장음표시 사용
821쪽
adscribi iussit. Quod quanto deuotionis ardore et cupiditate exequutus sit, biographi eius valde extollunt veruinque esse seculi illius mores facile persuadent. Sacris itaque atque secularibus literis accurate disce dis se totum addixit, moreque suae aetatis Parisios abiit, ut ex nra ν-tissimis praeceptoribus Scripturae S. atque philosophiae mysteria dilecti Habuisse ibi Alexandrum Halesium praeceptorem, historiae literariare
trum Minorum scriptores tantum non omnes, et biographi quoque Bonaventurae contendunt Quod tamen dubio haud Careth: natus enim anno Cta CCXXI, vota sacra persoluit anno C IDCCXLIII, et tum deismum primis eruditionis elementis imbutus dicitur, mittique ante a num CI CCXL v vix Parisios ad audiendam philosophiam potuit, quo curriculo more illius temporis aliquot annis absoluto, ad theologiam tandem conuersus est. Halensis autem, ut supra dictum, anno C IDCCxLUobiit. Vt taceamus, easdem rationes, quae de Thoma hoc negant, de Bonaventura quoque valere, eo quod commilitium utriusque in palaestraliteravia in consesso sit. Unde verisimilius est, audiuisse eum Halensis successorem Ioandem de Rupella. Eκ quibus de narratiuncula Trithemii iudicandum, scribentis : AIexandrum Bonaventurae ingenium, dotem naturae, et puritatem Dirae conIemplantem dicere fuisse soli η εἰ in fratre Bonaventura Adamur non peccasse videtur Quam fabellam Cudisse, consecrationis Bonaventurae auctores, probabile est. Tanta autem in utroque stadio celeritate et selicitate cucurrit, ut summis the logiae honoribus, uno, quod nonnulli tradunt, actu cum Thoma Aquinate augeretur. Ita sacrarum et philosophi caruin disciplinarum praesidiis probe instructus ad docendas sacras literas et philosophiam animum applicuit , testeque, qui prose res th logiae Parisienses omnes enarrat, I EN RIco GANDAugus 1 - , huic scholae theologicae praesuit. In
qua cum non tantum academiam literis, sed et ordinem suum pietatis sanctitatisque laude atque opinione ornaret, tantam sibi apud ordinis sui fratres auctoritatem concilianit, ut vi κ annos XXXIV natus Ioanni Parmensi fatis concedenti in Generalis ordinis Minorum munere successordarctur. Valde vero eo tempore de ordine suo Bonaventura meruit, Cum se Gulielmo de S. Amore omnibus viribus Opponeret. Cum enim sua potissimum auctoritate eo rem deuolueret, Ut laluo honore muneribusque monachorum mendicantium , Gulielmi librum de periculis nou Himorum temporum, flammis comburendum traderet Alexander IV , gratum
s. tius a Tua Magis Ast. Franeise mus. in sermone de Bonaventura, quem reliqui et
inter hos S r x et v a IV. in bulla canonisationis
toris familiaris. vir magnae seientiae et opinionis. ut audit Naveo o Chron. gener. XL I. p. 944. quocum cans. ANTONitius Summae Hist.
822쪽
ω6 PERIOD. II. PARS II. LIB. R. CAP. III. SECT. II.
animum omnino meruit. In hoo vero nouo et amniissimo munere, modestiam eius prorsus singularem, humanitatem insolitam, fraternum in correptionibus amorem et misericordiam cum prudentia magna comii 'lani impense extollunt historiae Franciscanae scriptores, quamuis inem landa regula S. Francisci multam posuisset operam. Neque tamen
his occupatus distractusque laboribus a professoris doctorisque publici
contentione quicquam remisit, sed et legendo et seribendo iuuentuti Ε, clesiaeque prodesse studuit, ut vel ex reo Sententiarum libro etiam me trice expresso f liquet, et magnus scriptorum euindit numerus. Talis eum esset, et summa doctrinae eius ubique, maxime in aula Romana, floreret existimatio , dignus potissimum et aliis aptior visus est Gregotio X, pontifici Romano, quem ad Concilium Lugdunense, anno e Io cc LXXIV celebratum mitteret, in quo unionem Ecclesiae Orienis talis siue Graecae, cum occidentali siue Latina vehementer pdntificem risisse, eamque tandem obtinuisse, reprobantibus postea tamen Graecis legatorum tuorum acta annales narrant Ecclesiastici. Vt vero splendidiori fulgeret aκiomate, inter Romanae Ecclesiae cardinales eum retulit, episcopumque Albanensem constituit. Eboratensi enim Ecclesiae episcopum eum praefectum suisse, quod MIRAEVS ο tradit, probari non potest, fatente eius biographo ', pontificem Clementem IV, ut illum in partem fossicirudinis traheret, opulentae Eboracens Ecelsae praes ede, nee tamen obrinere potuisse, ut vir sanctus eam promotionem aereptaret , qui proposita coUans in religione voluerit permanere. In hoc amplissimo consessu, cui praeter OOIo episcopos, abbates et homines alios Ecclesiasticos magna interfuit copia regum, principum, summorumque in republica virorum, eruditionis, eloquentiae, et sanctitatis opinione se valde Bonaventura commendauit, illi tamen superuiuere non potuit, rebus humanis anno CI OCCLXXIV aetatis LIII, praem ture ereptus. Cuius funus eo honore elatum est, quo ab hominum m . ' nioria
T. tr .p.684 b. strenue pro Dreserarem inAeademia vatis.ns uiribus et priuilegiis decertauit. Ferre
enim evi tempore aeademia neri poterat, quod mo
naehi mendieantes s. Franeisti et s. Dominiet. spretis iuribus sitis, priuilegiis er eonstitutionibus Eeelesiasticis, prosessenem theologiae et euram animarum sibi vindieassent . ia bitaque paupertate voluntaria aliorum tamen in messem saleem filam misissent. Ideo eos exelusit ex albo suo num reque atque grege. Quod eum pati nollent m naehi . res ga P. M. delata est . qui probata odidinis vitiusque auctoritate . aeademiam vehemenister obiurgauit. repugnantesque professores qu . tuor . inter quos Gulielmus erat, fulmine per- euast saemo, et a munere reiihiendos esse statuit. Qua institnitate eommotus Gulielmus. Iibrum edidit de parietilis nouissimoriam restrorum aduer sus mendicantes or fine . qui cum aliis eius gene ris extat in E Dv a x in suo. Nai Tomo i . Naseie. rerem expetendatum et fugiendatum Lond. 6,a. Odiis. In eo graues Meuiationeaeontra utrumque ora nem eumulauit cuia viis . praecipue. euni sar si Ithri, de aeterno Euang. l . auctor diceretur loannes de Parma. Generalis ordinis Minorum. de quo in Annalibus Feclos sticis dicentum. Cons B v xus T. Ill. Hist Acad. Paris. p. a o. Huie kaque libro et seri a se oppoluere Titumas Aquinas et Bonaventura. et siceruntque in entia Romana, ut Cintelmi her flaminis traderetur vltricibus . nee eius quoque noua repastinatio Clementi iv. oblata piae rei. Uid. qin mirεHii Dp ta sub icto loannis Aleiophili nomine edidit Paris i63a. 4. Io. C DE seus, NAT. Α x. T. VII. ΗΕ. p. M. Aheilloniana T. I. P. I 4. Extat inter opus la Lugd. is r. sol edita HI I. p. a s. et T. vi. Opp. editionis Romanae Cons Lν us suus Hist. Poetar. medii aetii p.reta Abiudieat sonatienturae propter intonuiuis iam rumine n ou D N et s T. ll. p. 423. .) Ad Henrici Gandau. l. Q
823쪽
moria gloriosius non legitur. Praesentes enim suere Gregorius X. P. Mimperator Graecorum Per Graecos proceres, ipseque Balduinus II. Latlnus orientis imperator. Item Iacobus rex Aragoniae, patriarchae Constantinopolitanus et Antiochenus, cardinales uniuerti, archiepiscopi et episcopi quingenti, abbates sexaginta aliique minorum gentium antistiates et sacergotes supra mille: regum ac principum plurimorum oratores, Tartarorum aliorumque populorum legati, et innumerabilis politi et o dinis hominum turba, laudationem lanebrem dicente Petro de Tarantasia, postea Innocontio V. papa. Multa de eo miracula narrant fratres ordinis Minorum, quae qui necte cupit, omnium optime, ex actis can nietationis eius ' intelliget. His enim testibus honorem inter coelites meruisse iudicatus est, id quod laetum a Sixto IV, anno cis CCCc Lxxxv. Sixtus v autem, ut ordini, quem ipse susceperat, velificaret, hicque ho- heret, quem et sanctitatis et eruditionis magnitudine Thomae Aquinati Dominicam opponeret, sextum Ecclesiae uinorem illum renunciauit, dictusque est doctor Seraphicus, Quos honores, titulos miraculorumque gloriam hoc loco examinare , praeter institutum nostrum est, iudicabi que ipse Lector, morum aetatis huius, qua vixit Bonaventura, non ignarus. Nobis in historia philosophiae Scholasticae ideo nomi: iandus est, quod eam non tam spinosa, quam reliqui solebant tractatione impediu rit, quamuis nec a Peripatetica philosophia, nec a quaestionibus theor licis et subtilibus totus abhorreret. Et hac quoque ratione ad theol giam se conuertit, et non sententias modo more seculi sui enarrauit, sed mysticam quoque theologiam magna contentione excoluit, et in argu mento ascetico diligentissimus fuit. Laudandumque in eo, quod cum steriles auenas et infelix lolium, quod in agro Scholasticorum dominabatur, persensisset, meliora dare et succulentiora laborauerit k. Quod si sobria ratione praestitisset, et impuros mysticae theologiae sontes, maxime vero immensam Moe ριαδουλώαν, in quam sumre quasi correptus ruebat ,
neglexisset, inter optimos Scholasticorum theologos locum meruisset: de quo tamen statuent, qui theologiae hi storiam describunt criticam. Scriptit plurima, quae octo voluminibus, siue Tomis, curante CON-
sit frequentatus M. Ita G a E s o App. de examin. doctrinae e. i. p. g. In seqq. eum Thomae longe praesert.
l) s Oulum Midem de laudibus Matiae nostra
abiudieat et Bri Navara Tua AE BADv Aa o a Palla via vindieat os Davi l. e. p. 4 9. quemadmodum eum Psalterii Mariani aucto rem non agnoscit, eonL Ttio M. CREMi vaAnimadu. phil. T. IX. p. 98. Sunt tamen alia inter eius o lauta. e. t. de Rositio B. Mariae. ete. quae satis produnt, quam immenso aelo ea n re aestuaverit.
kὶ .. si mi erat a me, quis inter rate os docto. - res videatur idoneus, res adeo sine praeiudicio. se quod D. Bonsuentura, quia in diuendo soliduaia est. securus, pius. iustiis. deuotus. Praeterea se recedit a curiositate . quantum potest. non imia miseens positiones extraneas. vel doctrinas se ., eulares, dialectios aut philosophieas . terminia, philosophicis obumbratas mora multorum, sed - dum I iudet illuminationi intellectus . totum ra-- fert ad pietatem. et religiostatem affectus. qua. iare iactum, ut, ab indevotis Scholasticis, quorum
is proh dolat s uiator eli numerua, ipsa minus
824쪽
si: PERIOD. II. PARS II. LIB. II. CAP. III. SECT. II.
prodiere . Inter haec scripta ei tributa esse multa, quae ad eum non pertinent, ideo tantum m illum relata, ut hoc quoque pacto gloriae Thomae Aquinatis Bonaventuram nihil concedere, patesceret, verisimillimum est; virum autem omnes illi libelli spurii sint, quos ei denegato v n i N v s, duce potissimum usus stilo Bonaventurae atque methodo, neque plane eleganti, neque omnino neglecta , sed media quadam incedente via, cuius tamen aliquando phrasis ad delestionem tendant, more Scholasticorum huius temporis; ingenium autem demonstrent graue
et virile, et nullatenus infans, aut monachale et plex, omnem In empressionibus barbariem et nugacitatem Disans, aliis eκpendendum relinquimus. Pleraque enim haec momenta ad theologica scripta pertinent, quae hoc loco expendere institutum vetat. Inter opuscula philosophica vero unum Occurrit de reductione artium ad theologiam '. In eo cum
contineatur breuis Isagoge ad philosophiam eiusque partes omnes, illaque luculentissime delineet, quo vultu , habituque Seculo XIII philosophia Scholastica, ad theologiam potissimunt mysticam translata sit, pace Lectoris, hoe quoque momentum historiae Sholasticae philosophiae non negligemus, sed breue eius ωι D dabimus compendium. Quod qui paulo attentius considerabunt, multo in hac nostra tractatione de rebus philosophicis ad Scholas licain periodum pertinentibus perfundentur lumine.
Trevirbius.- β. XXI. Sequimur autem seruatam hactenus methodum et ipsis Bo-
ρε - βε-- nauenturae verbis has eius assertiones apponimus.
I. Omne datum optimum et omne donum persectum desursum est descendens a patre luminUm. II. Multiplex itaque est et liberalis ab illa sontali luce emanatio.. III. Licet illuminatio omnis interne sit cognitione, potest tamen diastingui in lumen exterius, siue artis mechanicae; lumen inserius, siue cognitionis sensitiuae ; lumen interius, siue cognitionis philosophicae, et Iumen superius, siue gratiae et Scripturae sacrae. IV. Lumen mechanicae ad supplendam corporis indigentiam repe tae , seruile est, et degenerat a cognitione philosophiae; et comprehendit septem artes meelianicas, lanificium, armaturam, agriculturam, Uenationem , nauigationem, theatricam, medicinam.
V. Lumen cognitionis sensitivae illuminat ad formas naturales apprehendendas , hucque pertinent quinque sensus. Habet enim spiritus sensibilis naturam Iuminis , et.in neruis viget, quorum natura est clara et peruia, et in istis quinque sensibus multiplicatur. VI. Lumen cognitionis philosophicae illuminat ad veritates intelligibiles perscrutandas, et interius dicitur, quia interiores caussas et laten
m) M a. - - is . sol. .) Tom. I. Opuse. p. t. seqq. Edit. Lugdunensis, qua utimur.
825쪽
tes requirit, et hoc per principia disciplinarum, et veritatis naturalis, quae homini naturaliter sunt inserta. VII. Veritas autem est triplex, sermonum, rerum et morum, hinc phialosophia diuiditur in rationalem, naturalem et moralem. VIII. Rationalis philosophia, vel est ad exprimendum, vel ad docendum, vel admouendum; indeque diuiditur in grammaticam, Iogicam et rhetoricam, quarum prima respicit rationem, ut apprehensium, secundavi indicatiuam, tertia ut motivam. IX. Quoniam intellectus noster dirigi habet in iudicando secundum rationes formales, et hae tripliciter considerari possunt, vel in compar tione ad materiam, et sic dicuntur rationes sorinales, vel in comparati ne ad animam, et sic dicuntur intellectuales, vel in comparatione ad diuianam sapientiam, et sic dicuntur idoles: ideo naturalis philosophia tripliacatur, scilicet, in physicam proprie dictam, in mathematicam et in met physicam. X. Physica consideratio est circa rerum generationem, et corrupti nem secundum virtutes naturales, et rationes feminales. XI. Mathematica est circa considerationem formarum abstractibilium, secundum rationes intelligibiles. XII. Metaphysica est circa cognitionem omnium entium, quae r ducit ad unum principium primum, a quo exierunt secundum rationesideates, siue ad Deum, in quantum principium, finis et exemplar. XIII. Quia regimen virtutis motiuae tripliciter habet attendi, scilicet respectu vitae propriae, respectu familiae, et respectu multitudinis subiectae, ideo moralis philosophia triplicatur, scilicet, in monasticam, Oec nomicam et politicam. XIV. Lumen sacrae Scripturae illuminat ad veritatem salutarem, et est superius, quia ad superiora ducit manifestando ea, quae sunt supra r
XV. Lumen hoc unum est secundum intellectum literalem, et i men tripleκ, secundum sensum mysticum et spiritualem, oempe allegOricum, moralem et anagogicum. XVI. Totius vero Scripturae S. doctrina potest reuocari ad haec tria: Christi aeternam generationem, et incarnationem , vivendi Ordinem, et Dei ac animae unionem, primum ad doctores, secundum ad praedicat res, tertium ad Contemplativos pertinet. XVII. Seκ hae illuminationes habent vesperam, et sequetur septima dies requietionis, quae vesperam ston habet, scilicet illuminatio gloriae. XVIII. Vt omnes illae cognitiones ab una luce habent originem, sic omnes ad cognitionem sacrae Scripturae Ordinantur, in ea clauduntur, et in illa perficiuntur, et mediante illa ad aeternam illuminationem ordinantur.
826쪽
st. PERIOD. II. PARS II. LIB. IL CAP. III. SECT. II.
XIX. Reducitur cognitio sensibilis ad Scripturam sacram, si ex simili
medii cognoscendi intelligimus generationem diuinam verbi; ex sensuum exercitio ordinem vivendi, prudenter, temperanter et obtemperanter, ex sensuum oblectamento, si intueamur Dei et animae unionem. XX. In illuminatione mechanicae possumus intueri verbi generationem, vivendi ordinem et animae cum Deo laederationem, quoad egrensum, cffectum, fructum. XXI. Eadem ratio est in illuminatione philosophiae rationalis, ut enim sermo significat mentis conceptum, et ille interior est verbum mentis , et proles eius, induit autem formam vocis, licet non restedat a mente proserentis 3 ita verbi aeterni generatio et incarnatio facta est. Eadem vero ostendit in vivendi ordine tria, modum, speciem et ordinem. XXII. Simili modo est reperire in illuminatione philosophiae nat ratis, quae rationes formales considerat secundum habitudinem propo tionis , secundum effectum caussalitatis, ut secundum medium unionis In primo videmus verbum aeternum et in amatum, Ut enim se habent rationes seminales in materia et intellectuales in anima, sic ideatis ratio, ver
bum, in Deo, quod praedicat uniuersa naturalis philosophia. In secundo videmus ordincm videndi, qui lumen, ut in naturali hus non potest accipere, nisi e supernis, a solo Christo et luna B. Virgine influxum. In
secundo unitur anima Deo, ut unitur anima Corpore ete.
XXIII. Eodem se modo habet in philosophia morali, quae versa
tur circa rectitudinem. Rectum autem tripliciter dicitur : unum cuius
medium non exit ab extremis, si ergo in Deo est summa rectitudo, et est principium omnium et finis, debet esse inter eκtrema media persona, quaesit et Deus et homo; secundum, quod dirigenti se conformatur, ita qui dirigitur secundum regulas iuris diuini rectus est; tertium cuius summiatas est sursum erecta, ut hominis statura recta; ita cum Deus sit sursum, necesse est, ut apex mentis humanae sursum erigaturi XXIV. Et lic patet, quomodo multiformis sapientia Dei, quae lucide tractatur io Scriptura sacra, occultatur in omni cognitione et in omni natura, et quo modo omnes cognitiones famulantur theologiae ; pasetet etiam, quam ampla sit via illuminatim, et quomodo in omni re quae sentitur, siue quae cognoscitur, interius lateat ipse Deus. Habes his Lector benevole luculentum introductionis philosophicae ad theologiam mysticam exemplum; ex quo non modo circulum illum scientiarum philosophicarum, qui aeuo medio Obtinuit, quemque eodem sere inodo
apud Io. SARis3ERi ENSEM investire licet, discimus, sed clarissimo quoque speciminc videmus, qua ratione philosophia et ad theologiam Scholasticam et ad mysticam translata sit. Eκ quibus, quae initio huius capitis de combinatis inter se philosophia, et theologia Scholastica atque
mystica diximus, sua luce radiant, et egregie confirmantur. Quod reliquum es , hunc Bonaventuram dis linguendum esse monemus a Bonaventural
827쪽
tura Baduario de Peraga ordinis S. Augustini, qui seculo XIV cardinalitiam dignitatem obtinuit, cui quaedam S. Bonaventurae scripta tribue da sunt, itemque alios esse Bonaventuram Brixianum, Bonaventuram Brocardum ', aliosque Bonaventuras recentiores. f. XXII. Sacro inter Scholasticos philosophos i diademate effulsit priνει - .PETRUS HISPANVS, postea Ioannes XXI, pontifex Roma- 'nus, cuius historiam praeter scriptores historiae pontificalis veteres et recentiores et historiae literariae ecclesiasticae auctores tetigere S c Η Ο Tvs et ANTONIVs itemque L UDo v I vs IACOB VsA S. CARO Lo aliique. Olystipone Portugalliae natus, a patria Hispanus, a patre Petrus Iuliani dietus, et post Tusculanum episcopatum et purpuram ecclesiasticam Romanae sedi admotus est. Is tanta industria et ingenii subtilissimi acumine primo quidem philosophiae operam dedit, et tum arei salutari, ut in utroque eruditionis genere parem vix agnose rei, et inter magnos philosophos numeraretur , id quod PTOLO
quos ille, virum vocat in medicinis valde eruditum et in Heulari philo- Iophia magnifice doctum; hic magnum in philosophia. Quod vero LEo
addit: Parum habuisse de experiensia naturali, vix de medico suspicari licet tam inclyto, nisi ista experientia naturali indicare voluerit prude tiam naturalem ex uiuendi usu enatam. Carpit enim eum in sequent bus, quod pynti calem dignitatem morum quadam stolidirate deformau rit. Quod confirmat T R1T HE Mi v s , hominem, fassus, fuisse doctum et eruditioris multae, sed prudentiorem medicum quam papam Quae repetunt Martinus Polonus, Henricus stero, Ptolomaeus Luce lis, Bernardus Gui donus, et qui hos secuti sunt Platina, Nauclerus et alii, inque eo culpant, quod doctrinae Dae praestantiam et poηtifcalem dignitatem rerum gerendarum ignormione et morum inaequalisme, ac quadam stoliditate dei maure1I: ea vero, quae praeclare in exiguo, quo iudit, tempore, gessit, consilio Ioannis Caietani cardinalis, qui ei in pomtificatu sui sectus est , adscribunt, eo quod eius nutu omnia agerentur. Quae nos historiae pontificiae scriptoribu examinanda relinquimus , sa- ἀtemur tamen, hos scriptores nobis nonnihil suspectos esse eo quod dise
te tradant: Pontificem religiosos ex os habui te, curialem fuisse, in fa
ciendis gratiis indiserere tamen et Ine dissicultate omnes ad eum ingressos fuisse. Haec enim quae LEONIs verbis retulimus, iustam nobis ansam dant suspicandi, religiosos, qui tragicum quoque vitae eius exitum
828쪽
81s PERIOD. H. PARS II. LIB. II. CAP. III. SECT. II.
tum fulminibus in religiosos vibratis adscripserunt γ, ut huius inuidiae vindictam sumerent, talia de eo vulgasse, quod multoties factum esse, nemini ignotum est . Certe animum reipublieae Christianae tranquillitati non imprudenter prospicientem in exiguo octo inensium tempore
demonstrauit. Quicquid autem eius rei sit, de quo alibi disceptandum, illud non negant scriptores laudati, hoc eum habuisse laudabile, quod literis et literatis se beneuolum praestaret. Puta cum Iummus pontifex, et Ja dignitas suprema esset, cum inferiordus tamen non dedignabatur conue3 fari, qualiscunque esset status, dummodo est literatus, siue pauper, siue dives esset: et talibus fuit largus benesciis et pro amplectebatur assectu, quae verba sunt PTOLO EI LUCENS Is , quae confirmat MARTINUS POLO Nus Φ, laudans eum, quod multos egenos fluctum literarum amplectentes fuerit, et benesciis e eo sitis promouerit. Vitae vero exitum tristem habuit, euentu cum eκ μιαντικη sibi longam praedixisset, artis vaticinium deludente. ita enim GV ELMvs DE NANGI Aco Ioannes papa cum Mivirae spatium per annos plurimos extendi crederet, et hoc etiam coram
multis saepe adsereret, subito cum noua camera, quam pro se Viterbii circa palatium aedificari fecerat, I olus corruit, et inter ligna et lapiades collisus sexta die post casum huiusmodi fac mentis eccisasticis operibus perceptis expirans in Ecclesia S. Laurentii sepultus est. Factum
id anno cII co LXX vis, in festo Pentecostes, XVII Cal. Iunii, ut demo
stratum FRANC. PAGIO . Alii aliter rem narrant, prout nempe Velinuidia, vel rumor vulgi dictabat. Ita enim de ea re T R I T Η Ε M I v s ':
Coeco astrologorum iudicio deceptus vitam Hi pollicebatur in plurimos annos, de quo saepe iactabundus cum apud suos gloriaretur familiares,
quam esset futurorum ignarus, euidenter ostendit. Nam oetauo pontι-
fcatus sui mense cum interbii sederet in aula magnisca ludens ad tabulam essetque iucundus et promissione longioris vitae superbus, subito ipse domus corruit, et pontifcem miserabiliter oppressit, qui tandem plus quam semimortuus inuentus et extractus sexta post die futura nesciens decessit. In qua narratione circumstantiae vetustioribus indictae produnt in enarranda eius morte inuidiam calamum rexisse. Clarius id intelligitur, ex relatione SI FRIDI si tradentis, improviso casu ob
rutum fuisse, dum in eo esset, ut librum quendam haereticum et peruem sum dictaret, hinc inter lamentantis voces has fere solas fuisse audiaras, quid fet de libello meo ρ quis complebit libellum meum 8 Ex quo
γ) PTOLOMA avs L v C. i. e. c. m. Eo Auget suspieionem. quod Ptolomaeus Lu censis et Martinus Polonus Duinin ictui fuerint. adeoque statuta in ordinem quoque suum ini. quiora illius inimi et i quod eoni ieiunt quoque Sporutinus et Pa. PAG i in Breu. pontis T. Ill. p 427 Quid enim monaehorum inuidia Waleat. Gulielmi oe s Amore exemulo supra vidimus.
829쪽
scriptorum dissensu et narratiunculis odiosis iacile est colligere, ordinum religiosorum sed latores, quos odio habebat Petrus, in narranda eius mo te funesta, ita variasse, prout assectus dictaret insensior. Praeter artis medicae scientiam, cui varia scripta, et inter ea Bibliotticam pauperum, debemus, maxime artis rationalis peritia inclaruit, et imprimis notis, mus suit editis Summulis logicalibus, quibus diu scholae pro duce in t giza viae sunt, quas tamen Psello surripuisse quidam contendunt O. Nec negandum, quod indignatur in Petro B vLLINGE Rus Φ, infelicem eum et ieiunum dialecticae magistrum suisse. Meliora enim illa tempora ferre non poterant, quibus inutilibus tricis omnia replebantur. Dillimia tamen auctorem summularum, a Petro Ioanne Vlysiponensi, illumque e Dominicanum quendam contendit NICOLA Vs ANTONIVS , Platina potissimuin niκus k, qui Petrum Hispanum a Ioanne pontifice ipse quoque distinguere videtur. Quod tamen sine necessitate fit, cum scruptores omnes testentur, hunc pontificem in logicis excelluisse, ille a tem Petrus Ioannes nunquam appellatus sit, sed Petrus Iuliani. Alii quoque libri philosopbici de eo seruntur, nempe parva logicalia, dialectica,rractatus logicales, problemata et in phagiognomica Arastotelis, ut Tractationes physico- medicas de formatisve hominis, de oculis, et alia taceamus, enarrata praeter citatos a MERCKLINO et FABRICIO . -
. XXIII. Longe profundius in mysteria philosophiae, maκime naturalis , artiumque mathematicarum penetrauit et seculi sui indolem multum superauit RoGERVS BACONVS, vir summus, tam laque occultioris philosophiae cognitione et experientia nobilis, Ut meruto doctoris mirabilis titulum reportauerit. De cuius rebus philosophicis et literariis praeter scriptores historiae literariae apud Anglos wOODIVM ', LELANDUM ', BAL EvM G PIT SEU Μ , aliosque , videmdi P. BΑYLE et O LAVs Bo Ric III v S ut eos taceamus, qui naturalis philosophiae et mathematicarum scientiarum historiam enarrarunt.
Patria is suit Somer tensis gente Anglus, licestriae splendida familia genitatus '. Qui cum mature summo pernoscendorum philosophiae mysteriorum desiderio arderet, indefesso studio in rimandis eruditionis , maxime philosophicae, arcanis versatus est. Cui consilio prouida fauebat natura, quae inter tenebras, quae tunc orbem philosophicum premebant. hane potissimum stellam produxit, quae istam noctem tuae eruditionis radiis illultraret g Cous Η Ο N i v s hist. phil. L VI. e. 4.
830쪽
pis PERIOD. II. PARS II. LIB. II. CAP. III. SECT. II.
ret. Nam et donis eum instruxerat praeclarissimis , raroque obuiis, et praeceptores ei subministrauerat, quibus calcar sub lentibus , cum ipse iam strenue curreret, sortissime ad lumma eruditionis cacumina progressus est. Οκonii enim haerens evimios in grammatica, rhetorica et logica
progressus fecit, magistros nactus Richardum Pisaurium et Edmundum Richium siue Diuitium de philosophiae incrementis praeclare meritum, quem Baconus, cum is ad Cantuariensem sedem esset promotus, amicum postea habuit. Praeter philosophiae praecepta, mathematicarum quoque disciplinarum institutionibus haud leuiter imbutus, more gentis suae ad prosequendum studiorum cursum in Galliam abiit, Parisiisque praestantissimorum doctorum praeceptis imbuendum se dedit. Facile tamen colligere est, plus suo Marte quam alieno auκilio profecisse Baconum in literis. Discebat enim historiam, linguas Orientales et Occidentales, iurisprudentiam et medicinam, quarum scientiarum tunc exiguus erat cutitus, eo quod a plerisque eo tempore negligeretur. Itaque quod a vivis praeceptoribus discere non licebat, ex demortuorum chartis hauriebat, unde, qui stripta eius legerunt γ, testantur, eum eκ lectione non tantum
Istotelis, Plinii, Solini. Ptolomaei Hippocratis, Gellii Ouidii, Isaacii medici, Platonis , Iosephi aliorumque profecisse , sed diligenti quoque
manu versavisse Avicennam, Averroem, Albumagarem, Gebrum, Ab hali, Alpharabium, subtilisumos Arabum medicos et philosophos. His
itaque eruditionis ornamentis conspicuus cum summam rerum theologi
carum cognitionem adiecisset, doctoratus insignia reportauit. Ex GaIlia in patriam reuersus Oxonium vitae studiorumque palaestram elegit, et ut tranquilliora studiis suis, tempus sibi et quietem postulantibus, otia acquireret, circa annum CIDCCXL monaiticam vitam sumto cucullo Franciscano, elegit R. Tempus tamen non otio, more aetatis suae, aut nugis
Iogicis et metaphysicis tribuit, sed ad rimanda naturae arcana totam industriam suam adhibuit, et astrologiae, ehemiae atque mathesi accurate perninscendae, et in usus transferendae gnaviter inuigilauit. Quo lactuin est, et artis chemicae, opticae, staticae reliquarumque huius generis praesidiis ea attingeret mysteria, quae et ignorabantur ab omnibus, et in stuporem rude et indoctum seculum rapiebant. Quae cum nostra demum aetas detexerit, merito mirandum est, Baconem tamen pleraque iam vidisse, et obseruata, eamque rerum naturalium notitiam habuisse, quae rerum ignaros
Abingtonensis Oxonii in literis educatus the log ux et philosophus euasit e leberrimus. ibique Rholas propriis sumtihus instituit . in quibus multos theolo iam et philosophiam gratis docuit. et
ou Dio teste primus in hae aeademia Aristo. telis elenchos explietiit. Factus tandem archio piseopus C:ntuariensis anno ia34 ad emendandos creti moret eoi palsitatos magno seossit animo. as Eceles ae eorruptelas exoti s dum disciplina in acrius res iurate nititur. Itini,ca ill regis
Angliae . et Othonia legati pontis eii odia experitur . eumque Romam se eoniteriisset. et ibi qumque censoriam everreret virgulam , simili in aula quoque Romana odio laborare coepit, grand o peeunia mulctatus in Angliam rem illas . it. Ubi iniuriis tundem victiis sponte exul in Galliam abiit ibimie febri et moerore eonfectus obiit 124a. Callisio ill an. 4s6. inter Ss. relatus. Cons. C A-s x i. e P. 6ets. seq.n Boa ait Mavs l. e. M Wanu iNGus it. ce.