장음표시 사용
461쪽
DE PHILOS. PATRUM IN SPECIE. 4ψy
Gnosti ea et Cabbalisti ea eodem prorsus motio docuerunt, et Platonismus ipse Alexandrinus inti modificatus est. Nempe ita emanatiuum systema postulare, quilibet eκ dictis intelligit, et imprimis Simonis, Menandri Valentinique hypotheses de progressu aeonis cuiusdam eX pleromate, et
inclinatione cius in materiam, de limitata et priuatione s. materia coa etata natura amnum degenerantium, et in peius vergente, satis exponunt.
Nempe cum omnibus huius systematis patronis Origeni visum est, quo magis a fonte suo principiatum aliquod emanatiuum recedit, hocque viaionis suae centrum relinquit, eo magis finitum, et materiale fieri, condensarique lucem istam spiritualem in tenebras materiales, donec corpus
tandem crassum, extremique scelerum materialium cortices inde exsu
gant. Nihil itaque noui origenes statuit, sed illud professus est, quod
omnes admiserunt, qui systema παλιγγενεσας adoptarunt, deque effluxu et res luxu in Deum philosopliati sunt. Et ex hiis αποκατα-ατεως τῶν
παντων inysteriuin se pandit, quod ne hodie quidem amatoribus caret. XIV. Habet quilibet homo angelum tutelarem, quem vel a natiuitatis momento, vel a baptismi hora accepit. Fluctuat more suo origenes, utrum vel fideli soli, vel homini cuiuis tribuendus sit tutelaris genius. Ea enim de quaestione doctores quoque, qui ante eum vixerunt, in partes abierunt. In quorum opinione consideranda, det gendisque huius dogmatis sontibus cum supra iam prolixi fuerimus, lectorem ad eum locum remittimus.
XV. Acceperunt angeli pro ratione meritorum suorum ossicia regendae materiae. XVI. Homini duo angeli praesto sunt, honus et malus. Virtam Se dogma ex Platonismo Alexandrino ortum esse, et tum Platonicae tum rientali philosophiae originem debere, ex iis intelligitur, quae supra de utroque dogmate, aliis quoque Ecglesiae doctoribus non ingrato di κυmus. Tamque liberalis suit in distribuendis inter angelos muneribus Origenes, ut non regionibus modo, gentibus et ciuitatibus, sed mutas ribus quoque e. c. episcopali genium tutelarem, praesidemque destinaret. Quod ut solenne inter Alexandrinos dogma fuit, ita verisimile est, Origenem, cum videret gentiles terrarum, locorum, munerum, templorum, statuarum etc. praesidia inter angelos siue daemonas distribuere, didicisset autem ab eius actatis doctoribus, praecinue a praeceptore suo Clemente, prouidentiam diuinam angelorum ministerio in administrando mundo uti, ita gentilem doctrinam ad sacra Christianorum placita attemperare voluisse. Cum autem totius idololatriae sons hie esset detestabilis, ut supra demonstratum, eκ hoc angelorum tutelarium et praesidiariorum dogmate ab Origenis tempore, ille angelorum cultus in Ecclesia inualuit, quem ατερ γρροφ,ῆς introductum bonus quilibet merito indignatur. Non
462쪽
ueo PERIOD. II PARS II. LIB. L CAP. III.
negat hoc HvETIvs ν, et hune angelorum cultum ex Platonismo in Ecclesiam irrepsisse fatetur, licet puriorem et desecatiorem ad eam peruenisse contendat. Quod ut examinare huius loci non est, ita id tamen obseruandum , magnopere salti eruditissimum praesulem, contendentem, ex Scriptura sacra ad gentes eam doctrinam peruenisse. Quod in tanta veteris eruditionis luce a tam docto viro dictum esse nollemus. Tota enim reclamat antiquitatis historia, praesertim Hebraea atque Iudaica, ut supra iam obseruatum. XVII. Animae ante c5rpora a Deo conditae in eaque tanquam in ergastula demissae propter peccata: nempe propter abusum libertatis. Lucem haec assertio capit ex Θ. XII. landamentumque in natura emanaiationis habet, ut iam dictum. Et absurdum quidem videtur statuere,
materiam siue corpus esse carcer poenamque animae, cum tamen viemanationis eκ Deo, ut res omnes, emiaxerit. Recte tamen consider tum et ad totum hoc systema relatum cum illo satis cohaeret, ut enim materialitatis ratio in remotiori a fonte summo distantia secundum illud quaerenda est, ita formale materiae in priuat ne consistit, quae emananti diuinae substantiae accidit, ut in systematis Cabbalistici explicatione dictum est. Quoniam vero animis rationem et libertatem Origenes tri-huit, hinc asseruit, eos peccasse, et in appetendo sonte suo refrixisse, ideoque per gradus exinanitas ex mentibus factas esse animas, et vocatas esse, quod ipsarum pietatis et Charitatis seruor frigescere coeperit. XVIII. Duae sunt in quovis homine animae. Etiam in hoc dogmate valde fluctuat origenes, ut obseruatum HvETIO .. Caussam h ius incertitudinis facile deprehendet, qui mente secum reputauerit, valde dubiam haesisse ipsam quoque in hoc dogmate constituendo sectam Plat
nico - Alexandrinam ; quae interdum duas tantum animae lacultates, superiorem et inferiorem, ponit, interdum duas animas in homine admi tit, quarum Vna ex anima mundi decerpta est, altera eκ generatione est,
ut videre licet qpud IAM BL Ic HVM . Nec aliter Cabbalistae, ut semperiori Tomo obseruatum, nec inter Christianos desuerunt, qui hule dogmati adhaererent, ut iam superiori capite de Tatiano annotauimus. Mirum itaque non est, origenem vestigiis antecessorum eo diligentius imstitisse, quo a retius placitis Aegyptiacis esset addictus. XIX. Fuerunt initio animae mentes, refrigescente vero Dei amore in animarum statum degenerarunt. Dictum de hac assertione supra iam, quantum satis est. XX. Animae praeter corpus crassum et visibile subtilius quoque tanquam vehiculum quoddam circa se habent. Etiam haec Alexandrina
doctrina est, in qua schola de σχηματι multa garriuntur, ut suo I O
463쪽
monuimus. Discedere hac in re Origenem, vel si mauis Platonicos Alexandrinos omnes, a Platone, quamuis alios philosophos consentientes habeant, obseruauit HvETIvs Id quod mirum videri non debet , quia proprie hoc dogma ex philosophia Orientali in Platonicam in trusum est, in qua iuxta ordinem atque seriem emanationum inserioremanatio supervestit superiorem, id est, vehiculi inflar ambit: ex quo sequitur, animam quoque eκ diuino sonte progressam sine eiusmodi co pore subtilissimo esse non posse, qua de re in supra allatis prolixe dicta hoc loco repetere nolumus. Statuit tamen simile quid Plato, dum praeter animam ex mundi anima decerptam, animam quoque quandam altralem admisit. Quam animam asstralem Alexandrinos philosophos pro veste vel vehiculo eiusmodi habuisse, ex IAM BLICRO discimus, qui illi ἀνθρωτι--ειδος hum: nae sormae speciem tribuit. ordo vero emanatiuorum principiatori in satis, quid voluerit sibi Origenes, eXplicat.
XXI. Homo anima, non corpus. obscura hac in assertione est mens Origenis , qui dum more suo fluctuat, dum in diuersa rapitur, dum vel inuidiam dogmatum suorum habet interpretem vel fauorem, diis uersissimus saepe a se ipso vel est reuera, Vel tamen esse videtur, Certe tenebris se abdit vera eius sententia. Clare id de hoc dogmate demonstrauit HvETrvs ', qui videndus. His itaque tenebris dispellendis remedium aliud non nouimus, nisi ut ad totius systematis Origeniani sensum scopumque respiciamus, credamusque Origenem ita intelligi voluta se, ut ille postulat. Quo, ut debet, admisso, non alius thesii huic sensus assingi potest, quam ut dicamus, Origenem cornus inter partes h minis essentiales non numerasse. λnima enim, vel homo quoque ipse,
si hunc audis, exstitit ante corpus: cumque lapsu grauiore in deteriora ruisset, in corpus materiale tanquam in carcerem quendam detrusa est, ut temeritatem recedendi a Deo sonte suo, ex quo emanauit, lueret. Ex his vero vinculis liberanda, et homo, id est, anima vindicata a coriaporis contagio ad fontem suum reducenda est, ut in eo essentiae suae integritatem atque persectionem recuperet. Quibus omni hus positis compus necessario ad hominis naturam, essentiam et persectionem non pertinet. Id quod nec Platoni ipsi in totum displicuit, nec Platonicis iuni ribus, quos praeceptores et condiscipulos Origenes habuit, in quorum
schola anima intellectualis iam hominis rationem obtinet, ut eκ IA M-BLIcΗo ' intelligitur: materia autem in relatione ad intellectualia nonisens est, id quod de ipso quoque corpore statuit PORPHYRIus 8.
XXII. Animae plura corpora intrant, hinc με σωματωπις eX corpore coelesti, humano vel daemoniam in aliud, non tamen in bellul- L li di num.
464쪽
ής PERIOD. IL PARS IL LIB. L CAP. II L
num . Reiecisse Origenem Puthagorico - Platonicam, ex multis eius locis maxime in libris contra Celsum constat. Sed iarecte intelligendum est, nec ita accipiendum, ac si omnem migrationem animarum reiecerit origenes. Contrarium enim ex S. XII. et XIlI patet, quibus animarum per varia domicilia gradusque descensus et ascensus reditusque asseritur. Vbi itaque absurditatem obiicit μετεμ νυχα ει Pythagoricae, id modo respectu corporum helluinorum vel plane vita Carentium intelligendum est, a qua insania schola quoque reliqua Alexandrina abstinuit, ipseque Iamblichus eam peculiari tractatione consutauit.
Maluimus itaque, hane animarum migrationem μετενσωματωσιν VOCare, quam id est translocationem animae magis. quam migrationem ex uno corpore in aliud. Quamuis fateamur, Origenem ingenii foecunditate et lectionis immensa fere farragine impeditum obrutumiaque, non potuisse accuratas sibi rerum, quas sibi conceperat, notiones
formare, et sorte ipsum non satis sibi in hoc dogmate constitisse, eκ systemate itaque emanatiuo tantum esse explicandum. Quod ubi regulae imstar admittimus, iudicium fieri potest de Apologia pro Origene, quam
scripsere Io BAPTIsTA CRI spvs et IACOB Vs wINDE- Tvs Ille enim Hieronymum confutandum sibi sumsit, Origeni trubuenti Pythagoricam in bruta quoque transmutationem, monenS, Derba Origenis eo tendere, ut animam, daemonem et angelum unius velit esse naturae, at vero Iothagoricam transmigrationem daemonum magis, et a rationali ad brutam pendere animam, hanc vero non uno loco reiicere Origenem. Hic μετε, σωματωσιν per calumniam Origeni tribui contendit, eo quod, aduersus Celsum distulans μετενσωματωσιν αειαν vocet, quod naturam rationalem deprimat in omne genus irrationalem, nonnunquam etiam in perceptionis expertem: Definitio quoque animae Origeniana, qua ουσίαν φανταςκ μμ eeμητα substantiam perceptionis et appetitvs compotem dixit, locum illi μετενσωματώσει non faciat. Vterque enim facile admitti potest, eo quod de transmigratione animarum in Corpora brutorum et vegetabilium tantum loquantur. Quamuis autem idem vir doctus eκ eo quoque Origenem excusandum et ab impio hoc dogmate a soluendum esse credat, quod scripserit : Helias iam venit; non anima
Heliae es intelligenda, ut ne incidamus in dogma transcorporationis, quod alienum est ab ecclesiastica veritate, parum tamen inde pro Origene excusando exsculpi potest, cuius μετεν μιτωσις alia est, qtiam ea, quam his verbis sugillat, quae migrationem potius unius animae in multa corpora, quam translocationem animae por varios gradus vel depressae, vel eleuatae in deteriora vel meliora corpora animata et rationali hospite
r Iit p. i6a. Lib. IV. p. Ias. Ila. v. p. p. m. t t. p./ou. ub Hom. Ill. in Matthaeum. a9 De Platone caute legendo p. 464 seqq.
465쪽
DE PHILOS. PATRUM IN SPECIE. An
instructa Indicat. Interim facile pro Origene excusando admitti potest, quod addit: Duae discutienda de transcorporarione proposuit in libris περι ἀρχων, non sunt pro decretis G raris sententiis habenda, id enim ne feret, non uno in loco eauen Origenes philosophorum omnium modestusLmus. Ex hoc autem non sequitur, recte eum circa hoc dogma sensisse, licet, ut erat animo titubante et incerto, et nec accuratus satis, nec ametu contrarii liber, nihil pro certo et decreto quodam affirmauerit. Semper enim ei absoluendo obstat, systema emanationis, quod elegit, περιοδικον, secundum quod Vel in deteriora vel in meliora corpora a eunt et transplantantur animae, donec ex errore reuocatae ad sontem suum reuocentur. Ceterum ut hoc quoque addamus, PHILA-s T R I v s dum haeresin enarrat, quae dicit, animas foenerariorum, sceleratorum et homicidarum et aliorum talium transre in daemones , Origenem inter hos non numerat, eκ quo cum CRISPO ν contendit FABRICIUS praeter rem hanc opinionem tribui Origent.. erum nihil inde pro Origenis innocentia eκsculpi posse putamus. Aut enim, quod contendit Id v E T I U s ' origenis veneratione et amore ductus, eius nomen silet, aut huic eum haeresi, quam Tertulliis tribuit A vGusTIN vs si, addicere noluit, quod ea animas peccatorum
transii re dixerit non in daemones modo, sed in pecudes quoque, et bestias et serpentes, quod reiecisse Origenem supra obseruauimus XXIII. Inter spiritum et corpus anima est media, quae vel huic vel illi assentiendi libertatem habet ε. XXIV. Astra animata sunt, quia scilicet a praeexistentibus mentibus informantur eκ animabus quae non ita male se gessissent: hine ratione pollent, Deum laudant, peccare possunt etc. H. Esse hoc dogma vetustissimum et Barbaricum, ex hac historia philosophica satis notum est, nec inter Alexandrinos et Cabbalistas ignotum, qui sideribus mentes rationales praesides vel incolas praeeunte ipso Platone, tribuunt. Qua de re cum nihil Origenis tempore in Ecclesia esset definitum , mirum non est, eum hanc quoque mentium sedem retinuisse. Id quod eo magia fieri debuit, quo magis illis substantiis siue mentibus intellectualibus, quae leuius peccassent, melioris quoque conditionis sedes corporea erat tribuenda, si dogmata omnia rite inter se cohaerere debebant. Inde vero sequentis quoque assertionis sensus liquet: XXV Cum siderum animae rationales sint, sequitur inde, ea sutura significare posse. Ita enim a vetustissimo iam tempore de Isiderum potestatibus iussicarunt philosophi, ut saepe obseruatum.
466쪽
XXVI. Quia perpetuae rerum Omnium periridi sunt, ideo nulla est
aeternitas animarum damnatarum, sed possunt animae ascendere, et rela-hi. Πρασον hoc Origenianum est, ex emanatiuo systemate necessaria consequentia fluens. Vt enim primus rerum omnium sons scat
rire nunquam desinit, nec cessant ex eo progredi innumerabiles fluvii et rivuli, qui quo longius a sonte recedunt, eo deterioris fiunt et impuri ris conditionis; ita per circulum illum, qui sonti supremo inest, aeternum , cuncta quoque ad eum redire reuocarique oportet, et denuo ex eo prosilire,' sicque aeternum hunc emanationiis periodum Volui reuoluique. Quae satalis rerum omnium catena Vt omnibus placere debuit, qui emanatione ex Deo omnia existere dixerunt, ita Origeni quoque displicere non potuit. Hincque illa successiva mundorum innumerabilium series, quam statuit Origenes, de qua docte commentantem videsis I A convud voMA si v M Est vero hoc Alexandrino-Platonicum magis, quam Academi eum. Plato enim, cum systema emanatiuum non recopisset, hunc quoque scopulum suo modo euitauit, et satalem tantum reruω creatarum periodum in anno magno absoluendam statuit, quo ad pristinam iuuentutem Hundus rediret. Eum enim solui non posse ob bonitatem dicebat. Stoici autem Origeni et Alexandrinis praeluserunt, et hoc, nisi fallimur, dogma primi Platonismo aflaicuerunt, eκ quorum conflagratione mundi et inde in Iouem redituro mundo redit nouus, resurgitque Iupiter noua ratione materiam agitans. Qua de hypothesi Stoica suo iam loco Tomo primo disputauimus. Haec Syncretismi beneficio recepta in scholis Platonicorum recentiorum, veterem Platonis doctrinam eiecerunt.
Quibus cum egregie concineret philosophia Orientalis, mirum non eli, origenem quoque huic dogmati manus porrexisse, idque sibi vindicasse. Non reiiciendi itaque sunt, qui cum HvETIO I, Stoicismum origenem seduxisse coniiciunt, licet non is solus accusandus sit, sed in partem vocanda omnis, quae in Aegypto viguit, doctrina exoriente illuc translata. Quod autem a Pantaeno Stoicam philosophiam sectanti haec in genes acceperit, quod post HALLO IXIVM . visum est IAc. TΗo-M A s I admitti non potest. Cum enim Origenes Clementis Alexandrini discipulus fuerit hic vero Pantaeni, ille Pantaenum audiui se non potuit. Recteque huic coniecturae opponit HvΕTivs silentium
Ueterum, Pantaenum inter praeceptores Origenis non numerantium, quod
omnino huic suspicioni obstat; ubi etiam admittamus SIDET AE testimonium, Pantaenum Clementis discipulum facientis. Nec operose disquirendum est, unde Origenes hanc hypothesin hauserit, cum constet, ex Ammonii eum schola prodiisse, illam vero Peripateticam et Stoicam
philosophiam Platonicae admiscuisse, et Barbaricae atque Orientali quoque attemperauisse. Ex quo intelligi quoque potest, quo sensu THOM A s I I 'suspia
467쪽
DE PHILOS. PATRUM IN SPECIE. Oss
suspicioni locus faciendus sit, qui Cabbalistas in hoc argumento
praeceptores Origenis fuisse autumat. Origenem enim Cabbalisticam Iudaeorum philosophiam, quae tum arcanissima habebatur, didicisse nullo argumento satis firmo constat. Verum ex iisdem fontibus, eκ quibus hasis nugas hauserunt Cabbalistae, acceperunt quoque Platonici reformati, nempe ex philosophia Orientali, id quod eκ παραλληλισιιῶ harum stet rum Tomo secundo allato manifestum est. Horum autem omnium systernata cum confuderit in unum Ammonius, isque mysteria sua Origeni tradiderit, vera inde scaturigo patet, ex qua error hic Origenianus pr manavit. Quod reliquum est, nec .Stoico nec orientali, nec AleXandrino systemati toti haec Origenis assertio conformis est, sed accommodauit eam doctrinae Christianae inter lucem et tenebras pacisci c6natus. Egregie id vidit I Aco avs THOMAsius cuius de neutralismo Origenis tractatio legi meretur. XXVII. Impiarum animarum vitia flammis purganda et eXeO- quenda sunt. XXVIII. Hominibus peccantibus assignatae sedes inferiores, ubi torquebuntur pro scelerum modo, diutius aut breuius, per maiora vel minora supplicia pro gradu vitiorum XXIX. His autem emendationibus reparati purgatique in superiores gradus perducuntur, donec ad aeternas sedes perueniant. Passim haec inculcat Origenes, cuius loca de hoc purgatorio adduxit HVETIus 'Etiam hoc dogma Origenem ab Ammonio, Ammonium et reliquos Aegyptiacos philolophos ab Orientalibus accepisse, vix dubitandum era videtur. Qui cum eiusmodi purgationem et exustionem finem constituerint totius philosophiae suae, hancque Arthmanii siue lucis viactoriam sore statuerint, idque Gnostici quoque et imprimis Valentiniant docuerint, facile fuit in Aegypto degentibus, eκ impuris his lacunis eam haurire sententiam, quam systema emanatiuum postulat. Cave vero latisfactionis vel expiationis caussa hoc purgatorium admisisse putes Origenem; ille enim ad exurendas scorias et consumendas materialitatis civitiorum sordes hunc ignem purgatorium constituit. A quo Iudaeos eum transsumsisse suspicatur I A collus wINDE Tvs , eo quod ante Gemaram conditam huius purgatorii mentio nulla inter Iudaeos fiat. Quam tamen suspicionem carere probabilitate putamus, cum verisimile nullo modo sit, Iudaeos Origenem legisse, eiusque opiniones recepisse. Nec hoc refugio opus est, cum longe probabilius sit, eκ eodem Vtram que partem fonte, nempe ex placitis Orientalibus, hos errores hausisse. XXX. HO-
468쪽
456 PERIOD. IL PARS IL LIB. L CAP. II L
XXX. Homo primo per cognitionem Dei et eruditionem angelicam, depositis erroribus, tum per Dei sunt litudinem, tandem per intimam cum Deo coniunctionem et unitatem fit beatus '. Κυρία δίθου non modo
Clementis Alexandrini et Origenis, sed philosophorum quoque Alexandrinorum, scholaeque Ammonianae, ex qua riotinus haec ipsa prolixe inculcauit. Cuius discipulorum libri omnibus fere paginis similia praecipiunt.
XXXI. Fit id non statim, sed animae beatorum ab uno gradu ad auterum per varia loca ab angelis duetuntur, semperque sublimius erudium tur , usque ad supremum gradum peruenerint. XXXII. Primus gradus in terrestri fit Paradiso, tum in aere, et postea in aliis coeli loeis superioribus atque purioribus. Similia praecepisse Alexandrinos et luculentius Cabbalistas, Lector ex separioribus, rem dabitur. Quod argumento est, eκ communi eos sonte illa hausisse, firmatque conteisturam, quod orientalis disciplina hos reuolutionum et asiastentionum ordines conmendauerit. Fieri tamen potuit, Vt Origenes,
qui in Palaestina diu vixit, a Iudaeis quoque ita statuendi occasionem sumserit; quamuis hi quoque ex isto Orientali sonte prata sua irrigauerint. Ipsa enim φρασεολογue Origenis Cabbatillicae in hae thesi est simillima. Qua de re tamen nihil definimus.
XXXIII. Ita per immensa annorum Curricula animae suis locis emendantur, et sic Deo per diuersos ordines reconciliantur, donec mors destritatur, ac restitutis in hunc statum animis natura corporalis ad gloriam perduratur ae omnia unum sutura sint, cum Deus fuerit omnia in omnibus L Finis hic est scopusque totius systematis origeniani, quem omnes illi sibi fixerunt, qui systema emanatiuum, quod certas emanati nis, expansionis et contractionis siue reditus ad fontem periodos et curricula ponit, elegerunt. Aliud enim id non patitur, quam ut aeterno satalique atque necessariis naturae diuinae legibus adstricto ordine id quod Deus ex se expulit, et quasi eiecit, postquam per varios cireulos ab eo recessit, naturamque suam, sontisque indolem amisit, per eosdem gradus circulosque ad eum redeat, silcque illa limitatio et priuatio, quae materiam, destructionemque sormae siue mortem introduxit, succcsiuis exaltationibus, purgationibus, exustionibus tollatur. Quam clauem si teneamus, reserabimus adyta quae παλιγγενεσύας mysteria occultant, et perspiciemus, quibus magistris profecerint, qui Origenianum hoc dogma recentiori aetate tantis Clamoribus et iactantia recoxerunt. Qua de re alio loco disputandum est.
XXXIV. Sequitur ex his, desitura supplicia damnatorum in illa
αποκατατάσει rerum Omnium, in Deum reducendarum, quod ci ipsi Continget
469쪽
DE PHILOS. PATRUM IN SPECIE. 457
tinget diabolo. Hoc necessarium superiorum assertionum consequens est, nec alii sontes, unde Origenes id hauserit, quaerendi sunt. Licet
Pertinaciter negare nolimus, quod HvETIVs contendit, diista Scripturae sacrae perperam intellecta, et methodo allegorica in peruersos sensus pertracta, et Platonicorum ea de re commentationes, studiumque et feruorem vehementem Ualentinianorum somnia refutandi, eum in hoo errore confirmauisse. Cum enim videret, hanc αἰ καταςmis requirere systema, quod elegit, facile luit, dicta Scripturae allegoriae machinis
ita torquere, Ut opinioni fauerent huic. Non vero Platonismus vetus, sed recentior huc aduocandus est, qui-hanc reductionem rerum omnium in Deum ab Orientalibus philosoplus accepit, et ad eius regulam Plat Dinas doctrinas resormauit. Plato enim materialia in Deum reducere non potuit, cum materiam Deo e diametro et origine, et natura atque indole sua opposuisset. Platonici recentiores autem abiecto inepto duorum principiorum systemate, cum meliora dare constitui sient, materiam Εκ Deo derivarunt, eamque in Deum reduxerunt, quam medicinam a
Zoroastris discipulis, vetus Magorum systema dualisticum ita emendantibus didicerunt, ut suo loco dictum. Et ex horum scholis totam suam philosophiam accepit, et cum Christiana doctrina confudit coaptauitque
Origenes. Qui cum natura accepisset temperamenti sanguinei porti nem aliauam, reliquas larga abundantia superantem, eiusque indole auctus au eiusmodi amoris et misericordiae spem per se inclinaret, lacitHic naturae eius inclinatio, ut eo promtius manum huic dogmati porrige-Tet, crederetque fauere illi diuinam gratiam, amorem et misericordiam
vel, quod SVLPICI vs SE v Estvs habet, hoe bonitari illius atque pietati congruere, ut qui perditum hominem reformasset, prolapsum quoque angelum liberaret. XXXV. Succedet huic mundo alius, et illi alius donec post multorum seculorum creationem, et interitum aliquia seculis maius in omnium restatutione suturum, cum Deus erit omnia in omnibus. Haee
ex dictis iam perspicua sunt, nec prolixiori explicatione opus habent. XXXVI. Fundamentum totius systematis hactenus enarrati hoc est: Deus materiam ex se nunquam non producit, ex qua deinde mundi conditi sunt. Non enim potuisset esse Deus dominus, nisi fuisset, cuius esset dominus. Habes hic Lector veram clauem, qua Origenis systema reseravimus. Hoc enim primum et palmarium eius caput est: ex Deo materiam necessario quodam naturae suae actu ab aeterno scaturi uisse.
Cum enim coexistentiam et coaeternitatem materiae a Deo distinctae infinitas
470쪽
4ue3 PERIOD. IL PARS IL LIB. L CAP. II L
nitas ablurditates alere videret, validis quidem illam aggressus est rationi-hus, ita in Ammonii schola edoctus, quae simili ratione systema duorum
principiorum rationibus non contemnendis euertit. Cum autem ab Ammonio seducto creationis ex nihilo dogma, quod in Ecclesia personabat, videretur ἀφιλοσοφον, necessario delabi debuit ad hoc emanantis ex Deo materiae systema, quod ita fatali essentiae naturaeque diuinae necessitati atque indoli ineuitabili subiecit, ut nunquam non ita Deum materiam ex se produeere statueret. Qua in re deterior Cabbalistis doctor est, qui emanationis opus voluntati Del liberae tribuunt; ille vero cum probe intelligeret, necessario essentiae diuinae actui hanc emanationem adscria hendam esse, si ex hoc sonte esset deducenda, ab aeterno eam contigisse, et innumerabilibus periodis euenire conuenienter quidem systemati delecto, sed impie et absurde statuit. Qui error admissus non potuit non totum reliquarum assertionum erronearum syrma post se trahere. Et haec breuis illa Origenianae theologiae διατυποψις est, quam imstitutum nostrum postulabat. Plura sunt, quae in eo cons erunt veteres , ea vero ad nostros limites non pertinent: ea enim tantum .selegiamus, quae ex philosophia Aegyptiaca et Ammonii schola hausit, quaeque, quibus ille sontibus usus sit, luculenter edocent. Ita vero nouo exemplo docendi Lectorem occasionem nacti sumus, quos pestilentes fructus Ortentalis illa philosophia in Aegypto Platonismo adaptata tulerit, et quam grauia inde damna in Ecclesiam prosecta sint. Si enim extructa ab Ortigene et Tatiano doctrinae aedificia cum delineatione systematis Alexamerini Cabbalistiei et Valentiniant sive Gnostici alterius comparentur, speramus fore, ut veri et natici inde vultus philosophiae istius Orientalis perspicue cognoscantur, appareatque luculenter , nihil nos in eius adumbratione illi philosophiae generi tribuisse ex ingenio confictum. Quam grauis autem iactura fuerit Ecclesiae, quam passa est, ex quo ori genes indecorum hunc ingenii sui pullum tot viris doctis, tot monachis, tot presbyteris, auctoritate sua et eruditionis supra modum excellentis opinione obtrusit, et per totum fere orientem dispersit, annales Ecclesiastici satis loquuntur, et vehementes illi motus, quibus Ecclesia seculo tertio concussa est, testes sunt luculentissimi, in quibus ciendis inuidiam, aemulationem, odia et his similia plurimum in causia fuisse, essecisseque,
ut nec Vitae integritas, nec cruciatus, quos a gentilibus pro religionis Christianae consessione pertulit, nec labor, quem Ecclesiae usibus destia nauit, plane improbus et admirandus impedire potuerint, quo minus an themate percelleretur, plusque in eo ὁamnando eliciendoque atque per sequendo, quam in viam reuocando et conuincendo diligentes essent doctores Ecclesiae, lubentes fatemur, dolemusque tanti ingenii virum decenti ratione ad modestiorem et saniorem philosophiam non reuocatum
fuisse. Cuius rei culpa in eo potissimum haesisse videtur, quod ptem qua