장음표시 사용
791쪽
potissimum chronologico Usus. Is enim reiecta auctoritate epitaphi Halesii, quod hodie legitur in conuentu Minoritarum Parisiensium ad tuia mulum eius, eo quod seculo XVII demum positum fuisse putat, multis
ostendit, eo tempore Halesium nec Thomam nec Bonaventuram audire potuisse, quo studiorum caussa Parisios misti sunt. Quam controue .siam nostrana non facimus, cum parum nostra intersit. Magna autem lama et destrinae, praecipue philosophicae et theologicae existimatione docuit, adeo, ut irrefragabilis doctoris fontisque vitae appellationem m reretur, dicerentque nonnulli Adamum, quoad Halesium non peccasse Gadeo credebant, in omnibus eum dogmatibus esse irreprehensibilem Tandem mundi pertaesus, ad Franciscanorum regulam transiit, hun que primum, ex noc ordine theologiae professorem fuisse volunt L Aa BEus, WADDINGVs, alii. Obiit CI CCXLV. Inclaruit serietis the Iogicis et philosophicis. Inter illa Commentarius est in libros sententi risi Lombardi, quo primus aliis exemplum praeivit in hunc librum commentandi. Titiatum habet Summa miserrae theologiae ; quam nonnulli perperam ab hoc commentario distinguunt '. Porro inter ea quoque summa de DisIvtibus resertur, liber moralis, quem VINCEN Tivs BELLOvACENs Is diligenter exscripsit. Sed Halesii eum non
esse, quod waddingus contendit, dis nutauit IACOB vs QvETIF , qui longe iunioris scriptoris seculi XIV esse statuit. Inter libros philosophicos refertur commentarius in Metaphasicam Aristotelis, quem tamen alii Al xandro de Alexandria tribuunt; itemque libri tres de anima. Successorem habuit in cathedra Ioannem de Rupella, quem in philolaphia Aristotelis magnifice doctum vocat TRITHEMIvs Epitaphium uetus, quod
Clauditur hae saxo famam senti Ius abunda Gloria doctorum decus et Ilis philosophorum.
Auctor scriptorum vir Alexander Dariorum, Norma modernorum, fons veri, lux aliorum.
De tus Anglorum fuit archileuita, sed horum
Spretor eurorum, frater collega Minorum Factus egenorum , sed doctor primus eorum.
Hunc eme confundas cum Alexandro Alesio Edinburgens Scoto, qui cum theologiam Francolarii ad Viactum et Liptae docuisset, annoc Io In xx v obiit
792쪽
mo PERIOD. II PARS II. LIB. IL CAP. III. SECT. II.
- α,-- β. XIV. Praeter hos viros magnos, quos prima Scholasticorum M aetas tulit, seraκ ea aliorum quoque suit virorum acumine et ingenio clarissimorum et in Scholasticae philosophiae historia non negligendorum, Iorum breuem dabimus recensionem. Inter eos chorum quasi ducit LANVS a INSULIS, ex civitate Insulam, Gallo - Flandriae me-μβε- tropoli oriundus, cuius notitiam post HENRICUM GANDEUENfEM et TR i THEMIvMν iacient CAROLvs DE VIS CH et C A SIMI-Lvs OvDi N v s qui id in primis demonstrandum sibi sumsit, unum tantum Alanum fuisse, cui parti quoquc accestit Cel. F A B R i C i v s - , et ante hunc I Acosus Q UETIF , cum duos faciant BuLAEus , I Α-COBUS A S. CARO Lo , aliique. Hi duos Alanos ita distinguinat, ut primum dicant suisse protessorem theologiae Parisiensem, deinde Claraeis uallensem Cistercientis sodalitii alumnum, abbatemque Ripatorii in dio cessi, Trecensi, ac demum ab anno C IOCO episcopum Antisiodorensem, qui, perinittente pontifice Alexandro III, solitudinis desiderio tactus e thedram dimiserit et reliquum vitae Claraeuallae pie transegerit, desunctus anno cio cLxxxiv. Alterum saerae Scripturae parisiensem doetorem faciunt , eumque deposito prosessionis publicae munere Cisseruiensium religionem amplexum pr. Cal. Febr. CII CCXCIV obiisse contendunt, quemeeleherrimum fuisse pnilosophum , illius aetatis monumenta loquuntur. Caussa cur inter Alarios duos, Insulanum et Cisterciensem virumque, viri laudati distinguant, ea est, quod alia ratio suppetere non Videatur, Veterum de Alano relationes conciliandi. Epitaphium enim Alani quod adhuc Cistercii in claustro conspicitur, diserte eius mortem ad annum UOCCMIv reseri, his verbis:
Alanum breuis hora breui tumulo sepeliuit
qui δεο qui septem s. qui totum sibile siluit,
Labentis sculi comemtis rebus egens fit.
Int ιυ conuersus, gregrbus commissus alendis, Mille ducenteno uonagem quoque quarto. Christo deuotus mortales exuit artus.
Ipse autem Alanus se adolescentem in Flandria tempore Theodoriei de
Allatia comitis suisse ait: Ille vero comes CII C X X V I I I electus est: mulis lique veterum, etiam ex ista aetate, annum obitus ad annum cIOCLXXXm referunt. Alii cum T R I T Η Ε M i o anno cIDCCL obiisse assirmant. Quae
tempora cum longe inter se disserant, commoda visa est viris doctis via scriptores inter se conciliandi. si duos Alanos statuant, unum Sec. XII, alterum exeunte Seculo XIII uiuentem. Sed ita eruditos viros sine necessitain
b sibi. Lat. med. T. L p. η9. .eJ Bihi. Dominie. T. l. p. 394. di His .aeid. Patis. T. ll. p. 432. T. III. p. 9..4 De seriptor. Cabilonent. p. 1 4. Philosophiam et theologiata. x Sepicin artea liberales.
793쪽
oessitate Alanos multiplicare, recte ovDIN vs contendit, cum rati nes et testimonia, quae pro iuniore Alano militare videntur, tanta non sint, ut assensum extorquere apta sint. Trithemii enim testim nium eo minus attentionem meretur, quo magis eum accuratas Alani temporum rationes ignorasse apertum est. Epitaphium quoque fidem non habere satis verisimiliter OVDINVs disputat, eo quod primi tantum tres versus veterem inscriptionem exprimunt, quae cum lituram a calca tibus ita passa esset, ut viκ legi posset, renovata a fratribus Cisterciensi-hus et quatuor illis versibus meia est, qui fidem, cum recentiores sint, non merentur. Qua in re ad Matthaei Bonhomme testimonium prou cat, qui Commentarium in parabolas Alani anno cI Ioi edidit Lugduni impressum I vitamque Alani cum epitaphio praemisit, de quo videndus B vLAEvS . Recte porro huic opinioni opponitur, scriptores Ciste cienses Seculo XIII superiores ad antiquius eum tempus referre. Haec prolixius et multis testimoniis roborat oudinus, qui videndus. Is ita viri celeberrimi rationes chronologicas collocat, ut statuat, natum esse circa an Claεκiv, disciplinam Cisterciensem sub Bemardo suscepisse anno CIICxxvII, abbatem Ripatorii elestum esse anno C Io CXL, episcopum vero Anti si orensem designatum anno C Ioc LI, eam dignitatem deposuisse anno CII CLXVII, reducemque in monasterium cum eius abbate anno cIs cxxxx Concilio Lateranensi interfuisse, tandem anno aetatis XCIII, salutis CIo ccm, defunctum. Quae facile admitti possunt, cum rationibus non contemnendis nitantur, nee certiora dari possint, duos autem Alanos cudere coactum et a verisimilitudine alienum sit. Quae pro iis quoque miris commentis non militat, quae de eius conuersionis modo illius aetatis scriptor anonymus recitat, enarrata quoque a UIS CHIO et B L A E et rectistine explosa ab OvDivo . Quis enim istorum tem porum sabulas et comminiscendi audaciam ignorat λ Ipse iam TRITA MI Vs mirandis, quae de eo narrantur , Mem se nee adstruere, nec temere infringere professus est. Quanta autem eruditionis eius existiamatio fuerit, ex eo intelligi potest, quod non tantuin Alanus Magnus quibusdam dicatur, sed et cognomen acceperit doetoris uniuersalis, id est polyhistoris, quo nomine in CommenIario in prophetias Ambrosii Merlini Angli appellatur '. Suo enim tempore in philosophia, theologia, arte poetica pares paucos habuit, superiorem neminem. Inter opera eius edita a CAROLO DE VIs A sunt nonnulla philosophica 3 et inter haec Anti . Claudianus siue Goclopaedia uermus hexametris distineta in libros G, pro prouidentia diuina cum Claudiano pugnans, de quo opere diligenter egit B. POLYcARpvs LEYsERus ' Sed de lapide
quoque philosophico dicta sub eius homine ambulanti Liber vero de nais sF 3 turis
794쪽
dis: PERIOD. II. PARS II. LIB. II. CAP. III. SECT. II.
turis quorundam animalium, qui ei tribuitur, est secundus liber Besti Wii HvGONIs BE S. VICTORE '. Laudandus Alanus, quod mor ii quoque doctrinae operam locauit suam, ut ex indice seriptorum vel ine ditorum vel deperditorum, apud TRII HEMIUM, UIS CHIUM et . et OvDINVM perspicuum, quamuis miserum ea vultum reserat.
f. XU. Floruerunt porro circa haec tempora Petrus de Riga H go Eterianus, Ioannes Beleth et Stephanus Langlitonus. PETR VS DE RIGA cantor et canonicus fuit Remensis, auditque T RIT HE M i ci Vir in diuinis Scripturis sudiosus et eruditus, atque in secularibus literis inter omnes doctore ui temporis doctissimus, grammariacus et philosophus insignis, carmine excellans eI prosa. Is opere m trico, quo libros biblicos historico allegoricoque sensu exposuit et AG
roram inscripsit, celebritatem consecutus est, de quo accurate egit Cl. LEYsERus ε. Obiit CII cc I x. Non Confundendus cum hoc Petro, alius huius nominis et aetatis cantor Parisiensis, et non qui dein postea episcopus, ut ait TRITHEMIVS , ad Tomacensem tamen postulatus cathedram; cui vero vocationi Consentire noluit, sed ad Lonstipontis co nobium ordinis Cisterciensis in dioecesi Suessionensi concedens habitum monasticum anno Cla CXC assumsiit . Eum in diuinis Seripturis erudia
risimum et in seculari Misit phia nobiliter doctum theologicae Icholae P rsis multis annis Horiose praefuisse , et disicipulos egregios multos
erudiuisse, testatur T RITHEMIus. Plura de eo dabit Ovni-N v s , qui videndus. HVGONEM ET ERIANUM, Tuscum, qui aliquamdiu in aula Manuelis Conmeni Constantinopoli ve satus est, et ad Alexandrum III contra Graecos scripsit γ, TRITHEMIus' vocat in Scripturis sanctis omnium sui temporis doctorum faciale docti mum, et infecularibus literis egregie doctum, philosophum et rhetorem facundi mum , Graeco et Latino sermone ad perfectum imyructum, quem tota Graecia mirata sit scribentem, ingenio subtili
inum et disputatorem nulli fecundum. Scripsit, qui ad haec nostra arua pertinet, librum de anima corpore iam exula, sue de anima in immortalitate et regressu eartim ab inferis. Docuit quoque in academia Parisiensii non sine laude magnae in philosophia cognitionis IOANNES B E L E T H, ut ex HENRICO G AND A v ENSI et TRITHEMIO intelligitur. Hunc nominis celebritate vicit STEPHANVS n κ
LANGET OV N, siue Langlitonus, Lelando Longodunus Anglus,
795쪽
primo quidem Scholasticae philosophiae et theologiae doctor et cancellarius Parisiensis, deinde cardinalis titulo S. Chrysogoni et archiepiscopus
Cantuariensis ab anno clo CC VH ad Claccxxv m. Multa de eius vita Anglica historiae scriptores HENR. WII ARTO Nus G et Vss RIvs tradunt, qui cum C A s. ovDINO videndi. Nos ideo eius
hoc loco mentionem facimus, quia teste TRITHEM 1 o in philosophia Arsotelica nulli sui temporis fecundus, eius ope theologiam multis avnis gloriose docuit, et primus Scripturam sacram medullitur et morai ter exponere coepit. Quod qua ratione factum sit, exponit B LEvs qui narrat, eum cum in philosophia Aristotelica nullum haberet secundum, utramque theologiam et Scholasticam et interpretatiuam ingenio cadidum novo praelegendi genere per subtilitates docuisse, Scripturasque sacras multis annis quam superstitiose per allegorizationes et moralizati
nes exposuisse. Hune, ut hoc quoque obiter moneamus, primum Scripturam Saer. V. et N. T. in capita distribuisse auctor est Pi T sE v s s. q. XVI. Sunt praeter hos multi inter Scholasticos Sec. XI et XII Alii Moiast ineuntis, qui ingenii philosophici laude memoriam sui conservarunt, sed hos omnes recensure nec licet, nec libet. Non prorsus tamen indicti Iractermittendi sunt Ramundus de Penna Forti, Vincentius Bellovacertiis, Gulielinus Parilienus, Alexander de Villa Dei, Alexander Necham, Alsredus Anglus et Robertus Grosthea l. Et RAYMVNDVS na PENNA FORTI quidem, illustrissimo genere satus ad Arago- ' 'Vniae reges origines suas retulit, Barcinone anno CII CLXX v natus, te
tius ordinis Praedicatorum Generalis et Gregorii IX poenitentiarius ' , quem vel solus persecutionis spiritus nobilitauit, cui etiam consilium debetur constituendi in Hispania inhumanum inquisitionis tribunal. M os laudandus cum ob philosophiae et theologiae iurisque pontificii notiatiam, qua eum excelluisse testatur TRITHEMIvs , tum quolauetor suerit condendi in Aragonia Seminarii linguarum Orientalium , cui multos debemus viros doctos. Is philosophiam ad iurisprudentiam attulisse sibi
visus est, quo euentu, ex commentationibus eius eκ iure canonico cognosci potest, quibus quam misera suerit haec philosophia iuridica, combicitur, et luculantius intelligeretur, si quae adhuc in sorulis bibliothecarum nasu. latet, tractatio de bello et duello typis comparuisset. V I; H--isi CENTIUS BELLOVACENSIS, non episcopus Bellovaci fuit, quod perhibent AMBRosius ALTA MVRA et G. I. VOS si v S ,
796쪽
:M PERIOD. II. PARS II. LIB. II. CAP. IIL SECT. II.
sed ordinis Praedicatorum in eadem Urbe monachus , patria Burgundus, qui anno CII CCXLiv claruit. Non omittendus ille heio nobis est, ob A peculum, quod sumtus suppeditante Francorum rege Ludovico S. qu druplex concinnavit, doctrinale, quod omnium scientiarum summam exponit, initio facto a grammatica, usque ad theologiam: historiati, quod historiam uniuersalem complectitur ab Orbe condito ad seculum XIII medium; naturale, quod est de natura rerum, situ lo ooem, et ratione temporum, morale, quod est de assectibus. de lege et gratia, de virtutibus et vitiis '. Laudat ob hoc opus Vincentium T ITHEM ivs ',
quod se demonstrauerit in veterum lectione diuitem, ingenio subtilem et sermone compostum . additque tantum literis studium adhibuisse, ut nullis unquam laboribus, vigiliis vel occupationibus ab earum cultura potuerit euocari; quin semper aut legeret, scriberet, vel praedicaret.
Tantum itaque suffie, ut post se necdum habuerit parem, s ardua,
quae scripsi opuscula ex multis laboriose collecta aequa lance cum cet
ris comparemus. Quod iudicium quanquam, fatente LABB Lo i, nimium est, facile tamen concedimus, Vincentium sua laude non priuam dum esse. Oui regia munificentia excitatus, et quod Verisimile est, v terum Isidori, Cassi odori, Martiani Capellae, similiumque exemplis incitatus, quandam artium et scientiarum eneyclopaudiam suo seculo dare comstituit: quod eo tempore satis magnos conatus posccbat. Nec dissitem dum est, magnam probauisse Vinccntium in prolixis his commentationi,hus diligentiam, improbumque suscepisse ingratumque laborem. Neque magnopere inter vitia reponendum esse eXistimamus , qtaod expetaptorem, quam tractatorem agere maluerit, ut ipse in praetatione fatetur. Hac enim ratione dum in proprio fundo non inuenit, quod exhibheret, aliorum cogitationes propinat. Nec ideo plagii accusari potest, eo quod se aliorum meditationes reserre candide in prologo profitetur. Fuitque mos hic totius aeui medii, ut in eiusmodi introductionibus ad artes et scientias rhapsodiam magis exhiberent, quam iustam tractati
nem : ad quem seculi sui morem Vincentius exigendus iudicandusque est. Ast ne sic quidem pessime de orbe literario meruisse censendus est. Multa enim continent haec Specula alibi nusquam obuia , eo quod intem dum libros legit et excerpsit, quos hodie non habemus. Quin et hoc laudandum in Vincentio putamus, quod arctis Scholasticae philosophiae, dialectica et metaphysica sola contentae limitibus tractationem suam conis cludi passus liaud est, sed ad moralem et naturalem quoque imo et cita lem philosophiain se conuertiti Oua ratione syluam quandam illis cxhibuit, qui post ipsum scripsere. Verum licet haec omnia laude sua d fraudanda haud sint, foedauit tamen institutum non contemnendum, seculi,
797쪽
culi, quo susceptum est, ruditas quae ubique elucet, marcidusque philosophiae vultus, et sumiana philosophantium paupertas, exigua, quam in historia tradenda seruauit, fides, et quod in tam amplo ubique exulat opere, iudicium, ipsa quoque libri moles pauca ista bona prorsus supprimit: adeo, ut, quamuis in hoc sterquilinio auri aliquid interdum eniteat, ipsa tamen vastitas et confusum chaos traistationis male congestae et minime digestae nauseam excitet. Vnde non ineleganter grandi operi illud Horatii applicuit D. G. MO RHO FI US
cum meret lutulentus, erat, quod tollere velles.
Εκ quibus, utrum omniscit laudem mereatur, quam ei tribuit Ioannes Bona cardinalis 1, iudicari potest. Inter meliora philosophantium ingenia resertur quoque WILHELMUS, Auernus, theologus, philo- , Irimus sophus et mathematicus suo tempore insignis, et ab anno ClaCc x x v m ad claccxinx episcopus Parisiensis. Laudat eum more suo TRI HEMius qui scripta quoque recenset, ex parte edita a IO AN NE DOMINICO TR AiANO et B ARTHOLOMAEO FERRONIO , de quibus post L Aas EvM ν videndi OUDIN vs et FABRI CI v S Valde in eo commendat DuPINIus - , quod iudicium et scientiam , suo seculo meliorem in tractationibus suis attulerit, dimissi que nugis et speculationibus atque quaestionibus inutilibus, stilo facili et natiuo, minusque quam aetas illa solebat, lutulento, ad mores et vitam spectantia attulerit, sed in eo quoque laudem meretur, quod non adeo se Aristoteli mancipauerit, vet non ab eius sententia recedere, eamque erroris redarguere, vel principiis et rationibus Platonicis uti auderet. Quemadmodum raro quoque sui seculi exemplo in philosophiae veteris historia non ignarum se demonstrauit. Vt taceamus magnam in Ecclesiae Romanae vulneribus et viceribus tangendis et corripiendis sortitudinem et libertatem R. Quibus omnibus meruit inter optima seculi Xl II ing nia connumerari. Eadem tempora tulere ALEXANDR UM DE M. Afri VILLA DEI, siue Villadeum, Aremoricum Dolensem, ordinis Alia m. v norum, quem non doctrinale modo puerorum siue grammatica Latina excerpta eκ Prisciano et versibus Leoninis ad iuuandam memoriam comprehensa, quae in scholis avide recepta diu obtinuit - , celebrem secit, sed et philosophiae cognitio et mathematica scientia talde commendauiti Vocat eum T ITHEMIus , Grammaticum, philosophum, astronomum et calculatorem insinem. Id quod scripta quodque teliantur astronomica et calculatoria, quae in Ultraiectina bibliotheca asseruari memorat
798쪽
ras PERIOD. IL PARS II. LIB. n. CAP. III. SECT. R.
O v D I N V S quem vide. In Anglia in philosophia Sec. XIII inter. --δεν Scholasticos eminuerunt ALEXANDER N E C H A M V S, uel μώ με - Nechamus, vel quod BALE Us s habet, Nequam, et Aelfredus cognomento philosophus. Ille Harisordiensis suit, in coenobio S. Albani in
Anglia enutritus, et theologiae atque philosophiae praeceptis, pro more i temporis accurate imbutus. Qui cum prosa et ligata eloquentia valeret, in academia Parisiiensi, iuuentutem anno CIO CLXXX docere coepit , tanto audientium applausu, et frequentiam non capcret auditorium Post sexennium in patriam reduκ, a dicti coenobii abbate scholam S. Albani regendam accepit, tandemque suscepta canonicorum regularium re ligione abbas Excestriensis factus est, diemque obiit anno cla CC xv. Valde ille tum ob philosophiae acumen, tum ob eloquentiae vim laud tur; cuius utriusque specimen edidit in septem libris de metturis rerum, prosa scriptis, sed interpositis versibus: ut alias eius lucubrationes taceamus, si scriptores historiae literariae Britannicae recensitas ab OV DINO et ABRICIO K Quanta omnium eius existimatio fuerit, ex epitaphio hoc
disci potest, quod extat apud BAL EUM: Eclipsin patitur sapientia , seu spetitur,
Cui fl par unus non esset flebiti funus.
Vir bene discretus, et in omni more facetus,
Duffus erat Nequam, vitam duxiι tamen aequam.
'. ι -- ALFREDUM ANGLICVM, cognomento philosophum cID
tet, si verum est, quod IOANNES L E L A N D v s habet, qMod Rogerus Baco, quem anno cla CCXL vox obiisse infra dicemus, libro de utilis rate linguarum, hunc numerauerit inter linguarum politarum interpretes, qui infinita in Latinum conuerterint, ut suere Gerardus Cremonensis, Michael Scotus, Hermarinus Alemannus. Is imprimis memorabilis est,
quod ad explicandam naturalem philosophiam Aristotelis animum applicuit, et in Meteora Aristotelis commentatus est, itemque librum de plan-ris illustrauit, ut taceamus libellum de motu cordis , quem se vidisset statur Lelandus. Hunc cum Alsredo Magno rege, de quo supra, cauene confundas. Tertium his ex Anglorum gente addimus philosophum, et mathematicum inter Scholasticos primae aetatis celeberrimum , RO-a,ti, in m. BERTUM CAPITONEM, Anglice Grosthiad, Gallice Grossetet primum diaconum Leiccstriensem , tandemque episcopum Linctantem sem. Is diu in academia Parisiensi studiorum cauilla versatus , postquam prima artium et philosophiae elementa in Oxoniensi Schola hausisset, admiraculum usque animum Iitetis excoluit, linguaeque Hebraeae, Graecae
799쪽
et Latinae, itemque philosophiae et artium mathematicarum tantam notatiliam acquisi sit, ut magiae suspectus haberetur '. Sed et ingenti animoepi stola ad Innocentium IV data, Romanae curiae auaritiarn, sordes, i iustitiam, tyrannidem castigauit, qua de re dignissima est, quae legatur MATTHAEI PARI sIENSrs relatio. Verum de his alibi; hoc nos Ioco obseruamus, tantam eius apud praestantillimum philosophum, Ro-gerum Baconein fuisse opinionem, vi eum cum Salomone et Aristotele compararet. Cui sententiae subscripsit ex Anglis domis et cordatus quia libet, quorum elogia de hoet viro lumina collegit THOMAs POPR-BLovNT e, qui videndus. Totum enim artium circulum pro temporum suorum conditione emensus alios sui temporis multis para angis superauit. Scripsit etiam Commentarium in Dionaesi Areopagitae opera, ex quo colligitur, philosophiae Platonicae recentioris siue Alexandrinae eum non suilla imperitum. Editus est eius Commentarius in libros posteriorum anal tuorum Aristotelis, itemque Compendium sphaerae mug-di, ut alia taceamus, enarrata ab OUD et Nog. FUit enim πολυγραφM'. In Germania quoque non defuisse ingenia, Scholasticae philosophiae lau- ων cle non defraudanda, vel ex uno TR i TMEMil catalogo et annalibus Sch. μῆ
disci potest, qui e. g. Conradum Hir augien in , velut summum theo. gum, musicuin, poetam et philosophum extollit. Fuisseque huius generis plures, vel unius Ottonis Frisingensis exemplum comprobat, quod
supra iam attulimus. De his tamen plura dicere et institutum vetat, et monumentorum paucitas obstat, cum hactenus aeui medii monumenta delituerint, et nostra demum aetate coeperit virorum quorundam clarissim
rum industria, exemplo Gallorum et Anglorum excitata, huiusmodianecdota colligere et vulgare. Eκ dictis vero de reliquis iudicium iis ri, et , qualis aetas haec Scholasticorum prima suerit, cognosci potest. Iam ad alteram aetatem properandum est. f. XVII. Successit secunda Scholasticorum aetas, quae ab Alberto A, vi absisti Magno ad Durandum usque extendi solet. In ea vegetam valentemque m tum I viribus suis iuuentam florentissima consecuta est philosophia et theologia Scholastica. Non defuere huic aetati magna ingenia, mentis acumine, et eruditionis copia praestantissima, sed corrupit omnia praeposterus sui, tilitatum amor, et ineptum Feripatetico - Saracenicae philosophiae st dium, quod tanti habitum est, ut non modo praestantes iudicio et ii genio viros a disciplinis reliquis arceret, sed et ambabus, quod aiunt, manibus in theologiam inferretur, sicque theologia Euangelio nixa,quae tamen in aetate prima caput interdum attollere poterat, tantum non penitus opprimeretur, ct subtilitatibus tricisque humani ingenii quaestionibusque inutilibus tantopere cumularetur, ,et vix respirare posset, neruis-
o Gonisi N. de Praesul. Angliae p. 348. M P. 4C . seqq. NA. DR apologie pour les tranci homines e. qj T. III. r. iii. XVIlI. p. 368. seq. τὶ e. 334. p. 97. Annal. Hirsavg. T. I. p. 393.
800쪽
188 PERIOD. IL PARS II. LIB. IL CAP. III. SECT. II.
que eκcisiis vigorem omnem amitteret. De qua infelicitate pulchre MATTHAEUS PARI sIENs Is His temporibus, inquit, incipiebant magistri theologiae, praecipue tamen praecipui Praedicatorum et Minorum lectores dissutare et disserere Iubtilius et celsus, quam decvit aut expedivit. uvi non Derentes rangere monIes a gloria Dei opprimendi , nitebantur secreta Dei impervestigabilia temere perscrutari, et iudicia Dei, quae sunt ab sus multa, nimis praesumtuose indMare. Vm de defecerunt scrutantes bratinio et errauerunt minuto Dei 3nueniendo,
eui plus placet frinae fcti simplicitas sobria, quam nimis transiendens
in theologia subtilitas. Saracenicae philosophiae et theologorum Mu-hammedanorum disputationibus adscribendum id esse putamus, quas eundem in modum exhaurire voluisse philosophiae opera naturae diuinae decretorumque mysteria, supra ostendimus. Hae enim curae Saracenorum philosophicae cum inter Latinos innotuissent, magnaque esset earum fama atque existimatio, coeco impetu philosophi theologique ad imitati nem ruebant, cumque metaphysica Peripatetica, methodusque quae in
scholis inualuerat, exoptatiuisnam his studiis ansam exhiberet, in praeceps decurrendi, factum inde est, ut prorsus a vera philosophiae facie d generaret philosophia Scholastica. Id quos Sec. XIII et XIV scripta legenti erit in propatulo. Sed de his in sequentibus quoque dicetur. Ena rabimus autem aliquot virorum summorum historiam, quibus nihil cel hrius est in annalibus philosophiae Scholasticae. Sunt vero hi: Albertus Magnus, Thomas Aquinas, Bonaventura, Petrus Hispanus, Rogerus Baconus, Aegidius de Columna, et Ioannes Duras Scotus. His per lancem saturam eos adiiciemus, quorum haud postrema inter Scholasticos hac aetate fama fuit.
f. XVIII. ALBE R TI M. vitam et historiam praeter eos, qui
scriptorum ecclesiasticorum res literarias enarrauerunt , quique Dominicariorum merita in literas exposuerunt , RUDOLPHvs Novio MAGEN sis tribus libris exposuit. Tulit ingenium vere magnum, si in alia tempora incidisset, annus CIo CXCm, pro quo alii annum CIDCC vponunt. Prius TRITII EMII auctoritate constat, qui mortuum eum
esse seribit sub Rudolpho imperatore anno Christianorum CII CCLXXX, indictione Romana VIII, aetatis vero suae anno LXXXVII. Ex hoc enim anno Alberti emortuali se luitur, eum anno CIO C X c I ii suisse in lucem editum. LXXX annos autem tantum ei alibi tribuit TRIT DEM 1 vs I, eκ isto Annalium Hirsaugiensium loco corrigcndus. Alii, inter quos G.