장음표시 사용
221쪽
DE NAT. ET INDOLE PHILOS. SARAC. 23
Saxumque habitaetiti tardis lacomarum adamante perforavi. Hosque versus conditioni meae convenientes udi. . Oumiis momenIo vnur vitae abit si ritur, Illud dum inficio, non nititium restitit.
O te cordem,o cuius iam quinquaginιa aetatis anni) fiunt elapsi δε-
Vtinam istos quinque sipremos vitae die1 Probe intelligeret, Pudor illi, qui abiit, opusque non perfecit. Discessus rumpanum percusserunt. sarcinam non compositI. Suavis seninus in distressus aurora
2uicunque venit, nouam fabricam struxit, Abit ille, fabricamque alteri eonstruait. Alter ille smilia bule vanitatis molimina agitauit Illam vero fabricam ad Anem perduxit nemo. Sodalem instabilem amicum ne adscipe: Amicitia indignus es fallacissimus hie mundur. Cum bonis malisque pariter sis moriendum. Beatus est ille, qui bonitatis palmam reportavit. Viaticum vitae caeternae insepulchrum tuum praemitte.
Mortuo enim re nemo feret: tu te ipse praemitte.
Vita ut nix est, fitque Augusti aei litans
Pavxillum reliquit; tibi tamen domino etia uni ficordia ra inertia blanditur. Heus tu, qui manu vacua forum adiisti, Metuo, ut plenum referas strophiolum. Dunquo segetem suam comederit, dum adhue in herba es, Messis tempora spicilegio eontentur esse eogitur. Consilium Saadi attentis animi auribus acciperVia ita δε habet, tu te virum praesta, et vade.
His in prosa ita enim carmina interstinxit suo adiicit: si hoc, probe
considerato, ex re esse, se vidisse, ut in loco solitario consideret, sinu- ,, que suo a mortalium consortio contracto, tabulas inanium dictorum de-Mleret, posthaeque nihil amplius male aut procaciter diceret. Solitudinis nem itaque coluisse, donec tandem quidam amicorum, qui sodales in se Meccano itinere secum eodem vectus cainclo inque hospitio sibi contu- , hernalis, antiquo et usitato more fores ingressus locis omnibus atque s secetiis confabulationem moliretur; se tamen ne verbulum quidem p se locutum frustra ab eo ad loquendum incitatum sitisse. Sodalem tamen si alium illi propositum exposuisse: vitae scilicet reliquum in hoc terr Quin orbe procul a mortalium consortio Deum colendo se exacturum is silentiumque culturum esse: et ad simile institutum eum excit is uisse. Illum exposita loquendi inter amicos virtute et necessitate
222쪽
PERIOD. II. PARS I. LIB. III. CAP. II.
si tantopere ipsi institisse, ut linguae vinculis solutis in hortum vernan istem cum ipso descenderet, rosarum pulchritudine speciosum et fragran- istem, in alio quoque horto pernoctauisse cum sodali, sinum rosis planum
se reserente. Quam stagilem et initabilem animi iucunditatem cum se considerasset, de alia animi recreatione se cogitasse, nempe rosario eκ- eruditorum dictis construendo , hocque conrilium amico eκposuisse, ,, qui accepta Dromissione ita eius complementum Urserit, ut antequam se rosae flaccescerent, liber absolutus emergeret. Haec ipse narrat, et tum in laudes principis sui more orientalium magnificis titulis exsurgit. A soluit vero librum An. Heg. DCLVI, summo cum applausu non a rege tantum eiusque aula, sed et ab omnibus , ut ipse gloriatur, exceptum. se Scopum vero sibi hunc fuisse praefixum docet, ut paucula quaedam via se breuiori eκ rebus rarioribus memoria dignis, grauibus sententiis, histo--riis, Carminibus, priscorumque regum institutis hoc libro contraheret. Quamuis autem systema aliquod ethicum et politicum condere in animo non haberet, certis tamen capitibus summam doctrinae moralis et ciuilis complexus est. Agit enim c. I. de moribus regum, c. II. de moribus religiosorum, c. III. de continentiae praestantia, c. IV. de silentii commodis , C. V. de amore et iuuentute, C. VI. de imbecillitate et senectute, c. VII. de stisciplinarum institutione, C. VIII. de conuersandi virtutibus. In quibus explicandis non sententiis tantum utitur pulcherrimis , sed exempla, parabolas, apologos, et similia, quae in methodo exoterimo Currere solent, affert, et iucundissima oratione ita cuncta illustrat, in non tantum vivo adhuc auctore liber in omnium manthus oculisque esset,
sed teste quoque editore , in Perside, India, Arabia et Turcia, ubique esset longe celeberrimus et desiderat immus, totumque Orientem hoc sidus hodie quoque illustret. Caussa haec libri inter Orientales celebimias est, cur occidentis quoque incolis legendus a viris doctis exhibitus sit. Primus, nisi fallimur, RYRRIus nobilis Gallus, popularibus suis lingua Gallica vestitum inhibuit : post eum Germanicam vetitonem
satis feliciter, eo quosPersicae linguae, qua conscriptus est liber elegam tissimus et iucundissimus non satis essent periti. His itaque praeladiis melius instructi ad hunc laborem suscipiendum accesserunt duumviri doctissimi Ggo Gius GEMTius et ADAM Vs OLEARIVS, Ge manus uterque, ille Dha - Saxo, hic Holiatus. Et Gentius quidem, cuius memorabilis et feliciori senectute digna fuit vita , cum diu moram in terris Turcicis egisset, et praeter alias Orientis linguas Persicam quoque accurate didicisset, multa quoque ad huius libri historiam pertunentia ab eruditis istarum regionum percepisset, ex oriente redux, adiutusque gratia et subsidiis atque pecunia a serenissimo Saxoniae electore
x) in praefati s v s in historia vitae suorumque utque ineri.lli Anno 1634. torum Georgii Gentii Chatris Saxonis, Dresd..HEnarrauit eam V.C. Α ηε vsv v x Ba - 733. 3.
223쪽
DE NAT. ET INDOLE PHILOS. SARA C.
Ioanne Georgio secundo, qui egregie Orientali literaturae fauebat, edidit Gulsan siue Rinarium hoc ex opographeo Ioannis Bleo, ni Melodamicla I c o, literis Persicis et versione Latina magnifico apparatu regioque ornatu splendidum Φ, et operis titulo electoris nomen dedicatione praefixit eo successu ut mille florenorum munere Gentii laborem remunerar tur. Quae tamen editio, cum propter splendorem esset carissima, nec ubique emtores reperiret, repetita eth, Omisso textu Persico ex sola versione Latina, post quatuor annos . summum virorum doctoriim applam sum consecuta. Nec Gentii labore et industria deterreri se passus est olearius, qui has quoque regiones suscepto cum legatione Mo uitica itinere inusserat, quo minus Germanico idiomate elegantissimum morum Compendium ederet adiutus opera Persae cuiusdam Hahwirdi, quae versio primo quidem HI I c vi v, et dein C Ia Ioc L x v r, Stesvici prodiit, et Gentii obtrectationes passa est, de qua liticula, cum ad nostrum institutum non pertineat, videndus V. C. Avovs Tvs BEYERus Hoc itaque monumentum sapientiae moralis huius gentis ducem secuti, potiores se tentias Lectori legendas propinabimus , ubi prius aliquam adagiorum sym-holorumque Arabicorum syllogen eκhibuerimus. 6. XXI. Ita vero Arabes de moribus virtutibusque gentiunt :
I. Impius mortuus est, elu vivat: at pius vivit, etsi sit in mansiorin
II. Religio, pietas, cultus religiosus Oecidit concupiscentiam. III. Timor domini ornat Cor. IV. Preces nocturnae splendor diei. V. Sapientissima sapientia est pietas et stultissima stultitia est impietas. VI. Obedire inimico Satanao interitum affert, at obedire Deo est i
VII. Qui facultates suas erogat in peccato, frustra deinde queritur, quod Deus ipsum pauperem secerit. VIII. Stabilimentum fidei humilitas, labefactatio autem eius pra sumtio. IX. Stabilimentum fidei est abstinentia, labefactatio autem eius concupiscentia. X. Esto in pueritia tua humilis, ut sis in senectute tua exaltatus. XI. Humilitas augmentum est nobilitatis et complementum gratiae. XII. Exaltatio viri est humilitas eius. XIII. Qui se ipsum habet pro sapiente, habent eum Deus et homines pro ignaro.
M Ams elod. 16s . sol. qua editione nos ut D Q Anist. 16sDIst. mur. unae oliis fuit magni in his literis viri G. 4) i. e. p. 94. seqq. lixa. WE t. Historiam libri vide apud υ Selegimus iras sententias ex iis . quas magno B in v M i. c. p. 91. seqq. Num ro ineri H o T T N s v s l. a.
224쪽
PERIOD. IL PARS I. LIB. III. CAP. II.
XIV. Ne ascendas cacumen montis, eum fueris ornatus, ne sorte cadas, inque virtutibus ne tumeas animo. XV. Qui velociter ambulat, cadit. XVI. Tria sunt, quae interimunt hominem, saltus, auaritia et concupiscentia. XVII. Cuius minor est intelligentia, maior est philautia. XVIII. Inter omnia vitia dissicillime curatur φι αυτα et evἀκία. XIX. Obstrue quinque fenestras sensus, Vt luceat domus, et habitans in ea anima . XX. Declina a turpitudine, si audis illam, et sede tanquam cogit hundus non audires sermonem obscoenum. XXI. Sapiens non est sapiens, donec omnes suas cupiditates vicerit. XXII. Cum sapiens non temperat a mundanis cupiditatibus, seculi sui hominibus tormentum est. XXIII. Abstinere a concupiscentiis, est, diuitem esse. XXIV. Cuius concupiscentia vincit intellectum, is perit. XXV. Mulier sine verecundia, est sicut cibus sine sale. XXVI. Si videret homo finem transitumque suum odisset utique opus, eiusque fraudem. XXVII. Mundus nemini perpetuus est, cor ad mundi creatorem a
plica, et hoc susticit. XXVIII. Dulcedo mundi videtur aliqua stulto, sta sapienti est amaror.
XXIX. Nemo est in mundo, qui aerumnis vacet; si vacet, inter Glios hominum numerandus non est. XXX. Mundus est deceptio, domicilium lachrymarum. XXXI. Mundus sedes nostrae non est, ut eam veluti patriam acqui
XXXII. Vende mundum hunc pro altero, et multum lucraberis. XXXIII. Accipe, quod necesse est accipere a mundo, ultimum enim
XXXIV. Quando descres mundum, et intendes et odium y quando relinques rebellionem 3 dic mihi quando λ mundus enim transit, ut scruptura, sapientia stabilis est, ut sculptura. XXXV. Cogita ingressum tuum in hunc mundum, et egressum tuum eκ ipso: quia tu dei nihilo factus es homo, et momento sies, tanquam
non fueriS. XXXVI. Opes et mundus praeteri hunt, at durabular opera bona. XXXVII. Mundus cadauer est, et petentes eum Canes sunt. XXXVIII. Ne te seducat multitudo hominum, quandoquidem tu solus morieris, et tu solus rationem reddes.
XXXIX. Qui cupit supplere mundana mundanis, similis est illi, qui
extinguere cupit ignem stramine. XL. Studere 1imul, mundo et suturae vitae, est fallere se ipsum. XLI.
225쪽
DE NAT. ET INDOLE PHILOS. SARA C. etia
XLI. Non sufficit mundus abstinenti religiosus non acquiescit in
mundi vanitate. : N LII. Recordare, unde veneris, et quo siri abiturus, et ubi consistas. XLIII. Vita hominis via est, ad mortem tendens. XLIV. Diu est, quod tantum mactatur pingue, et relinquitur macrum. XLV. Vita nostra somnus est , et mors excitatio, homo vero inter
illa duo se habet instar spectri procedentis. XLVI. Hodie mundus dimit, cras nouissimus dies instat. XLVII. Pauper sine patientia, est ut lampas sine oleo. XLVIII. Persectio est in tribus rebus; deuotione in religione, patientia
in aduei iis, prudentia in vita. XLIX. Patientia est clauis gaudii, sestinatio clauis poenitentiae. L. Infortunium patienti unum est, pauido autem geminum. LI. Patienter perser opus, Cuius te certum manet praemium : et patienter abstine ab opere, cuius haud perferre possis poenam. Lil. Errat cursus cius, qui sperat in alium, quam in Deum. LIlI. Eleemosyna dum egreditur e manu dantis, antequam cadat in manum petentis, quinque haec loquitur verba: parua sui, et magnam me fecisti; exigua sui, et me multiplicasti; hostis fui, et amore dignum me reddidisti; transitoria sui, et paennem me constituisti; suisti custos ni us, nunc ego sum custos tuus. LIV. Firmitas regni est iustitia. LV. Exequere aequum, neque insistas Voluntati tuae malae, neque sequere eam.
LVI. Liberalis vicinus Dei est, vicinus hominum, vicinus paradisi, remotus ab igne infernali. LVII. Diues sine liberalitate. est ut arbor sine fructu. III. Malum paupertatis est abiectum esse, bonum verum autem
diuitiarum, esse Contentum. LIX. Non oportet ut iudex audiat querelam alicuius, nisi et aduersarius eius cum eo fuerit. LX. Cum amicus tuus fuerit mel, ne comederis eum totum.
LXI. Optimus iratrum est, qui fratres suos iubet cauere sibi a malo, dirigitque cos ad bonum. LXII. Deus amicitiae in sinceritate consistit. LXIII. Frater tuus est, qui te iuuat in aduerso. LXIV. Nisi esset concordia. periret mundus. LXV. Consessus sapientiae hortus est de hortis paradisi. LXVI. Consessus praestantium virorum sunt munimenta sermonis. . LXVl l. Societas malorum est nauigatio maris. LXVIII. Custodi praeccptum parentum tuorum, ut prolongentur
tibi dies. LXIX. Esto omnino, ut formica tempore aestatis.
226쪽
at PERIOD. IL PARS I. LIB. III. CAP. IL
LXX. Possidet homo animam suam, qui occultat secretum Q. amico suo. LXXI. Arcanum tuum est captiuus tuus, si illud custodieris; tu autem captiuus es eius, si manifestetur. LXXII. Taciturnitas conciliat suis amorem. LXXIII. Essicit garrulus hora una litem mensium. LXXIV. Index intellectus viri, opus eius, et index scientiae eius, sermo eius. .
LXXV. Ignis lignis accenditur, et initium belli est sermo. LXXVI. Qui nescit parere, nescit imperare. LXXVII. Vmbra imperatoris ut umbra DeL LXXVIII. Doctus sine opere est vi nubes fine pluuia. LXXIX. Pessimus hominum est eruditus, qui non prodest erud,sione sua. LXXX. Scientia diadema est puero, et intellectus torques aureus. LXXXI. Orphanus est, qui 1cientiam non habet et eruditionem. LXXXII. Memento temporis morbi et senectutis venientis pone te, quia sapientia melior est, quam ensis, et scientia excellentior, quam opes. LXXXIII. Non est paupertas docto. LXXXIV. Dies unus viri docti praestat tota vita viri indoctLLXXXV. Persectio scientiae in mansuetudine est. LXXXVI. Benefac, si vis, vi bene fiat tibi. LXXXVII. Non est diues, cui nulla est vita. LXXXVIII. Qui aliorum ad te crimina deseri, is desectus etiam tuos desert aliis. LXXXIX. Non est regibus frater, nec inuidis quies, nee mendaci
hus sauor. XC. Mendacis lacies perpetuo est atra. XCI. Lumen omnium factorum tuorum est sermo verax. XCIL Nunquam peiera, ne in hominem quidem, qui tibi nomiti XCIII. Diues auarus pauperior est liberali egeno. XCIV. Sitis opum venementior, quam sitis aquae. XCV. Duo non saturantur, quaerens scientiam et quaerens opes.
XCVI. Pigritia et multitudo somni abducunt a Deo et adducunt ad paupertatem. XCVII. Periit beneficium, qui ingratus illud tegit. XCVIII. Nonnunquam capiti demisso subest malitia. XCIX. Satis est invido inuidia sua.
C. Vnum peccatum multum est. CI. Homo sine poenitentia est tanquam fluuius fine aqua, et mulier sine verecundia tanquam lampas sine lumine. CII. Qui non anticipat poenitentiam ante mortem, miser est.
227쪽
inu. Optimum poenitentiae est paucitas delicti. CV. Non praecludentur cultoribus Dei sores poenitentiae, donee
i in occasu Oriatur. I. Operare animae tuae, quantum potes, est enim infernus et paradisus. CVII. Qui operatur bonum, non privabitur remuneratione. Haec ex multis aliis, quae adductis ipsis vectis Arabicis copiose enariarauit HoTT NGE Rus I selecta, satis ostendunt, sententiarum neque pondus, neque elegantiam Arabibus defuisse. Verum nec acumine carere corum ethicam paraeneticam et gnomologicam, oee ιια more veterum symbolice protrasitae testantur, quarum exempla aliquot, cum elegantia sint et iucunua, hoc loco ad cognoscendum Arabicae gentis ingenium dabimus: I. Ne nata in aqua frigida, ne pereas, i. e. ne tradas animam tuam 'Murbia cupiditatibus, ne moriaris in peccatis tuis in aeterno cruciatu. AII. Lima spinas lima, h. e. vince affectum carnis, et cupiditates malas, ut Uittas. III. include ostium tuum aduersus raptores, i. e. claude sensus tu aduersus peccatum, ne capiant te hostes. IV. Ne immittas pecus tuum in pratum, in quo non est sepes, i. e. ne emittas cupiditates tuas sine freno legis. V. Ei O unicuique libra, i. e. esto iustus nec declinato ab aequo ad abiiciendam iustitiam. VI. Ne conuersare cum leone quodam pede, i. e. caue et declina
omnem hominem n Uam. VII. Ne deambula nudus per plateas, i. e. ne aperias secrerum tuum coram hominibus, ne subsannent te in conuentU. VIII. Verba fac nocte, ubi non est auis nocturna, 1. e. occulta dignitatem tuam et arcanum tuum a turba idiotarum et stultorum.
IX. Ne aperi secretum tuum simila, i. e. derisoribus. X. Appone ianuae tuae laenam, et non timebis inimicos tuos, i. e. Os refrena et compesce silentio. XI. Audio molae strepitum, sed non video farinam, L e. Verba dantur, res ignorantur.
XII. Si nescis ascendere per scalam, non ambulabis super rectum, i. e. qui non didicit parere, nescit imperare, vel, qui per gradus non ascendit, non culmina attinget scientiae. XIII. Angustum est pectus eius, qui coarctat manum suam, l. e. qui auarus est pauper est. XIV. In loco ubi sal comedis, latinum ne frangito, i. e. benefacta male lactis ne compenses. XV.
228쪽
PERIOD. II. ΡARS L LIB. III. CAP. I L
XV. In puteum ex quo aquam bibisti, lapidem ne coniicia, , L e.
XVI. Ne indue album nocte obscura, L e. ne sis extrinsecus dec rus, iiitrinsecusque plenus nequitiae. . XVII. In patera camis ne bibe merum, i. e. ne delitias sequere scom
XVIII. Ne aperias senestram ante unum angelorum, i. e. non aperias sensus tuos in conspectu meretricum, ne Cadas in retia illarum. XIX. Nata in aqua ante vesperam, L e. purifiea te poenitentia ante
XX. Accende lucernam tuam ante tenebras, L e. illumina te bonis operibus, antequam tibi superueniat mors. XXI. Omnis ovis suspenditur e calcaneo suo, i. e. Unusquisque pinnietur pro actionibus suis. Haec speciminis loco lassiciant, plura qui desiderat: ei plenis cyathis porrigent Erpentus, Hottingerus, Gallandius et paroemiographi Arabum alii. Multa ex his habuisse Arabes Multamine lis tempora insequentes ab antecessoribus suis, quos, praecipue carmina sua huiusmodi sententiis ornasse conflat, dubium non est: suntque sorte multa inter ea, quae canam antiquitatem sapiunt. In hoc enim eruditionis genere vetustissimos Arabes excelluisse, Tomo primo iam notaui inus. Aliorum tamen scrinia quoque expilarunt scriptoreS morales Saracenorum, ne Graecis quidem philosophis exceptis, et imprimis Pythagoreorum γνώμας haud raro Arabice extulerimi, suisque vendiderunt pro nouis. Ita illud Pythagorae: ων άν μοῖραν πράως φψε, μνly ἀγανακτει, Arabice dixerunt: numn Q v M N P m 'M Saepe Hebraeorum quoque ex fluminibus sua arua irrigarunt, immo a Christianorum qu que praeceptis non abhorruerunt. Imprimis translata varia sunt cκ li bris apocryphis in Coranum ipsum ci scripta Mulianime lanorum theologorum. Cuius exemplum hoc cito : Tempore Ua tres aliquando vn facientes iter thesaurum inmuniebant, dixeruntque esurimus: Eatitaque unus nostrum emIum cibum. Abiit igitur Onus eorum, ut cibumasterret, consultumque esse cogitauit, si cibum veneno inficeret, dicens, jore, vi s de eo ederent, morerentur, iraeque solus thesauro potis tur. Fecit igitur hoc veneuumque cibo mimis. Reliqui vero duo etiam inter se conuenerunt, quod, ubi terIius ilis accederet cum cibo, neci eum
daturi essent, atque se ipse soli Gesaurum possessuri. Auerentem uia
tur cibum occiderunt; ip vero postea Denenatum cibum comedentes momtui sunt. Hune cum Iesus f M. et discipuli eius locum transissent, dixit: Hie mundus est, videre quomodo tres idos tractauerit, ipse i men in statu adhue suo permanet, et uecdum amasios fisos hahere e sint. Vae illi, qui petit diuitias ex Me 'undo. Similia palli in apophtheginata apud Digiti aco by
229쪽
DE NAT. ET INDOLE PHILOS. SARA C.
II apud scriptores Multammedanos occurrunt, quae sanctissimo Serisatori t. ibuunt, sine dubio ex veterum relationibus ., maxime vero ex libris apocryphis, eiusmodi narratiunculis resertis hausta, quae ab iis Christianis ecoeperunt , qui initio sederis sub Mul amnicile cum Arabibus vixerunt. Sunt et inter allatas sententias multae , quae ducibus Saracenorum debentur, diligenter ab Eoi ACINO annotatae, qui pasti mohseruat, principes Arabum eiusmodi γνωμme valde dclectatos suisse. Qui cum ingentem poetarum numerum interdum in aulis suis nutriuerint, ut supra obseruarum, dubium non est, quin in ciusmodi morali doctrina carminibus suis explicanda complures eorum desudauerint. Certe id carmina moralia, quae Averroi tribuuntur, suadent, ct cxcmpla
passim in historia Saracenica adducta testantur. Pertinent quoque ad hanc philosophiam moralcm Arabum eκotericam apologi ct sabulae, cuius methodi ab antiquissimo tempore gens haec studiosa suit admodum. Vnde inter Arabes nihil celebrius fabulis Aesopi, siue Loemanni, quas Arabicas debemus THOMAE ERPENIO, cx quibus patet, circa Mu- .hammedis tempora suilla scriptorem quendain, qui Veteres fabulas Ar
hice enarraret, nonnullaS nouas adiiceret. De quo tamen cum Tomo
primo dieiuni sit, hoc loco nihil adiicimus. In codem quoque genere elaborauisse quaedam Asiadeum Agyptium et Avicennam auctor est
HOTTINGER US , qui paroemiographos Saracenorum praestantiores quoque enarrat. Inter eos excellunt prouerbia imperatoris Alis, qui
eiusmodi sententiis acutis valde delectatus est. De quibus tamen et similibus in historia Arabum literaria pluribus dicendum. f. NXII. His iam praeceptortim moralium in rosario Persarum poliatico propinatorum breuem subiungimus syllogen: Capite primo, de moribus regum haec praecipiuntur: risei. I. Paradisus est illorum, qui irae moderantur ac mortalibus ignoscunt.
II. Si reκ continuo faciat, quicquid aliquis dicit; vae illi, si praeter bonum aliud dixerit. . III. Mundus restat nemini: animum itaque in mundi conditore sigas, sat est. Ne innitaris opibus huius mundi, iisque incumbas: multos enim tibi pares aluit atque peremit. Cum anima studeat transire illibata, quid interest, moriaris in solio an in solo β λIV. O quantos et quam famosos humo condiderunti quorum, quod in hoc orbe fuerint, nullum vestigium restitit. Quisquis igitur es, h,
nefacito, vitamque usuram censeto, antequam moella haec Oriatur vox:
s) piblioth. orient. C. u. p. 277. . .. . tenspicuum. et longe lateque regnantem. pGn) Haee inci ipta suere aretii aestiuai ἱέ regis in mortaleg in O anes classesque diuisisse. reuia Fhidunt. Fuit is ex antiqui vinus Orientis regi- s s jnuenisse. Sahaeram ιννannum micidauisse Pedihus, quem giganteo corpore et diuino ingenio tae te erunt. vid. Garius ad h. l.
230쪽
218 PERIOD. II. PARS I. LIB. III. CAΡ. II. V. Ingenio praeditus praestare debet apud regem inscio giganti.
Neque enim mole grani us pretio potius : Ouis munda est, eleptias sordidus; equusque Arabicus quamuis fiat tenuis, talis tamen est, ut asinorum cohorti praestet. VI. Quamdiu vir verbum non secerit, inertia virtusque illius sepulta sunt ignorantur quemvis saltum ne existimes vacuum, fieri potest, ut in eo tigris lateat. VII. Nemo noctuae, ministro infido sub patrocinium concesserit, etsi aquila princeps in Orbe terrarum non extiterit. VIII. Mature regi occurrendum est latrociniis: tempore enim viros acquirit; fontis enim principium obstruitur operculo, undis vero cum intumuerit, ne elephante quidem transiri potest. IX. Prauis benefacere, perinde se habet, ac male sacere viris bonis. X. Diuitiae in virtute, non auro consistunt: magnitudoque in inge
XI. Dimidium panem sit vir Dei comederit, dimidiam ille partem pauperibus distribuit: rex vero integrum regnum si occupauerit, alterius denuo occupandi Consilia agitat. XII. Hostis quidnam effecerit, si amicus verus adsuerit λXIII. Inuidiae pestis in aula non nisi obitu expugnari potest. Viles atque improbi anxiis votis expetunt aduersa magnatum sata et i
XIV. Quicunque auxiliatorem calamitoso tempore desiderat, pacis tempore liberalitate et dementia certet. Seruum annulum aure gesta tem ni henigne tractaueris, elabitur : beneuolentiam fac, ut tibi liber etiam seruus existat. XV. Regem populum suum ipsa anima nutrire praestat: quia reκ populi beneficio regnat. XVI. In rege requiritur aequitas, ut mortales ad eum confluant, atque clementia, ut sub potentiae eius Umbra tranquilli securique agant. XVII. Iniquus regnare nequit: perii fle ac lupus oues pascere nescit. XVIII. Rex qui iniquitatis instituta introduxerit, ipse regni sui sumdamentum proruit.
XIX. Si quis rex iniquitatem in subditos licitam duxerit, amicus iulius aduersis temporibus acerrimus hostis erit. XX. Cum subditis pacem colito, et ab hostium bello securus esto. Aequo enim regi subditus ipse miles est. XXI. Ille salutis pretium aestimauerit, qui miseriis iactatus fuerit. XXII. Illum time, qui te timet, etsi cum eiusmodi centenis bellum
gerere possis: nam molietur in te exitium.
XXIII. Spes ampliandi regni diu iam agitata cui bono λ Cum spes superest nulla, vitam redituram transactam λXXIV. Pau-