장음표시 사용
81쪽
DE ORIGIA PHILOS. SARACEN. 69Μuhammedis potissimum explicabant ν, magno in Alliendium seruore
zeloque insurgeret; sine dubio, quod sentiret, non bene conuenire studio philosoplitae cum suis nugis atque somniis, oculosque aperiri attentis, ne amplius tanta facilitate impostoribus fiderent. Magnis itaque iris contra philosophum aestuans, et acerbissimis accusationibus dirisque conuiciis eum proscidit, et impletatis atque haereseos coram plebe accusauit, immo hostiliter amais eum inuadere ausus est. Quid ad haec Athendi λ Nonis malum pensare malo, effrenemque atque sanaticum honilisen loro et Virga compescere, quod per principis fauorem atque gratiam facile lic
bat, sed emendare animum vaesani hominis et ad stupem reducere con tus est. Detectis, quas vitae eius intentaverat, inladiis, non Carcerem
et gladium ei obuertit, sed monita et praecepta philosophiae. In eo au tem curam ponebat, ut ab alio Abu Maascharo huic, hoc enim illi nomen crat arithmeticae et geometriae amor inliceretur. Non sesellit prudentissimum virum suspicio, fore, ut didicisse fideliter artes emolliat mores, nec sinat esse seros. Ita enim breui laetum est, ut qui prius ea nina rabie in Altandi fuerat debacchatus, iam percepta mathematicarum et philosophicarum disciplinarum dulcedine, stultitiam suam apertis agnosceret oculis, et furere in philosophum superstitionis patrocinio desisteret. Quod cum ille obtinuisset, ut quem philosophiae hostein eApertus erat, hunc philosophicis armis victum et prostratum cerneret, ad frugem reuincatum in disciplinam recepit, tantaque fidelitate erudiuit, ut inter optimos discipulos emergeret Φ, et in astrologia libros doctissimos conscrib ret , quibus famam sibi comparauit postea. Ceterum quibus honorum titulis et axiomate in tanta principum gratia fulserit Kendaeus, quamdiu vixerit, quem ultimum in hac vita diem viderit, quaeque alia sunt, ii die ignoramus. Non confundendum esse Κendaeum hunc cum Alliendo poeta, siue Motan bi supra iam eκ Pocockio monitum, id quod Go-LIus - quoque obseruat: quemadmodum etiam a Kendaeo ΕLM ACINO memorato distinguendus est. Cave tamen ne eκ Alchindo, Alcendi, et Al-kindo diuersos tibi effingas homines, ut quibusdam viris doctis accidit V. Vnum enim tantum norunt Arabes Iacobum Athendi .
f. XII. Post Alliendaeum inter Arabes philosophiae et mathematicarum disciplinarum cognitione prorsus singulari excessuit T H A-
ta et αγραφοι. ita Corano continetur. estque ex t Iareitica a Muham mede seripta i alteram fiunam vorant . quae omnia comprehendit praecepta vel prohibita a Mutammede . vel alsis sidiisque eius statuta , de quibus nihil in Al-
82쪽
nomine Thebit dici solet. Al-Sabi autem ob religionem, quam profitebatur, dicitur. Hanc scriptis explicuisse his verbis narrat AavLFΑ-x L 1 v s Multa scripsi in disciplinis mathematicis, medicina et logica. Sunt et illi libri lingua Θriaca scripti, de iis quae ad Sabia
orum religionem spectant, de eorum consiturionibus , praeceptionibus et ritibus de mortuis inuoluendis et sepeliendis, de munditis et immunditis , a Penam animalia sacrificiis idonea, quae inepta, de tempor
bus cultui diuino desinatis, de ordinanda lectione inter orandum. Subiungit his historicus breue sectae Zabiorum doctrinae compendium 8, quod cum ea dogmata exhibeat, quae Tomo primo late excussimus, merito hic silentio praetermittimus, locum tamen hunc legendum iis commendamus, qui huius Philosophi doctrinam , cui adhaesit, et philosophiae systema. inaedificauit intelligere cui unti Ratio hinc
petenda, cur inter mathematicos magnum sibi nomen famam
que parauerit, his enim scientiis Sabaci siue Zabii plurimum tri
buerunt. Praecipue Uero in geometriae sublimioris algebraeque myst riis. celebrata fuit eius eruditio, quam doctissimis scriptis illustrauit, quae tamen passim adhuc in bibliothecis delitescunt. Euclidem enim a me dis repurgasse, et commentariis illustrasse docent GA ARIEL et I o-
ANNEs Maronitae Liber quoque eius desuperscierum diuisonia
bus itemque data eius siue determinata memorantur. quae esse problemata geometrica testatur HoTTINGERus L Tum eius ingressia
ones de anguli rectilinei trifectione, itemque de veritate propo itionum alebraicarum ex demonstrationibus geometricis adstruenda ε, et similia, quae ex parte in collectione scriptorum veterum mathematicorum edere promiserat doctissimus Mathematicus EDNAR Tvs BERNAR-
Ο tot cit. pi Aili utemus sequentia quoque Alluxv re verba in eorum gratiam . qui librum haud ubiuis obuium . ad manus non habent. - llud ..autem. inquit, quod apud nos eonstat de se- iacta suhiorum , est i professionem eorum ean- em prorsus esse eum Chaldaeorum Qtinum rum professione . Reblamque ipsorum polum arctieum. Quatuor virtutihus intellectualibus -illos diligenter studere ; illis. ut ter orent. iniunetium esse . primo ante solis ortum.. semiiahora aut minus. quo oriente sole finiantur . octo incuruationes, quarum sinsulae tres eon. ineant adorationes i secundo ita ut finiatur. orat io meridie declinare ineipiente sole. eon- , statque quinque geniculationibus . quarum
..unaquaeque tre contineat adorationes. tertia
-oratione simili seeundae, et finienda Meldenteiasole. Iaiunia illis iniuncta esse. unum trigin- ista dierum, quorum primus est nonus Alcanui prioris: nee non alIud septem dierum . quo- . mim primus Strebati octauus. Stellas inuomia re i inulta offerre sacrifieia . de quibus noti .eomedunt, sed igne absumenda penitus tra--dunt. A satiarum et allii usu abstinere, nonis ullos etiam a phaseolis. hrasse , erambe is lentii s. Dicta eorum amnia esse dictis phi- losophorum. Argundinia eorum ad prohan. .dam Dei unitatem. longe si missima esse 1 auis, tum are animas seeleratorum novies mille seeυ--lis erueiari . deinde ad miserieordiam Dei redito 'b Diligenter eum his eonserenda sunt. quae tomi primi libro primo de sabiorum reli-ione et theologia diximus. Proprie enim alaee tempora pertinent. Cons. NOTT NGIE. his . orient. L L e. p. hiblioth. Orient. p. Iossed de his eap. seq. ex instituto di mus.
qὶ in rebus oriantis Geographiae Nubiens
83쪽
n v s '. Sed et arti salutari operam nauauisse, deque ea libros exarasseeκ Ahulsarati testimonio supra adducto constat. Maxime vero hic nobis memorandus est, ob philosophiam rationalem ab eo diligentissime excultam, scriptisque, teste iterum ABVLPARAI o , illustratam, quibus magnum sibi nomen et existimationem inter suos peperit, adeo, ut si Cel. LvDEw1GIo standum, sine teste id tamen asserente, eius logica adhuc dum in usu inter Muhammedanos pretioque sit. His vero medicinae, matheseos atque philosophiae ornamentis ita se commendauit Chalifae Al-Mootadedo, ut summo apud eum honore esset, multisque teste Allu LPARAI o a beneuolentiae speciminibus frueretur. Sed et filio Senan et nepote cognomine Thabet Ebia Senan inclaruit, qui et
ipse inter medicos et mathematicos Arabum celeberrimum nomen cons cutus est ', de quibus videndus HERBEI. OTIus Φ. Natus est The
hit teste historico Arabico an.Heg.CCXXI,defunctus a. H. CCLXXXVIII, eκ quo patet, seculo eum Christiano decimo inter Arabum philosophos innotuisse, errareque BLANCΛNvM , seculo decimo tertio eum
. XIII. Proqimus huic sama et existimatione mi Iosophus Inter Ara- Asm. Ahes fuit ALFARABIVS, qui et inter gentis suae homines, et inter Christianae fidei asseclas magnum sibi nomen peperit, valde laudatus inter Saracenos AavLpARAIO 1 IAN v Giv Loiv L in historia philosophorum Ea N CRAic AN in historia Medicorum, Io. LEONI
AFRICA No aliisque. Integrum ei nomen fuit Ahu Nase Muhammed Ebii Tarchan Al - Farabi f: quam ultimam appellationem, qua plerisque innotuit, quaeque laudari communiter solet, a patria Farab accepit. In huius enim prouinciae ε urbe Baleli Farabius parentibus nobilibus natus est Φ. Qui cum et censu et honore splenderent, dubium non est, quin ad similes huic vitae generi mores Ahu Nastus ductus fuerit. Sed contemtis is diuitiis vitaeque splendore ad sublimiora et maiora adspirauit, clamque paternae domui se Iubducens ad celeberrimam Musarum sedem Budadum abiit, ut philosophiam addisceret. Cuius cum in schola Ioa nis Melae hauriendae occasionem nactus esset optimam, tanta contentione in philosophiam incubuit, ut summam eius cognitionem attingeret,
t) Videnduη eonspectus ab illo editus, quem
hibliothecie Graecae l. e. inseruit integrum de sideratissimus FAari ictu . et ante eum ad eas-eem vitae eius Epp. Hungrinatonianis adiectae Tu Mas SM TH. Mireris itaque Thabetum omisista inter Arabum mathematieos Uossum. ti) Le. . Hine addi debet catalogo medi eorum veterum apud Fame. hibl. Gr. Vol. xlii. xa in diinrt da philos ration. apud Turras
ctus est , maxime vero ob opus historieum aba. H. 29O , ad a. 363 . quo obiit, inclaruit. valda enim id passiin laudatur.
e) In chronol. mathemat. eastigatus ideo sa ἀπι No praesa . ad Orig. Alex. p. 16.
d Dynast. lx. P. ac Re I De illustri Arabiae viris e. s. p. 26s. sera. s) Poe ocκ. specim. hist. Arah. p. 3 2. κ) Sira est in Ata minore a Tureis postea trar dicta. Ex hae regione ortus etiam ΑL
84쪽
ra PER. II PARS L LIB. IIL CAP. L
magnusque teste LEONE ', philosophus euaderet. Id quod luculenter confirmant AB ULFARAII Uerba, qui haec de eo refert:
Mohammed AI-Far abi in urbe Ba adstudiorum causa fuit, magnos
que sub Ioanne doctore in philosophia progressus faciens supra scios
suos eminuit, eosque in veritaIis indagatione vicit. Artis logicae profunda eruit, eiusque arcana retexit, ac captu facilia reddidit,
et quicquid ex ea ipse opus fuit, digessis in libros, sensus perspicuis
et conceptibus subtilibus refertos, quibus de iis admonuit, quae ab ALkindi aliisque omissa fuerant de arte Gabrica et discendi methodis attigeruntque libri eius logici, pissici, metaplasci, politici em suffcientem et scopum egregium. Neque vero soli philosophiae te tradidit,
sed cum in schola Melae aulisque principum Saracenicorum confluxissent medici, mathematici et philosophi, harumque disciplinarum studia ita coniungerentur, Ut vix esset philosophus, qui non artis quoque salutaris et matheseos, maxime Uem astronomiae mysteria perquireret , ipse quoque Alsar ius hunc disciplinarum seueriorum campum totum emensus est, nec prius ad parentes rediit, quam princeps sere scholae illius euasisset. Ita vero non animi tantum diuitias mirifice aurit, sed et famam a que existimationem. Cum enim in ea incidisset tempora, quibus summum literis honorem liabebant Chalifae Arabum, et imprimis philos phiam munificentia principibus digna iuuabant, accidit, ut ad eorum quoque aures fama de praestantissima Al-Farahit eruditione perueniret. Quae cum dignissima videretur praemiis, a plurimis Asiae viris summis, ipsisque principibus inuitatus est, ut in aulam veniret, proposita erudi tionis mercede amplissima lautissimoque stipendio, quali et alii viri summi et celeberrimi fruebantur. Longe alia tamen fuit praestantissimi philos phi opinio, vita prorsus alia, et solitudinis, quam frequentiae aulae, amantior. Ne patemas quidem facultates prae philosophiae studio multum respexerat, sed iundis patriis desertis Bagdadum aufugerat. Redux itaque cum paternae opes abunde exhiberent, eX quo commode viveret, omnem aulae apparatum quamuis splendiduan diuitiasque oblatas generoso contemsit animo, et ad eas solum posscssiones animi respiciens, quae eripi nequeunt, sussicere sibi ea ostendit, quae ad vitam hanc non sine duristie tolerandam facere possunt. Qua in re philosophiam eum non scholaetantum, sed vitae didicisse iudicandum est. Id enim vitae eius ratio docebat, qua et vanitatem rerum huius mundi, et miseriam vitae humanae contemplabatur, et ab omni rerum humanarum ambitione et splendore, licet vehementer oculos perstringento, Voluptate item atque commoditate abhorrebat, testeque Ibnu Giulgiui apud.L EONEM ', continue tempore
η ibid. hJ loe. eit. Inter Christianos quoque Arabibus parenera I probo hoe in historia philosophiae saraee- theologia cum medicina saepe numero eomun ni eae notandum est. Nedieina enim philom- gebatur. phiae portam aperuit . ut supra demonstratum. ma toe. eit.
85쪽
pore hiemis cum quibu dam super paleam dormiebat, semper visus contristari et lugere, non de re aliqua mundanda, sed de eo solum, quod inuestigabat, nempe ut philosophiam altius perquireret, eiusque maiorem
nancisceretur cognitionem, ratus tantum inesse humanis rebus impersectionis, tantum tumultuum, tantum post summam laetitiam et tripudia poenitentiae et lachrymarum, ut satius sit, in paupere penu philosophiam excolere, potirique animo tranquillo. Qua de re celebrati sunt hi eius versiculi:
Panis hordaeeur et aqua putei et habitiu lanae in pace Meliores sunt, quam laetitiae terminatae in poenitentia.
Ex quo philosophiae moralis Alsarabianae specimine ' luculenter patet, non defuisse inter Arabum philosophos viros sobrie satis et prudenter in philosophiae actione versatos. Vanitati vero vitae huius cum se ita subcuxisset philosophus praestantissimus, ad philosophiam egregiis scripti ni hus et metetematibus iuuandam se accinxit. Cumque summa esset diligentia laborisque improbi patientia, totum scientiarum philosophiearunt circulum duce usus Aristotelis philosophia illustrauit, et hunc potissimum philosophum, quem sibi caput atque praeceptorem delegerat Arabum natio , explicandum sibi sumsit. Eius enim de categoriis librum explanasse Al-Farabium, testis est Ilvu AN MED IS AACIDES ', qui et commentarium ei deberi in anablica posteriora, itemque in rhetoricorum libros tradit. Ex his vero intelligitur, quod et Ahulfaraium supra retulisse recordamur , plurimum laboris impendisse Al-Farabium arti rationali illustrandae, iisque supplendis, quae Κendaeus aliique satis obscure intric teque dixerant. Quod eo magis feliciter successit plutosopho acutissimo,
quo magis perspicuitate gaudebat et acumine, quibus et veritatis nexum gelestere luculenter, et proponere aliis euidenter potuit. Adeo autem Aristotelis lectione delectabatur, ut eius nulla illum caperet satietas vel
fastidium, sicut, si fides GAERIELI Sio NITAE , cum Aristotelis librum de auditu legisset, lassus sit, sibi quadragies repetitum nondum displieuisse, sed lectionem denuo exorsurum se esse. Alii de rhetoricorum libris id dicunt, testatum cum fuisse, se eos legisse ducenties, et
tamen iteratam adhue desiderare eius temonum V. Mirum itaque non
est, nocturna versavisse eum manu atque diurna libros Aristotelis, iisqueeκplanandis tantum laboris atque diligentiae, tribuisse, ut scriptorum eius memoretur collectio, sexaginta tractatibus philosophicis constans , quos omnes philosophia Aristotelica, qualem Arabes habuisse infra exponemus s
86쪽
r4 PER. II. PARS L LIB. III. CAR Lmus, animasse constat. Tanti autem hi libri philosophiel, quos prae
ter logicam, physicam quoque, metaphysicam et politicam itemque logicam discenai methodum explicuisse, eκ Abuliartio supra didicimus, habiti sunt, ut non inter Arabes tantum summo loco ponerentur, sed Iudaei quoque qui circa ista tempora, secundum Aristotelem philosophari
coeperant, magni Alsarabium facerent. Certe plurimum ei tribuit Maiamonides, quem, probabile est, ab Auerrod praeceptore hunc eius amorem atque existimationem accepisse. Non vero luculentius argumentum est, quo loeo Al-Farabium Iudaei liabuerint, quam quod libros eius philosophicos ex Arabico idiomate in Hebraeum transtulerint. Indice enim celeserrimo WoLpIo leguntur inter Iudaeos versiones librorum eius
Hebraeae de elenchis sphisticis, de principiis naturalibus, de essentia animae, de Bllogismo demonstratiuo et de elenchis ; itemque libri allia
cuius optiei. Obiit praestantissimus philosophus tamaagenarius anno H
girae CCCXXXIX, vel ut alii CCCXLIII, illud auctoritate Ehn Chali-
kan apud Poco cxIvM constat. Lgo autem annum CCCLXXXVIII ponit. Forte illi de viventis hie de morientis annis intelligendi sunt, nec tibi contra licunt. Illud certum, seculo Christiano decimo Al - Farabium vixisse. Esciari σι AL q. XIV. Eminuit porro inter philosophos Saracenorum Aristotelucos ESCIARI γ, vel ut integrum nomen ex Arabibus asseri Poc O-C x I v s Abuthasan Al- Asshari, quem maximum philosophum secum dum opinionem Aristotelis suisse L E o narrat. Nomen vero Al-Asshais ri vel Eliciari ab origine sua accepit. Quemadmodum autem profunda Peripateticae doctrinae cognitione praestabat, ita eius philosophiae praeceptis ad explicanda legis latamiticae capita sic usus est, ut a receptis dogmatibus in multis dilcederet, novamque inter theologos Muhamme-danos sectam conderet, quae ab eo nomen Assharitarum vel Al- Assii reorum accepit, exemplumque syncretjsmi philosophieo- theologici inter Muhammedanos esse potest. Digna est sectae origo, quae hic paucis exscriptoribus Arabibus repetatur, eo quod haec secta tota philosophica suit . Nempe dederat prius Ahul IIasan Al-Amhariensis nomen Motaetalis, praeceptorem nactus Abu Ali Al-Iobbaiensem, qui sectae Al - Iobbatorum postea auctor suit. Is cum secundum principia sectae suae celeberrimam in scholis theologorum Muhammedanorum quaestionem : teneri Deum illud semper sacere, quod unicuique maxime expedit, assi auisset, in negativam declinans Al-Asshari, ut absurdi eum conuinceret, exemplum per instantiam, quod aiunt, adduxit: nempe tres illi proponebat
87쪽
Patres, quorum primus vixerit in Obedientia erga Deum, secundus in rebellione , tertius mortuus esset adhuc paruulus: de his tribus, quid sentiret 3 rogauit magistrum Al-Iobhaiensem: ille, primum, ait remuneratum iri in paradiso, secundum in inferno punitum, tertium nec praemium nec poenam manere. Quid ergo, regessit Asshariensiis, si dicat tertius: O domine, si mihi vitam largitus esses, ut cum fratre meo fideiali paradisum ingrederer, melius milai fuisset. Respondit Al-Iobbaiensis: dieturum dominum , noui te , si diutius vixisses , scelera patraturum , ob quae in ignem coniiciendus esses. Tum iterum Asshariensis: dicet ergo secundus : o domine cur non me e vita sustulisti adhuc infantem,
ne peccatis meis poenam mererer, atque igni cruciandus traderer, ut cum
fratre meo sectili 3 Nihil habuisse, quod regereret, Al - Iohbaiensem ait scriptor Arabs libri Al-Mawahes, at Al- Sephanius hoc eum dedisse
responsum, refert: Vitam illi prolongauit,ut ita copiam illi faceret summum praemii gradum consequendi, quod ipsi optimum fuit. Verum ne sic quidem discessit Ahul-Hasan, sed regessit: Cur ergo non et ob eandem causam viuum conseruauit alterum illum, cui et hoc aeque expediisset 3 quo eo redactus cst Al-Iobbaiensis, ut nihil aliud haberet quod responderet quam: Nuin instinctu diaboli afflatus es λ cui festiue respondit Al Asshariensis: Non ego sum a daemone afflatus, verum asinus magistristetit in fomice. Qua disputatione exasperatus utriusque animus diuoristium fecit et Al-Aςshari desertis Motaetalorum castris eorum dogmata conuellere iisque se totum opponere et diuersissimum de Deo decretisque diuinis systema sequi coepit. Qua de re infra quidem aliqua adhuci praecipienda sunt, cum plerarumque sectarum Multammedanarum dissensus ad attributa, decreta et opera Dei pertineat, eκ instituto autem non hoc loco, sia in peculiari historia theologiae Muhammedanorum tractandum est. Addemus tamen in Lectoris gratiam, ut dicta facilius imtelligat, verba MAIMONIDIs L qui intcr hos homines vixit, eOrumque philosophiam et theologiam accurate didicit. Is de harum sectarum disserentia ita: Diuersitatem, quae in singulis hominum individuis apparet, Aristoteles tantum tribuit accidenti, Asaria voluntati, Muimetati sapientiae, nos Iudaei vero statuimus sequi eam meritum euiu
que et rationem operum. Haec de stelae huius origine scriptores Ar hes, quam se propter prolixitatem Opinionum inter se diuersarum explicare non posse scriniit LEO AFRICA Nus . Tanta vero subtilitate Aristotelicis praecitionibus vis, de attributis diuinis eorumque cum actionibus humanis concursu influxuque praecepit Al-Asshari, ut attributa in Deo ab essentia ipsius diuersa statueret, ita tamen, ut comparationem inter Deum et homines fieri prohiberet Qua in re discedendo a crassis Multa edanorum quorundam notionibus ad abstractiones meta-
88쪽
physicas et subtilitates nimias eum deflerim, ex comparatione dogmatum Muhammedanorum in diuersiis sectis liquido constare potest. Eκ his vero principiis conclusiones plusculas deduxisse philosophum subtilissimum facile coniici potest. Certe L Eo, vel interpres potius eius baris
harus diserte: Iste raciari separatus ab una parte declaravis scripturam
diuinam, sumus, addendo rationes naturales cum argumentis resolutis. Ex quibus manifestum est , Asshariensem hanc philosophiam et theologiam scholasticae fuisse simillimam. Quae cum mira subtilitate placeret, et reliquis sectis purius sanctiusque de diuinis rebus statuere videretur, tantum applausum non per Asiam tantum sed et Africam et Hispaniam
nacta est, vet omnes omnino sectas ubique locorum seliciter oppugnaret et euerteret. Teste enim LEONE confudit ille omnes alias rationes apparentes opiniones et sectas, eo usque, ut omnes opiniones, sua exce-pra , vsque nunc haereticae vocarentvr, quibusdam temporibus exceptis, quibus prostrata fuit in Aerapto et in Asia. Postea omnes opiniones depressae sunt, a vero innovata es, quae adhuc foret. et ex illa secta fuerunt multi doctores theologi, adeoque talis opinio sumin pere magnificata es, et ad hoc venit, quia se quis dixerit opinionem
Uciari non esse veram, damnabatur ad mortem. Haec Leo, satis, ut interpres eius solet, harbare, sed luculenter de magna quam huius philosophi secta. consecuta est auctoritate. Addit et hoc: a pueris in scholis eius libros legi et explicari, epistolasque quasdam et carmina hane opinionem explicantia ab illis memoriae mandari. Obiit annoHegiracCCCXXXI, Bastae, urbe selicis Arabiae. g. XV. Magna etiam sama paulo post Al - Asstari inter Saracenos vixit ABVL HUSE IN ES SOPHI, philosophus et mathematicus praestantissimus. Is Bagdadensis vel natiuitate vel educatione et disciplina fuit, certe in his scholis, quas eruditissimis viris abundauisse supra memorauimus, ad eam philosophiae, imprimis autem astronomiae, persectionem enixus est , ut dictum de eo per prouerbium sit; intellexisse Abul Hu in melius coelestia, quam Ptolomaeum terrestria. Maxime vero notabilis est, quod primus teste LEONE AFRICANO fuerit, qui signa et stellas cum planetis pinxerit. Quod vel ita intelligi potest, primum eum suisse, qui imagines et signa stellis tribuerit, quod salsum est, cum diu iam istae imagines stellarumque figurae notae fuerint, ut ex ARATI phaenomenis patet, adeoque tantum de introducto earum
usu inter Arabes intelligi debet; vel id vult: primum eum planisphaerium descripsisse. Rebus humanis exemtus est anno Heg. CCCLXXXIII, sec.lo Christiano decimo medio. 3 XVI. Post theologum et astronomum philosophiae fama piarum tertius nobis enarrandus est medicus philosophiae laude et medendi simul
89쪽
DE ORIGIN. PHILOS. SARACEN. 77
peritia celeberrimus. Est is A L-RASI, vel quo integro nomine scribitur Ahubecher Muhammed Ben Secharia Al-Rasi. Quae appellatio diuersa ei nomina peperit. Quibusdam enim Albubecar, Abubeter, Albubeter, Ahul,
ter pro diuersa pronuntiatione vocalium Arabicarum dicitur. Sed etAl-Mansor dicitur, non alia forte ratione, quam quod dedicatio libri cuiusdam, Al-Mansori inscripti, ut postea dicemus, occasionem dedit auctoris nomen confundendi. Sunt et alii quibus Bubi Κie illius Zachariae nepos Errasis dicitur L Quod ideo monendum est, ne diuersa unius nominis pronuntiatione vel diuersis etiam unius hominis nominibus seducti, plures ex uno viro philosophos et medicos nobis fingamus. Alia Raeti vero quo nomine in medicinae historia plerumque laudari solet, dictus est more Saracenorum a patria. Natus enim est Rai, Persarum urbe o, teste LEONE AFRICANO ε. Vnde non audiendus est WoLFGAN-s v s Ivs TVs et qui eum sequitur LINDENI s , qui eum
Carthaginensem faciunt, et ab Abuchare Μuhammes Arabe, filio Zach riae Rhaetis, auctore Helcha , hoc est libri continentis, siue systematis
medici distinguunt in. Vterque enim idem est natione Persa. Parentem habuit Zachariam , auuin Arahum, quorum ille cum mereamram
exerceret, filium secum Bagdadum abduxit, sine dubio ut quaestui facuendo ex mercatura se addiceret Sed cum praeter spem illi pater mo te eriperetur, mutauit consilium, et scientiarum praecepta, quae in hac urbe personabant, triginta sere annos natus didicit, Optimosque praeceptores nactus est. Philosophiae itaque ac salutari arti se totum tradidit, eo essectu, ut superata communi reliquorum conditione super alios longe excelleret, et plerosque quos commilitones habebat, relinquendo post se, singularem eruditionem acquireret, magnamque sibi famam atque ex, stimationem pareret. Praecipue vero in medica arte ab eo tempore, quo se illi totum dederat, longe lateque Celebratus est, eo quod praestantissima illius esset eruditio medica. Cum enim non iuuenilibus annis medicinam exerceret, sed matura aetate et virili robore instructus post longam meditationem et lectionem ad eam laciendam accederet, Xen
dochio quoque praesectus quod inter honoratissima munera referri solebat occasionem haberet fauentissimam, multa experientiae arcana salutaris artis tentandi, non potuit non euenire, ut inter philosophos medicosque Arabes celeberrima fama excelleret, eaque illius esset eκistimatio, ut Proverbiali nomine experimentator diceretur , eo quod non
nὶ H ine titulum gerit in titulo libri de plinstilentia apud Naa ahi N. l. e. p. s. confer. Ta EIND. Hist. med)e. P. II P. II. seqq.
90쪽
rg PER II. PARS L LIB. III. CAP. I.
tantum multorum annorum experientia suisset usus, sed ad eam quoque in medendo recurrendum saepenumero esse contenderet. Accessit his diligentia infatigabilis, eaque animi ad res Omnes attenti occupatio et praesentia, ut omnem sere cruditionem philosophicam et medicam ex hauriret L Semper enim illum vel legisse vel scripsisse Arabes seriptores testantur. Vnde factum, Ut plerisque aliis praeserretur, et illa eruditionis eius medicae esset existimatio, ut Galenus Arabum diceretur. Neque vero legisse sussciebat viro prorsus inexhaustae industriae, sed et omnia in partes Vocabat, quibus experientiam augeri iuuarique posse intelligebat. Hinc nec itinerum molestiam refugit, et aliquoties medicinae faciendae caussa in Persiam profectus est, nee Curam sanitatis quorundam principum, qui eam magnopere exposcebant, deprecatus est, nee cum omnis generis hominibus, herbarum, chirurgiae, metallicae aliarumque artium notitiam aliquam vendentibus conueriari detrectauit: unde practer reliquas artis salutaris partes in chemia quoque praestantissimam sibi cognitionem aequisiuit, dignus, quem ARNOLDUS VI L-LANou AN Vsρ in speculatione clarum, in opere promtum, in iudiacio prouidum, in experientia probatum Vocaret, et, quae eum excipiebant, tempora inter Christianos ducem eligerent, quo iuuentutem meis dendi arti se dedentem ad eius adyta perducerent. Quamuis nec id quoque negari queat, Rhazin Graecos plerumque exserinsisse, quem fuisse morem Medicorum Arabum sere omnium, eorum historia probat. V rum de his Rasis meritis in rem medicam alibi dicendum, legendusque omnino, qui diligenter in hae arena desudauit eruditissimus FRE1NDiv s . Nos ad historiam medici et philosophi celeberrimi reuertimur, quem in aula regis Al-Mansoris in summa existimatione vixisse refert LE o A P R I C A N V s . Eo enim auctore constat, Rasin Cairum prosectum aliquot ibi annos aegrotavisse, vel potius aegrotos sanasse magnam autem eius per istas terras famam suisse. Cum autem illa ad aures Al-Mansoris peruenisset, qui tum secretarius maior apud principem siue pontificem Cordubensem erat, et postea summa rerum potitus est, isque vehementer viris eruditis faueret, eo quod ipse, praeclare Iiteris tinctus esset, excitatus tanti viri doctrina in aulam principis eum
promissione lautissimi stipendii laeti, inuitauit. Quam vocationem secutus Al-Rasiis Alexandriae conscensa naui in Hispania appulit, ct Cordubam prosectus est. Ibi summa aulae totius, maxime Al - blansoris gaudio
.. sitoria. quibus nihil utilius ad usus practi eos: omnia enim penitus. quae habet Hip--pocrates obscuriora. aut Catinus susiora sde-olismina doctissimeque exponit . et in lucema,profert p) De diuersis intentionibus morborum. q) loe. cit. t Non eonfundendus hie Λl-Mansor eum At. Namonis mo AI-M in re, nee eum tertio ex Alinia actindorum familia rege et ille enim vixit a. Het. 337 . hie Averrois temporibus a Η ficio. Rasis vero Patrcnus a H. eirciter η o. et hie quidem Corduiae, ille Maloeci. Pei ram autem Chorosanae prineeph dieitur Fa ai N-D l. e. p. M. Cordusae enim vivisse testis est Lao I e. De hoe Al . Mansors videndus Ron in me. TOLET. hist. Mab. c. XXXI. p. 26. εὶ loci titi t