장음표시 사용
801쪽
sequaris, planum tamen, errasse NIC. REUS NERUM natum eum esse
diccntem anno CIOCCx Cm, nisi typorum vitium sit, et G. I. VO s I UM - , scribentem: Anno Clac Lx magnam fuisse existimationem ALheni M., eumque obiisse anno CIOCCum, anno aetatis LX XXV. Haec enim sibi contradicere, quilibet palpat. Debet vero orbis literarius summum virum Sueuiae nostrae, in qua Lauingae ex nobili Bol-stalliensium gente natus est. Adolescens Patauium studiorum caussa missus est, ubi mustum eius bibliothecae S. Augustini contiguum adliuo monstrari testis est L. Tito MAsIN vs Ingenium ei obtigit eκcelsum, iudicium acre et subtile, et quaedam ἐυποχ parum obuia. Quas animi dotes cum singulari discendi ardore et inexhausto scientiarum desiderio 'coniunxit. Testes damus totum sere literatum orbem, virorumque de eo summorum iudicia. Inter quos TRITHEMIUS , non surrexisse, ait, virum similem ei, qui in omnibus literis, scientiis, et rebus tam δε-ctus, eruditus et experius fuerit. Alia, ne nimii simus, praetermittiamus, legenda eκ parte apud Tuo M. POP Ε-BLOVNT , cui facile plura addet lectoris industria. Faetum inde esse plerique volunt, ut Magni nomen ei tribueretur; sique Io v Io f credendum, maximi coenomenis
rum ei deferebat ram rasorum consensus, nisi publico voto Christiana
verecundia restitiset. Aliter tamen visum praestantissimo HEvMA No ν, qui cum obseruasset apud L. V I v E M - Albertum Grotum dici, id nominis, non honoris caussa, sed ob gentilitiam appellationem illi datum esse coniecit. Hac enim ratione Hugonem Grotium qu que hoc nomine gauisum fuisse constat. Valde haec coniectura comtumatur iis, quae ad virum optimum perscripsit Cl. G E o R G. C H R. I O A N N I S, de familia nobili Grotorum, siue Magnorum , quae olim in tractu Rhenano floruit . Nos nihil decidimus , cum non suiscere nobis videatur, quod familia quaedam hoc nomine via sit c quales eiu dem nominis inter ipsos ciues nostros Augustanos nouimus sed demonstrandum praeterea sit, Bolstititorum gentem ex qua ortus est Albertus, hoc nomine suisse usain. Vt taceamus plerorumque consensum , de magna nominis fama Atherii occasionem huic appellationi dante, quae Belgico quoque nomine Groot exprimi potuit. Quaecunque autem nominis origo suerit, illud omnium consensu certum, reipsa omnium-
ia manno nobileum comminicata r Satis cenis
is stat familiam nobilem Gras appellatam olim in vi tractii Rhenano floruisse. e qua praeter mi harisiadum Magnum . qui in literis Landolfi wo
ianiatiensa episeopi anno ia;Α. sch enauter munis in gratiam per riptis inter testes est, cecuse, runt iam anno iam. Conradus Magnus et sea. ter eius Wienandus. Eeelesiae Moguntinae Mi-- nisteriales, et eirea annum ies . Conradusia Magnus. eeclesiae Noguntinae maioris eanonicus. is Ceterum Gethardi Maeni sue. Groti Dauen. triensis. qui e lebris illius aesormationis Auctoria fuit. praeter loeum illum Gudent meminit suis .. C R v s L Ill de reformatione monastellurum ις 39. P. 939. l.M.
802쪽
τό, o PERIOD. II. PARS II. LIB. II. CAP. LII. SECT. II.
que existimatione Albertum hoc Magni nomen meruisse. Sunt qui alia Nohis narrant, et initio tardissimum ingenium nactuin esse tradunt, sed miraculo ad tantam perspiraciam peruenisse reserunt. Rem ita exponit V1NCENT Ius Ius Tire IANvS tu vita Alberti M. quod hebetiori intingiuis, et condiscipulis inferior, assumtam vivendi rationem dejerere, et ad pristinam reuersi i pomerat; et nocte insequenti admotis scalis coenobium inor edi videre sibi Didebatur. Scalis conscenses quatuor praecellenti Drma matronas conspexit, quae a coepto eum 1mpedire paratae erant. Cumque semel, iterum ac tertio repupus ea in c tiendi monastici habitus reddere cogeretur, hebetudinem ingenii cau mrus es, quem misericordiae mater confirmans consolata es, expetitamque philosophiam demta ingenis ruditate ab eadem promeruit obtinere. Alio tempore cum piarimum metueret, ne philosophorum opinionibus ae sopbismatibus deciperetur ; crebris eandem Dei genetricem precibus interpellabat, ne a me aberrare permitteret: cui eadem apparens voris eius annuit: sposponditque collustrandam ab eo fore Ecclesii et in Mei integritate moriturum. Id quod obtigisse quo ue Alberto conia tendunt , ita, ut quinquennio, dicant, aure mortem oblitum omnia quae
in philosophia diicerat, id a B. Vir me precibus impetrain, ne inphsilosophorum opinionibus, sed ipsa Corsi me ac Gantitate moreretur.
De qua narratiuncula, cui similes supra iam aliquoties tetigimus , iudi-eium eo minus interponere nostrum necessarium esse putamus , qtio munus dissicile erit in historia medii aeui paulo accuratius versato, et iudicandi aciem aduertenti, totam historiolae originem scenamque perspicere ; illi autem, qui liis delectantur, nunquam rationes admittent, quihus fabulae proscribi debent. Inde Vero prouerbium enatum volunt Albertum repente ex asino factum philosophum, et ex philosopho asinum quod non immerito inter nugas seculi huius et commenta otiosorum hominum reserimus, certique sumus, nec ingenii stupiditate, nec animi pigritia, nec obliuionis ignauia Albertum scomma hoc, quod pia fraus commenta est, meruisse. Anno CIO CCXXI Dominici familiae nomen dedit, sacroque ordini ab ipso generali adscriptus est, habituinque accepit monasticum. Cumque sun ina iam tum eius inclaresceret eruditio ad docendam iuuentutem vocatus est. Id quod primo quidem Parisiis factuin esse, tradit TR i THEMiVS qui tamen tibi non constat, dum alio loco perhibet, Coloniae primo iuuentutem Albertum docuisse. Sed prius recte praeserimus, cui concinit tota Alberti luctoria. Ast proseri piam tum fuisse Aristotelis lectionem a pontifice Romano supra monui mus : unde mire se torseriint viri docti, ita Albertum, Aristotelem coin mentatibus illustrando, laetisse pontificiam auctoritatem obseruantes ut Albertum ab hoc crimine liberarent. Sane LAVNO IVS , quo se ver
803쪽
teret nescius, probari vel excusari non posse hoc Alberti factum censuit; ici unum suspidatus, eum vel alibi, quam Lutetiae, commentaria haec scriptisse, 4eque a Parisiensiis concilii decreto, et ab imposita per Gregorium IX Parisiensi academiae lege immunem credidici, vel, cum L tetiae commentaretur; concilii decretum Gregoriique legem ignorauisse. Quod enim ab apostolica sede legendi Aristotelem commentandique veniam quaesiverit, se nulli bi legere, nec eam obtinere Albertum potuisse, ob verba pontificis expressa. Quae an diis cultatem tollere apta linq. Leetori iudicandum relinquimus '. Priorem tamen excusationein adinmittit Ven. HLvM ANNUse, eo quod ob densam tantum, ut verba
Baconi habent, ignorantiam Parisiis Aristotelis libri prohibiti sint. N his recte omnia ubi constare videntur, ii modo supponamus, decretum pontificis non diu durauisse, sed mox, ut fieri solet, obsolevisse, ade
que eo tempore, quo Albertus M. Parinis docuit, non obseruatum fuisse. Factum id autem esse, vel una haec ratio satis euincit, quia pontificis
legati intra L annos tribus vicibus, nempe anno Cta CCXU, CI CCXXXI et Eta CCLXV eandem repetere prohibitionem, immo a severitate non
nihil concedere, et permittere ieetionem librorum physicorum prius sit pliciter et sine ulla exceptione vetitorum , contra statutum papae coacti fuerint. Quod imprimis essecisse auctoritatem Alberti M. et Thomao Aquinatis tanto studio Aristoteli se dedentiam , stipra iam obseruauimus Et connivere eo magis curia Romana potuit, quo magis isto decreto si tisfaciendum tantum erat inuidiae et querelis veterum prosessorum et episcoporum Galliae, cum ipsa Aristotelis lectio non displicuerit; alias in ceteris quoque regionibus eam prohibuisset pontificum Romanorum vigilantia ε. Alberti autem iam tum summam auctoritatem suisse, ex eo intelligi potest, quod anno CDCCXXXVI mortuo Iordano generali
Dominicanorum magi lim, totum ordinem vicarius rexerit, et biennio
post, in generali capitulo Bononiae habito ad supremi in hac familia capitis dignitatum petitus sit. Qua licet excidisset, Prouincialis tamen oris dinis sui per Germaniam factus est. Tunc itaque Coloniae sedem fiκit, magnoque applausu theologiam et philosophiam docuit, discipulosque habuit celeberrimos, inter quos praeter Ambrosium Senensem et Thomam Cantapratensem maκime eminuit Thomas Aquinas summa magistri sui gloria ut alios taceamus primi ordinis et magnae famae viros. Anno
1ὶ Nempe eo ipso tempore in Get mari; intro dnuisse publicam Aristotelis lectionem Ottonem Frahimetitem, supra obsertiaui imis. Et hie viam Alberto M. parauit. vi commentationihus suis in philos,phum avi titistim mereretur.
si . rii buroi. Argentorati. eo missum a superi xibus; redueemque rado. Cathedra parisens
suscipia Coloniensem Thomae tradidisse a sos
triennium vero redeuntem Coloniam pristinas lectioneη resumsisse. et Prouincialem factuni annotas/ prouineiam pediten vistase 1 Romam poristo voratum ibi saeri palatii magistram e stitutum lectiones theolmicis habuisse. et anno ia6o in Germaniam rediisse, anno ia 4. synodo Lus ditisnensi in .rs me iam episeopirn nomine imperat iis . indἡque Colotitam rei ei suin obiisse, vid. Au A 2 T. Aeid. scient. T. I i. p. 3 6. sed in his quaedam talia. quaedam incerta esse series historiae Alberti euam .
804쪽
: a PERIOD. II. PARS II. LIB. II. CAP. III. SECT. II.
I o c c s. X Oh magnam eruditionis praestantiam laudemque ab Alexandro IV Ratisbonensi Ecclesiae praesul datus, et spartam hane inuito licet animo suscipere coactus cst. Quod magno studiorum et , maxime philosophicorum, detrimento factum esse, nemo non intelligit. Oneris itaque episcopalis curarum lue pertaesus anno CII CCL xiii dignitate ista se abdicauit, et in monalterium ad fratres Dominicanos reuersus sibi Musisque suis vixit, donec vita excederet, anno CIO CCLXXX, Die xv Nouembris, aetatis anno, Ut supra dictum, LXXXVII, sepultus apud Dominicanos, qui inuidendo eum elogio in epitaphio posito ornarunt. Ibi inter alia dicitur: Phoenix doctorum, paris expers philo borum
Princeps doctorum var fundens dogma Dcrorum. Maior Platone, vix inferior Salmone etc.
Quod quam inficetum sit, et seculi istius ruditatem prodat, Lector, no-
his non monentibus, intolligit. Fatem.lum tamen est, inter summos sui temporis viros Albertum locum merito obtinuisse, et inter commentatores Aristotelis, quod ad dialecticam et metaphysicam attinet, sua aetate reliquis praestitisse. Quamuis in omnes quoque Aristotelis libros et philosophiae partes, sed non pari ubique felicitate commentatus sit, et
philosophiam pauperum, siue VagNen in Arisotelem scripserit, ut
haberent egeni, unde hos sapientiae thesauros minori sumtu haurirent. Ferri id potuisset, si vel sobria ratione suscepisset, et ah inanium distinctionum, abstractionum, quaestionum et similium sartagine abstinuisset, vel theologiae has tricas non immiscuisset. Verum in utroque
Contrarium ab eo factum , sicque philosophiae et theologiae Seholasticae corruptio insigniter promota ciL Vidit id iam et notauit HEN Ricvs GAN DAVE N SIS , monens, eum, dum subtilitatem secularis philosophiae nimis sequitur , splendorem aliquantulum theologicae puritatis obnubilare. Idem obseruatum P AvLO LANGIo monacho Cirensi, qui haec de Atheno habet: ob amplitudinem omnifariae Getrinae
magnus dictus, fuit in omni philosophia Peripatetica peritissimus. Hine
et a plerisque sinia Aristotelis appellatus est, qui et nimium vino se cularis sesentiae ebriatus sapientiam humanam, ne dicam philosophi profanam, diuinis liperis copulare ausus es, quique dialecticam contentiosam, spinosam et garrulam facratissinae et purissimae non pem timuit commiscere theolograe , novum et philosophicum modum sacras docendi et explanandi literas suis tradens sequacibus: theologiuarum
sectae, quae ab eo Albertistarunt dicitur. dux et monarcha excellans. Quod vero cordato pioque cuilibet displicuit, gregi monachorum et theologorum adeo placuit, ut Wernerus Roteuinckius de eo scribere ausus
eJ T. XXI. opp. ea vero ad istos Aristotelia u) loe eis. libros phylicas pertinet. v la chronim ad annum ias .
805쪽
ausus sit ν: Puae autem fueris sa sapientia, unde Magni consecutias est nomen θ libri sui, ostendunt, quandoquidem, ut reor, nemo ante eum potuit, quod ipse, domino eooperante , et sermonem confimmante, videticet, concordare philosophiam eum theologia. Laudandus autem magnopere Albertus est, quod non contentus dialecticas et metaphysicas subtilitates attigisse, ad naturalem quoque philosophiam animum applicuerit, magnoque studio in naturae stupendis operibus detegendis, et mathematicis, maxime mechanicis artibus, summa diligentia desudauerit; et si non primus, inter primos sane fuerit, qui hoc aeuo medio metallurgiam et lithologiam excoluerint. Id quod non tantum specul tionibus exequutus est, sed ipsis quoque stupendis machinis, qualis ea fuisse fertur quam voces edentem Thomam Aquinatem perterritum haculo concussisse et fregisse, dolente Alberto, ouod triginta annorum opus perdiderit, nonnulli narrant. Fecit haec Alberti eruditio, rerumque naturalium et mechanices notitia, albo ea aetate coruo rarior, Ut i ter celeberrimos magos reserretur. Quam calumniam iam sua aetate
magno viro inustam fuisse, eκ censura TR IT REM II patet, qui haud inuitus ab hoc crimine eum absoluit: Puod autem de necromantia a
rinatur , iniuriam patitur vir Deo dilectus. Repetiit ista, et prolixius pro eo apologiam scripsit Sponhei mensis labbas in Annalibus Ita faugiensus, quem locum, etsi longiusculum, pace Lectoris totum descrubemus, eo quod rem in huius aetatis historia philosophica celeberrimam haud ineleganter perstringat. Ita vero ille =: Puod vero de necromanIia, et perniciosis artibus ab Helisa faηαι merito prohibitis accusatur a nonnullis imperfectissimis nebulonibus, iniuriam et contumeliam patitur:
Iuippe qui homo doctissimus, moribus inreterrimis, Me caIholicus, m ritoque vitae sanctus et semper in Christi amore deuotissimus existens
necromantiam ma iamque Iupersitiosam et omnes artes diabolicas damnauit, contemst, et summa cum ratione confutavit, Aut manis
sto in libella, quem praenotavit astronomiae speculum, ostendimi ubis iis exacta diligentia libros magiae . naturalis a superstitioses et prohibitis disiernit, undes qua miranda fecisse invenitur, non maleficio, sed occultis naturae, vel rebus, vel modis procul dubio mi noris incus- pate perpetrauit. . Multa enim stupenda ignorantibus eausas occultas naturaliter feri possunt, quorum viso intuentes parvi sensus homines
vertar in suporem. Libri autem et Dolumina magicarum et nec Ois manticarum/uperstitiosarumque artium quae circumjeruntur sub nomiane Alberti M. conscia et ementita sunt omnia, et ob id ignibus committenda. Vir enim ille sanctus et docti nus talia non scripsit, necisistitis
806쪽
illicitis et profanis se unquam studiis occupauit. Libros illam magiaeae necromantiae legisse cursim quandoque , ipsius inducti testimonio comoedimus , sed usum eis fuisse, aut fidem adhibuisse, penitus negamus.
Legit illos ut Iciret ex ratione ad refutandum , et nullatenus ad imiarandum. - - De libris autem necromanIicorum B. Doctori Asserto
mendaciter ad eriptis hoc dicimus, quod sentimus. Puemadmodum naturae praesumtuos et nimium auari praefigiatores aluimistae grandia promittentes, et nihil Deritatis exhibentes, vel a semet ipses decepti multos et varios circumferunt vanitatis suae libellos , Platonis, Ariastotelis aliorumque praesumis morum virorum nominIbus praenotatos erit circumuenti ab aliis, eum non habeant, unde vivant, sub titulis falses decipiunt curiosos et Ita nebulones et tenebriones isti necromantiae
pro tesseres, vi suae peruerstatis instituta curiosis persuadeant, librorum quos confinxerunt, fases titulos mentiuntur. Haec Trithemius, ampliora dedit pro Alberto M. praeflantissimus NAUD AEus , cuius rationibus subscripsit P. BeYLE - . Nec aliter statuent, quicunque proscriptis anilibus fabulis, et superstitiosis narratiunculis de his rebus Iobrie et sine praeiudicio iudicare norunt. Omnis nisi fallimur, accus tio ad tria capita reducitur 3 nam et mirabile illud caput, voces articul ras edens in partes vocatur, et libri suspecti magicique Alberti adducuntur, et imprimis ad conuiuium illud magicum prouocatur, quod Col niam inussenti Wilhelmo imperatori exhibuisse dicitur Albertus, quod.que fuse describit TRITHEMIVS , ex Io. DE BEexa Chronica de gestis episcoporum Traiectensum et comitum Hollandiae narrans: thelmo Albertum in media hyeme dura, graui et asperrima in horto monasterii, restituto veris flore, reuocatoque aestu conuiuium opiparum exhibuisse, expleto vero conuiuio hyemem, vere isto disparente, re diisse. Quae multis mirabilibus circumstantiis exponit, eth quidem v
rane Ar an falsa, quirere non velis, ait, fatetur tamen, habere se Assertum pro viro sancto et optimo, qui nec diabolicis, nee prohibitis ab Ecelsa superstitionibus impenderit studiosum exercitium, quippe
qui magis talia improbauerit, quod auctoratate scripIorum eius lucide comprobetur. Nihil in his esse, quod magnopere ad nanc accusationem confirmandam laciat, Lector cautus lacile comprehendet. Caput enim illud magicum; si modo vera est historia, quae nondum omni dubitationi exempta est, nihil habet, quod non mechanicae artis perito possibile sit, ut haec nostra aetas nuper insigni artificio statuae eleganter fistula canentis demonstrauit f. Ad obiectionem autem librorum magicorum satis luculenter Trithemius respondit, eosque supposititios esse, nemo sorte hodie negat f. Conuiuium autem illud magicum virum naturale fuerit,
807쪽
fuerit, quod vallemontius contendit 4 et magiae naturalis opus, an praeis ternaturale quod T EM et Eoo- visum, perperam disputatur, scilicet non cuicta rei ipsius veritate et existentia; quam tamen prius ita eui cendam esse, ut nulla verisimilis dubitandi ratio supersit, leges historiae postulant, et sine ea andabatarum more disputatur. De ea autem dubiutandi caussam ipse Trithemius assert, qui, licet magiae naturalis suerit satis gnarus, des inire tamen non audet, admirandis naturae arcanis hoo conuiuium adscribendum esse, mauultque nominato auctore suo, a quo habuit, generali probitatis Alberti M. argumento, magiae suspicionem ab eo depellere. Qui vero post Trithemium huius conuiuii mentionem secerunt, ut LEHA ANNUS aliique, cum exscripserunt, et pro
testibus pluribus fideque dignis habendi non sunt. Ad unum itaque Ioannem de Becka, siue Becanum totius narrationis fides referenda est. Fuit autem Becanus canonicus Traiectensi ς, Uixitque Clara annum cIo CCCL, cuius Chronico Traiectinum post BERNA DvM FvRMERIUM, ediadit ARNOLDvs Buc HEL Lius anno CDIPC m, in corpore
Ilistoriae TraiesIinae cum obseruationibus suis Hunc vero testem fide dignum de tam stupendo et incredibili opere esse, nemo sorte asso uerauerit, qui, quid fidei historicae leges postulent, tuteIligit. Integro
enim seculo a tempore, quo contigisse illud conuiuium magicum dicitit Ir, remotus, et praeterea in eo loco, ubi factum illud portentum, non
vivens. Veritatem nec accurate seire potuit, nec, cum eam Uulgi narratiunculam sine examine admitteret, scire voluisse valde suspecius est: Certe in tam incredibili argumento solis rumoribus fidens. omnem fidem amittit. Nemini enim, qui haec tempora obscura nouit, et quantis tenebris apud plerosque depressum iacuerit, naturalis scientiae studium, im telligit, ignotum esse potest , quaecunque singularia pauloque lapra captum vulgi emergentia praestita sunt in naturalibus , magiae suisse aec lata, hacque occasione viam superstitionem, mendacium et inuidiam turis piissi inam notam viris summis, qui talia perpetrabant, per calumniam inussisse. Εκempla damus Gerbereum et Baconum, ut de illo supra iam
dictum, de hoc inis dicetur. Talia enim cum de summo pontifice, s in vulgi captum in rebus physicis et mechanicis sapiente comminisci au-
uerit ignorantia et calumnia, cur non de monacho Dominicano, eo
tempore nondum ad sedem Ratishonensem euecto similia confingere, ha que fabulas cudere ausa sit λ Quem cum mirabilia multa praestitisse artis mathematicae heneficio, certum sit, facile fuit ignavo pecori eum his narratiunculis ob illa opera infamare , ob quae summa laude dignus erati Sed ut totam quoque fabulae scenam ablatuamus, exponemus Lectori que iudicio relinquemus, quid nobis de tota hac historia in mentem olim iam venerit, cogitantibus, raro eiusmodi fabellas vulgari disseminarique,
808쪽
ν,ε PERIOD. II. PARS II. LIB. II. CAP. III. SECT. II.
quibus non aliquid veri occasionem dederit. Quam lacillimam suisse nemo non videt, qui nostrae aetatis artem nouit, in media hyemis saeuitia florum , pomorumque pulcherrimas producendi in viridariis illis singulari artificio constructis species. Simile aliquid nouisse Albertum, potuisseque caloris artificiosi intensione in eiusmodi hypocausto hortensi inter ipsas nives et frigora flores fructusque ostendere, intempestiue m turos , si supponimus, nihil iacimus ab ea naturalis peritiae , quae Alberto tribui solet, praestantia alienum. In eiusmodi itaque viridarium horto suo inaedificatum si Wilhelmum duxit Albertus M. rerum natur lium indefessus scrutator et peritus artiseκ, ii maturos ci fructus, et florentia veris decora ostendit, nihil aliud sane secit, quam quod nostra aetate hortulani praestant, mediocri artis suae peritia instructi, et ab omni magiae suspicione longissime remoti: at eo in seculo ignotum et nunquam visum exhibuit spectaculum. Quod cum ob singularis artis
excellentiam admirarentur, omnes, Comites autem imperatoris, qui aderant, in laudes viri . cui in ea arte parem aetas illa non habuit, effusi, augere, circumstantiis, ut fieri solet, insolitis , ornare, et roin sua narratione assectare, ut iucundior esset, coepissent, mirum non est, eos, qui de praeternaturalium artium notitia Atherium suspectum habebant, vel calumniis eum cumulare, inuidia dictante studebant, auctis et mutatis rerum circumstantiis talem tandem Cudisse fabulam, qualem ex Becano narrat Trithemius. Sed hanc coniecturam esse, licet magna v risimilitudine non destitutam, fatemur, eamque totam lectoris arbitrio permittimus. Quam si quis, quod facile patimur, reiiciat, eum tamen cingitare iubemus, vixisse eo tempore Michaelem Scotum magni nominis
theologum, et physicum in aula Friderici II, valde gratiosum, qui, cum
naturalis disciplinae cognitione et artibus mathematicis supra aetatis suae conditionem excelleret, ut ex scriptis eius constat, quae abstrusiora ph, losophiae naturalis capita illustrant, hanc conliruendorum extemplo conuiuiorum, et instruendae eX aliorum penariis atque Cellis mensae a tem tenuisse dictus sit; de quo rumusculo, eiusdem cum nostro commatis iucundi sunt THEOPHILI FOLENGII ' versiculi. Haec cum sa
sa inter sui temporis mathemat eos et physcos infignem loeum Oe pauit, de quo videndi B A-L a . s IV ε . et X iv. sa. PiTs rufi p. 49s. G. M Aua Natu de vitis scolor. p. rs'. seq. Commentat is quoque est in pleraque Aristotelis seripta phusea et speciatim in Meteora, ubi Auertoem refutauit; Abbreuiatione quoque Auleennae edidit. De reliquis eius seriptia vid.sisFa iciυM Bibl. Lat. med. T. v. p. 233 interea sunt quaedam, quae perperam ad Albertum M.
:ia sabulam ridendam propinat versiculos eius
809쪽
tis manifeste euincant, Seculum XIII, contra viros doctos naturalis scientiae accuratius peritos superstitione, credulitate, inuidia, ignorantia, calumnia et senilibus artihus insanivisse, id quod Baconi quoque exemplum insta adducendum confirmabit, colligi inde sine negotio potest, quae ratio Alberti Μ. memoriam hac infamia obnigrauerit, quam detergent a viro summo, et Germaniae nostrae ea aetate omamento, qui in nostri temporis luce coecutire erubescunt. Quorum iudicio laetus quoque illi adulterini
proscribentur, quos Alberto M. supposuit temeritas et fingendi audacia quales sunt de secretis mulieriam , quo libro docti viri famatri lubricam passam esse notam constat , de mirabilibus mundi, de virtutibus quarundam herbarum, lapidum, animalium ἔ secretum Alberii et huius su furis alia. Nec firmiore stant talo, quae IMPERIALIs et post hune alii asserunt, ut probent, Albertum M. lapidis philosophici mysterio p
titum metallorum commutandorum et perficiendorum arcanum tenuisse. Quamuis enim negari nequeat, doctissimum episcopum multos μεταλλουργικους legisse, ut eκ erudito eius de Metallis opere liquet , ipseque narrat, se exulein aliquando factum lonae abiisse ad loca metallica, Drexperiri posset naturas meraliorum e neque etiam de eausia quaesia
uille in alcomicis transmarationes metallorum, DI ex bis innotesceret aliquatenus eorum narura, et accidentia eorum propria ρ quae satis euincunt, magna diligentia et iudicio in chemicis illum fuisse versatum; apparet tamen, eum deceptorum fraudes, et imposturas deprehendisse. et deterisse, ut eκ luculento eius loco ' demonstrauit HERMANNVs CONRINGIus f. Liber autem, sub hoc nomine ei tributus adulter,nus laetus est. Inter calumnias porro de tanto viro indigne iactatas pertinet, quod obstetrices parturientibus manus porrexisse dicitur, quae s hula ex salsa persuasione orta est. librum de natura rerum, in quo artis obstetriciae praecepta suppeditantur, esse foetum Alberti M. quem Camii pratanu in discipulum praeceptori supposuisse auctor est biographus Auberti PETRvs DE PRUssi A. Quanquam, si hunc librum edidisset Albertus, nihil egisset a naturalis scientiae doctore alienUm , quamuis Ut ait Petrus, Artis huius praecepta nee chartis committi , nee voce Iradi possunt, absque express ne multorum, quae tibido non natura)bedauit. Ceterum praeter ingenii felicitatem et acrimoniam, et eruditionis amplissimae copiam, in iis quoque scientiis, qnae tunc neglectae et contemtae taeebant demonstratam, inuicta eius diligentia improbique laboris patientia admiranda est, qua integram sere librorum bibliothecam conseria psit, magnumque scriptorum logicorum, physicorum, ethicorum, meta
810쪽
ναψ PERIOD. II. PARS IL LIB. II. CAP. III. SECT. II.
physicorum, astronomicorum, theologicorum aceruum consecti, quaeleraque XXI voluminibus, pretioso opere edidit PETRus I x M M Y Ord. raedic. , quae breui recensione enarrat I. A. FABRICI Vs ε, ut non. dum excusa indicat Iaco Evs Qv E T I F . Sunt in iis , quoad philo. Pphiam rationalem et metaphysicam, multa Scholastico isto seculo digna, speculationes ipsa subtilitate sua molestae, et aetatis istius natiui fruetus, in physicis uero particularique naturalium rerum tractatione multa haut
contemnenda attulit , magna experientia earum rerum instructus.
Vnde non totum probandum est NΛvDEI iudicium. eum spauca demas ex libro de historia animalium, nihil unquam inepte, nihil non docte ae sapienter protulisse. Illud dubio caret, in Aristotelem quem commentariis lare totum illustrauit, exigua selicitate commentari potuisse, eo quod et veteris historiae philosophietae fuerit ignarissimus, ut supra iam in Dauidis de Dinanto historia Obseruatum , ct Graece d eius non fuerit. In dicendo sapit Gothicum et barbarum , oratione quamos prorsus et illepida, ut obseruatum COELIO RHODIGi No et ipsa docet inspectio. Cum autem tota lare Europa ad eum confluxerit, ad percipienda philosophiae Peripateticae praecepta, mirum non est, eius cura et labore per discipulos philosophiam Aristotelico - Scholasticam ubique suisse disseminatam. Cui cum discipulus Thomas post praec plorem humeros supponeret, dici non potest, quantum ab hoc tempora hoc philosophiae genus inualuerit. Ceterum cum Alberto Magno, Brunsvicensium ea aetate duce V, itemque cum Alberto te Grand, Moris laeensi , itidem Dominicatio, sed superiori demum seculo vivente M. Lubonensium episcopus confundendus haud et L Thomas - β. XIX. Alberti Μ. gloriam non aequauit modo, sed superauit
quoque THOMAS A Q v I N RS , cius discipulus. Qui cum
omnes nominis fama, philosophiae et eruditionis laude, atque sanctit iis opinione antecellere crederetur, et vivus et mortuus multorum cal mis celebratus est: quos hoc loco allegare omnes, instituti ratio non patitur. Vivum adhuc non sine elogio dimisere Visaram fratrum ordinis Praedicatorum scriptor GEORDVS DE FRACHETOI et THOMAsCANTIpRANT A Mus . Post fata autem multa de eo tetigere Stephanus de Satanacho, Ptolomaeus Lucensis, Nicolaus Triuethus, Bemardus Guido, Petrus Rogerius, siue quo nomine innotuit Clemens VI. P. R. Antonius Florentinus, eκ quibus copiosa excerpta attulit ad vitam resque Thomae cognoscendas valde utilia C A SIMI RVS ΟvDIN vs . Viatam vero eius ex instituto stripsit discipulus eius et familiaris G v1LEL-