장음표시 사용
141쪽
DE NATURA ET INDOLE PHILOS. SARACEN. ias
obseruat: sub exspirantis Itidaismi tempora artium magicarum et in mium opinionum magistros ex hac gente libros haud paucos illustriumvirorum nomina prae se ferentes, in vulgus emisisse. Non negamus t men, haereticos Christi nomen professos, sed istis artihus sibi avet it tem conciliantes, talia quoque ad Zabios deserre potuisse. Sed indenda his plura non sunt, eo quod Tomo primo satis proliκe de Zabianismo actum, quae hic ex parte repetenda collustranda lite fuere, ut qualis philosophiae facies inter Arabes ante conditam legem Istamiticam fuerit, Constaret, intelligerentiliae Lectores, adeo nihil sanae rationis leges spirans inter Arabes fuisse, ut illa quoque, quae ex sectis philosophicis orta sunt, ad meram putidamque superstitionem pueris etiam resormidandam exsibi landamve adhibita fuerint Nec cluaerenda quoque vel postulanda ab Arabibus meliora sunt, cum vitae institutorumque ratio supra allata casuerit, quae meditationem philosophicam minime admittebat. Nam cum gregibus per agros palari, lora herbida, umbrosa, rivos sontesque sectari, agrum colere, vitae pastoritiae se dedere, et palmis, frugibu
que aliis et pecorum cum Uietum et quaestum quaerere adeo inimicum
est otio philosophico et literario, ut mirandum esset, suisse inter Arabes quosdam altrologiae studiosos, nisi constaret, ob deligendas gregibus
suis tempestates commodas ad siderum cursus, positiones, ortus et occa
sus cos respexisse, nec in his suisse aliquid quod philosophiam saperet, ri
supra obseruatum. Prodit id tota Arabum religio cultusque diuinus, adeo irrationalis et detestabilis, ut ne micam quidem rationis philosophicae huic genti adfuisse ex eo recte colligatur, et Multam medes, heino ignobilis et illiteratus eius abominatione adductus condendae nouae reli-' gionis inde materiam atque occasionem sumserit. Qua de re, ut coi uineamur, ea tantum legere oportet, quae de Arabum idololatria cultuque irrationali eκ scriptori hus Arabibus adduxit P o c o C x et v s , eκ iis enim luce meridiana clarius patebit, astrorum cultum insanum prorsus atque absurdum potiorem eius partem constituita, reliqua idololatriam turpissimam eκhibuisse, idolis fine dubio memoriam magnorum in hac gente virorum conseruantibus. Quae quam longissime ab omni ingenio philosophico sint remota, vel coecus palpat. Obtigisse etiam Ar hibus ingenia vel crasso sub aere nata, vel quod malumus, geritis, eduo tionis , exemplorumque prauitate corrupta et situ atque squalore obducta, ex eo patet, quod teste ABVLPARA tot resurrectionein credentes,
Tabianos errores ex philosophia Amstoteliea deri. uant. vid. B a A v s o a. Hist. de M in ich. P l. L. l. c. a. p. 27. Sunt quaedam illi amnia e. g. eoelum este elementum quintum. Ali illa ev I να
εeo quidem desumta. verum non a Zabiis. sed ab illis philosophis, qui Aegyptiaea thilosopho ne a s
quebantur. qualea suere Eelectiei et Gnostici quos quaedam ex syneretismo ipsa tantopere ad mare ab Aristotele aecepisse , notum est. h) l . cit. p. 9i.
142쪽
pER. IL PARS L LIB. III. CAP. II.
MOcamelum super sepulchrum demortui mactarent, rati, ipsum, cum ad ludicium resurrexerit, equitaturum, at qui hoc fieri non curauerit, peditem suturum: quidam autem mundum fortuito ortum eademque ratione spo
te collapsurum esse contenderent,de quibus ineptiis omne iudicium philosophicum Arabibus denegantibus consulendus est, ne nimis prolixi sumus , Po Cocx Ius . Qui ubi monet, fuisse inter Arabes ante M ham medem , qui μετεμψυχα, σιν admiserint, statuentes, animam desuncti in auem quandam Hamali dictam migrare, quam opinionem vetuerit M.
hammedes suis: nihil affert, quod pro asserenda quadam hypothesi phil
sophica apud Arabes militet. Dubitari enim ob rationes antecedentes non potest, quin nullis haec opinio rationibus philosophicis superstructa fuerit: dogma enim de transmigratione animarum exotericum est, et totum fere terrarum orbem veterem occupauit, ubi tamen philosophos frustra requisiveris. Putandum itaque non est, quod ii faciunt, quibus omnis mundi anguli philosophorum pleni sunt, Pythagoram, Zamolκin vel alium quendam philosophum, quos inter Arabes vixisse, vetus traditio comis menta est, illud dogma ad Arabes retulisse. Ceterum non negamus, non omnia Arabum ingenia, veterno ignorantiae corrupta, obtorpuisse, sed fuisse quoque inter eos concedimus ingenia amoeniora, elepantiam m rum et doctrinae assectantia. Verum nihil hoc ad philosophiam inter eos asserendam sapit. Supra enim ipsorum scriptoruin Arabicorum fide demonstrauimus, eiusmodi ingenia elegantiora, linguae patriae culturae , eloquentiae cuidam naturali, et ab Omnibus artis regulis destit tae, et pangendis carminibus vacavisse, et in his quidem subinde mor les sententias haud inconcinnas protulisse, at quae non ex philosophiae meditatione, sed ex naturalis luminis, cuiuis hominis connati dictamine
erant desumtae. Quae si philosophos Arabes esticiunt, totus fere munisdus philosophorum albo inscribendus est. I III. II. Haec Arabum conditio fuit, cum Multammedes, Κoraishiatarum, inter quos Uiuebat, Vel religionis vel consuetudinis pertaesus, novamque legem meditans, surgeret, idque sibi constitueret ut gentem suam ab ignorantia liberaret. Quod laudandum omnino fuisset, si hoc
opus suscepisset philosophus, saltem homo ingenio a philosophiae praeceptis non alieno praeditus. At omnia alia eueniebant, nec philos phia Istamismi introductione vel tantillum promota, immo si dicendum, quod res est, multo magis impedita est. Nam et Muli medes homo erat illiteratus et ab omni eruditionis cultura remotus, et homines sibi iunXerat συνήγους, imposturae et impudentibus mendaciis, quam verit tibiis philosophicis cognoscendis disseminandisque aptiores. Mirum itaque non est legem nouum prophetam condidisse, mortisque metu suis
obseruandam ritu esse, in qua omnia magis alia, quam plutosophiam,
143쪽
DE NATURA ET INDOLE PHILOS. SARACEN. 1; t
inuenias. Eo enim collineauit artificum illius legis impudentissimo in scopus, ut excogitata tali religione, quae hominum sub Multatnmede confluentium indoli et ingenio responderet, partes, quas seinet susceperat, tueretur, et non gladio tantum, et armorum vi, quibus nouam lmgem sulciebat, sed religionis quoque vinculo et opinione missionis dia Minitas acceptae tibi deuinciret. Quod cum philosophia duce fieri Dec posset, nec qua ratione suscipiendum esset homo, ut ipse salsus est,
ἰδιωτης intelligeret, quique in consarcinanda noua fidei regula ei auxiliati ices manus iungerant, homo Iudaeus et Nestorianus ab istis quoque
praesidiis essent imparatissimi, facili inductione colligi potest, nihil, quod philosophiam spiret, in Al-Coranum fluxisse. Obstabant etiam mira illa
opinionum ex gentilismo, Iudaismo et Christianismo surreptaru in coli uies et syncretismus ineptissimus, et sabulae ex vulgo petitae et ducendae magis naso plebi, quam erudiendis ingeniis aptae, quibus inter lucem et tenebras pacisci auctores nouae legis conabantur. Nihil autem imp storis ingenium magis prodit, et quam longe a philosophia remotus fue- rit, manifestat, quam notiones plebeiae, crassae, imaginationis non emendatae nec ratione directae opus; quibus dum sensibus et plebis pra iudiciis fauebat, omnem sere philosophiam enecauit. Qua de re ad testem prouocamus ipsum Al-Coranum, in quo non modo Deus hominum
more introducitur, et membra ei humana tribuuntur, hoc enim ανΘρω- . παπαΘως sacra quoque oracula faccre constat, sed et corporali crassoque
modo explicatur, adeo ut ipseMuhamine les se iactauerit sensisse digitum contrectantis Dei frigidum. Et intercedit his quidem eruditis limus
HADRIANvs RELANDvs ,. qui tolerabiliorem nobis Muhamme- danismi faciem depicturus, inter alia et hoc contendit, falli eos , qui di Cunt : Mulianimedanos Deum credere Corporeum. Natum enim putat hunc errorem ex male intellecta voce aliqua Arabica, quae Sur. CXII.eXtat, qua Deus ολοσφυρος, id est solidus, qui nullam habet inanitatem dicitur, eamque vocem aeternitatem Vel sullicientiam quoque indicare.
Vnde testimoniis theologorum Muhammedanorum probat, Deum ab iis spiritum credi, et ab omni figura, specte externa, Colore, loco, tempore, similitudine, et proprietatibus corporalibus mutationis, alterationis, m tus localis, diuitionis, laboris, et similium remoueri. Facile hoc concedimus viro eruditis limo, laudamusque institutum eius. meliores et magis philosophicas theologorum Muhammedanorum notiones et praecepta ostendendi. Dabimus in sequentibus stinilia ex aliis quoque theologiae Elulianimedicae sontibus. Sed vellemus, distinxisset vir cetera doeti stumus, et in Orientali literatura lumina cum laude versatus tempora Iuliam-medis et Ommiadum a temporibus Abbalidarum, quibus theologia Mu-ham me lana ad philosophiae regulas emendata est. Sectas enim Multam- me lanas quasdam et praecipue Assiliaritarum atque lotaratorum mire in eii
144쪽
in PER. II. PARS I. LIB. III. CAP. IL
ciendis notionibus popularibus introdueendisque conceptibus philosophicis in philosophiam desudasse, supra iam monuimus. Quod ne sola
coniectura dixisse videamur, quamuis in ea nihil sit, quod non circum stantiae suadeant, et semper euenerit, ubi platio phi ad religionem a cesserunt, dabimus tamen locum A svLPARAIi , ad quem supra iam ex parte prouocauimus, qui prorsus luculentus est , remque extra comtrouersiain ponit, philosophos Multa edanos prohe intellexisse, legem latamiticam ex philosophia niti emendetur, conliare non posse. Scri
hit enim: Coetus doctorum Bosoraejub flentium dixisse: Religionem pollutam ese et mixtam erroribus, nec ablui ae mundari posse nis philosophiae ope: .erentes, ubi coniuncta fuerit philosophia Graecanica et religio Arabica, tum demum consecuturam perfectionem. Non ignorant Multa edanae religionis historiam seriitati, Motaetalorum primo sectam, illa durius dicta demum subtilius ventilauisse. et in dubium ea vocasse, de quibus initio nascentis Isiamismi nemo dubitauerat, indeque
varias sententias csse ortas, quarum aliquae verba, prout sonant intellexerint, aliae nec a prophetae sui verbis recedere ausi, nec tamen corporis similitudinem Deo tribuere volentes dixerint: nouimus dictante intel-Ieeta, nullam creaturam Deo, nec Deum ulli rei creatae similem esse, verum non nouimus significationem verborum, quae idem de utrisque affirmare videntur, neque nobis incumbere putamus, ut haec explicemus, lassicit ut credamus et certo statuamus: non esse illi consortem, nec
illi quid simile , qua ratione nodum, quem soluere nequiuere secuerunt Maleci Ebn Ans discipuli, cum aliae sectae comparate tantum et per similitudinem intelligendas eas phrases esse statuerint, quod imprimis Alimed Ebn Hibali et Dauidis Aspatianiensis discipuli secerunt, ex quorum partibus cum et Al-Astharitarunt secta sieterit, dubium non est, allata a Relando testimonia hisce sectis philosophicis deberi. Quae cum Abbasidarum siue Haschenudarum tempore demum inualuerint, apparet inde, nascentis et adolescentis Multam me lanisini tempore philosophicas
has notiones non exortas fuisse,recteque non quilammmanis quidem omni-hus , at primi tamen seculi hominibus ipsique Muli medi tribui, quod Deo corporis idem satis crassam amicuerint. Nec ignotum esse potuit doctissimo viro , quod luculenter et prolixe post Abulsaraium Pococvivs demonstrauit, suisse inter theologos Mulianime lanos sectam Al-Mostahhehiorum et Al-Ceramiorum, qui, teste Sharestanio, dixerint: illam quem colerent, esse figuram membris et partibus siue sp ritualibus, siue corporeis constantem cui competat motus localis et ca
stensus et ascensus : deque Domino suo assi ari posse, ipsum palpari possen Dyn. IX. p. aig. illis ea merentur, quae vir eruditissimus de erassisse l. e. p Mε. Digati qui hἰe eonserarer est Muhammedanorum erroribus disszrar, qui tam ra--us Al sterii a laudato viro adductus ad Port. tionalem horum religionem nobis depinxuris. Mosis diu. VII. p. ia . sem qui rei huic lueem optimos enim scriptores Arabes consuluerat Pinutis claram accendat , expendique ab omnibus coci ius
145쪽
DE NATURA ET INDOLE PHILOS. SARACEN. i33
posse et manu prehendi, et Μuhammedanos sinceros eum amplecti tum in hoc mundo tum in futuro: reserri etiam Dauidis Al aruariensis sententiam: Deum ipsum Corpus et Cari in et sanguinem et partes et membra habere, ita tamen, ut sit corpus non ut corpora alia, etc. nec similis sit vlli e rebus creatis. Plura ex Sharestanio hanc in rem piseri laudatissimus cockius, qui et hoz obseruat, cautiores, quamuis absurilitatem do- strinae Corani viderint, abstinuisse tamen ab explicatione philosophica, ne auctoritati pseud prophetae obstarent, sed lassos tantum esse, se ea non intelligere, sed credere tamen domino suo, eius vero scientiam Deo permittere. Quae satis produnt, vidisse prudentiores inter Muhamme-danos ineptias Magistri sui, at religione impeditos nihil in contrarium mutire ausos fuisse, adeoque non fieri iniuriam Muhaminedi homilii agi clies notiones et pastoritios sensus sequenti. si, quod verba legis ii Uau sonant ei tribuatur, quamuis certum sit, plorosque Μuhammedan
xuni hodie ab his ineptiis liberos pronuntiandos esse; id quod introductae inter eos philosophiae beneficium fuisse, est manifestistunum. inibus omnibus rite ponderatis, facile consensuros omnes confidimus, n)hil alserre potuisse notium prophetam legeinque eius ad philosophiae culturam, sed cocco potitis, quem imperabat, assensu legis ad illiteratas notiones construetae miras praeiudiciorum nebulas hominibus obiecisse, ii
que diu philosophiae studium impedivisse, cui nihil magis obstare, quam auctoritatis praeiudicium, intelligunt, quotquot, quid sit philosophia,
norunt. Quae sanae philosophiae impedimenta multum auxit violentus illo propagandi nouam religionem modus, quem tenuit Mulianaria des, secutique sunt summa diligentia sectatores et successores. Cum enim rationibus veritatisque sulgore hominum oculi stringi convincique animi, et ad recipienda notia dogmata impelli non potuissent, arma sumta gladioque et sanguitie confirmata roborataque Muhamme lana religio. Cuius cum exempla plurima contineat Saracenica historia, quae bella, caedes, vimque armorum a Chali fis praecipue ex Ommiadarum familia ν, quae Is lamitauin potissimum propagati it adhibitam citarrat, in re nota prolixiores nos esse Opus haud est. Iungendum his omnibus est interdictum Muhammedis, quo a literarum et philosophiae studio suos auocauit. Cum enim facile praeuideret homo non de stipite natus, vix consistere posse prima ista noui status atque reipublicae, quam condere coeperat rudimenta , et tenuia quasi stamina, si de legis traditae auectoritate atque u ritate disputare liceret, cumque nullo fere labore intelligeret viκ diuinae originis opinionem eam tueri posse, si accurate cuncta examini subiiciantur, uno quasi ictu Omnia praecisurus, tantopere diuinam Al- Corani originem extulit ut de verho hoc diuino vel cogitatione una dubitarenesas morte eκ piandum dureret. Quod consiliuin inter homines eκ plebis colluvie confluentes illi tanta felicitate successit, ut Multrumned
146쪽
ni essent certissimi, quaecunque in Al-Corano continerentur, eκ ipsa Dei sapientia profluxiste, tantaeque perfectionis esse, ut summam rerum Omnium scitu necessariarum contineant, et cetera tuto negligi possint.
Quod ridiculum praeiudicium exitium attulisse hibliothecis Alexandriianis supra fuse narrauimus. Immo tantas radices hoc praeiudicium apud Muhammcdanorum quosdam egit, Vt assererent, AlisCoranum inureatum Dei verbum esse, de qua theologorum inter Arabes Muhammodanos Scholasticorum controuersia plura logenda oecurrunt apud P o C O C K IV M L Ouae omnia, quam inimicus fuerit philosopluae lalamismus, ii uictis, nisi egregie fallimur, rationibus demonstrant. m. N Ubio β. IV. III. Emendauit paulisper dura haec, quae philosophiam inter Saracenos premebant, fata uiuina prouidentia, eκ quo Ommiadum Linusta infelicim. liae circa finem seculi Multam me lani primi in regimine successerunt Id schemidae siue Abbasidae, et principum horum fauore primum quidem ex Christianis literati viri artesque et philosophiam edocti inter Arabes admitterentur, mox horum exemplo ipsi Saraceni principum suorum hortatu, praemiis, exemploque illecti cateruatim ad literarum studia et philosophiam proruerent. Quod eo magis fieri potuit, quo magis ci Ista-mismus eo tempore satis iam Virium acccperat, ita Ut continuis pro eo
confirmando stabiliendoque bellis opus haud esset, si eque tranquilliora
pacis otia, philosoplatae natalibus et infantiae prorsus necessaria restitu rentur: et deserbuerat insanum illud pseudo- prophetae, eiecto omnis rationis usu, studium stultumque praeita ieium, quo a literarum et philosophiae consideratione arcebantur. Ast dolendum, id non eo euenissecmolumento ut incremento philosoplitae, quod sperare iubebat tantus principum, praecipue Al-Mamonis fauor. Non enim ita intellectus emendatus, et a praeiudiciis liberatus est animus, vel iugulum superstitionis
petitum, sed philosophia potius ei ancillari coacta et in seruiti item Isi misini redacta est irreparabili vcri Latis damno. Cui ui caussa potillimum ab ipsis illis principibus derivanda est, qui philosoplitis inter Anahes ii
troductae conditores auctoresque suerunt. Illi enim cum religionis suae praeceptis totique superstitioni Muhainmedanae tenaciter adhaererent, et de AluCorano ne latum quidem unguem discederent, ratio inde facile iniri potest, cur philosophia superstitionem non eiecerit. Nain non patiebantur illi, qui laniniae rerum praeerant, ut aliter philosophia, pulsa ignorantia, caput extolleret, quam ut salua manerct atque integra, cui adhaerebant. religio. Idque vol Al-Manionis, principis cetera laudatissimi exemplum, studiumque pro conseruanda prophetae lege supra iam in partes vocatum probat. Nec alia fuit ratio Claalifaxum reliquorum, literarii in patrocinio illustrium, omnes enim superstitioni legis suae fuere a dicti ilim ita ut Rast 1idus magnis sumtibus peregrinationes sacram Meccam et Medinam institueret, unde bellator peregrinans dictus est , Alimed
147쪽
DE NATURA ET INDOLE PHILOS. SARACER
Ebn Tilun eleemosynis in istis peregrinationibus superbiret, Al anser idem institutum sequeretur, Μοαwakelus ipse concionaretur et precatio nes publicas haberet , templa siue M ghidas ubiuis erigeret, et arm rum vi ad legem Istamnicam homines compelleret, quod imprimis de Mutasimo Billa narratur. Tales cum suerint philosophiae statores et vindices, an credibile est, philosophiam ausam esse, superstitioni bellum indicere, et oculos aperire hominibus 7 Quamuis itaque philosophiae adi- MMMia νμ. tus pateret, ad emendandum tamen intellectum subitigandamque superstitionem adhibita haud est, sed mansit eadem Multamine lanae theologiae tradisia zia. facies, qualem formauerat conditor, eo tantum discrimine, ut illi, qui philosophiae praesidiis ad theologiam accessere, nouas subtilitates excogitarent, quibus, plebeiis legis latamiticae notionibus emendatis, paulo
conatior et ornatior eius vultus appareret, sicque contra obiectiones Christianorum et Iudaeorum feliciori euentu posset de senili. Εκ quo studio emendandi religionem Multammedanain explicandique philosophico magis sensu ortas esse scholasticas theologorum sectas supra diximus, ostemnimusque multas inde disputationes Scholasticorum Occidentis disquisitionibus simillimas inde esse exortas. Cuius praecipue rei originem Poco in orie. πυπc x i v s ad Wasel Ebri Ata AuHosani Basti ensem, eiusque comitem Al- Amri, qui auctores sectae Motaratorum suere, resere, quos sectam eo
didisse scholasticam disquisitioni et speculationi vacantem Al-Gagelii testi
monio nouimus. Neque magnopere putandum est, hanc emendatae
religionis, vel theologiae potius Muhamme lanae ad philosophiae regulas curam ipsa philosophiae incrementa inter Arabes promouisse, contrarium cnim euenisse, paulo curatius ad historiam theologiae Multa edicae attendentibus erit apertissimum. Nam progenuit nouum hoc philosophantis theologiae Multam metanae studium dupleκ malum euerten dae philosophiae saniori aptissimum. Nempe in eos fines a quihusdam philosophia adhibita est, ut eius praesidio dogmata absurdissima atque
inepta colore aliquo commendarentur, Vel inepto syncretiis , Cum melioribus doctrinis ita coniungerentur, ut habere Muhammedis quoque legem, quibus ceteris religionibus ipsiusque philosophiae praeceptis prohatis et admissis concineret, appareret. Quem sibi philosophiae usum praefixisse ex Motagalitarum secta med Εbn Hayed, virum valde ineptiuentem ingeniique ut videtur parum constantis aut sobrii, testes lunt Ahulsaratus, At harestanius, ALMawaes aliique Arabes P o C o c x I o laudati. Is enim relictis Partibus, quas secutus suerat, prioribus, nouam si hi sectam, nouarum post lectos philosophorum libros opinionum accessione condidit, et cum Christianis Christu in corpus proprie induisse, sor oue in ultimo die iudicem, verbum esse incarnatum, docuit, ast et hoc
statuit: creaturis duos esse creatores, quorum unus aeternus sit, alter
148쪽
PER. II. PARS I. LIB. III. CAP. II.
nouain conflaret, miscuisse inter se sententias eorum qui metempsych sin adstruunt quod Arabes ante conditum Isiamismum fecisse supra m nuimus et Philosophorum, et Al-Motaratorum, et in quascunque incideret, nec sacra Christianorum dogmata intemerata reliquisse. Alterum damnum priori grauius fuit atque deterius. Cum enim legis Isis miticaelitera cum philosophicis notionibus non Conspiraret, et ut aliqualis i men inter eam et philosophiam nuper tanto Cum applausu introductam concordia excogitaretur , mille disputationibus anfractuosis atque ince tis , et in utramque partem se vertentibus de rebus ad theologiam pertinentibus ita decertatum es , ut quo subtiliores asserrentur rationes, eo incertior inde intelleetus recederet. At maximo id philosophiae damno euenit. Aut enim tardiora ingenia, quae sublimitatem notionum a strae harum et distinctionum, rationes item pro et Contra allatas non assequebantur, eo adducta sunt, Vt contemtis istis nugis atque speculationubus, quae nihil certi definiebant, et suspensum tenebant animum, in religionis dominantis, quamuis irrationalis, placitis, a quiescerent: aut quae aetatius videbant, quiliusque de meliore luto praecordia finxerat Titan vel ad scepticismuin, vel in atheismum seducta sunt, in quas syrtes incidisse, sicque naufragium secisse multos ambiguum hoc et incerium philosophandi genus secutos historia testatur. Neque caussam eius rei
perquirentibus magnopere mirandum est, ita accidisse, aliter enim ouenire vix potuit. Nam cum viderent ingenia et meliora atque acutiora, et candidiora, multa inesse legi Istamiticae ad literam acceptae ahsurda et senae rationis homini non serenda, probeque intelligerent, modum eius propagandae esse malitiosuin et peruersum, atque ratione utentes dedecere, exemplis autem multis discerent, ex ineptis dogmatibus mores quoque peruersos, turpes et irrationales sequi: ex altera vero parte alter tis intuerentur oculis, theologos ex ingenio legem explicare, et pro imbitu nouos ei sensus asstigere, sectas porro ex hac disputationum innum rarum intemperie ortas esse plurimas, easque tanto inter se dissensu et argumentorum ambiguitate digladiari, ut in septuaginta trium se harunt numero dignosci nequeat, quae vcros sensus sequeretur, facile suit ad scepticismum primo, tum ad naturalismum, tandemque ad atheismum prolabi. Nec obstat, quod Relandum nobis opponere, supra monuimus, meliorem et rationi magis congruentem esse Muhammedanorum theol giam, adeoque non habere, quod magnopere ingenium philosophicum offendat. Vt enim taceamus, non sola unius articuli praecepta consideranda, sed totum Μuhammedicae religioniis systema expendendum eiu que nexum vimque omnem considerandam esse, quae melius dicta quasi absorbentur, et corrumpuntur; illud maxime notandum, unius alteriusque sectae vel theologi, qui desipere et pueriliter ineptire desiit, effata
nondum euincere, totius turbae theologorum Muhammedanorum Can
149쪽
DE NAT. ET INDOLE PHILOS. SARA C.
dem suisse sententiam, qui ab Al-Corano ne latum unguem discedere voluerunt. Supra enim adductis ipsis Arabum verbis demonstrauimus, multos inter cos, cum AluCorani literain , licet eius absurditate valde coacti, deserere non auderent, ad Scepticismum, tanquam sacram anchoram confugisse, et inaluisse ignorantiam suam accusare, quam sateri, in philosophicos sensus detorquenda osse legis suae dicta. Id quod e ADM--ώ-rum potissimum caussa notandum est, qui nescio quam rationalemitamine lanae religionis iaciem nobis commendant. Qui serri possent, sit μένεν accurate definirent, quo sensu, quo fine scopoque talia et a quibus p tissimum dicantur, et si adiicerent, quae in contrarium ab aliis Multa me lanorum sectis dicuntur; non vero picta et conata hac Muliamin dismi iacie uterentur ad deprimendam religionis Christianae praestantiam. Quo potissimum scopo BovLAIN vi Iu RivM in historia Alii-hammedis cnuel eanda desudasse, aliosque eius vestigiis insistere nuper indignatus est praestantissimus M o s u E M r v s r. Qui viri doctissunt, si paulisper gloriae illi renunciarent, quam eκ comtis et eκcusatis heter doxorum doctrinis, exque tacita religionis Christianae insultatione apud eos sperant, qui se solos acie iudicii prae reliquis pollere, et praeiudicia religionis exuisse gloriantur, si non cκ trium quatuorue scriptorum Arabicorum, vel vilius alteriusve sectae placitis , sed ex innumero stet rum septuaginta, et quod excurrit, dissensu theologiae Muhamme lanae systema aliquod construerent, si naaledicta et O moarcitat, controue fasque innumeras inter Muhammcdanos theologos seruentes consider rent, si cogitarent, tria esse Multamine lanae theologiae principia legem, traditionem et rationem, et ad hanc demum recurrere licere, si priora principia plane nihil definiuissent, inde vero innumera et credendi et via uendi dogmata esse exorta, sique tandem ad nascentis et adolescentis Mu-hamni edanismi historiam , ad conditoris circumflantias non fabula quadam Romanensi vestitas, sed scriptoribus fide dignis traditas exactam recurrerent , desinerent certe, ea in sanctissimae religionis opprobrium extollere, quae laude ista digna non sunt, nec negarent, Multamine lanam religionem tam iacili via ad Atheismum ducere, quam Christianam.
Quamuis enim proh dolor, inter Christianos non defiat, qui ad hanc im- . pietatem deficiunt, quibus frigidam suffundunt intempestiui Muli me
dis laudatores, hominum tamen id vitium cst, non vero religionis Chri- -tyilianae, quam euertendae impietati esse aptissimam, nemo temere negauerit, qui eius indolem propius nouit, et cum hominum vitiis non coi
landit. Ast Multam me lanam legem si co sensu accipiamus, quo condiutor accepit, non vero eo, quem philosophi postea quidam afuieuerunt naturali quadam via prudentiores, et a crassis istis notionibus abhorrentes ad AtheN
αὶ Vi. d. Mahomet; eon quae habet Biblioth. Ethie. Christ. T. I. c. a. p. sis. seqq.
150쪽
PERIOD. II. PARS I. LIB. III. CAP. II.
I38 ad Atticismum ducere posse, ea uincunt, quae supra iam demonstrauiamus, et vel solae fraudes atque imposturae, fabulaeque insulsae, x ocati nis diuinae sil3i mendaci arrogantia tributae falsitas, modus propagandi violentus, et quae alia sunt a philosophiae prae eptis ipsaque ratione aliena innuunt. Ili has enim ubi inciderunt dissicultates ingenia acutiora, nihil magis fieri potuit, quam ut decepta omni prorsus religioni atque pietati bellum indicerent. Certe Mulianimedis historia ipsa testis adduci potest, inter eius asseclas non defuisse, qui ad Atticismum declinauerint Et ipsum quidem Mulianamedem pollicem impietati huic pressisse, quod nonnullis visum est valde dubium, vel falsum potius est. Quamuis enim leκ eius, prout ab ipso prolaeta est, nonnulla theologiae naturalis
capita laedat, ideo tamen inter apertos numinis hostes reserendus eo minus est, quo magis vilius Numinis existentiam pro iundamentali totius legis suae dogmate posuit, Zin likaeosque resurrectionem mortuorum negantes igni ferroque, testibus scriptoribus Arabicis', persecutus est. Ait inter successores eius pollui sic se quosdam hac Dahie vel unius Abu-- M. m Musiimi, in Saracenica historia non ignoti, et helli facinoribus sub pri- ψε - mo Chalisa ex Abhasidarum gente inclyti, exemplum probat, quum Zrid. i. Zindet auorum sectae adhaesisse Hests rLon ivs ex scriptore Arabe Ben Schunali obseruat, qui ct hoc addit, sectam istam animarum transmigrationem statuisse, quam intelligendam csse, sub sectae successionis nomine ELMACINO memoratae, verisimile est, eo quod illum huius sectae auctorem faciat scriptor Arabs Vterque. Quae animarum quiu, dem migratio vel succcssio potius personae unius in alterius personam nihil commune habere videtur cum impietate in summum Numen, si veroea' admittatur explicatio, quam PETRO DE LAVALLE debemus,
quique huius sectae homines se suo adhuc tempore in oriente inuenisse, EN EBah i , homines veritatis vel certitudinis dictos, asserit, ab impi tale Zindehaeorum sectam, cuius ille dux praecipuus fuit, remotam non
suisse, statuendum est. Secundiam eum enim auctorem, haec non animae est ex uno corpore, in aliud, transmigratio, sed mutatio potius personae unius in aliam per elementorum transpositionem. Hanc enim eorum sententiam esse ait: non dari Deum alium, nisi clementa quatuor, nec animam esse spiritualem immortalemque, sed eκ quatuor elementis conflatam, et in ista elementorum Vnione animam vitamque quaerendam esse : ea vero soluta solui quoque et in priorem materiam redire clemcnta illa, ex qua prodierant; eamque Deum csse, ex qua prodierint omnia, et in quem omnia redeant. Digna hoc nomine visa est, secta Tndeliae rum cum duce Ahu Mustimo, quam inter SpinoZistas ante DinoZana reserat