , & Paulo socium se dedit; vel Iohanni Presbytero; vel squae fuit Λloporum vaesania ab Epiphanio b confutata
Cerintho Haetesiarchae, quemadmodum re
serunt , Cajus in disputatione adversus Pro rium Cataphrygarum patronum , & Dionysus Λ levandrinus libro secundo De promin
sionibus. Hos en Im omnes eadem aetas vi dit: de Auctore solum controversa est. Hunc
esse Iohannem Apostolum affirmate tradit Iustinus se , his temporibus non multo inferior. quibus in literas relata est Apocalypsis. Λffirmat hoc ipsum Irenaeus sa , qui dc re eens suisseἰsua aetate hoc opus testatur, de sua pene memoria, sub finem nempe imperii Domitiani , visa esse Iohanni, quae in Apoea ly
psi memorantur. Addit Hietonymus eam interpretatos esse Iustinum.& Irenaeum quorum neutrum apud Eusebium reperias , e πquo opus De scriptoribus Ecclesiasticis , in quo haec habentur, Hieronymus consarcina vit: nam ubi Eusebius se recenset opera Iu stini,ait Iohanni Apostolo Apocalypsim ma nifeste tribuere Iustinum in libris adversua Tryphonem , interpretatum sui me non ait . Nili forte pro eo quod extat in Eusebio ἔ
θρ eos Iobannis , Apostolo manifeste adis
Nerone Chrasianos persecutus est. Sub eo Io 'hannes Ast odis in Pathmon relegatur, ubι ocabun vidit, quemadmodum declarae Irenaeus . Ubi legilse videtur Hieronymus:
ἄν δηλοῖ crurata st . Vertit enim ' quam Irenaeus
interpretatur. Sed haec ob ter De Apocalypseos conditore idem ac iustino,& Dei geo, persuasum fuit Tertulliano is , Clementi Alexandrino uin , Apollonio adversus Cataphrygas ib), Uri geni si , & plurim s demum, ac omnibus propemodum aliis. Et in hoc certe opere , piaeter stylum , licet observare plurima, quae Iohannis Evangelistae in genium sapiunt .
X. Pauli Epistolae jam inde ab ipsis Eeeleissae primordiis inter Christianos summo con sensu receptae sunt. Eas quidem repudiabat Ebion ille Haereticus, Apostolorum aetar' conjunctus; dc deinde Severus Encratitarum haereseos assertor ἰ ae pnstmodum Elcesa ita
53쪽
ab Elκgeoorti , quem vixisse Τraiani temporibus docet Epiphanius. Sed & ipsi ab Ee.
elesia Dei repudiati sunt . Hinc tamen Epistolarum aetatem colligas . Honorificam Praeterea earum mentionem facit Petrus in
posteriore Epistola ta . Clemens ille, qui cum Petro,& Paulo se conservatum fuisse non obscure indicat in priore sua ad Corinthios Epistola ex Pauli Epistolis depromin s locutiones usurpat. Εκ utraque ad Timotheum
testimonia depromit Iudas in sua b . Prio. rem ad Corinthios, ct i lias quae ad Galatas,& Philippenses seriptae sunt, in testimo umadducit Polycarpus Iohannis Apostoli auditor; &nonnulla ex illis , aliisve Athenagoras . Ex eadem ad Philippensis arcessit quippiam Barnabas in Epistola Catholica. Proba
hat omnes Tatianus, Athenagora non multo recenti Or , exceptis iis quae sunt ad Tim theum . Tuebantur eandem ripinionem Encratitae a Tatiano subornati . Et Marcio a
deinde, ac Basilides, in alias temere Erassati sunt. Tangit illos obiter Clemens Aleκanindrinus, sc) qui & Pauli auctoritate disputationes suas saepenumero praetexit, quod & lutulentius deinde a Tertulliano , aliisque recentioribus factum est. XI. De una ad Ebraeos Epistola non Ie v Is habita elt inter Veteres disceptat in , curnis Paulo eam adiudicarent nonnulli, Lucae vero tribuerent alii,alii Barnabas, quidam Clementi. id) Eos quippe non moror, qui Tertulliano assinuerunt; si quorum tamen adeo In sagnis esse potuit oscitantia & supinitas; cum Tertullianus ipse se in meminerit Epi- solae hujus, eamque Rarnabae vindicaverit;
eumque eam respuerint Tertulliano veru .siores Tatianus, Marcion,& Cajus in Dia.
Iogo adversus Prochum . Ex eorum igitur aetate, quorum esse sertur , non minus antiquam eam esse deprehendas, ac vulgo creditur. Pauli quippe aequales suerunt Lucas, Barnabas, & Clemens . Longe vero certiorenus temporis quo scripta est,notam reperire licet
in ipsis Epillo lae verbis, eκ capite secundo; sfὶ quibus salutaria documenta a Christo
primum tradita, sedemum ab iis qui audierunt accepisse ait. ipse certe Clemens multas inde in Epistolam suam ad Corinthios transfert sententias, easque diois R., ipsi
verbis, ut illam eκ Ebraeo in Graeeant,
linguam convertisse ipsum non immerito existimari potis censuerit Eusebius. p . Contra vero Clemens Alexandrinus in libris
δονοπωννων. eundem orationis colorem in
rictis Apostolorum , atque in hae Eoistola reperiri assirmat ; quippe illorum Λuctorem
esse Lucam, hujus scriptorem. Et facile agnoscas germanum Epistolae hujus scriptorem a Clemente Λlexandrino,& Eusebio creditum este Paulum . Quod si tantorum virprum Iu diciis.judicium quoque meum interponere . liceat, Graece primum scriptam esse non absurdis argumentis existimaverim. Sed res est alterius disquisitionis r nunc quod agimus . Origenes tό re in utramque partem ducusesa,non temere eam a Majoribus Paulo adscriptam fuisse ait; & quaecunque Ecclesia eam ut Pauli opus suspexerit, laudardam ceniet. quippe sententias sibi Pauli ipsius videri, dictionem dc compositionem esse alterius, qui Apolioli dictata exceperit, & in literm rei terit. Hieronymus in Epistola ad Dardanum scribit, non ab Ecclesiis solum orientis, sed ab omnibus retro Ecclesiis, ut Eerma num Pauli foetum fuisse admissam ; quae
quamvis a Latinis in Canonem sua aetate . nondum relata esset, se tamen veterum Scriptorum auctoritatem sequi, neglecta temporis sui consuetudine . In Epistola quoque ad Evagrium, recipi eam ait ab omnibus Grae- eis, & a nonnullis Latinorum. Propterea vero ab his in Ecclesia legi scilitam non fuisse tradit Philastrius si , quod ab Haereticis d
pravata , dc addita mentis quibuidam fuisset inquinata . Ut ut est , satis apparet vetustas Epiliolae . eo tempore neutiquam in serior, quo scripta esse sertur: & quamvis incerti . eam Auctoris esse concederemus , vel Pauli nimirum, vel Barnabae, vel Lucae, vel Cle ment in cum incertum quoque citim fuisset ostenderimus , a quo illorum esset prosecta, sequitur ejus esse Auctiaris cui vulgo adieribitur, incerti nimirum , sed unius tamen ex illis quatuor, ac proinde genuinam esse juxta
pri mam De finitionem. Nos tamen eam squae Paulo Apostolo Epistolam hane adscribs . a triplectimur sententiam ; non solui aqii id plurimorum sese ac praviorum Scripto Ium auct ritate tueatur, sed etiam quod Ec clesiae
54쪽
elesiae Catholleae deereto suerit roborata, di quod Timothei meminerit,sratremque ut in aliis Epiliolis appellet a .Xli. Sequitur Epistola Iacobi. Haee in
eorum Scriptorae Sacrae librorum centunia conjieitur ab Eusebio b ,qui dubiae erant auctoritatis, & admittebamur a n6nnullis, ab aliis repudiabantur ἡ nec multos eκ Λntiquis ejus meminisse ait. Saltem igitur aliqui ex antiquis meminerunt . inter Epiliolas Camonicas recensuisse illam Clementem Ale. xandrinum in libris δου--. - testis et idem Eusebius . Ejus veri,a ulurpat non semel Tertullianus se . ipsius quoque patro cinium lihi Cyprianus sa) asciscit. Alciscit& Origenes ce) Eulebio antiquior idemq;n v i Testamenti Seriptores enumerans, Iac bum haudquaquam praetermittit , uti nec Athanalius in Synopii, nec Gregorius Nais Zian Zenus in Carmine de libris Canonicio. Eamdem Epistolam , hicet initio controversam, procedente tempore auctoritatem obtinuisie Hieronymus a fleverat. Cum ergo longe vetulliorem hanc esse appareat Clemente Alexandrino, & Tertulliano,' incidit prosecto ejus aetas in Apostolorum tempora. Cum vero citra ullam haesitationem Iacobo hanc tribuat Origenes,jamdiu inolevitie Opi. nionem istam necesse est. Atque id quidem
sumit ad sanciendam fidem Epistolae hujus, de qua non praecipua nobis est cum Christi
X II. Huic succedunt ambae Petri Epi-
solae, quarum prior est extra controversiam Inter Christianos: - OI παλω .
scriptionibus insunt: inquit Eusebius u): Seribit idem alibi testimoniae R ea petivisse Polycarpum , ab Apollo lis ipsis Christiana doctrina imbutum, mulcisque qui Christum Do minum viderant familiariter ulum . &Papiam Iohannis discipulum, atque iis aetate proximum Iren ςum,&alios veteres Christiani dogmatis assertores . Factum idem saepe videmus aboligene, qui ct Petrum ipsius auctorem esse non semel praedicat. Major i fless Secundae concertatio , quam in inter dubias collocari ab aliquibus,ti Petro ab judicari scribunt Origenes th), Eusebius si ,& Hieronymus i EJ, propter styli eum priore discrepantiam. Λt aliter se de ipsa sentire de elarant i idem , & Petro indubitanter adscribunt. Et merito quidem e quippe cum in Monte sancto se Christo ad ille dicat Λuctor si , & Paulum charissimum suum fratrem appellet sm , seque jam priorem Epistolam scripsisse significet . Sed & nonnulla ex ea transtulit Iudas in suam , palamque testimonio illius usus est. Hanc itaque in sacrorum Librorum terie inter Catholicas Epi- solas posuit Clemens Alexandrinus in libris υ οτυπωσων. & Athanasii postmodum Syno-pli, &Gregorii Garmini, in qua sacri perincensentur Libri, inieri merita est. XlU. Idem atque illa persequitur argu mentum Epistola Iudae ,&utraque insectar videtur Simonem,& Nicolaum, Haereticos; .ipsorumque Discipulos, Apostolorum aequa les. Itaque altera alteri praestat opem di fidem facit. Venit quoque in contentionem illa Iudae . ut testificantur origenes, Eus
bius . & Hieronymus , eam tamen consecuistam demum suisse ait auctoritatem,& inter Sacras Scriptura . numeratam . Idem amrmat ori penes in compluribus locis,ejusque verbis se defendunt Tertullianus οὶ, dc Cyprianus sp eamdemque Canonicorum librorum Catalogo intexuerunt Clemens Alexandrinus in libris ι--μεων, Athanasius in Synops, Gregorius Nazianzenus, aliiqueorro omnes q). Praeterea cum ex Ueterius non multos ejus meminisse ab Eusebio traditum si crin, h nc colligitur aliquos sal tem ex antiquis illis ejus mein inisse. Sed haec nimis; quoniam non ex harum, ut dixi, Epistolarum auctoritate praecipue pendet e squam suscipimus , Christianae doctrinae defensio. Caeterum S ex Apostolorum Episto. lis , & Actis , ipsitque Evangeliis non pauta depromta reperias in Dialogo , Luciant operibus inserto , cu I titulus est Philopa
55쪽
rum manibus literas , in Apolloliuis quibus- apocryphae complures , quarum nonnullaedam Ecclestis tuo tempore recitari solitas jam inde a primaevis Ecclesiae temporibus fuisse testificatur Tertullianus in libro De ortae Lucam perpulerunt, ut Evangelii su praescript ion ibus λ Quippe manu sua pleras. veritatem fallis, & tenebricosiis seriptionibusque scripsit sese Epitiolas non uno loco prae- opponeret, quemadmodom ipso sacri operis aleat Paulus. Sed dc Iohannis Evangelium initio profit tur. Iam tum enim praesagiebat sancti ipsius Apostoli manu scriptum Ephesi futurum , id quod comprobavic eventus, ut ad fit morti utque tempora seruatum fuit se ex his radicibus hereseon fructus succresce.
prodii um et nonnullis. Atque ex fidei rent . verum quae ratio genuinorum Evan- primigeniorum istorum exemplarium , quae geliorum alserit auctoritatem, petita ex su servabantur in Ecelesiarum tabulariis, diri- fragiis proxime & continuata serie sequen- me hantur controversiae , dc haesitantium du- tium aetatum , eadem apocryphorum auct
hitatio tollebatur . Clarissime id colligitur ritatem elevat ac diluit; utpote quorum fal- ex genuina ignatii Epistola ad Philippenies: statem deprehenderint di prodiderint succe-
nam quae interpolata est , nativum Ioel in. dentia tempora , nee constantem illis ac per-tellectum pervertit. Queritur Ignatius adeo petuum consensum praebuerint. Hoc enim haerere nonnullos archivorum inter apocryphos illos icetus. dc eos interest teltimonio, ut nihil prorsus admittant,quod qui -xoό--. Controversi , dicebaptur , in iis non extera qua religione ae scrupulo de intercellioni nonnullorum erant obnoxii ἐperimebatur traditio , fideique ipsius meri- velut Epistola ad Et raeos, aut Apocalypsis, tum tollebatur . Ergo subjicit sanctissimus quod his robur & auctoritatem addiderit ρο- Martyr, Christum , Chri ilique crucem. Rerior aetas , illis detraxerit . Tanta praete- suamque adeo fidem, archivum tibi esse, rea inerat illis doctrinae , sententiarum , ac tabularium, dc exemplar, in quo velit aeis verborum a genuinis dii erepantia , quemad-
est e . . id quod exemplaria quaedam modum ab Eusebio ibin proditum est; ut si
movi Testamenti, vel aliquarum ejus par- horuin satis comprobata st nobis est ροσεό-ς. tium , hac aetate eκtant, tantae uetuitatis, ut uti certe et , confitia illa esse, dc supponia proximo Λpostolorum aevo scripta videri omnino necesse st. Hoc argumento Pauli , dc Theclae , peregrι uationum Uani
XVI. At enim probasse non satis est m. talem arguit Hieronymus ic , quod iis
nurnos esse libros Novi Testamentimam nec continerentur narrationes quaedam, qua Plus es ei Se probandum praeterea est . Multa tum nulla extaret in Λctis Apostolorum quippe olim circumserebantur Evangelia . mentio.
velut illa suerunt seeundum AEgyptios, se- XUll. Objiel quoque possunt testimoniacundum Ebraeos, secundum duodecim Apo. nonnulla, non ex veteri solum, sed ex Novo nolos, secundum Petrum, ineundum Pau. etiam Testamento a Patribus deprompta , tum, secundum Matthiam , secundum Bar. quae nusquam in iis repertas: quale illud est tholomaeum , secundum Thomam, se eun is apud Patres Christo tributum ζ διπιμοι sdum Andream , secundum Philippum , se- νώ, vote probi nummularii; dc qua-Cundum Thaddaeum, secundum Barnabam, ita multa proferre possemus, quorum in sa' secundum Nicodemum; dc Syriacum Evanis eris libris neque .estigium apparet, neque Pelium; dc illa Basilidis, Apellis, de Tatiani. vola. Item alia quaedam , aliter a Patribus mul Ia quoque Λpostolorum nominibus in- relata ae in Evangeliis scripta lepunturi eu- se ima legebantur Λcta : velut illa Andreae , iusmodi illud eli in Clementis Eristola secun-α Philippi, dc Thomae , quae censura sua da usurpatum t . τὸ Qua ἐ-ρήσαπ onotavit Gelasius Papa ca) . Λliae etiam μεα stis i μῖν δώσω; λέγω γαρ ψιῶν , o ι ι sPauli usurpabantur Epiliolae , velut illae ad j . . ,-- .-D-πιζος Φιν si e Uvum L Ddicenses, dc illae ad Senecam. : aliae quo. non sorvasis , quis magnum vobis AEabit
56쪽
ea multa foro fidelemr quae alio modo apud
Lucam concepta sunt. Quod si hare luxata dicamus, vel ex Evangelus extrita, quaenam Evangeliis demum constabit fides, librario. rum vel Criticorum temeritatem passis, itidem ut aliis vulsaribus scriptis contingit λ si ex apocry phis E vangel iis petita, parem apocryphis tributam a Patribus illis fidem sa. tendum erit, quae Canonicis tributa est. Certe si quis nonnulla e sacris Voluminibus, ip-ssque adeo Evangeliis excidisse neget, palam eum revincet discrepantia codicum,& colle. ctiones variantium lectionum iampridet . Inolitarum, quemadmodum ipsi fatebantur origenes ta , Ambrosius b , dc Hierony mus scin . Quae sane lectionum varietas nulla esset, si par usquequaque fuisset vocularum
omnium coagmentatio,& contextus integri .
ias . Caeterum vel ex iis collectionibus satis apparet, quam leves eae sint discrepantiae: ruamque exigua dc nullius ad sancienda .hristi fidem momenti , quaecunque diutur nitate temporis erasa sunt Nam si aliqua in Libris saeris olim habita essent propugna n. dis Christianae fidei dogmatis utilia , ea pro cul dubio libris suis inseruissent vetusti Ecclesiae Patres, a quibus reliqua causae suae minportuna tam studiose collecta sunt,arte quam vitium ullum passos esse C dices sanctos, vel dici, vel credi possit. Nullum autem ejusmodi testimonium in Patrum scriptis reperire . licet, quod non alii quoque magno usurpent
consensu, dc Coa iees sacri prae se serant. Λtoque ea sane Patrum tum vetusti rum, tum recentiorum in repetendis Nov. Testam veris
his consensio, validissimum est de eertim. mum probandae illius integritati, & sinceri tati argumentum, ab Λua ustino iri ulurpatum. Quas autem sententias indidem Patres alio verborum ordine depromunt ac conceptae sunt, minime vero id probat luxatas eas esse ae distortas in Libris saeris, sed a Patribus Orationi suae accomπndatas . Tritior quippe haec est apud illos testimoniorum e Scriptura sancta depromendorum ratio,cum usurpantur ipsae dumtaxat sementiae, negliguntur uerba, uuam eum utraque recitantur.
Sic ipsi Novi Testamenti Scriptores e Veteri testimonia proserre solent.
XVlli. Denique ad id quod objiei potest, plerosque Novi Testamenti libros suisse ab
THaeretieis aliquibus repudiatos, deoque nrinconstantem fuisse omnium in admittis dis iis consensum , ac proinde peruinos haberi no a posse; expedita est ae proclivis responsio hoc ipso in approbandis iis Ecelesiae consentum apparere,quod quicunq; illorum labe iactare tentarunt fidem , ab Ecclesia exterminati sunt. Nempe quem quisque N. T. librum vesaniae suae putabat ad ver lar i,hunc scit. calculo tuo damnabat. Hinc Manichaei quasdam
N. T. partes causae suae opportunas recipiebant, eliqua aspernabal lur, quorum audaciam hae aetate imitati sui t Anabaptii ae .
Hine Evangelium secundum Ebraecis probabant Ebionitae , reliqua parvi pendebant. Hine selecta quaedm excripiebant ex Lucae Evang. Marcionissae. aliique ipsorum prePales, Cerinthus veto, di Carpocrales ti tun penitus repudiabant. Nempe sic ut ut quilque ea usae suae serviebat. Evai pelium I ha is spreverunt Α logi qu ad Dei λων, quem praedicaverat Iohannes, nonagnia etent. bimi inles ob ea uias Acta Apollo hirum non ad mitistebant Severiant; Pauli quoq; Epistolas abiiciebant iidem .dc Elees itae Urius illis eiror, sed variis partibus illudebat Cum di cti inam suam ex libris sacris debui sient tempera Ie , Libros iontra sacros ad di ctrinam suaru ac commodabam Media incedit Christi Eret eissa inde quem ab initio tramitem tenuit, huic constanter in si stere perseverat Patet eigia luculenter ex luperioribus penum os esse litbros Novi Testamenti. Quod erat probandum a
Coaetanti sti ηι libri novi Testament .
EX superioi s te in Propositionis veritate
pendet hujus probatio. Nam cum genuinos esse libros Novi Testamenti demonstra vi mus , tequitur scriptos eo circiter tem p . re quo seruntur esse scripti , iuxta primat , Definitionem . Atqui istuntur esse ieii pii iis circiter temporibus, quibus res in iis scriptae eontigerunt, nempe non longe post obitum
Chiissi, in ipsis Ecclesiae primordiis, cum jam coelesti gratia roborati Λpostoli, novae Legis my sterium Iudς is primum,deinde orbi universo promulgarent . Ci aetanei sunt autem libri qui iis eire iis r temporibus sunt seripti, quibus res in iis scriptae contigerunt , uti Definitione secunda tradidimus: unde sequi. D a tur
57쪽
tiar coaetaneos esse libros Novi Testamenti. Qui,d erat probandum .
Testis menti. 2 I fragiis exterorum, vera
res esse historias; li. de Iohanne Baptista, Iacobo iratre Iesu , eiu ipso, er aliis in
Novo Testamento commemoratis; ill ite-νum de Iesu ; lv. tum de ejus patrja erparentibus, v. ae nova fleua Μ gir visa, oe infantibus ab Herode occisis; ut . virtutibus Iesu Ull. ejusque morae ;Vili. do solis defectione . er terrae motu, quae mortente I esu, contigerumt. X. Refelluntur nonnulli, qui baue Emsen , erlv ne terrae motum esse neoant ea , qu.e a Pslegonte notata sunt. X de morte acob I fratris Dominι . XI. Exstenditur me
morabile Ioseρbi testimonium de Christo Iesu er amenditur. XIl. Refelluntur aris
gumenta adversariorum . Primum arguo mentum . Xlll. secundum a umentum. XIV. Tertium argumentum. XV. suartum argumentum. XVI. salutam argu mentum. XVII. Sextum argumentum.
υν iis . XXll. ChristoIesu divini hono restributi ab ala quibus Romanorum Imρera. roribus. XXul. Defenditur adversus Cais sau bonum La r dii testimonium de Templis Iesu Christo ab Hadriano extructιs . II πιι, ου I. Iesus est Me fias.
I. I Erax ea est historia , quemadmodum V scii eit Λκioma secundum, quae res Re
fas ita narrat, uti narrantur in multis libris Daetaneu, vel aetati proximis , qua res gelladisunt. Scripta autem in Novo Tei amento hiiloryae sunt ejus Q i. Facilis est assumti nis hujus probatio. Cum enim coaetaneos esse
constet Novi Testamenti scriptores; di sit, pulae illius historiae, paucis quibusdam exem iis, non ab uno aliquis ex illis, sed ab omnibus uno consensu traditae sint; puta quae Μat. tharus de c. hristi Iesu morte a Marco eadem,& a Luca . Ac a Iohanne, di a Paulo scripta
sunt qui Matthaei aequales fuerunt, plane fatendum est scriptas in novo Teltamento hiis si rias. Ita narrare res gelias, uti narrantur in multis libris coartaneis. Verum ad pleniorem Propositionis hujus asserticinem, Ethniis corum etiam , qui aetatis hujus proximi fuerunt, aliorumque qui dissenserunt a Christia. nas. testimonio pugnabimus . Minime vero ad id nece ite est singula Iesu, Apollo lorumve Acta repetere, vel alio etiam pertinentes
N. T. hiltorias persequi, quod ab Eusebio factum est e nos illustriora tantum Christi ,
Christianorumve Pelia ac casias hac tracta tione complecternur , utpote quorum praecipite controversa eii fides, de eκ quorum coninfirmaticine reliquorum probatio consequitur. II. Ae primum Iohannem coenomento Baptillam Iudaeos ad virtutem dc pietatem adhortationibus excitas Ie, atque lavacrum dimittendis peccatis adhibuisse, multos ad se
allexisse,& ab Heroile demum caesium fuisse, testis est losephus uterque, Matthiades , dccsorionides. Meminit ille quoque Iacobi fratris Chri iti Iesu Chri liique adeo ipsius , ut mox demonstrabo susius ; meminit Quirini, Pontii Pilati, Felli,& Felicis; meminit Caiphae; meminit Iohannis de Alexandri. qu rum nomina capiti Actoronr quarto Lucas inseruit ; meminis Herodis, Herodiadis , EcAgrippae, in iisque commemorandis No/o
Ill. lisdem temporibus vi κisse in Iudaea virum quemdam, nomine Iesum, nemo, Of-nor, tam obductae frontis est,qui infitiari a u. fit , nesiae me retro saeculis extitit quisquam qui nee aret Si quis se erit tamen,'set occludet Iolephus taὶ , tum Ethnici in lignes. Sue tonius ibὶ, Taritas, Plinius Iunior Porphyrius, Phlegrin Trallianus, Celsus, Numenius, Lucianu . item Trannus, Antoninus Pius, d Marcus Philosophus, aliique lextemi. IV. oppidulo terrae Iudaeae ortum D sse Iesum, paupercula puella , Fabri materiariiuriore , victum opera sua quaeritante matrim ,
in AEayptum profugi l se agnoscit Celsus teγChrilliani nominis hostis insensim mus. Bethin. lehemi
58쪽
Iehem l natum probant Tabulae Censuales Rc manorum , ad quas provocabat Iustinus in Apolopia secunda , di Tertullianus saepe ad versus Marcionem Ac Chrysol omus. Pr fessio illa . quam in Λugusti censu ediderunt Iosephus, di maria Iesu mater, ac Ielus ipse
infans, in tabulas diligenter relata est, tabulς ipsae at Servatae sunt in tabulariis , neque earum fidem tam confidenter appellassent vetulli illi Chiillianae doctrinae defensia res, nisi pei sectam eam probe & exploratam habui se sent. Quo validissimurn sane veritatis argumentum crantinetur . Praeterea spelunca, in
qua Iesum filium peperit Maria , is ipsis
Christianae Religionis adversariis sequentiae. o Iuthlehemi ostendebatur, O in ea fuisse Iesu Christianorum Doctoris, ac Magi stri tu . nabula praedicabant. Testis Origenes in libris contra Celsum: testis& Eulebrus sa) , qui sua aetate id im fieri solitum narrat ab inco. lis loci, fama ipsis a majoribus tradita . ita isque locum hunc templo Helena mater, donatiis Constantinus filius decorarunt. Atque hinc etiam ad sedem in eo figendam, ejusque sanctitatem per Epistolas celebiandam invitatus eli Hieronymus . Nec illic Iesum in lucem editum negant Iudaei: imo id ul- ero agnoscit R. David Ganz in germine Davidis. U. di nuum sidus post Christum natum apparuisse , ad eumque Magos venisse; non dissitetur Iulianus, sed ad caulas naturales sellae ortum accommodare studet. Atrocem Herodis adversus infantes, suumque adeo filium saevitiam memorabili dicto Augustus prosecuriis eis, Praestare Herodis ρον cum esse, quam filium Auctor Macrobius in Saturna. libus ibi, cujus ψerba suo loco accuratius exis
UI. Prophetam su sie Iesum . futuraque ab eo cognita , & praedicta tradidit in Chro. ni eis Phlegon , Hadriani Imperatoris liber. ius Edita ab ipso prodigia consessi sunt Ebrgi proceres, Thaim udisi conditores operis sc) ;nee te terrimi Chri ili adversarii lia fietati
sunt, Olius tae , & Iulianus se ; quorum il
le um rem negare non posset, falsam rei causam commentus et , incantamenta icili.
cet & praestigia si hic rem non negat, sed verin ybis elevare sudet. Profligatam a Iesu , dccoercitam vim Daemonum queritur Porphyrius I ubi non mirum ei se ait peste urbes vastari, unde Esculapius , aliique Dii excesserint quippe poli admissum Iesu cultum nihil Deos hominibus vulgo prodesse. VII. Mortem vero Christi quod attinet,
tot eam monumentis, tam claris & insignibus contignatam reperies; nihil ut certius de manifestius memoria vetus tradiderit Commemorabilis in eam rem Taciti testificatio, qua cum a Nerone Christia roseκquisitos assectos luppliciis dixi set, haec addit : Atic o nominas ejus Christus, qui I rberio i Ner tante per Procuratorem Pontium Pilatum suρ-plicio affectus erat is . Hinc Christus λι- σκολ-σμε, palo affixus, a Graecis appellatur: a lud.eis vero usitat 'nomine , tvilui ,
Suspensus, dc Christiani, hObede talus, Cul- rores fvisensi. Et in Thalmudico libro San-hedrin legitur Pefaeb talis listi hebereb , in despera Paschatis suspenderunt Iesum. Chiilium quoque Ilidaei appellare lolent hebe eb ebarub sceti , Laceratum inflamineo subtemine; hoc e I , in cruce; quod ut subie
men in stamen, sic palus trant versarius isti
VIII. Mirabilis illa Solis desectio. & in
tigerunt , itidem narrantur a Phlegonte illo supra laudato , libro olympicolum Chioni
Quaesie vertit Hieronymus e suarto autema uno CCII Obmplaissis eli scilicet Tiberii decimus Octavus,qui annus Chi isto moi talis suit magna 2 excellens inter omnes , quinante eam acciderant , defectio Solis facia . Dies bora sexta ita in tenebrosam noctem versus , ut Iuliae in caelo vise snt erraeque motus in Bit bruta Nicaea urbis muItas aedes sub verterit. Atque haec ipsa in aliis Ethnicorum commentariis reperiri tellatur in chronicis Eusebius; testantur dia alii. Ques inter praeci pua eii Thalli auctoritas, quem libro Histo. riarum suaru in tertio eamdem Eclipsin me.
59쪽
morasse prodidit InsignIs temporum metator Africanus . Eamdem autem notari Ac la Evangelistis, re in Phlegonte historiam; tria ostendunt potissimum ἰ quod in eundentia annum utramque incidat,annum nempe Tiberii decimum octavum ἰ quod eadem diei hora eontigerit utraque, sexta n irum I dc
quod ingens terrae motus utriusque admirabi. litatem vehementer auxerit. Merito itaque
Christianorum caulam apud Ethnicos agens In Apologeti eo Tertullianus ta , miraculi hujus testes citat tabularia ipsorum dc publi. ea instrumenta ; sive qiste a Rectoribus Pro. vinclarum, sive quae ex instituto Caesaris sto.
mae confieiebantur, in quae diurna referebantur Acta Populi,& Senatus. Eodem momento,
inquit, dies mediFm orbem Maeante sole sub. uct.fest , deliquium putaveru ut qui id quoque super Christo praeditatum non s Ierunt,
o tamen eum mundi essum relatum ιn ἀν- ebi vis vestrIs habetis . Rrchiva eadem Nicomediae eoram Piae si de citavit quoque Lucianus Antiochenus martyr , cum diceret: Co Uulf te an ater vestror, iuvemetis Pilati temporibus, dum pateretur Christus, media die fugatum suem es interνυ tum diem Ae. curat illima vero &attentissima obseruario ne dignum est quod habet nupera Sinensis Hi . soria Hadriani Gressonii, adnotasse Sinas in rerum suarum monumentis ad id tempus, in quod annum aetatis Chri lii tricesimum se . eundum nos Chri iliani conserimus, circa mensem Aprilem. solare deliquium praeter ordinem naturae, & leges curriculis Astrorum praefixas contigisse : qua rei novitate Quam vultum imperatorem vehementerfui si e commotum . IX. Factum itaque est imprudenter a Kep.
plero ibὶ , viro alioqui eandido,dc Astrono.
micae artis peritissimo,& eontra ae Christianum hominem decuit , eum memoratam illam a Phlegonte Scilis Ellipsin in annuin
secundum rejecit Olympiadis CC u , diem
vero Novembris mensis vicesimum quartum Nihilo magis ferri potest Gerardi Uns. si seὶ, optimi itidem viri & eruditissimi ra. tingum aliam a Phlegonte notari vult Ecli insin , quam quae in Evangeliis descripta eli . Cujus opinionis has caulas affert. Phlegon, Inquit, hanc Eclipsin pro naturali habuit. Unde id collegerit, non addit. Λt deceptum
eum, perinde ut alIos ex mIae erudat IonIs vlis ros, verisimile est vocabulo Eclipsis, quo nais turalem duntaxat sideris desectum significare rati sunt. Id quantum a vera ratione repulinsum sit, mox ostendero. Scripsit quidem origenes non adnotasse Phlegontem pleniis iunio casum contigisse. Λt neque interlunia factum id adnotavit. Quare rem in medio reliquit. At longe aliter verba Pnlegontis in interpretatus est Asticanus. φλέγων, inquit ε
berio C Mare Falis Eetion ρυπιIunia contigisse. Haec extant in Chronographia Georgii Syncelli. Philoponus quoque, libro secundo De mundi creatione , Phlegontis teltimo
cente ae secundae obmρι adu , coargisse Eclipsin solis, eujusmodι nulla ante cognι taes . Quae nequis apud ipsum Philo nutria. mendata putet, iubjicit ὀνι δἐ τας δε vi. γα, -
bus cognitam non esse Eclipsis hujusmodi . Quae si germana Phlegoniis leo oeli, Eoli p. sit quidem vocaverit Solis desectum hune, sed cui Eclipsi nunquam similis contigerit. Recte sane . nam quocunque modo Sol deficiat, ἐκλωπων dici potest, ct omnis de fi ctus.
sive ordinarius, sive ex raordinarius . est
ro mosente, Fol suam in caelo stationem deo. rens πρarere Psit . eum nullae tum nubes essent, verum gere valde sudo Θρro die n ,α
60쪽
fuit, sed prodigialis& portentosa, ut demonstravit Petavius sa . Portentosa fuit & illa Solis, quae contigit in excessu Λugusti ἰ &tamen dixit Dio: . ἀλιω -t Et Pseud Dionysius Areopagita ibin: H λaγως πεν της ,
Eclipsi, quae ιn salutari eruce contigit e De Carneade se disserit Hesychius illultris :
Dbiae Philosopbo mortuo,defecit Luna,er sol obseurus factus es . Quae verba Suidas de scripsit. Vides Solem ec Lunam simul de se. cisse; quo casu,incertum est: non usitati haud dubie suerunt hi desectus : & tamen Luna dicitur ἐκλιμπ--. Quare valde falluntur Sealiger se ,& Vossius, qui Phlegontem significa ite naturalem Eclipsin ex eo colligunt, quod Eclipseos vocabulo usus sit. Falis litur etiam Origenes sa), qui quod apud Lucam se , pro eo quod Vul RQ legitur ,
νιδα ηλιω. Et tenebrae factae sunt inam ver,sam terram, usque in boram nonam, et obscuratus est sol; exemplaria nonnulla habue.
defieiente sole ; supposita haec opinatur ab
haereticis ad depravationem sententiae , ut reprehensionibus obnoxia essent Evangelia. Utcunque enim scripserit Lucas , eadem exurget sententia,ab omni reprehensione tu.ta. Fallitur & ipse Asricanus , qui Thallum reprehendit, quod hune desectum Eelipsin , appellaverit. Nec audiendus Chrysostomus, qui negat patiente Christo Solarem Eelipsin conti aisse . Mala autem fide Phlegontem , ei tat Bodinus in pestilenti Dialogo, eui titu- Ium feeit, in abditis rerum sublimium aris canis in quo Iudaicum Omne suum virus e vomuit. Fingit enim Phlegontem Eclipsin hane In annum quartum Olympiadis CCX. contulisse, veri ante Sole in Piscibus; eum anno quarto Olympiadis CCll. adscripserit Phle. pon, de loco Solis siluerit. Falli denique videtur Tertullianus,cum ait loco proxime in . dicato; Deliquium putaverunt qui id quoque super Christo praedicatum non scierunt: deliinquium enim vere sult; at In litum,& praeter
naturam. Sed redeamus ad U ,ssium. Terraemotum inquit, in Bithynia suisse narrat Phlegon,at silet de terrae mctu in Palaestina . nem. singulas regiones motu hoc concussas perincensere non instituerat; sed eam notare satis habuit, quam vehementer afflictam, ae prae multis perculsam esse sciverat. Si tam mira culosa, inquit, Eclipsis variis terris suisset conspecta, non solus Phlegon ejus memini set . vero dc meminit quidem Tallus; meminerunt &Sinenses: dc ut meminisset praeter Phlegonte nemo, parum infitiali argumento tribuimus. Eadem quoque ratione usus jam ante suerat Origenes, cum probare vellet Iudaeam solam has tenebras sensisse; cujus rationis infirmitas convicta est. Poteramus &Dionysii Λreopagitae testimonio pugnare,
qui in Epistola ad Polycarpum , rem a se, dcab Λpollophane Sophista Heliopoli AEgypt
observatam narrat: verum quoniam has ibio nysii Epistulas , aliasque ejusdem scriptiones in controversiam vocari video , neque lane immerito, si quid judicio valeo, haec praeter
mittimus .X. Iacobi interitum, ejus qui su It stater Christi, tinnodri, Greei appellant in quemque sibi visum fuisse tradidit Paulus is , laliteras retulit Hegesippus,scriptor Apollido.
rum temporibus proximus, in Muinto libro Commentariorum, cujus narrationem Hilto.
riae suae Eusebius intexuit uὶ . Casum eum indem Iacobi, paulo quidem aliter ac Hegesi ρ- pus, dc Anani Pontificis , a quo letho datus est, erudelitatem disertis dc insignibus verbis commemorat Iosephus,atque id factum bonos
omnes detestatos esse ait,hancq; potissimum fuisse ea ulam,cur Deus ejusmosi impietatem ulciscens teterrima strage Hierosolymam exse inderet Testimoniorum Iolephi alterum recitat Origenes in libris contra Cellum tb rutrumque Eusebius t in s quorum nunc unu induntaxat apud Iosiphum thin reperire licet . Nos utrumque , quoniam ad rei me in
moriam illustria sunt, de expressam Iesu Christi mentionem continent, hic recitabi