장음표시 사용
781쪽
rat, nactus praeceptores Uiros celeberrimos et acutissimos, Hilarium Pructaviensem, Bernardum Carnotensem, Anselmum et Radulphum. Hos cum dialecticas subtilitates doctrinae sacrae attemperatas tradentes audiauisset, accessissetque ingenii vere magni subtilitas ac rationum acumen, inter summos suae aetatis philosophos et theologos numerari meruiti de T Ri Tu EM 1 o v audit vir in diuinis Scripturis multum exercitatur, et in Iecularibus hieris magni e doctus, ingenio Iubtilis et nouia rate termivorum confusus eloquio. Quod et Frisiingensis agnoscit, fassus,
ob rationum acumen multa praeter communem hominum morem dicere
consueuisse. His eruditionis praesidiis ad dignitates ecclesiasticas ita promotus est, Ut primo quidem doctrinam sacram in academia Parisiocisi
publice traderet, unde ab H ENRICO GANDA VENsI ', inter magistros scholae theologicae Parisiensis refertur. Inde ad canonicatum E clesiae cathedralis Carnotensis promotus ita se eruditionis opinione Commendauit, ut Pictaviensis episcopus constitueretur postquam in hac sua patria saeras litcras canonicus S. Hilarii maioris summo cum applausu
docuerat: insulamque nactus est anno CIO C x L I. Quamuis autem et ingenio acutus et eruditione fuerit ornatissimus, tantopere tamen non
inclaruisset, nisi dialecticas subtilitates et sublimes argutiunculas more seculi sui in theologiam inuehendo , nouis phrasibus usus , de religione se suspectum reddidisset, sicque inuidiae occasionem pracbuisset, de ετσρο-'. deE.οι in articulo de Deo et personis diuinitatis cum accusandi. Totam controuersiae historiam exponit Frisingensis, et post eum enarrant ann lium ecclesiasticorum con litores ', quorum etiam est, eam, quae in plerisque ecclesiastica et theologica est, pluribus excutere. Quoniam autem ex philosophia Scholastica tota ista lis enata est, paucis hoc loco eam tangemus. Nempe ingenium metaphysicum atque dialecticum fouebat Gilbertus, eoque nomine sibi mire placebat. Hoc vero pacto dum a straetiones sequitur, notionesque vulgares ad praecisionum mentalium riagorem examinat, ac emendat, et nimia subtilitate se ipsum' non satis intelligit, et a consueta vocum et terminorum significatione recedens, ab aliis non intelligitur, et nouitates inuexisse in doctrinam de Deo sacrosanctaque Trinitate visus est. Quae cum animos eorum, qui non nisi receptum dogmatum τυ σι sequebantur, mire offenderent, lacile inuenit
aemulatio et inuidia , ex Gilberti promotione et honoribus enata, unde de fide suspectum facerent. Duo itaque Ecclesiae istius archidiaconi A naidus et Cato de episcopi sui erroribus conquerentes, quod in conuentu quodam clericorum suae dioecestos in sermone quodam habito a recepta Ecclesiae fide de SS. Trinitate deviasset, cum appellatio fuisset interposita, ad Romani pontificis examen iudiciumque prouocant, eique ex urbe in
782쪽
τ o PERIOD. II. PARS II. LIB. II. CAP. III. SECT. II.
in Galliam tendenti caussam exponunt. Cum autem magnus vallitusque do strinae ecclesiasticae cultos eo tempore Bernardus Claraeuallensiis abbas videretur, eum potissimum contra Gilbertum accenderunt, excitaruntque, ut erroribus episcopi sua, qua apud Pontificem utehatur, auctorit te se opponeret. Quamquam vero Burnardus nihil minus, quam Iias subtilitates intelligebat, qui humilibus ascetarurn meditationibus, quam sublimibus dialeeticorum argutiis magis erat assuetus exercitatusque.
Porreta autem, teste otione, Aut intactis ita in dictis erat di dilis,
ut nunquam puerilibus, vix autem eruditis et exercitatis paterent
animis: quoniam tamen imperare aliis, et censorem non modo moruin,
sed doctrinae quoque publicum se haberi cupiebat Bernardus, insenso in Gilbertum apud pontificem animo insurgit: quem humanae fragilitatis vitio salsum fuisse, non negat, sed humaniter excusat Frisinget sis. Euocato itaque Gilberto primum Antissiodorum, pos4 Parisios, hi potissimum errores obiecti sunt: quod docuisset, diuinam esse
tiam non esse Deum, proprietates personae non esse ipsas personas, personas in nulla praedicari propositione, diuinam naturam non esse incarnatam . nihil mereri nisi meritum Christi, nullum baptigari nisi salvandum. Recessisse a recepta doctrinae formula et loquendi modo Gilbertum, verisimile est, licet ab ipsa doctrina sana discussum non seci L. set: Omnis itaque controuersia de modo I uendi erat, et abstractionum logicarum atque metaphysicarum subtilitas ventilabatur: in quibus cum mire excelleret Pictaviensis episcopus , hisque praesidiis fretus obscuras distinctiones afferret, mirum non est, peregrinam et suspectam visam suisse eius doctrinam. Dixerat enim, patrem alio esse patrem, alio Deum, nec tamen esse hoc vel hoc, diuersis scilicet notionum relationibus niamus, quas non satis philosophice inter se distingui putabat. Allegabat enim aueloritatem Augustini, dicentis: Sic aliud est Deo est, aliudsubsiastereoistit aliud Deo esse, aliud patrem esse vel dominum se: quod enim est,
ad se dicitur, parer autem adflium, et dominus adseruientem creaturam. Ad has suhtilis mi philosophi praecisiones dum episcopi non satis attende-hant , et diuersas eius vocum definitiones non in partes vocabant, tota controuersia in logomachiam abire debuit. Interrogatus enim Gilbe tus, ut explicaret, cur ita personas distingueret λ respondit, quia omnis persona est per se una, hincque rationem peti voluit, Cur tres personas tria singularia vocaverit. Quod cum potius diuinae naturae competere episcopi iudicarent, palam fuit, in ipsis magis notionibus metaphysicis, quam in dogmate theologico eos disiensisse. Plures huiusmodi subtilit tes ventilatae sunt, quae Omnes philosophicae non theologicae fuerunt, e. c. diuinam essentiam non esse Deum, ubi ille, distim tione saeta inter Deum et naturam, in relatione tantum ad hoc, non illud se id intelligere assis rinarit. Quae, late a Frisingensi allata, licet ad ecclesiasticam hist riam proprie pertineant, hoc tamen loco expendi debent, ut constet, in quae
783쪽
quae fila aranearum, retiaque humanarum tricarum muscis captandis
apta, per istam philosophiam Scholasticam, eiusque dialecticam ct met phylicam theologi inciderinti Cetera quae in hoc concilio acta sunt, quamuis sint grauia, et specimina corruptae Ecclesiae luculenta eκhibeant, non tangimus, alibi exponenda. Sussciat notasse, Gilbertum Commode terminorum philosophicorum nouitatem explicuisse definit que sententia a pontifice, ne aliqua ratio in theologia inter naturam et personam diuideret, neue Deus diuina essentia diceretur,exIensu Ablativi tantum sed et Nominatiui ; cum se episcopus illi subieci siet, archidiaconis suis in gratiam receptis, cum ordinis dignitate et plenissimo honore ad sedem suam episcopalem esse reuersum. Ex quibus patet, salsum esse. quod scribit Gaufridus, Gilbertum ob blasphemiam in doctrina auctoriatare Ecclesiae damnatum, errorem publice reuocauisse, sicque indulg=tiam accepisse. Haec enim nisi scriberet monachus, fatendum fuisset, nodum in scripo quaesiuisie, et quod otio iudicat, humanae infirmitatis Dagilitate tanquam hominem decet tum fuisse Bernardum. Interim occasio tamen haec suit, illis, qui nouos philolaphos perhorrescebant, magnos clamores contra eos tollendi. Inter quos GUALTER vs DES. Vic TORE, Gilbertum, cum Abaelardo, Petro Pictavino et Lon bardo' inter labrinthos Franciae retulit, quos uno spiritu Aristotelico inatos, dum inefabilia Trinitatis et incarnationis Scholastica levitate tractarent, multas Mereses olim vomuisse, et adhuc errores pultat re, Contendit f. Et Porretanum quidem rectius mentem explicuisse, id est terminis plutosophicis tolerabiliores sensus tribuisse, eκ supra diactis patet: unde eum ex haereticorum numero illi quoque eκcludunt, qui vere errasse contendunt. Acciderunt haec anno Cio C X L v I I et sequenti in conellio Antisiodorensi, Parisiensi et Rhemensi. Scripsit praeter Commentarium in Boethium de M. Trinitate, librum de sex principiis,
saepius editum in antiquis Latinis Aristotelis editionibus, ex recensione Hermolai Barbari, in quem Commentatus est A LAERTvs MAGNvs . Hunc Graece et Latine editum ait OV DINUS , negat F A n R I C I U Squi de eius scriptis quoque theologicis agunt. Obiit subtilillimi ingenii philosophus anno CII C L I v. In epitaphio eius, quod SAM MARTII NI enhibent, inter alia ita de illo:
Floruit et cunctis praeeelluit sigi magistris Logicur, ethicus bic, tbeologicus atque Sopbisa. . Solaqua de septem cui defuit afronomia. artibus, ac diua praecellent philosishia. sui quam facundus verbis fuit atque ProfundunSensu testantur bene qui legisse probantur Illius in libris magni commenta Boethi
784쪽
a PERIOD. II. PARS II. LIB. II. CAP. III. SECT. II.
His alter riate dictusque Εο ibius iis Cum GDLbertus proprio sit nomine dictus. Ex his, quem ea aetate loeum inter philosophos Gilbertus obtinuerit, constat. Perrus Com/- f. XI. Celebre quoque in hac prima scholasticorum aetate nomen
habuit PETRUS cognomine COMESTOR siue MANDUCA
TOR, quem quidam Parisiensem faciunt plerique Trecensem dicunt . Is in urbe Trecensi presbyteri et decani officio functus , clam summam eruditionis opinionem sibi acquisiuisset, ad theologiam docendam in Parisiensem academiam vocatus inque ea cancellarius Creat is cst. De fama eius, quam literarum decoribus sibi comparauit ita Tui TuEM 1 v s y: Vir in diuinis Scripturis sudiosus et eruditus atque in f ularibus literis egregie doctus carmine exercitatus et prosa, ycripsit PIroque pilo quaedam praeclara opuscula, quorum auctoritas ab scissa longo tam PD comprobatur. Maxime vero praeter Orationes sacras, quartam multae adhuc passim in hibliothecis Galliae latent et in quibus corruptionem et vulnera Ecclesiae mascule tetigit, praecipue sibi gloriam comparauit edita Historia Scholastica, vel ideo memoranda hoc loco, no tituli ambiguitas nos seducat, ut credamus, eum historiam quandam phil sophiae Scholasticae conscripsisse, in quem errorem incidit D4 N. MOR-Ηopivs vir literatillimus, cui ideo Petrus magister philosoplatae Scholasticae audit. Nihil enim quod philosophiam sapiat, in hos lilaro lectoribus propinauit Petnas, sed historiam scholarum usui et praelectionibus, et videtur, destinatam, certe constanti scholarum usu probatam, siue Breuiarium Scholasticinia librorum V. et N. Testamenti historicorum contexuit, et praeter expositionem varia quoque ex Iosepho aliisque, etiam pro sanis scriptoribus tum probatae fidei tum apocryphis adiecit. De omius operis celebritate R I C H. S I M o N I V s testis est , narrans, ad Scripturam S. intelligendam nihil praestantius eo tempore mitisue atque
melius habitum Jhisse, hoc Petri Comestoris libros se ut non modo in plerasque Europae linguas transistus si, sed et sacrae paginae non aliter legerentur, quam iuxta hanc compilationem eiusque glossias, et hanc quoque consuetudialem diu in Gallia durasse. Alia non addimus,
cum ad haec nostra arua non pertineant, videndi autem, qui soriptores ecclesiasticos et historicos enarrarunt . Transiit tandem ad religionem canonicorum regularium in monasterio S. Victoris, struata tamen cancel
785쪽
larii uniuers talis dignitate. ' De anno emortuali disceptant viri docti; plerique anno cII CLXXVIII obiisse contendunt. Nomen comestoris siue manducatoris inde, si fides TR 1 THEMio nactus est, quod Scripturanum auctoritates in suis sermonibus et opusculis crebrius allegando quasi in Ventrem memoriae mandurauit . Hinc natum epitaphium f: Petrui eram, quem petra tegit, dictasque Comestor,
Nunc comedor, visus docui, nec cesso docere Morruus, ut dicaι, qui me videt inciueratum,
Ouod simus. iste fuit, erinius quandoque quod hic est.
. XII. Meliori iure inter philosophos seculi XII refertur IO AMNES cognomento PARVUS siue PETITUS, LELΑNno a Se- 's
uerianus dictus, a patria Sarisberiensis vocatus, vir supra seculi sui coim ditionem cleganter doetus, et quem recte inter praecipua aeui medii O namenta retulerunt viri eruditi ', qui historiam literariam vel scriptorum ecclesiasticorum , vel Britanniae cnarrarunt. De studiorum suorum ratione ipse nos suse in Metalogico docet, et quos praeceptores habuerit, expoliit. Nempe admodum adolescens studiorum caussa in Gallias migrauit, anno post Henrici Leonis Angliae regis excessum altero, id est anno CII CXXx VII, ibi reuersum ex Aremorica Abaelardum audiuit Parisiis, ut supra dictum, eo liue ad concilium Senonense avocato Alberico et Roberto Meludensi in disciplinam se dedit; et apud hos toto biemnio , et regulis et aliis rudimentorum elementis, quibus pueriles animi imbuuntur, et in quibus praefati doctores potentissimi erant et expedia
ti mi, ut baec Omnia sibi videretur nosse tanquam ungues illisosque suos haesi. Hoc enim plane δε didicise , ait, ut iiDιenili leuitate pluris faceret scientiam suam, quam esset, videreturquesbisciolus, eo quod in
iis, quae audiuerat, promIus sest. Id quod eo tempore regnante Scholasticorum methodo et facilius fieri potuit, cum inanis scientiae minio ex triuii studio mature enasci soleret, et pleraque ad disseren timem, et linguae volubilitatem reserrentur. Tandem apertis oculis naetiens vires suas, et ad se ipsum reuertens, cum curtam deprehenderet supel-
ς Annal. Iairsitat. loe. cIne Ad hoe non attendit Me M omus. i. e. qui ideo Comessorem ite in angeur di tum ἰpu.tat. quod omnes scholasticos de loraverit, quem Latini elegantius heiau inem aibrorum diuunt. Nobis et Morho fit et Trithemii explicuito stigida videtur. cum epitaphium suspicionem suppe nitet, eum a volat uate ita dictum esse. Sed nihil ea in re desanimus. J Apud B ai e x v M Descript. Lutet. Τ. II. p. is 8.gὶ e. 6. vetust senim appellationibus gaudet relandus , quod eum fame lacit ob cuium. Diactus autem Io seuerianuq in exillulis quoque P B Laasa, sis, et in Muaga lihtode interpreti voeum Graecarum ad eum serItito. vid. F A a x 1 C. Bibl. Lat. med. T lli p. gam. sarisbeFia autem seueria dic a est ab imperatore seuero ipso notanta IOANNx Policrat. L. viii.
786쪽
N PERIOD. IL PARS IL LIB. II. CAP. III. SECT. II.
lectilem, ad Gulielmum de Conchis graminaticum pes Ber nardum Carnotensem opulentissimum , ut ipse vocat, sed philosophiae quoque
mysteriis aecurare et supra aetatis suae conditionem eruditum se contu
lit, eumque per triennium docentem audiuit. Nee dubium est, quin hoc praeceptore praestantissimo monente factum sit, ut eo tempore plura legerit, adeo, Vt huius se temporis nunquam poenirere se profite tur, et huic potissimum institutioni adscribenda esse videatur, elegantioris literaturae, et lectionis Variae copia, quam in Sarisberiensi merito miramur. Deinde ad Richardum cognomento Episcopum se contulit,
quem hominem vocat fere nullius disciplinae expertem, et qui plus pectoris habeat, quam oris, plus frientiae, quam facundiae, veritatis,
quam vanitatis, virtutis, quam ostentaIionis e Hoc praeeunte in quadrivii siue matheseos studiis ea, quae ab aliis audiuerat, et praecipue ab Hardei uino quodam Teutonico, relegit, et accuratius didicit. Rhetoricam autem plenius quoque postea a Petro Helia accepit, postquam prima eius praecepta a Theodorico hausis t. Coegit tamen, quae nostrum, amicorum et cognatorum auxiliis destitutum premebat, pauperintas, temporis studiorum sollicitudini destinati iacturam sapere, et nobilium quorundam liberos instruendos suscipere, eo quod alii genta ipsi praestabant. Neque tamen ita in elegantioribus literis et philosophiae cognitione detrimentum passus cst, sed id ad eruditionis incrementa adhibuit : Cum enim partim Ossicii necessit ate poscente, partim iuuenum
instantia Vrgente, ea quae a praeceptoribus audiuerat crebrius reuocare in animum cogeretur, docendo didicit, et eruditionem mire perfecit.
Vt vero certiori landamento adolescentes doceret ', ad magistrum Adm
ma nnus . Parisiis grammaiieam magno ain Flausu docuit. sermo squa Larini barbatiei. quae inualuerat . magno conatu se opposuit. vid. v v x A a v s a. e. T. I l. p. 43. 7η2. Inter Phi. Dibplici autem et theologos non minus celeDeristituti uia umen eenseelitus as . non come madialectier ς ca ullationes docuisse. sed ad naturalem
quoque milosophiam animiam mmiettit. lnqua, quod mireris. De Oeriti atomos pro principio adhibuit. id ex libro C. AL O de S. Victore de quailior labyrinthis Calliae peobat O u Di Nu s de S E. T. ll. p. ia29. cuius haecia verba afferar - Λiu: Ilebraei. Doe signi floriia tenuistinum pulueretu. qui uento rapitur. laoia re in oculos inittitur. et sentitur potiug. quamis videtur. Mimitis tua ergo situsi a puluetis etianene inuisibilis hoe verbo appellantur. quaaia forsan Democritus eum Epiculo suo atomos v is eat. Inda Uilhelmus de Conchia ex atomorum id est minutillimorum eorpustulor .:m concretio-- ne seri putat omnia. M Seripsit philo phiamininorem et maiorem . ex qua multa hahet more suo vi N c x Mi. ux L. v Ac. in speculo nat. L. Is. XXlV. 37. xxv. ia. leqq. minor sub titulo siue quatuor librorum de elenientis philosophiae prodiit inter Bedae opera T. li. p. s. . vid. FA a C. Bibl. Lat. inta. T. LP. I a. messe sub ineunabula tr graphiae sine anni locique mentione exeusa longe rarisama est. Ea de nati, rix creaturariam superioriam et inferiorum sue opere sex dierum lilaris XXxl l ex PP comme latur . vid. OvD1Nus T. it. p. la20. et quos lavi
da . Q laedam reeantatur, in opere . cui titulum
m) s'e. xl hune gravim eleum adsit bii r sulcius Bibl. Lat. meti. T. it. ν 274. cons. B. ld. Lat. T. I. p. 783. sed adsec Xl I. pertinora ex hoe loeu euidenter patet . nisi eiusdem nomi nis et profestionis homines duos fuisse eo,
787쪽
mum verba ipsius damus acuti mi virum ingenii, et quiequid alii
sentiant, muliserum liter artim, qui Aristoteli prae ceteris incumbebat, iamiliaritorem contraxit ulteriorem, ut, licet eum doctorem non habuerit, ipse sua benigne communicaret, et se, quod aut nulli faciebat, aut paucis alienis, ipsi paIentius exponeret. Interim ad logicam Coninuersus, Insiremum Aesonensem, qui ad expugnandam, ut aiunt sui, logicae vetustatem et consequentias inopinabriss construendas , et amnquorum sententias diruendas machinam postmodum fecit, prima docuit logices elementa. Extractum vero fe esse ait hinc rei familiaris amgustia , Iociorum petitione et consilio amicorum, ut o citim docenIis aggrederetur. Quod maiori quam reliqui facere solebant, felicitate ab eo, susceptum esse, ex ipsius scriptis nullo negotio colligitur. Regnat
enim in iis ingenium amoenum, veteris elegantiae valde curiosum, lectio varia et in scriptis melioris aetatis subadia et exercitata, quae cento- 'nibus sui feculi multos pannos purpurae et fragmenta melioris aeui, apposite obseruante I. L 1 p s i o', attexuit, id quod ex indice scriptorum in illius scriptis allegatorum perspicuum est, quem exhibet I. A. FABRICIus e. Erat praeterca cum in arte fingendi non inexercitatus, tum mathematicarum disciplinarum non imperitus, et nec Graecam nec He-hraeam linguam, raro suae aetatis exemplo, ignorabat. Praecipue Vero
laudabilem in philolophia operam posuit, et quamuis more seculi sui dialecticam magnopere deperibat extollebatque, in ea tamen erat sententia: Isiam, s Iola suerit, iacere exsanguem et sterilem, nec ad fructum philosophiae foetundare animam, si aliunde non concipiat. Quare ad physicam quoque et moralem philosophiam animum adiecit, et ad has quoque disciplinas extendendos esse philosophiae terminos statuit Φ. His itaque praesidiis ornatus et instructus cum docendae philosophiae munus aggrederetur , iuuentutis studiosae isequentiam et . non defuisse, proba. bile est. Post triennium reuersus in patriam ad sacrarum literarum studia animum applicuit, et Gilbertum, et post hunc Robertum Pullum in Io-iicis et diuinis magistros habuit, deinde Simonem Pex iacensem, Mumbinorem, sed obtusorem disputatorem. Ita duodecennium ipsi elapsum est, quod, si ab anno cII cxx XVII, initium dueamus, medio seculo XIIeκpirat. Sic eruditione valde auctus, in animum induxit, veteres quos reliquerat in monte Genoumae, quosque adhuc dialectiea detinebat,s cios revisere, conferre cum eis super ambiguitatibus pristinis, ut suum ex collatione mutua commetiretur profuttam. Dabimus sequentia quoque eius verba valde memorabilia in historia philosophica huius seculi, eo quod nobis veram et genuinam philosophorum illius aetatis imaginem depingant. Inuenti sunt scribit, qui fuerant, et ubi : neque enim ad palmam vili sunt proceri e ad quaesiones pristinas dirimendas, neque propossiunculam unam adiecerant. Puibus urgebant stimulis eisdem
788쪽
τdis PERIOD. R PARS II. LIB. IL CAP. III. SECT. II.
eisdem et ipsi urgebantur, profecerant in uno duntaxat, dedicer tmodum, modesiam nesciebant, adeo quidem, ut de repqratione eorum
posti de serari. Expertus itaque suin, quod liquido codigi potest, quia scut dialictica alias expedit disiiplinas, sis,s sola fuerit, iacet
exsanguis et sterilis etc. Similia immo his grauiora hahet, vel ideo notanda, ut appareat, multores eius animo insedisse de philosophia sensus, nec defuisse viro laudatissimo eam perspicaciam, quae naeuos philosophiae Scholasti eae suo tempore iam regnantes detegeret. Adscribemus, pape Lectoris, unum alterumque loeum ex viri cordati scriptis, eo quod in i pustrandis rebus huius seculi philosophicis magnum momentum hahet . Ea est cautela hominis, ita de suae aetatis homine philosopli stro, quem Cornificii nomine exagitat cum aeque omnium dicta vituperet, ut in adytruenda sua, aut aliena sententia destruenda nunquam manum conferat, ratione nunquam invitatur, nunquam sustineat co gredi in eampo Scripturarum : ne i is quid arduum et ignorum omnibus
sapientibus , tumenti ventos pulmonis Iolle concepit: unde alicui r nondere aut paIienter audire quempiam dedignatur. Si enim qui Aiahet proposueris, ide conuiciabitur aut ridebit. Si, ut ide propositi nem probet, exspectas. dilatio necessaria est, ut eum dies cesserit, tu expectationis tructu fraudoberis , eo quod margaritas suas , porcis alienis, ut ait, non vult esse communes. Fabrilis tamen et nugis, suos pascit interim auditores, quos sue artis benescio , si vera Iunt, quae promistit, faciet eloquentes, e tramite compendiosio sne labore philosophos. Nam et ipse accepit a doctoritas, quod nunc discipulis
tradit, eosque sic instituit, sicut et ipse institutus es e discipulos ereto in philosophia Ni jacit coaequales. Et ne putes, unum hic Cornificium exagitari, misellum hominem, en alio loeo de plerisque sui tempo-
poris philosophis Nostri ad ostentationem sesentiae suae suos ins
ruunt auditores, ut non intelligantur ab iliis, et apices simulos feci eris Mineruae arauidos opinantur. 9uicquid unquam ab auequo dictum aut factum est, excutiunt, et teneras ingerunt auctoribus, ut vitio, quod a Cicerone arguitur, saepe minus intelDEZι snt ob rerum multiarudinem . quam ob difficultatem. Et paulo infra . In his non arbitror eis ignoscendum: primum quod ovcra importabilia teneris auditorum humeris imponunt e Deinde quod decenti ordine praetermisso, dilrgentissime cauent, ne singula queteque locum teneant, fortita decenter ffinem enim artis, ut se dixerim, legunt in titulo. - - Postremo quod quas ab aduerjo petentes, veniunt contra mentem auctoris, et ut Aristoteles planior sit, Platonis sententiam docent , aut erroneam opinionem, quae et aliquo errore deviat a sententia Arimi Io
υ Betnardi Carnotensis discipulo notata viis detur. quos operosius egisse au c. 47. Pag. gro.
ut eomponerent inter AristoteIem et Platonem. . sed eos tar se venisse. et labolasse in vanum. vi reconciliarent miartuos, qui quamdiu tu vita li- cuit. disse aserunt. M
789쪽
et Platonis. Siquidem omnes Arsotelem profitentur. Alia eius lora infra asserendi dabitur occasio : haec enim hete susticiunt, ut appareat, naeuos philosophiae et philosophorum Sarisberiensein probe peripexisse, et in iis taxandis notandisque iudiciu in pariter et sortitudinem animi demonstrauisse, quae in plerisque huius aetatis philosophis aliis desider mus. Hoc vero pacto ad egregiam prorsus eruditionem tarmatus, digna diligentia atque doctrina sua retulit praemia. Eugenio III enim et Hadri no IV valde commendatus est, quem posteriore in cum ipse quoque ex Anglia oriundus est , se quam matrem et fratrem Nerinum, arcti
ri dilexisse .ectu, scribit Eamque de se, ait, conmpi e opinionem, ut quoties opportunitas adesset, consesentiam suam in ipsus conspectu undere laetaretur, et cum Romanus pontifex esset, ipsum in propria mensa gauderet habere conuiuam, et eundem δε phum et discum, Mi et ipse vellet et faceret, ipso licet renitente communem. Ad preces fuas quoque illustri regi Anglorum Henrico II dedi e Hiberniam i
re haereditario pia dendam etc. Nec aliunde caussa derivanda est, Cur auctoritatis, Hue, quod ipse mavult, maiestatis pontificiae ae saee dotalis propugnatorem se demonstrauerit acerrimum, quod ei indignationem Angliae regis et cκilium conciliauit. Cantabrigiae vero cleric rum ordini adscriptus apud Cantuarienses archiepiscopos Theobaldum ' Thomam et Riehardum gratiosus fuit, quorum partes cum strenue sequeretur, et scriptis quoque aulam acerbius castigaret, Thomae Becketo exuli comes datus eri, quod accidit anno CII LXIlI . Post exactum in exilio septennium impetrata a pontifice venta, paceque cum rege inita in Angliam rediit: Thoma vero anno CII CLXXII iam mortuo denuo in Galliam excurrit, cumque magna ibi eruditionis et virtutis eius esset existimatio , satis concedente Senonensi archi- episcopo, cui Carnotensis successerat, hocque ad sedem Remensem promoto, eius denominatione Carnotensi Eccletiae praesul datus est. Quod quanta virtutis eius commendatione et uniuersali honorum omnium gaudio factum sit, multis verbis exponit PETRus CELLENSIS , eius in episeopa, hi Carnotensi successor. Factum id anno C IOCI.xxii, duos enim annos Gulielmus Caria notensem sedem post nouain electionem sibi seruauerat. obiit ex pler rumque sententia anno CII CLXXXII, PAGIO vero supputante biennio
prius. Scripsit varia vir elegantissimi ingenii, a philolophiae melioris luce non destituta, ex quibus patet, si in feliciora tempora incidisset,
maeno eum honore suturum fuisse literis, quarum ornamentum hac aetate latis aspera et in literis incondita fuit. Praeter epistolas enim et libros
790쪽
s PERIOD. II. PARS II. LIB. II CAP. III. SECT. II.
nonnullos theologicos enumeratos a CAVEO, OUDINO, FARRIcro aliosque, edidit Posicraticum siue de mgis curi tabum et vestigiis phia Ioseplorum, libros VIII, ad Thomam tunc adhuc cancellarium Angliae, opu9 eruditum, varium, iucundumquc lectu et veteris literaturae fragmentis refertum , in quo commendata philossiphia mores aulae satis libere sugillat, unde vi κ eum amicum habiturum esse praedixit in Epistola ad Petrum Cellensem In eo vero pleraque ex veteribus collegit, sine dubio Isidori, Cassiodori aliorumque ex veteribus exemplo inuitatus; quos etiam frequenter nominat. Vnde perperam eum monnulli inter plagiarios reserunt fruiusmodi enim compilatinnes huic aetati suisse solennes, et sua quoque natura et indole nonnisi ex centonibus constare , notum est. Alterum, quo inclaruit librum, Metalogicum vomuit, salso Mγ- thologicon a L E L A N D o dietum, quem secuti sunt BAL Evs. et Pi Ts Evs ; in quo apologiam grammaticae ac philologiae, tum logicae Peripateticae , contra Cornificium quendam, logicae criminatorem, philosophantium scurram scripsit, quem illi vehementer obtrectauisse, verisimile est. In eo praeter philosophiae, vulgari melioris cognitionem plurima habet, histociae philosophicae illius aetatis lucem accendere aptissima, ut supra monitum, unde legi in huius seculi historia onmino
meretur ρ. .nd. ν f. XIII. Magna quoque inter Schol asticos primae aetatis gloria enituit ALEXANDER AA HALES, siue Ualesius, quod nomen
a monasterio comitatus Claudiocestrensis ordinis Minorum in Anglia accepit, in quo ab ipsa iuuentute humanarum atque diuinarum scienti rum praecepta didicit . Id quod ea felicitate factum, ut ob doctrinae opinionem archidiaconus constitueretur. Literariim tamen in Parisiensi Academia florentium fama excitatus in Galliam abiit, ibique sacris Ilieris iurique Ecclesiastico gnauiter insudauit, tantainque sibi comparauit eruditionis copiam, ut inter professores doctoresque sacrae Scripturae publicos legeretur. Quo in munere constitutus, tanta cum laude docuit, ut plurima apud eum esset studiosae iuuentutis frequentia, id quod circa annum cII ccxxx laetum . Inter hos discipulos Thomam Aquinatem et Bonaventuram fuisse, contendunt ordinis Franciscani assectae, quorum rationes exponit, qui ex instituis Halesii res tetigit L vc Αs WADD1N-sus '. Alii tamen haud contemnendis id rationibus negant, et peculiari dissertatione: An S. Thomas sub inexandro Halens Parisis studuerit , refutare aggressus cst NATALIS ALEXANDER ', argumento potissi