장음표시 사용
651쪽
DE PHILOS. C HR ISTI AN OR. OCCIDENT. 63
scopus Pigo ensis, et tandem archiepiscopus Cantuariensis, cuius viatam os BERNVs e , et GVILELMUS MEI LDv NENs Isscripserunt, fabulis tamen, ut his seculis fieri solebat, valde conspurcatam, de qua videndi Anglicarum rerum scriptores, et inter eos W II A R-T O N V s V. Nam et ipsum eruditione clarissimum fuisse, et literas in aula regum, apud quos plurimum valebat, egregie promouisse, script res referunt. Ita enim de eo Os BERNvs : Philosophorum Uentias diligenti excoluit ratione, magnam in his et constantem perspiciens esse perffectionem, et quamuis his omnibus artibus magnifice polleret, eius tamen, quae muscam instruit, speriali Meetione Icientiam vindicabat. Et alibi fl: Tanta illi rerum subtilitas inerat, tanta dicendi facultas, ut nihil e set aut inuentu rapientius , aut dictu ornatiur,
aut auditu iucundius. Hinc inter alia multa, quae et BAL Rus et PIT SEUS et tribuunt scripta, unum etiam occurrit de philos phia occulta. Talis cum ipse esset, alios quoque ad vindicandum literis
honorem ereXit excitauitque, unde eum arrium liberalium excitatorem mirifcum vocat GVII. EL Mus MALMEss VRIENsIS .
Eminuit porro inter Anglos ALFRED US MAL MESBVRIEM AU . ADLSIS Abbas, tandemque episcopus Cridiensis in M'estseκia I euonia Angliae. Hunc philosophiae non ignarum fuisse, libri testantur de naturis rerum, quos ei tribuit PITs Rus r. Hunc caue confundas cum Alsredo Anglico, cognomento philosopho, quem seculo XIII imclinante vixisse, et in meteora Aristotelis atque Boethium de consolatio. ne philosophiae scripsisse, idem Pars Eus memorat. His igitur et similibus viris doctis obstetricantibus laetum est, ut in Anglia vix ullo
unquam tei ore tot tantique viri pietate et doctrina , qualem serebat aetas, quot isto seculo, insgnes existerent, ut obseruatum Io. MABILLONIo . Quamuis nimium laudasse istorum temporum patriae suae selicitatem videatur WILHELMUs MALMEsa URIENSIS ,
de tribus Eadgeri praeceptoribus Duntano, Ethel Nolito, et Os idoseribens: Eo tempore micuerunt per Angliam ranctorum virorum lumina, ut crederes e coelo arridere sedera; ita his tribus viris, quas triformi lumine Angliam ferenante densae vitiorum Ienebrae euanuere. Id Onim, aut ad monasticam istam sanctitatem, quam imprimis urgebat Dunstanus, magnus coelibatus cleri promotor, reserendum , aut min- Parate, ad reliquarum regionum tenebras vel pristinuin squalorem intelliis gendum est. Nihil enim eos promouisse, quod cum primorum secul rum elegantia comparari queat, lacile intelligitur.
tae monasti ET MEL OLDvs eontra presin hyteros sornieario . et de consuetudine monacho
tum ordinis s. Benedicti O s in A L D v s, statuta si nodalia.
652쪽
ώ sistis. XXXVIII. In Gallia magnam caligincm ingenia occupauisse hoe R. mi ius seculo, sirpra dictum est. Res tamen literarias paulisper suffulsit RE- is,o M lGlVS AVTISSI ODORENSIS , a Fulcone Archiepiscopo Remensi qui anno IIccc LXXXII scholam instituerat, vocatus Ut scholae illi praeesset: in qua, teste, FLODO ARDO ', liberalium artium studiis clericos adolescentes cxercuit, ipso Fulcone cum iis lectioni ac meditationi operam dante. Prodiit autem Remigius eκ disciplina He rici, de quo dictum, unde ADEMA Rus in Chronico , mrricum, ait, Remigium et ribaldum Caluum haeredes philosepbiae reliquisse. Quam cum Herricus a Lupo, Lupus ab Alcaeno didicisset, ut supra ohsem Uatuin, intelligi inde potest, qualem haereditatem Ademarus hoc loco significare voluerit. Doruerat vero Remigius prius Parisiis philosophiam, ut ex vita Odonis constat, hunc enim apud Parisios dialectimin musi-Camque edoectum suisse a Remigio in eius vita f dicitur. Parisiis vero Remos euocatus, plurimos discipulos habuit, adeo ut ex eo propagata dicatur per uniuersam fere Galliam scientia literarum. Inter eos suere Hildeboldus et Blidulsus, quorum ille hoc seculo in coenobio S. Michaelis ad Mosam sacras et seculares literas docebat; hic Ecclesiae Metensis archidiaconus literarum ceteros eius loci solentia praeibat, ut inquit auctor vitae Ioannis Albatis Gorziensis In triuio vero et quadrivio, pro temporis sui conditione valde eκercitatum suisse Remigium, eκ scriptis eius hodie inter m . latentibus intelligitur Φ, quibus CAPELLAM de nuptiis Mercurii et philologiae DONATUM, de grammatica s itemque rhetori eam, dialecticam, geometriam, arithmetieam, astrologiam, musicam illustrauit. Valde hunc Remigium laudat TRITHEMIUS , eumque virum vocat in omni scientiarum genere doctissimum, qui multa reliquerit praeclari ingenii sui monumenta, quibus se et tune praesentibus reddiderit utilem et futuris postea memorandum. Quibus addi potest Sis E aERTI GEMEL ACEN s Is testimonium, quo et in secularium et in Sacrarum Scripturarum explicatione utilissimum se praestitisse Remigium, tradit. Praeter ista enim, quae nominauimus, scripta, multis ad S. Scripturae explieationem aliaque theologiae capita pertinentibus inclaruisse eκ catalogo seriptorum elus apud Auctores historiae literariae S. E. conspicitur. Cum hoc Remigio non confundendus alius, circa finem huius seculi inclarescens, in coenobio
S. Luthwini Mediolacensi quem TRIT ME MI us' ait, virum subsedundecunque docti mum, ingenio subtilem, et disertum eloquio, vitae quoque merito venerandum, philosophum, poetam, rhetorem et musicum omnium suo tempore celeberrimum , ob cuius magisteris multi viri clari mi claruerint. Et hos quidem ex omni Germania et Gallia se
653쪽
DE PHILOS. CHRISTIANO R. OCCIDENT. 6 1
illi instituendos subiecisse, in prima Chronici Hirsaugiensis editione meis morat. Remigio ex hoc seculo iungimus CONSTANTINUM si . .
Seholasticum Flo, iacensem, inter elegantiora huius aetatis ingenia num randum. Amicitiam is coluit cum Gerberto, inter cuius epistolas sunt nonnullae . ex quibus colligitur, Constantinum hunc non minus quam Gerbertum, philosophiae seuerius, quam ea aetate solebat, operam dedisse.
Ita enim inter alia UERBER Tvs : Vis amicitiae pene imposi7bilia redigit ad posbilia. Nam quomodo rationes numerorum Abaci expliaeare contenderemus, nis te adhortante, o mi dulce solamen laborum Constantiae s Itaque cum aliquot lustra iam transerint, ex quo nec librum . nec exercitiuin harum rerum habuerimus, quaedam repetita memoria eisdem verbis proferimus, quώMam eisdem sententiis. Nee
putet philosophus sine literis haec alicui arti vel Iibi ci e contraria.
Ouid enim dicet esse digitos, aniculos, minuta, qui aut ιtor maiorum fore dedignantur Alia eius loca, quae de communi elegantiorum lit rarum et philosophiae studio inter eos culto tellantur, breuitatis caussa praeterimus : hic enim solus susticit, ut intelligamus, Constantinum aeque ac Gerbertum, se ab eo philosophorum genere distinguere, qui sine literis philosophentur, quibus verbis sine dubio ad miseras Dialecticorum sophisticationes respexit, quas eiusmodi ill iteratam philosophiam coluisse, supra demonstrauimus. Cum hoc Constintino alius Seculo XI clarus, Aser genere, et philosophicis atque medicis scriptis atque versionibus notus confundendus non est. Dicemus de eo intra suo loco. Alium, Constantinum, sophistam monachum Luxoviensem circa finem huius seculi viventem a triuii et quadrivii cognitione commendat Gu Di Nicuiusdam Planctus in eius obitum, quem edidit I o. M A s i L L O N I v s .F. XXXIX. Magnam quoque hoc seculo eruditionis famam et phl-losophiae laudem obtinuit AB is O, Floriacensis Ahhas, cuius vitam Abo. seriplit A1Mor Nus '. Qui postquam origines primae literarum inis stitutionis eius narrauerat, addit porro ': Cum eo usque in literis pros
ei et, ut alios quoque iis imbuere posset, scbolasticis Floriacesibus
praefectum non sine eorum commodo doctrinaeque augmento fuisse. Cum autem grammaticae, arithmeticae et dialecticae arcana iam accurate teneret, ad discenda reliquarum artium miseria Parisios et Remos ad
eos, qui philosiophiam profrebantur profectum, Afro miam, et apud Aurelienses muscam didicisse, hisque artibus liberalibus plenissime im
butum sapientiae magnitudine omnes praemisse coaetaneos. In rhetorica vero et geometria quamuis bosses non esset, omnem tamen doctrianam
654쪽
PERIOD. II. PARS II. LIB. II. CAP. II. perfecti une non comprehendisse, lexisse autem Victorinum, et iu
geometricis se non mediocriter exercu sise. Verba ipsa scriptoris supra eκ parte adituriimus, Cum huius Scholae mentionem iniiceremus.
Addit autein, ut, qualis philosophus Abbo suerit, noscas: Devique quosdam Dialecticorum nodos ollogi mrum enuclealu me enodauit, computique varias et delectabiles secularium in morem tabularum texuit calculationes. De JHis quoque ac lunae seu planetarum cursu a Deditas disputationes scripto posterorum mandauis memoriae. Eκ quo loco haud obseure intelligitur, philosophialia , in Floriacensi schola aut neglectam, aut languentem ab Abbone suisse restitutam. Luscum fuisse in his artibus Abbonem facile nobis persuadet seculi, artiumque
in ea excultarum conditio. Verum inter Coecos tamen ille imperabat,
sic ut Lemovicensis concilii patres eum appellent ρ sorenti mum phialosophum, et omni diuina et seculari auctoritate totius Franciae magistrum famosi mum, praeeunte motrico monasterii S. Martialis abbate. Talis cum de eo esset omnium opinio, literis se egregie cor sulturum credidit oswaldus Odonius ex monacho Floriacensi episse sus Wintoniensis atque inde Eboracensis arctiiepiscopus, si hunc, quem loriaci vel praeceptorem habuisse, vel saltem propius nouisse vid tur, in Angliam ad restituendas literas inuitaret, quam quoque vocationcm , ad instruendas eiusdem nationis hominum mentes diuina atque humana sapientia, qua ipse insigniter posiere credebatur, lubens suscepit, iterque ingressus est, docente id eodem biographo, cuius verba quoque habes apud Io. LAv No IVM Qui tamen cum I o. M A- LONIO aut antiquitatis praeiudicio, aut gentis suae amori nimium tribuit, scribens : Puod non ira pridem Alminus Gallis praestiterat, id Anglis Abbovem repensavise, atque par pari datum hostimentum esse. At inus enim in Gallia haerens, Omnem serme literarum honorem restituiti Ahbo, teste AIMO IN O , per duorum annorum Ap rium in coenobio Ramesens commoratus, aliquos monachorum scientia imbuit literarum, quae inter se lonse distant. Reduκ vero ex Anglia Ab-ho, Floriacensis abbas constitutus est, et dum anno MI V, ad monasterium Squilas , hodie Regula dictum, in Guasconiam proscetias, res coenobii
illius, quod Floriaco vindicauerat, restituere cogitat , ohorto inter suos comites & monachos istos tumultu interfectus est, lancea ventrem tran soratus η. Vnde falsum esse intelligitur, quod TRITNEM Ius narrat: in diuino succensim amore verbum Dei in Vasionia praedicantem mam
ra coronarum esse , propriique sanguinis effusone restimonium prae-
eius h Istolia multἰs exemplis testatur. Conec A. D. 8 A v s Eri Annal. Aures. L. iv. e. a. ti viri. Epist. Eneyestea monaesi. Turiae. claeaeda Abbonis apud R A L v r. Misciat. T. I. p. 44i. hine inter martyres reserti solet. x Annal. Husaug. Τ.I. P. Ita.
655쪽
DE PHILOS. CHRISTl A OR. OCCIDENT. c a
eκ Aimoino obseruauimus; illi autem interciderunt γ: teste quoque Sr-GEEERTO φ super calculum Victorii commentatus est, id est in Ca-nonem paschalem Victorii, quo cyclos annorum ab inearnatione domini ad sua usque tempora iuxta veram euangeliorum sidem restituit, quibus commentationibus, Sigebertus, ait, eum demonstrauisse , quantum V
Iuerit in utraque scientia, sacra puta et seculari. Quoci si B Eo ' fides, scripsit quoque de motibus sellarum librum unum, de planetarum cursu, et demonstrationes astronomiae, itemque de computo. Ast haec omnia aut interciderunt, aut in bibliothecis pallim latent. f. XL. In Germania pereuntes literas paulisper retraxit NOTΚE- No ρεεν RVS, scholasticus Sangallensis , cognomento Balbulus , Sanctis etiam
adscriptus. Cuius vitam scripsit Exx EMA Dus decanus S. Galli, editam a GoLDAs Tosi, HENS CHENIO , CANI Sio - , Μ Α- EI ONIo , qui de eo pluribus videndi. Is eo tempore, teste biogr
pho, in monasterio S. Galli disciplinae monasticae traditus est, quo septem liheralium artium studia et regularis vitae rigor et disciplina flore-hant. Ibi itaque magisterio monis, omnium, ut ille ait, artium eruditis
simi traditus, et liberalis disciplinae bonae indolis puer, appostus tanto ingenio quaeque docte didicit, ut facile agnosceretur, non loc humani studii esse capacitatem, sed diuini spiritus operationem. Et post
alia idem refert: Eius mentem micis de magna mensa sanctae Scripturae
dentibus saturatam sub Mone magistro hoc in tempore literati moartium liberalium subtilitates non pro gloria seu fauore seculi, sed pro utilitat anctae Dei Ecclesae admodum satis edoctam jubsee. Et in
sequentibus scribit, habuise eum quoque Marcellum quendam praecept rem, a quo festiem liberalium artium scientia ad plenum imbutus At, eumque Marcellum in diuinis humanisque scripturis, linguaque Grasca et Latina fuisse eruditissimum. His praeceptoribus ita formatus est,
ut literas iterum in hoc monasterio tradere, artesque libcrales dopere
posset, quod non sine discentium proscctibus, quamuis lingua balbum eum fuisse , scriptores eius temporis rcserunt s. Ceterum ideo quoque in historia rituum Ecclesiasticorum notabilis est, quod sequentiarum auctor fuit, de quo tamen alibi dicendum. Hunc cum Nothero episcopo Leodiensi plerique confundunt ν. Huius generis viros doctos plures nobis narrant medii acui scriptores, strictim hoc loco enarrandos. Inter hos RAT BODVS suit, successor in episcopatu Traiectensi Baldri ei Ratboduviri doctissimi, quem Bruno praeceptorem habuit. De quo TR ITHE-
M1vs .: Ratbodus XIV Episcopus Traiectensis natione Teutonicus, Μ et vir in
656쪽
ε- PERIOD II. PARS II. LIB. II. CAP. II.
vir in diuinis scripturis valde eruditus, et secularium liter aram non ignarus, ingenio Iubtilis, eloquio clarus, vita et conuersatione sancti
semus, multis et vivus et mortuus miraculis coruscauit. Hunc in omniis
bus literis humanitaris Nanno philosophus docti mus instruxerat, qui aduocatus in palario regis Carrii Grosi i. e. Crass) fuit, et postea monasterium ingressus, tandem epistopus consecratus Ecclesiam Traiectensem in graui persecutione Danorum decem et septem annis strenue gubernauit. Non ominendus hic NANNO Mauriensis Friso in historia philosophica medii acui est, testibus enim historiae literariae Belgicae scriptoribus SVPPRιDO PETRI, VALERIO ANDREA, ct P. SWER Tio scripsit in Platonem de legibus et republica , atque in Aristotelis libros de coelo et mundo, et uniuersam quoque eius etlucam illustrauit '. Quod si verum est, cognoscitur ex eo, non prorsus eAulasse veterum Graecorum philosophoruin scripta, inuentumque esse inter Germanos, qui rarissimo sui temporis exemplo, de naturali et morali philosophia sollicitus, Graecos philosophos adierit. Porro in ea Sehola , quam otio M. Magdehuro constituit, quamque curandam et doctoribus cruditis instruendam commendauit Adelberto, Episcopo literarum et sapientiae studiosissimo, hoc seculo post Othri cum floruit Giddo quidam philosophus, cuius institutioni commendatum fuisse Brunonem, narrat DI TMARVs Qualis tamen ea philosoplita fuerit, partim ex misera conditione huius seculi, partim eκ iis, quae ipse Ditinarus refert, iudicari potest. Idem de Tangmaro, scholae Hildesierisiis primicerio, presbytero, notario et bibliothecario notandum, qui Bernwardum , postea episcopum , instituit, vitamque eius scripsit. Qui de se praeceptore et illo discipulo, haec inter alia tradit : Eum adolescentem iam audita altos docuisse, saepe tot- diem secum inter equitarum studendo attrivisse, nunc legendo, nunc carmianibus ludendo, inde ad profaream pala stram redeundo, interdum simplici contextu rationem conferendo , saepe fi gisticis cauillationibus desudando. Ipse quoque, ita pergit, me crebro, es verecunde , acute tamen ex intimo addito philosophiae prolatis quassionibus sollicitabat.
Deinde mechanicas eius artes exponit, et bibliothecam quoque eiustam diuinorum quam philosophicorum codicum plenam commemorat. Nos cum supra huius Scholae Hildesiensis meminissemus , eκ CON-R I N G I o ', obseruationem adduximus : philosophiam artesque liber
les in ea schola non fuisse doctis et has quaestiones philosophicas a Bern-wardo Tangmaro praeceptori propossitas non euincere, philosophiam ibi personuisse. Et hoc quidem suo sundamento non destituitur. Ast demonstrat tamen hic locus, nec Tanginarum philosophiae fuisse ignarum ,
i J Id ast inuitama ad doeendum in schola l) L. Vi. Chron. p. T. 4 serim. Rer. Bi insta Palatina et mala hine quidam aduocatum exscul- a L E N a E i o editotum. punt. an In nrolobo vitae Ee Mardi, in eadem culis h) Cons. FAsai c. Biblioth. Lat. med. T. V. IM. p. a87. n) Antiqq. Aead. suppl. XLIII. p. 33a.
657쪽
DE PHILOS. CHRISTIANO R. OCCIDENT. 64s
riam , nec discipulos excitatiori ingenio praeditos occasionem dimisisse, in iis plutosophiae partibus proficiendi, quac tunc obtinebant, licet publica Hildesiae institutione eam liaurire non potuissent. Qualis autem philo-λphia ea fuerit, ex supra dictis repetendum est; colligique ex mech nicis, quas Bem ardus callebat, artibus potest, has quaestiones potissumum ad mathematicas disciplinas, quae tum superiores philosophiae partes siue quadrivium absoluebant, pertinuisse. Ipse porro BRVNO, O Ei una Colotonis M. frater, dux Lotharingiae, qui Coloniensem postea Ecclesiam magna cum laude rerit, una eum BALDRICO praeceptore huc aduocandus is est. De eo ita RoTGER Vs in vita eius se Eo tempore generosari regum proles annos circiter quatuor habens, liberalibus literarum stu-
,, diis imbuenda Baltirico episcopo, qui adhuc superest, Traiectum missa se est. Ubi cum ipse disciplinabiliter, utpote bonae indolis puer, ingenio,. sagaci proficeret, inuisa Normannorum barbaries quasi per huiusmodiis obsidem nonnihil refriguit, et ecclesiae demum ceteraque aedificia re-- staurata sunt. - - Deinde ubi prima grammaticae artis rudimenta per-
,, cepit, sicut ab ipso in Dei omnipotentis gloriam hoc saepius ruminanteis didicimus, Prudentium poetam tradente magiitro legere coepit, qui sum-- ma fide intentioneque catholicus, et eloquentia Veritateque praecipuus siet metrorum librorumque varietate eloquentissimus, tanta mox dulceis dine palato cordis eius complacuit, ut iam non tantum exteriorum se verborum scientiarn, verum intimi medullam sensus, et nectar, ut ita
Adicam, liquidisssimum, maiori, quam possit dici, auiditate hauriret. Post-- ea nullum fuit studiorum liberalium genus, in omni Graeca et Latina, si eloquentia, quod ingenii sui vivacitatem aufugeret Ex quo loco dia scimus, non defuisse ingenia, quae hac aetate meliora sibi veteris disciplinae exempla imitanda proponerent, artesque liberales, iis auctoribus addiscerent; quamuis tantum, quantum debebat, eos profecisse, temporum calamitas et ingeniorum paupertas dubitare nos iubent. Sed ut ad Brunonem reuertamur, libros is, quos lectuabat, a quoquam minus dialigenter tractari aegre ferebat, et quocunque proscisceretur, biblioth cum suam secum ducebat. Post parentis Henrici mortem. ab Ottone
fratre iam rege in palatium reuocatus, et optimis, quoscunque constregare licebat, magistris instituendus traditus est. Inter eos suere ISR REL Is εἰ pom. episcopug Seotigena, sub cuius magisterio plurimum profecit, et teste Eo L cv INO , velut pretiosissimus lapis multis philosephorum argumentis politus es . I um R A T G E Ri V S, qui cum e Veronensii epi- Ratire . scopatu esset deiectus, in aula Brunonis clementer habitus est. Hune idem Fol. cui Nus seribit et Inter palatinos philosophos primum b
658쪽
cis PERIOD. II. PARS IL LIB. II. CAP. II. indolem ' in omnibui disciplinis perspicaci mam redderet et perfectam.
Nec his solis praeceptoribus contentus fuit Bruno , sed teste RoTGERO in eius vita, quicquid philosophicum, undecunque coruraxit; Gras eos etiam mustistros habuit, etfaepe eum Graecorum et Latinorum δε-
cti mis de philosophiae Iublimitate disputauit. Qui et haec porro de
eo testatur: Comoedos et tragoedos lectitasse, virtutibus emicuisse, ab Ottone imperatore Occidentis tutorem consitutum esse hoe elogio : Nee abesse ei ipsam ingenuarum artium matrem et vere virtutem philos. phiae, quae ipsum ad modestam magniturinemque animi erudiverit. Ex quibus recte insertur, Brunonem et institutionis et naturae beneficio philosophiam non verbo modo, sed re quoque, expressisse. Talis cum esset, mirum non est, aluisse eum discipulos, qui ad lammas Ecclesiae dignitates promoti non indignos se iis exhibuerunt. f. XLI. Neminem tamen hoo seculo philosophi nomen aequiori iure meruisse, et supra aetatis suae captum philosophatum esse, quam G IE RBERTUM, literaria huius seculi historia declarat. Is natiophatum esse, quam ne Gallus, Aurelianensis suit, unde errant, qui ex gente Caesia Itala oriundum fuisse perlithunt . Infimo genere natum, seriptores eius temporis, Chronicon Aureliavensis abbatiae , et Ademarus vocant, unde merito BetovIVM ridet P. B A Y L E γ, Gerberii genus a Temeno Argus rcge vetustissimo derivantem. Is prima disciplinarum elementa in schola Floriacensi hausit ab Odonis discipulis, tum in literas Aureliaci, magistro Raymundo quodam incubuit, tandemque in Hispaniam abiit, ubi cruditio florebat comtior . Quod superbiae cuiusdam stimulo secisse scribit Tni Turulus ' his verbis: His in Gallia natas a puero monachus apud Furiacum adoleuis: demum adolescens
iactu i instigante superbiae spiritu monasterium aluecto habitu deseruit, et in Hi aniam fugit. Inde profectus ad urbem Itilpalim, quam Sebialiam vulgariter vocant, sudio literarum operam dedit, et paruo tempore in Icientia scripturarum doctissimus euast. Sed dedisse in eo aliquid vel suspicioni, vel salsis, quibus vehementer premebatur Gerberrus, rumoribus Trithentius videtur; A DE MARO enim teste ε, cum domi non haberet, unde studia aleret, in Hispaniam prosectus cst , et in lite-xas Cordictae incubuit. Id quod eo verisimilius dicitur, quo rariores tum in Gallia crant, qui philosophiae mysteriis et uiatheseos praeceptis paulo sublimioribus , quibus se totum Gerbertus dederat, crant innutriti, aliosque docere poterant. Quamuis steri quoque potuit, ut, urgente mclioris literaturae et praestantioris philosophiae stimulo , cum loci mutandi veniam ab abbate Floriacensi non impetrasset, inuitus abierit, clamque
659쪽
DE PHILOS. CI IRISTIANO R. OCCIDENT.
. aufugerit, qua de re tanaen, cum antiquiores Trithemio testes desidere tur, nihil desinimus. Ex Hispania in Galliam redux, summaque eruditione ornatus, et imprimis philosophiae atque mathematicarum scienti rum laude inclytus, 'omnes facile anteuertit. Qua fama inuitati plurimi, cum publicas philolophantium scholas teneret, ad eum conuolarunt eiu que se institutioni crediderunt. Cumque non eruditione tantum csset celeberrimus, sed prudentia quoque mirabilis, praeter multos alios nobi
les et i insignes discipulos ab Hugone Capeto silii Roberti studiis praese
ctus est, quo viam ingressus cst ad sutianaos in Gallicana Ecclesia hon res: discinulo enim purpurato obstetricante Remorum archiepiscopus co stitutus est, postquam Aurelianensi et Bobiensi abbatia esset tinctus. De-1eetus tamen ab ea sede a Ioanne XX, quod Arnulphus praeter rem ossicio motus videretur, in aula Ottonis III asylum inuenit exoptatissimum. Tanta enim erga cum imperator Otto II fiducia vis fuerat, ut filium ei
instituendum committeret: ad hunc itaque cum coniugisset, eo parario Ravennatensem insulam nactus, et tanto patrono non quiescente, tandem
post Gregorii V mortem ad supremum Romani pontificis fastigium et tus est , dictus Sylliciter II. De quibus miris satis eius, deque sunmio,
quo in pontificum Romanorum insolentiam exarsit, Telo, et quae aliae eum illustrem secere, circumstantiis, cum in huius seculi historia ecclesiastica plerique egerint, nec eius historiam omiserint, qui Romanorum pontificum annales condiderunt, Iros hoc loco nihil dictis addimus, de eius eruditione philosophica tantummodo solliciti. Ea vero tanta tuit,
praesertim in tam obscuro et omnis doctrinae vacuo seculo, ut non errauerit, qui dixerit, eum omnes sui temporis homines doctrinae elegantia et profunditate longe superasse, quamuis, sit, vel cum veterum eruditione vel cum nostrorum temporum luminibus comparetur, intra mediocritatem substitisse dicendus uti Verum in eo seculo in tantuin prosecisse plane miraculo est, laudandusque est merito, quod unus pereuntium liuturarum atque philosophiae honorem reuocauerit, et conseruauerit. I)ro. be id agnouerunt ea ipsa, quibus mille sabulis et calumniis infamatus est tempora, quorum scriptorcs multi in eius eruditione laudanda sunt. Notne cum Lectoris taedio coaceruentur eorum testimonia, ad T RITH Ε-Mivxi prouoeamus, illius aetatis testimoniis nixum. Ita enim ille
luculenter: Nam, ut Vincentius ait, sua eruditione vicit in ostro )bio I tolomaeum, in astrorum scientia superauit Alexandrum, et in fato longe praecessit Firminium philosophum. Recentiorum testimonia tacemus,
o Aditum sibi apud Otionem Gelbertus para uit inseriptione libri philol. phiei, de rationali et
ratione uti. in enius praelatione locum porphyrii illasti,t. Edidit eum librum Cl. Ex a N. PE-aius T. I. Anecdotorum P. II. p. 40. Dro eo ita Fa sv Neto tiro Hist. L. i. e. rLapud illur r. lo. P E et a. na Luna Iω. Reliq. monum T. IX. p. ρής. ei in script. Reri Cerm. a M a me xx Nio editis T. i. p. 9: .LNica eam vovis id tu, Gobote resolai, Hiite o si toto re praefert tortιns orto. - Aeeepta sblutione de ratione uti ei rationali Ger. ., herio resolutori post Rauennam placuit Rumaruis dare, donum videlicet impetiale.
660쪽
cis PERIOD. II. PARS II. LIB. II. CAP. II.
qui unanimi consensu, magni oratoris, poetae, philosophi et mathema. . tici laudem ei tribuunt, ut ex corum narrationibus videri potest, qui lia terariam scriptorum ecclesiasticorum historiam exposueriint. Quamuis autem Gerberius in quovis pene literarum genere haud perfunctorie suerit versatus, maximam tamen famam ex matheseos peritia consecutus est, et imprimis machinarum hydraulicarum artificiis admirationem et flup rem suae aetatis hominum meruit; quae eius opera hydraulica passim scri- istores commemorant. Continuator enim BEDAE apud Remensem ceci iam doctrinae ipsius documenta extare ait, horologium arte mechanicatompositum, organa hydraulica, ubi mirum in modum per aquae violemriam ventus emcmens implet concauitatem barbiti, et per multiforabiles tractus aereae Astulae modulmos elamores emittunt. Quibus addimus Di Tu MARI ΜΕ s EBURGENs Is f verba, ita de Gerberio scri-hentis: Erat is natus de occiduis regionibus, a puero liberali arte callinaturalibus artibus legunt nutritus, et ad ultimum Rhemensem urbem ad regendum iuste promotus. Optime eallabat astrorum cubus discern re. et ccntemporales Iuos variae artis noritia Iuperare. Hic tandema fuibu uis expulsus Ottonem petiit imperatorem, et eum eo diu con- 'versatus in Magdeburg, horologium fecit, illad recte constituens, eo siderata per Istulam quadam stella, nautarum duce. Eκ quo loco me, morabili simul liquet, modum astrorum cursus obseruandi per tubos. hagaetate Gelbertum non latuisse. Quem aeuo medio iam in usu fuisse, diligentissimus M AB ILLO NIus ex imagine Ptolomaei instrumento longiori . quasi tubo sidera contemplantis picta a Conrado monacho Schiarensi pulchre quoque obseruauit . Talis tantusque cum esset, plurimos , uti dictum, nactus est discipulos, quos melius, quam ea aetatefieri mos erat, formare connisus, ad artium et scientiarum sacraria adducere, et suminis earum mysteriis initiare contendit. Inter hos purpura sulgentes suisse otionem tertium et Robertum Hugonis Capeti filium supra iam obseruauitnus. Et illum quidem literis egregie tin tum suisse, supra quoque distum, hic Vero ex tanti praeceptoris disciplina non det rior euasit. Teste enim TRITHEMIO - , in literis humanitatis,
praefertim in musica, doctissimus fuit, tantoque fagrauit eruditionis
amore, ut nunquam a manibus liber recederet, et pro tribunali sedens,
inter iudiciorum et causarum strepitus in diu apertum haberet psaltsrium. Quo et testimonium Historiae Francicae a Ludovico Pio ad Roberrum regem pertinet, in cuius fragmento a Io. LAMNO Io produ-eto Robertus vir dicitur mansuetus, et non mediocriter literatus ac religioses, qui habuit praeceptorem Gerbertum septentem , i. e. philosophmn. Fuisse quoque Constantinum inter Gerherti discipulos eκ antecedentibus notum; Fulbertum autem aliosque ex hac disciplina prodiisse, insin