장음표시 사용
61쪽
eur Chrsus: quoniam eum , cum iussus mus esset, Iudaei interfecerunt. Tum alibi: ἡ δι'
Iunior autem Anavus , qtιein summum facerdotium assumsisse diximus , confidens erat animo , et summopere audax . Talis eroo
eum esset Ananus , juicum co'sessum euit, cor . in eo sistens fratrem Iehu, qvι Zicitur Christus , s Iacobo illi nomen erat) ω alios
quosdam , impacta illis dica, tanquam violatarum legum, lapidibus necandos tradi it.
Iuicunque vero ex urbis incolis erant aequiores ,Φleges accurate servabant, .cere id tu.
Ierunt. Prior locus θ los phi libris erasus est. Quem quoniam tam aperte & fidenter usuris pant Origenes, & Eusebius, cum ille dis utaret ad vertus Ethnicos , uterqtie vero in
media Iudaeornm colluvie scriberet. 8c eum praeterea designat Hieronymus sal, minime credi pote ii vel confictum ab iis suisse , vel . ab aliis , aut omn; no suspectum fuisse dc du hium . Simile & illud est, quod Ioseph ip ae dicai H eronymus, dc p st H eronymum
me eum confiteri decimo i ctavo Antiquita. tum libro , Iohannem Baptistam vere Prophetam iui se . quod tamen ili nusquain ric. currit . Λit alibi Suidas scr pili se Iosephum,
in templo cum sacerdotibus vi e mas arila
et isse t quae in ipsus libris hi doc non comparent. Quid, ergo st saliarios dicemus Orige -' nem , Euiebium , Hieronymum , di alios 'minime vero.Lorge credibilius est Mee 8
Iosephi libris expunxisse priscos illos lu-
ur: s; qui cum adversus patres suos tam memorabilem impietatis testificationem a te n. tili suo , clarissimo Scriptore , litteris cor s pnatam pati non possent , hanc dolo malo abolere conati sunt: atque ita majorum suo. rum caedes ac saevitiam se audibus tuis oc nefariis artibus eum utarunt. Atque Id quidem tanto probabilius est, quanto facilius esse . eonflat e scriptis detrahere quippiam , qu m. in ea in sarcire. Similis suit in re graviori Iudaeorum dolus, quos hi storiam Susannae ex Ebra icis Seri ptiirae sacrae voluminibus detra. κi IIe queritur Origenes in Epistola ad Africam : cum divinorum oraculorum eodices laeti lepa manu violare maluerint, quam majorum mortim , virorum scilicet in hac gente spectab lium, impietatem dc impuli. citiam ingenue consteri.
X l. Id si sit, veri quoque suerit haud ab . simile , pari vafritie inductum olim esse ab iis Iosephi locum alium sae=, doctorum convitentionibus celebiem , in quo Christi Iesuv irtus, prodigia , interitus, reditus ad vitam, Prophetarum de eo vaticinia , & Christianorum crinstans adversus eum pietas, ae fides clarissime praedicaritur . id non abs re fuerit huc referre emendatum ex codicibus Restiis:
φοῦπον . Fuit aἹtem bac te mctore I esus vir sapient i si tam eu dirum Hlum o ortet dicere.. Erat enim mirabilium osterum effector. ma gister bominum qu vera libe uter amplectuntur. Et Plurimos quidem ex Iudaeis, plurimos etiam ex Gentibus ad se pertraxit . me erat f hristus: eumque eum a prj moribus genutis 'ae accusatum Pilattis ad crucem dam. nasset ab eo diluendo non abstinuerunt, qu primum carperant . Nam post tertium diem redivivus ipsis apparuit ; cum divini vales haec, aliaque qua Nur ma admiranda de eo praedix sent. Neque ad bane tem defeeit denominartim ab eo Christianorum genus . Praeclariam enim vero ad Christiani dogm tis eo 's'mationem testimonium, utpote ab
hom ne Iudaeo, magnique nominis Auctore prole clum , si non anxia hominum nimis cu.
62쪽
riosorum &odiosa sedulitas pene illud labe- trem esse scripserit Iesu , qui Messias dictus
.ctasset . Collecta sunt aliquot abhinc an- est quem videlicet longe notiorem e lse sci nis, dc in unum libellum compacta, quaecun- bat. Tantum certe abest , ut locum hune aque ad loci hujus examen recentiores Scri- Iosepho profectum mirer, ut potius mirabile mores disputarunt aliis adulterinum , & a mihi videatur, arbitrari potuisse quemquam
pris eis Christianis p o dolo Historiae Iosephi de Iesu Iosephum silvisse ; neque quisquam
assutum contendentibus , aliis contra germa- eit in losepho non omnino peregrinus , qui . num Iolephi foetum esse desendentibus. Me non solitam ejus requireret diligentiam , si vero quando instituti operis ratio non pati- testificationem suam tantae Iesu claritati non tur quaestionem inexploratam praetermitte- commoda sset . Consentit ad haec orationis re, meamque in re tot iam controversiis agi, filum, & dictionis color ἰ talis nimirum , lata dissimulare sententiam, confidenter pro- qualis Hellen istarum esse solet. Locutiones nuntio me iis assentiri non posse, a quibus in etiam quasdam observare licet Iosepho fami is dubium vocata est testimonii hujus sinceritas. liares. Has igitur habeo causas, cur germa Cur ita sentiam, sacit constans dc perpetuus num esse ceni eam hunc locum, quae sunt hii codicum omnium Iosephi, sive exaratorum jusmodi, ut non certioribus vel certissimum calamo, sive typis impressorum , in eo reti- scriptoris cujutcunque testimonium defendinendo consensus . Facit dc Eulebit auctori- posse putem.
tas , qui illud & in libris Demonstrat Ionis X ll. Nune quid opponant Adversarii viis Evangelicae sa) , dc in Ecclesiastica Histo- deamus . Origenem non uno inco aperte istia ib) , tanquam legitimum & geminum , scripsisse ajunt, Iesum a Iosepho non suus erepraesentavit . Expressit id quoque Latine pro Christo agnitum : idem quoque Theodo- Hieronymus in libro de Scriptoribus Ecele- retum asseverasse: imo vero, vaticinia Pro- fiasticis in Iosepho. Retulit id ipsum in Epi. phetarum Messiae praenuntia Iosephum, sive solas suas Isidorus Pelusiota cὶ : in Historiis amentatorie, si ve ex animi sententia , Vespa-verci suis consecrarunt Hermias Sozomenus tiano accommoda ise ἰ cum in hoc tamen
id , Georgius Cedrenus se . dc Nicephorus loeo Iesus clarissimis verbis Messias suisse Callisti di in Lexico tuo Suidas u , dc dicatur: δ χμζ--αν. me erat Christus . in Historia sua Theodoros Μetochita , dc Unde essicitur, vel haec in Iosephi exempla.. in Excidio urbis Hierosolymitanae Hegesip- ribus, quibus usi sunt, non extitisse, vel salsis pus ι atque hine porro continua serie ad nos Ac suppositiis habui me . Ego vero respondeo usque propagatum est et quod ad probandam in mutilos dc Iudaeorum manus expertos co- scriptionis γ-ιο-- satis esse docuimus. Sua. dices incidere potuisse Originem , dc Theo. det idem praeterea dc ratio: nec enim proba. doret uin, ut ostendam paulo post; ac proindebile est Iosephum, scriptorem non indiligen- insigne h Iosephi testimonium nunquam rem , cum res Iudaeorum persequeretur, de vidi sis. Fac tamen vidi sis I aliter sumere
eo viro tacuisse , qui maximos in ea gente , potuerunt & debuerunt verba haec : ἡ χε Ne ac per universum fere orbem excitavit mo. γωδε; ae prima fronte videntur esse sumentus, sectam de nomἱ ne suo condidit, eom. da: non enim id significatum voluit Iosephus,
plures habuit discipulos , & Christi sibi no- Iesum esse revera Christum hunc , qui ab
men assumsit; quo solo celebrari potuit Inter Israelitis expectabatur , sed vulgara appel- Iudaeos, apud quos magna erat Christi expe- latione Christum nominari fuisse solitum pctatio, quippe eorum nomina haud quaquam quod alibi conceptis verbis ex 'resserat; . ., g silentio praetermiserunt in suis Historiis, qui is χε ζῶ , Iessu, qui Christus dicitur,tItulum hunc sibi arrogarunt. Quis eum putet Nam ita nuncupandi te is mos invaluerat. elogio dignos censuisse Iohannem Baptillam, Sic Μatthaeus th) οῦ Π ῶς λεν, - μνοῦρ. ὁ λυ dc Iacobum δειλνwων. indianum vero men- ρ. - χε ρής . De qua natus est Iesus, qui votione Christum Iesum eκ ill ima sis, cujus lon- eatu ν Chri stus . Sic & hi etiam qui ab illage clarius nomen fuit ὸ cum praesertim Iaco- aversi erant: velut Pilatus eum diceret rhum laudans , ut notum hune faceret , fra- suem vultis dimittam vobis , Barabbam ,
63쪽
an Iesum , qui dicituν Chrsus ' Et paulo post r Guid igitur faeiam de Iesu, qui dici-euν Christus sal λ Impii quoque Satellites :Prophetiza nobIs , Chraste, quir est , qui te ercussit ib): Et summi Sacerdotes cum Scri is: Christus Rex Israel, deseendat nune de
Cruee se . Ethnicis etiam non alio nomine Innotuerat, quam Christi. Unde Suetonius
in Claudio id eIudaeos Impulsore Christo
sidue tumultuantes Romae expulit. Et Tacitus Wὶ: auctor nominis ejus Christus, qui Tι- herio t restante per Procuratorem Pontium
Pilatum supplicio affectus erat . Nec aliter Plinius in Epistola ad Traianum , & Lam pridius in Λlexandri Severi vita f). Atque inde demum conflata Christianorum appellatici Audiendus Eusebius , qui in Evangeliea Demonstratione u) silc disserit: ἴθι,
Unae in prae carteris omnibus , qui unquam
et divinae virtutis , quae in ipso fuit , magnum Θ Iutulentum indicium est . quod solusiue ex omnibus, qui unquam extiterunt ad Φanc diem , nunc quoque ab omnibus hominibus per universum σνbem Christus vulgo appellatur, er ab omnibus communi consensu er testificatione hoc celebratur cognomine, era Graecis ac Barbaris praedicatur . Itaque
cum dixit Iosephus, δ ις/e , suppleri
voluit , . λυο υνος. Similis opportu. num nobis exemplum suppeditat hoe est, tabella inscripta seu titulo erucis
Christi nam eum scripsit Pilatus Iesus Nazarenus Rex Iudaeorum si , subaudiri voluit, a seipso HEPur r quod de adstribi po. Mulabant Iudaeorum Pontifices. Iesum ergo Iosephus perinde Christum esse voluit ut
Pilatus Regem Iudaeorum . Sle intellex It
Hieronymus: nam verba haec ἰ ιχρτει Κουωδε, ita reddidit: Et credebatuν esse Lorasus. Attendit ad sensum Λuctoris, verba insuper habuit . Quae cum ita sint, minime milum est dixisse origenem, & Theodoretum, non eam fuisse probatam a Iosetho sententiam ,
quae Iesum esse Christum statuit ; & Iose.
phum ipsum Prophetarum de venturo Christo praedicta alteri aptasse. Urgebunt ad verissarii r Sisosepho persuasum non suit Iesum esse Μessiam, planum eum ac deceptorem utique existimare debuit, quippe qui Mesesiam se esse salis jactarit; nedum eum celeis brare laudibus , dc Deo proximum facere . Ego vero Iosephum periti Historici munere egregie iunctum esse dico ἔ cujus officium, est, res uti gellae sunt, suis licet partibus ad 4 versas, candide reserre, uni veritatis studeis re , suum velo ipsius judicium neutiquam interponere . Id praeclare a Iosepho prae illistum est . Iesum mirabilia opera patrasse dixit, hominibus praecepta dedisse , plurimos sectatores habuiise, dictum & habitum esse
Christum, a primariis viris accusatum , a Pi lato in crucem actum , Discipulis post moratem redivivum apparuisse , in hune vaticioni a Prophetarum convenire, ab eoque Chri .stianorum sectam originem nomenque duis xisse . Horum omnium adeo perspecta fuit dc contestata Feritas , ut sine lie oris sulpicione a Iosepho praetermitti non potuerint.
Quid vero sentiret ipse, quid Christiani, quid Iudaei, non apposuit. Nam quod ait dotitinam Iesu susceptam esse ab iis qui veritatem amant, non ita intellige, quasi pro veris ipse se habere significet , quaecunque Iesus emtus est. Id vero si hi vult, Discipulos Iesu veritatis studium prae se ferre , atque hane praeeaeteris laudem affecta ie . Caeterum si quis pertendat in Christianorum partes videri salistem inclinasse Iosephum , per me id ered reliceat, dummodo certum sit hune lis verbis sententiam suam consignasse, quibus nullam et iminandi sui ansam praebuerit. Quo art. fi- eii genere alias eallide utendum eum depreo
XIII. Objleiunt praeterea plurimose prIstis Christianae sectae propugnatoribus tam
valido testimonio causam suam nunquam
esse tutatos ; non Iustinum , non Tertullia.
64쪽
tium, non a Ilos pleros lue; non Photium prae . quyppe nec totius di χα n D: Irrationis auiseipue , qui Iosephi summarium dc centuram liquitatum, Iosephi ex via, aut dedit; non Iosephum ben Gorion , qui Hi- epitomen dare instituerat. Legatur Tmemastorias suas Iudaieas ad Iosephi Matthiae filii ipsius CCXXX VII l. paucula tantum ibi de exemplar expressit: quod fecissent utique, si Herode selecta deprehendentur . Si Ioseph vel cognitos ipsis suisset iste locus , vel pro testimoni uiri de Christo Iesu , id e reo adul- legitimo eum habuissent. Nempe causae sue- terinum esse creditur , quod a Photio praearu ni doli Iudaeorum , qui eκ pluribus eur a termissum sit, adulterini quoque habeantur libris extriverant jam inde a primis post quatuordeeim priores libri Antiquitatum, a Iosephum temporibus; cum alia de Iacobi Photio itidem illic praetermissi . Uerum paris nece , de Iohanne Baptista, de Iesu ipis lupra ticulam tantum libri hujus delibavit. Itaque memorata testimonia ab iisdem era la esse . non ἐκλου e, selecta, inscripsit ; quae illue vehemens, ut dixi, suspicio sit. Firmat con attulit ex Iosepho , sed ἐκ Dis, Lelectam iaiecturam nostram Baronii ad verius Iudaeos Λtque hanc ipsam ἰαλοή, non ea fide deseri. expostulatio ta , a quibus abra sum fuisse is psit, ut detrahere quicquam, Vel adjicere rello se libit hoc Iosephi de Christo Iesu te ilim gici ipsi fuerit. Quaedam in ea habentur, quaenium , in veteri quadam Iesorum membrana, non extant in Ioi epho r cui ut modi hoc et te qua Iosephi Historia de Graeco in Ebraicam ἀμμα Φιν, ἀντεπατρου T. Daυαία νους α ρον linguMn conversa continetur. Hanc Baroin βι, σως i δ' ὀνο- άυνηJ -ῖς, G u vilnii criminationem adversus Iudaeos cum sal - ἐγε4ὐ-ν ἐπὶ --ριν TaἡMετέρου γένους statis suspectam conjectutis suis facere vo. ἀ-rta M Mα - , πῆ Mi luit Casau mis b , parum terte aequutria, δυπ-ου διέ-eri. φαα ς δινμπιυνγιυτ .
Baronio , spectatae integritatis & diligentiae me est Herodes, Ant atra Idumaei π Ara viro, se praebuit: facti enim erat, non iuris bisae tostris autem nomen ira uit) Mius a controversia ; in qua fidem probo viro dero. 1ub quo Christus Deus noster pro salute nostra pare, vel tarditatem solerti objicere, qua lem generis virgineo uictro eae turr adversus quem fuisse Baronium constat, hominis fuit nimici furore actus Herodes , aberra Uit quidem a partium studio abrepti . Atqui si recentiori Domino , plurimorum autem infantium ι candidi cujusdam & literati viri se stamus terfector fuit Si abjudicamus Iosepho, quae- testimonio, visitur hodieque codeκ ille cunque non repraesentavit Photiusὲ eidem in Vallean a Bibliotheea , dc Baronium ab . aequum est ad judicare, quae Photius exhi- solvit. Firmat quoque nostram con jecturam, buit: ergo & Iesum Deum esse,& Virgine eum aliorum , tum praecipue lustini eonsi. natum, Ac humani generis Servatorem scrimilis adversus Iudaeos querela s , dum pro- psit Iosephus , & βρια--ιαι , caedio in N-caces & adulteras manus sacris ipsos Vol u. tium , Herodis memmit, utpote quae istic aminibus intulisse ait, si quando perfidiae ipso. Photio commemorentur. Videant ereto Ad Fum contrarium aliquid occurreret . Λdulte- versarii utrum malint; vel prius bot Iosephiratis ergo, & nobili hoc testimonio multa. de Iesu tellimonium, vel postremum hoc notis plerisque Iosephi exemplaribus, fieri ali. bis concedere. De Iosephi Λrchaeologia jam ter non potuit , quam ut quicunque iis ut eis ante egerat Photius Tmemate LXXV l. atrentur Christiani scriptores , patrocinium , ejus initium ae finem designasse contentus, causae suae haudquaquam ex eo possent aselis in reliquis de Iosepho tantum ipso disseruit: scere . In ejusmodi fortasse eodicem incidit propterea ne dicemus supposititiam esse om- Photius. Ouanquam , quod ad ipsum atti- nem Archaeologiam Iosephi, praeter finem Met, aliter fasum puto : nee enim credibile & initium λHue adde jam pridem doluisse est ignorasse virum summae dilistentiae & do. viris eruditis, frivola quaedam diligenterctrinae , hune loeum in aliis Iosephi codiel. excerpsisse aliquando Photium ex sutilibus bus bene multis reperiri. Discere saltem id Scriptoribus, cum optimos Auctores oc perinpotuerat ex Eusebio te , aliisque rei hu- utiles satis leviter delibarit . Queritur in Epi. ius testibus. Uerum in excerptis suis nutis stolis sca liger tfὶ neglexi sse eum totos Di tam tam elari testimonii injecit mentionem, dori libros, quibus antiquitates Assyriorum,
65쪽
Chaldaeorum,&Phaenlatum continebantur; XU. Ad hare salsum esse a It Blondellus se ,
cum Iamblici Babylonica accurate repram quod illic. legitur, πολλη a πηγα τ .sentarit . Ex Gorionidae vero silentio quid Plurιmos e gentibus ad se pertraxit: cum ex homo lanus possit colligere , non intelligor Ethnicis unam tantum,alteram Fe mu terem Nam Iudςi alicujus satis recentis laetum esse ad suam sectam Iesus Christus traduxerit. absurdam hanc historiam . acute probavit Uerum id quidem ; at totas subinde gentes Sca liger ad versus Muniterum a , eique , per Apostolos ad se convertit. Ad suum ergo viri deinceps eruditi complures alsensi sunt. tempus respexit Iosephus, quo maximis jam Λtqui I sephum Graecum , non accurate in- incrementis Christianum nomen florebat;&terpretari, sed in pauciora contrActum popu- Chri ilo jure tribuit, quod per Chi istum, ae Iaribus luis eκ hibere fraudis architecto pro- Chri iti virtutem sacere se Λpostoli praedi. positum suit. Quis aurem miretur verpam il- canant. Ium, pro more recentium Iudaeorum vafrum XVI. Addit deinde Christianos ex Gen. dc uelli pellem,tam illuit rem locum gentiles tibus di Iudaeis promiscue inllectos, es λω, suos celat se, neque tellificatione sua confir- gentem , dici non potuisse . De significatiomatum ivisse λ staque exit imare possum us ne dictionis , , disputent Grammatici: duas causas habuisseGerioniden,quam ob rein ego quidem pro certo habeo, κατὰ σχῆ M. Id tellimonium in librum suum non retulit r per figuram ἰ lectam Christianorum . αὐλον, sua: um brevitatis, di partium suarum. Ca - recte diei posse. Praeterea quis ab Hellen istaterum quam parum valeat inficiale argumen. Iudaeo accuratam Graecae orationis mundi. tum cram memorare nihil attinet. tiem expectet XlU. Quod cum iis quae praecedunt, & XVI l. Ablurdum postremo esse ait, Iose quae sequuntur,minus cohaerere videatur ille phum , cujus in Ethnicorum vanitatem po locus, hine aliam repudiandi illius rationem tius, quam in Apostolorum disciplinam an Dducunt Ad vertarii atque eam quidem levem mus inclinabat, fatentem inducere, Prophe. pro lsus, si quid video infirmam . Fami- eas praedixisse eas ac gesta Christi Iesu , a Cliare quippe est Hilloricis disconvenientes reditum praesertim ad vitam. Verum eodem dc diversas narrationes congerere , prout re- sentia id dictum eli, ac superius illud e ὁrum postulat varietas, nulla argumentorum Θοι- . Quod perinde eii , ut si divit Set, ' commissura . Ni saciant , magna cui ippe . cum credatur hic esse Christus, praedictiones voluptate Lector, magnis hi ut ria fraudetur Prophetarum, quae penti nolitae Messiar . ornamentis , infinitis sese Scriptor anguiliis spoponderunt , in eo seruntur exitum ha- impediat , dc in connectendis fingulis & buisse. aptandis frustra deludet; ac legem praeterea XVIII. Nune ad oriendus mihi eth Tana- pervertat Historiae , quae temporum ordρο qui lius Faber, municeps & popularis meus, Nem, non rerum persequi debesi uti praeclare vir ingenio florens, dum viveret & liberali
hic a Iosepho iactu in et . Nam quamvis bus disciplinis peν politus ; qui nec id enim ea . quα proxime lii best , Paulinae, & Decii sileri deeet in cum ex sanctae Ecclesiae clath Mundi hi storia contigerit ante Christi moν- Iicae sinu , in quo natus fuerat & institutus,tem , quae narratur in hoc Ioseph l loco, juvenili quadam levitate pro sugilset; aetate
non minus propterea ordo temporum ab eo maturior & consilio in eum redire rursum , servatus est: nec enim mortem tantum Chri- & agnitum errorem ejurare gestiebataque mili, sed vitam etiam , munus, ae res gestas , admodum paucis ante obitum annis , pro velut in brevi tabella complexus est ; quam eandore suo, litteris ad me datis significavit: in id tempus conjecit , quo vixisse eum con- verum nimis cunctantem in pina mors opis stabat ; non vesci singula per annos digesta presst . Is testimonii hujus veritatem &explicare instituit. Quem morem nobilissi- - . να epistola bene longa oppugnavit , mos Historicos servalle demonstiat Casa u- partim recusis argumentis , quae jam ab aliis honus b . fuerant intentata , di nos Proxime retudiα mus;
Elene h. Tti haer. 4. r. XIV. Teralia in argumentum. μν Ad . Eiron. Exere. XI. ad Ann. XXI. cap. xx XU. Quartiim argumentum. ι Ep.ad Arnold. X v I. Qui tuum argumentum. XVII. Sextu in arguiuentium
ac VIII. besriu:a rcsenit at Tinaquilii Fabri Disertatio super hoe Iosephi testiaminio de Christo Iesu.
66쪽
mus; partim novis excogitatis. Nos sina u. Ia expendemus. Ac primum observat Sa. Cerdotum genere prognatum suisse Iosephum , adductum sectae Pharisaeorum , quos prae aliis Christus Iesus sibi incessendos proposuerat ; proindeque verisimile non esse laudatum eum esse a Iosepho , qui Iosephi pregales gravissimis injuriis affecerat . At Pharisaeus quoque suit Paulus, dc Christianae quidem legi insensissimus,cui tamen demum paruit: Iosephus contra , generis ut v les ερατ nis, ad Sacerdote ν pertinentis, dc Pha rataeorum lcidalis, Vespasianum tamen ea pitalem Iudaicae gentis hostem, aut Messiam esse credidit , aut credere se finxit . Styli deinde discrepantiam vir pruditus obtendit: frigidum esse ait & laxum, haerere. sudare, balbutire, qui hoc hanc insertamioperi accudit. Felicem Tanaquillum, cui tam emunctas nares largitus eit Deus: nobis quidem tam acutis & solei tibus esse ron li-eet ; nam nihil horum mihi subolere fateor, nee ovum mihi videtur ovo similius, quam haec reliquarum Iosephi scriptionum
similis et . Tum haec culpat verba: ιψῶς σις. Iesus quidam: quam poliremam Voculam notare ait vilem aliquem homunt onem , cum sequentia maximis eum laudibus ornent . Eusebianae quidem Historiae codices dictionem, vis exhibent; secus vero libri De. monstrationis Evangelicae sa)ὲ secus i pla Jolephi exemplaria , quae plurima consului ;lacus Hieronymus, cujus haec interpretatio est: Eodem temporefuit Iesus , vir sUiens; secus Isidorus Pelut tota,&Cedrenus .ec Suida s. dc Nicephorus, di metochita, dc Hege. sippus. Quocirca expungendam esse voculam hane ex Historia Eusebii manifestum est.Sed
nec eκ pungatur, genu naque sit, attamen negamus de ejus dignitate detrahi , cui tribui iur . Ar Lachariae ignobilitatem & humili. tatem notare volebat Lucas ib) , cum dice
Paulus, cum diceret; ανανίας δι Φις se) . An Tertulli oratoris Luca S, cum diceret: ἐέ.ε πετυλου τινος M . An Iohannis A stoli lusinus martyr se eum diceret: D---πιών πινέρ τις-ἐνσ--. si a Ndoquidem effapud nos vir qurdam , cui nomen I obannes λ
An Ciceronis Augustinus is , eum diceret e
Perveneram in librum cujusdam Ciceronis erin suam Hippolytus , cum de se diceret apud Ovidium: Fando aliquem Hippotatum, vestras si con
δρα ενν χρέ' ἀν γὰρ παραδέξων ἔργων που se . si modo eum oportet virum arcere : erat eu Im
mirabilium sector Uerum. Ad ea sic rati
cinatur Faberr Iosephus hominem dici non vult Iesum ; Deum igitur esse vult; quod de Messia suo nunquam iudaei arbitrati sunt: ac Decis itidem habere debuit Mosem , Eliam,
Elisaeum , aliosque mirabilium qu ique Ope rum persectores . Nego enimvero Iudaeos Messiae suo Θ.ό--, Deitatem nunquam ad scripsi me , quod contia f. tum infra in Proinpositione nona a me demonstrahitur . Praeterea dictum hoc esse apparet καrὰ per figuram , & oratorio more, ut prodigi O-rum a Iesu patratorum admirabilitatem , dc beneficiorum in homines collatorum magnitudinem extolleret: ac si dixisset: Tanta gessit Christus Iesus, ut Deo quam hominibus propior videatur. Vere Arncibbus di Etiamsi esset id verum, Christum natum esse hominem, tamen fro multis ae tam libeWalibus δε-nis , quae ab eo profecta in nobis sunt, Deus 'diei appellarique deberet. Apollonium Tyaneum, ob praeitigias quasdam , quibus sucum stolidis faciebat, naturae alicujus humarum modia lupergrelsae & Diis proximae dixerunt
esse Tigellinus b , Hierocles ii , qui dametiam Deum. Prisci Heroes propter res prae clare gestas dc beneficentiam, Dii ah hcimiis nibus habiti sunt. Hinc natum proverbium,Homci homini Deus. Unde Plinius: Deus est mortati juvare mortalem hJ. H i corti omnes Ethnteorum Dei. Hi ne dc Reges plerique & duces di vinos honores consecuti sunt.
Danaus , apud AEschylum id, jubet filias
lacri se iis dc libaminibus prosequi Argivos, haud secus quam Deos , quod ab iis henigne exoeptae sint. Lycurgo Spartani Temptuir condiderunt tanquam Deo. Agesilaum Thais sit propter collata ab eo in se beneficia, ret Ierunt in numerum Deorum . Antiyonum & Dein
67쪽
& Demetrium Athensenses,&ante eos Alexandium ; quem & Apelles fulmine arma. tum pinxi . Ex tonsilio Hammonis Ptolemaeum Rhodii Deum renuntiant, eique tu cum consecrant, propter suppetias sibi adversus Demetrium latas . Antiochus Dei cognomen meruit, propter liberatos Timarchi tyrannide Milesios . Dionem Syracusant, ob restitutam sibi non semel libertatem , Servatoris de Dei titulis decorarunt. Deus
dictus eli Theodorus Philosophus. Iupiter
Menecrates medicus. Deum secit Pythago ram sua schola: di Pythagorae discipuli Cha rondas, Zaleucus, Timaratus , Tneaetetus, Helicaon, Aristocrates, & Phyllus, a et vitatibus suis , quas legibus instruxerant, D Iispares honores tulerunt. Magi Platoni defunctia victimas immolaverunt, amplioris sortis esse quam humanae rati . Λpud Romanos Siceius Dentatus, propter navatam fortiter & feliciter ipsius ductu operam, Pater, Servator, & Deus appella ius est . Fall-storum liberi Camillo , qui eos sibi a Ptae.
ceptore proditos libera liter dimiserat,eadem nomina tribuuns. Divinis honoribus illa titulis . dum etiamnum in vivis essent, affect sunt, Augustus, Tibertus,& Antoninus Pius. Deos se juIIerunt nuncupari , Caligul ν , Domitianus , & Diocletianus. Itaque &Ioves,& Tonantes, & domus eorum coelum di allia in adulationem prona haec aetas a P pellavit. Ne ab hac quidem assentatione aerga Caligulam de Claudium abstinuit Sene. ea, dictis Philosophus, re ipsa opum de honorum etiam per lordidas artes appetentissimus. Recenti res quoque Caesares Christia nos certatim Deos secerunt . Sic & Persae
reges suos: quamobrem Λt ossa,apud AI schylum sa), Dei eonjuκ,&Dei mater dicitur, uod Darii conjuκ esset, & mater Xerxis .ersarum Regem Mitranes Deum appellat apud Heliodorum tb . Ismaelem Sophum, post partam victoriam, sul milites dἱκ erunt Deum . Phraates Parthorum reκ Deus est cognomento dictus . Sic Dicti de Atii hiopi hus suis Reges , & exteri etiam aliquando AEgyptiis, puta Darius, tum adhue superstes es et . Charietes item , in Heliodori AEthi cis se ; Cala sirin Sospitatorem fuit m dc
eum nuncupat. Tigranis idem cognomIPers. V. a11. c. Lib. V. sc Lib. V. - Lil
nis habuit. Divinos honores Buttae suo ex hibuerunt Indi, Lamoixi suo Getae. Ciceto r Te in virendo semper ρutavi Deum tpropter facundiam . Item : Dio tio argumentorum, in qua tu mihi se Ner v deri s Ies Quod imitatus Quintilianus seὶ : Hune,
inquit, oratorem , ut Deum bomines inrue bantur . Terentius is : Facio te uua 1 lum Deum , dum tuas virtutes praedico. Et
alio loco fg r Non tu bu e babeas plane
praesentem Deum ἰ qui victum tibi largμ . praebeat. Pleni sunt hujusmodi locutionum Scriptores antiqui, critorum scrinia compilare nihil neces e eli. Factum id apud Ethniis cos dixi met Faber ; non item apud Iudaeos, eultores veri Dei , quem de se ipsum dixis. se sciebant: Dom nus zelotes uomen eius , . Deus est aemulator bὶ r quamn brem Hero. dem, cum simile palpum sibi obtrudi passus esset, impietatis poenas dedisse . Λt saepe . tamen.Magistratus in Libris sacris dicuntur Dii. Sichemitis Dei titulum Ant Iocho Epiphani tribuere, eum ad eum scriberent, re II. pio nulla suit. Nec locutionibus hujusmodi Christiani pepercere . Gregorius Nazian Ze
nus si Christianum ait Filium Dei fieri coishqredem Chri iit,& Deum ipsum;&eumdem
adhortatur ut egenis Deus fiat, Dei miseria eordiam imitando. Auctor Commentario rum in Psalmos qui Hieronymi nomen prae inserunt: suam da bom nes sumus,mentimur; quando autem fuerimus Dit, de Imus men.
r1ri. si quis igitur sanctus, Deus efficitur: ει quando .ictu 1 fuerit Deus, definit esse homo, se jam non mentitur kὶ . Et Baetius l): Deus
natura unu 1, participatione, plures . Veneti
fractis a Ludopico Xll. Francorum Rege rebus suis ad Maximilianum Caesarem mittunt oratorem Λntonium Iustinianum ; qui ut eum ad misericordiam flecteret, dixit Veneis tam Rempublicam pro Deo coelesti aliquo colere eum ac venerari. Quod a Guieci ardino im in literas relatum et . Ni)tissimum est Matthiae Corvini Pannoniae Regis epita phium, quod refert Iovius:
Corvini brevis haec urna est, quem magna fatentur
Facta fuisse Deum , facta susse bom
Tristem postmodum ae putidam elegantiam his
68쪽
ἐπ τ'αληθῶ σὐν ω-- mihi vero in rum neque doctrinam Iudaeorum de expecta. assectatum hoc et e videtur di simplex, tan- to Messia hoc opere exponere statuerat, n
tumque ab omni trillitia , quantum ab omni que Iesum Messiam sibi persuaserat. Hieadscita & ambitiosa elegantia abesse , qund ipse vero Faber, qui nihil de praecursione Io.
se reddas: Praeceptor hominum qui veris li- hamis dictum esse questus est, rationem eom. benter assentiuntur . Tum subjungit eum miniscitur quare id fieri non debuerit. Non insanire qui haee scripserit: vult, ubi velis; ubi nolis, cupit ultro: ita in
Cum divinι Prophetae haec, aliaque plu- contradicere . Secundum illa, inter hune νima admiranda eo praedixissent. Attendis locum, & quae ps xime antecedunt, quaeque
set Faber , quicunque Ielum esse vel haberi subnexa sunt, disconvenire docet, quod nos dixerit Christum , & tertio poli obitum die jam supra refellimus. Tum locum indieat, ad vitam rediisse, qu d proxime dixerat Io- in quem aptius suillet insertus,& deinde falis
sephus consequens esse ut dicat eumdem Pro- lendi praecepta dat , ac ipsa subjicit verba . phetarum oraculis esse, vel credi praenuntia- quibus ad fraudem comparandam uti debui Glum: quod sexta nostra probat De fi ratio. se ait fabricatorem doli: cujusmodi sane non Postquam Iesum questus eii Faber nimis egebat documentis , qui non sallebat. Exintn hne telli monici elatum fuisse Praeconiis , Hieronymum,quod Graeca haec, ἐ-ὐτω nunc contrariam orditur naeniam, neque satis ἀν ,sic non expresserit, Hic erat Christus. sea multa de Christo Iesu , pro eo ac meritus ad hunc modum , Hic credebatur esse Cόνι- fuerat, dicta esse arguit ab eu qui Messiam flus, fraudis conscium facit; atque ita duos eum credidisset. Ait itaque Iosephum , si damnare mavult,quam unum absolvere. Ta- testimonii hujus verus suillet Auctor,debui si lem injuriam sanctissimo viro factam nol- se quid est et Christus,quae ejus Osticia,Graecis Iem,quem credere satius erat verba neglexi se exponere , in quorum gratiam ἀρχωολογίαν se te istimonii quod germanum putabat, sicuti suam seripssse eum opinatur, propter haec revera erat, lententiam ipsam retulisse. Va-ipsuis verba ex Praesatione et v mν δἐ τὴν nam vero esse conclusionem,quam ex Iustini, ἐνετῶσαν - αγ- πώ ν , α μι Tertulliani, Clementis Alexandrini, orige-οανῶδα -ο-άξίαν - Quae lic in- nis, B: Photii silent io elicit, superius obducta terpretanda esse ceniet Faber Hanc commen- a nobis secundo argumento responso perspirationem suscepi , ratus Graeci omnibus Ῥι- cuum facit. Causam quoque attulimus in pri sum ινIstudio dignam Atqui in gratiam Ro- mi argumenti consutatione, quamobrem ori-manorum, non Graecorum opus hoc esse con ' genes, di Theodoretiis, quos laudat, etiamsiditura sciunt,quibus Iosephi cognita vita est. integris usi cment Iosephi exemplaribus, &Verum Fabro se audi suit vox. ἐRiisu, quae hunc in iis locum legi issent, non propterea ta- Ethnicos 'mnes, non Graecos solum , no- men ex illi mare debuerint Iosephum esse tat apud Hellenistas,& veteres Christianos. Christianum. Quod vero ex Origenis testim Utur est , hoc ipso argumento, quo nos ur- monio consequi rapinatur,Iosephum,m n m
get, sententiam nostram eonfirmat. Fatemur do in gratiam Christi Iesu non scripsisse me enim Iosephum exponere debuisse quid esset morata haec, quae nune agitamus verba ; sed Christus, &suisse haud dubie exp siturum, alia contra loco eodem scripsi iis,quae ad Iesus, Iesum pro Messia habuisset: cum inexpli minuendam existimationem, eumque vulgo ea tum praetermiserit, recte concludimus non traducendum pertinerent , omnino mihild sibi voluisse, telum vere esse Chri ilum , praeter rationem creditum, ac dictum esse Fi- sed eum esse qui Chri ilus cognominatus est. detur . En tibi verba ipsa origenis de Iose-
Cognominis autem hujus causa Sexplicare a pho, e Tomo undecimo in Matthatum ταώ.a nihil necesse suit. Collato deinde Iosephi te. γυ --ον εμ τὸν ἰηνουν ἀαῶν ου δετάω ν simonio de Iohanne, cum hoc testimonio de inα--ἐν rara 3ν δι-ονι - ωαρτιμ Iesu , paratragoediar , dc magnam inter tinam ναύαν. Et vero mirabile es, quod cum rarumque discrepantiam pro suo acumine a Iesum nostrum non σν nosceret esse Messiam, observat, Iam nos neutiquam agnoscimur. nibilominus tale justitiae testimo vium I aeo-Tum quaerit cur illic nulla extet de praecur. bo dederit. RurIum in libro Prima contra Cel.
69쪽
Iesum esse Christi m non creaeebat. Ex his , inquam,duo colligit Faber,Iosephum non habu ille Iesum pro Christo, proindeque adulterinum esse testimonium , in quo dixisse fin
gitur Iosephus Iesum esse Christum ; imo
etiam Iosephum adversus Iesum scripssse. Prioris eones usonis salsitatem arguit legitima, quam attulimus, horum verborum eκ- Positio : ὁ χρι δι- ν, quae ita accipienda sunt, ut accepit Hieronymus: Credebatur
esse Christus. Posteriorem refellunt haec ipsa, quibus nititur Faber, verba Origenis Abe fum non agnosceret esse Messurm, Iesum esse Christu=n non credebat: idem enim de Pilato, - idem de Herode, idem de Suetonio, idem de Tacito, idem de Λntonino Pio,idem de Mar. eo Philosopho dici potest. Λn ideo recte con- eludemus Pilatum, Herodem, Ac alios quos divi adversus Christum scripsisse ἰ Nee illa. fine stetit eritica Tanaquilli iacultas: non a modo enim in Origenis .verbis eam olfecit . sententiam , quae nobis non suboluisset unquam, Iosephum videlicet adversus Iesum sci ipsisse , sed & ea insuper, quae scripserat, Odoratus est; iquod sacere quoque attentavit Iohannes Cloppen burgius in Epistola ad Cais pellum atque a uctorem item adulterandi Io.sephi,dc strophae artificem eonjectura deprehendit esse Eusebium. Nos aperte dc simplieiter agimus,& ut iis detrahere non audemus idem, quae palam sunt ἰ ita nec iis quae nusquam sunt,adhibere: nec tantum nobis licere arbitramur, ut lenimnnium, codicum omnium consensu priscorumque Scr ptorum suffragiis nixum repudiemus', ac coniecturas Interim acutas, ut voles,& eruditas, sed meras tamen conjecturas admittamus. Cum ea
teroqui Christianum hominem deceat parti huic favere quam defendimus; & anteposita
quidem veritate rebus caeteris,optare saltem, ut quae veram doctrinam confirmare possunt, vera ea ac sincera sint. Sed nunc insti.
XIX. Edita a Christi Discipulis prodigia,
quorum in actis meminit Lucas, quod adhuc cibi cura e ssent nascentis Ecclesiae primordia, in Ethnicorum libris non mu Itum sane cele. brantur . Quanquam Suetonius ta , eum Christianorum religionem appellat Ueυρι- tionem Novam, ac maleficam I dc eum Lucianus b scribit Peregrinum, poli quam Chri ila nomen dedit no mediocrem sibi auctoritatem
hoc est, prodigiorum sive eflectricem vim , sive ostentationem & jactantiam . dc si quis praestigiator ac planus ad Christi partes transiret. multis opibus brevi locupletari; videntur mirificam ipsorum virtutem incantamentis di veneficiis tribuere. Porphyrius teὶ poenama Petro Ananiae dc Saphitae illatam commemorans, trahit eam quidem incalumniam . non tamen negat. Mox autem ut adolescere
coepit Ecclesia, perpetrata a Chrillianis miracula Scriptores temporum illorum aequa. Iis memoriae tradiderunt . Velut insigne illud , quod Marco Λurelio adversus hiare ori a nos,& Quados pugnanti contigit,cum Roamano exercitui, angustiis locorum prelio , dco quae penuria laboranti, imbres de coelo Christiani milites impetrarunt, dum grandiue dc sulminibus copiae Balbarorum Obruerentur. Id Marcus ipse Imperator literis suis ad Seis natum datis publice testatus eii. Itaque Christianae causae patrocinium miraculum hoe jactasse Apollinarem Hierapolitanum
Episcopum scribit Eusebius t d ὶ ἔ .in suo
nempe, uti conjicio , ad Marcum Imperatorem Λ pologeιico. Rem tanquam vulgo cognitam & creditam resert Tertullianus in libello supplici ad Scapulam Africae provinciae Praesidem se ; auctoritate ei tam literarum Marci Aurelii confirmat in Apologetico ad Romani imperii Antistites j j. Qilodiane facere non essent ausi, vel Apollinaris, vel Tertullianus . si res dubia fuisset, aut literae suppositae. Eusebius u , Orosius b), &Xiphilinus ιὶ , extare illas sua cujul quia aetate ex aliorum quidem fide narrant: at Hieronymus in interpretatione Eusebiani Chronici, non ex alimrum relatu , sed velut rem sibi compertam asse verat. Ne id quidem
secissent Tertullianus , aut Apollinaris , si prodigii hujus Λuctor fuisset, vel AEgy ptius ille magus Arnu phis. quemadmodum Dion aut a se, aut ab aliis conscium prodidit; vel Iulianus magus alter , quem miraculi hujus
70쪽
Ieffectorem a quibusdam dictum fuisse ait Sui . das sa . Adlcribit Iulius Capitolinus b
Narci imperatoris pietati & precibus, Antonini Pil Themistius se patrem eum filio
coriundens , qui de eum in tabula quadam depictum vidi sse se narrat, eum imbres de coelo posceret 8c impetraret; milites vero exe perent galeis & potarent. Utris tribuat, Magis e. an Mareo,dubitat Claudianus tae :se enim alte ChaILea mapo seu tarmina ritu Armaveνe Deos r seu, quod reor, omne To
Dbsequium Ma ei mores potuere merer . Lampridius in Heliogabalci r suum Mareo mannis belium inferre vellet, quos Anton nuspulcherrime profluaterataictum est a qu .husdam peν Chaldaeos ac Magos Anisn num Naνcum id egisse, ut Marcomanaei postulo Romano semper devoti essent atque amici; idque factum carminibus. 2 consecratione . Facile
equidem Baronio se assentior, sulpicanti Chri st i a norum precibus conce ssum a Deo beneficium, Magis tribui ab Ethnicis,qui Christianos mapiae insimulabant . Probari potest hare conjectura proxime allatis Lampridii, ct Claudiani suffragii siquos enim Magos a P pellant, ipsi videntur esse Christiani: nam Ethnici, rerum ad Christianos peri nentium imperiti Christἰanos a Iudaeis neutiqua tria, distinguebant r Iudaei autem Chaldaeorum
progenitorum sucirum nomine noscebantur .
Hinc Philo is in Libros saeros ex Chaldaica
lingim conversos fuisse ait. Hinc raculum
vetus , quod reserunt Iustinus uin, & Euse
Chaldaei eniae proprie dicti vanissimis religionibus dediti erant. Pristianus in Perlege si Iudaeos appellat, Chaldaeo nimium decoratam sanguine gentem sareanisque Dia celebratam Ieribus unam. Verum hos perperam cum Phoenicibus .nolandit. Adde Μagorum praest IIs numquam delectatum suisse Marcum : quod de eo Xiphilinus, & ipse quoque de se Marens a Trinmat in aureo libello es M λυειν. Praeces to rum fibi traditorum. Habetur harum Maris ei literarum ad Senatum exemplar apud Iu
nem, tum etiam novitatem, quod Iustiniano recentius sit, tot argumentis approbaverunt
uitl erudit l,Criticae artis principes, Iosephus Maliger , & Salmasius tkὶ , ut nihil contra opponi pollit. Μemorabile dc illud prodigium est, quo Eugenii, de Arbogastis rebellionem fregit
Theodosius, & ad versus robus4smum exerinctium magιs ora.do , quam feriendo pugnavit , ut Augullini verba uturpem νὶ . is se milites qui praelio interfuerant, audisse re fert, eum dicerent, extorta sibi esse de manI-bus quiseeum quae jaculabantur eum a Theodo sit partibus ιn adversarios veθemene Denturiret, non solum quaecunque in eosJacleuantur, eo neItati sine raperet; verum etι am ipsorum tela in eorum corpora retorqueret. Rrna inusitatam , & mirabilem dicendo amplificavit Orosius tm ; carminibus vero suis celebravit Claudianus, a Christi fide licet alienus,&ad virtutem Dei, pietate Theodosii ac precibus inflexi. retulit to nimium dilecte Deo.ev fundit ab antris
olus armatas Memes,cni militat aetber.
Et conjurati veniunt ad classica venti π1. Ad Martyrum lepulcra mirificam sese vim exeruisse identidem, 'c naturae vires superas se, non inficiati sum Porphyrius, & Eit no mitis, sed Daemonu praestigiis tribuerunt to . XX. Iam vero Christianorum pietas,assim duae ad Deum conciliandum preces, insignis hominum omnium charitas, mirabilis in suppliciis tolerandis eoia stantia, inexpugnabilis fides, & ab omni scelera contagione integer animus , tam claris Ethnicorum testimoniis expressa lunt ut ne i pla quidem contradicere
ponit pertinacia. Quid enim ad horum teli i-fieationem illus rus nobili illa Plinii ad Traianum epIstola ρ , qua se tormentis adhibitis Christianorum erimina quaesivisse ait,nec aliud reperilse quicquam, quam coetus 3psu. F rum