장음표시 사용
91쪽
DE ORIGIN. PHILOS. SARACEN. 79
exceptus, et magnifice habitus, habitatione et supellectile splendida, se uis reliquisque, quae ad aulae splendorem pertinebant, commoditatibus astatim instructus est. Quae liberalitas virum doctissimum impulit, ut
in id omnes animi neruos intenderet, Vt artis tantopere honoratae sum mam et quasi medullam optimo principi traderet. Quam cum decem libris esset complexus, quorum titulos et argumentum dabunt MERCxti Nus et E R E I N D I v s , opus pulchrum et in suo genere optimum patrono inseripsit, unde Al-Mansor dictum est. Cumque summa seliucitate in praxi medica uteretur, immensas sibi inde facultates acquisiuit. Quod non mirabitur, qui cogitauerit virum et aetate grauem et expertentia atque lectione doctissimum multa sciuisse, quae populum in admirationem rapere potuerint , cuius exemplum memorabile assere L go
in fine paginae enarrandum. Quod si tamen Ibn Chalicam , historiae medicorum scriptori Arabi apud HoTTINGE, RuM γ fides est, facil
lare coepit sortuna Al-RaZis, tergumque ei obuertere. Resert enim ,
Al - Ragin librum dedicasse Al - Mansori Chemicum , et mille denarios ab eo praemii loco accepisse, sed cum, quae scripserat, opere exequi et in aeuun deducere nequiret, verberibus et exilio assectum esse. Cuius rei fides sit penes auctorem. Illud LEONIs auctoritate constat, annos illum natum nonaginta Cordubae obiisse. Octogesimo visum amisisse quibusdam traditur. Illi vero audiendi non sunt, qui centum
et viginti annos eum vixisse, anno trigesimo ederi coepisse, empiricum fuisse annos quadraginta, et rationalem medicum itidem per annos quadraginta, et ita octoginta annos praxin medicam exercuisse dicunt
Iares curationum a Rirasi susceptarum enarrat
Falli Norva l. e. qui se hi meretur. ουὶ l. e. Dabimus rei summam , eo qliodra Nnivg. qui diligenter omnia. quae praxin Raetia illustrare possunt, eonquisuit . eius non meminit . et in huiuη mediet historia Leonem non eoniuinit. Refert is ex thnu Ilaynan Lusitanica. historiae scriptore i Raetin quodam lie per plateam Cordubae transiens vidit
reaetnam hominum turbam eonaregatam. cuius mussam seiseitatus . eum eomperisset . eluem quendam. qui ibi obamhulauisset. subito moris tuum eoneidisse. accesssit propius. conspectoque homine eum sirore quodam praecepit, virgul torum ut manipulus aflerretur. vi a ei reumstantibus posset percuti. Quod eum ipse Reerae pisset Raris . qui eum per omnia emporis membra. praesertim pedis plantas virgis eaede. t. gens omnis effula in risum . insanire Rarin iudicauit. At ecce, qui paleo prius Onanthus mortuus credebatur, post quadrantem hora. mouere se et reula Istere eoepit. RarIs autem eonscenso mulo domum repetiit. Populus. qui ad stabat rei novitate et insolentia commotus et obstupefactus miraeulum hoe magna vore de Iraedicare eoepit. Re ad Al - Mansorem per ara, eum eius quoque euriostas veram eius eausium scire euperet, Rasn vorari iussit, cui fateri se . divit, quod ignorauerit. iieet eum eveellentissimiam medieum esti iudieauerit. posse eum resiastitare mortuos. Is hoe Dei. non sunm munus esse eandide professus est.
Remedii vero genus hoe se didicisse diκit in itinere Baldado in Aeoptum suscepto, cum comes ruidam simili modo moraisset. Dimenim ista eaedendi ratione reuorarum s lime invitam. In smili itaque eam simile remedium so adhibuisse. Quibus auditia Al . Mansor di xime sertur regionem, in qua Rosis vivit, Galeno potiri, Al- Raain respondisse 1 experiem tiam magis quam medieum prodesse. ν) in ana sis p.-seq. l. e. a) Ita Maaca a Mus I. c.
92쪽
so PER IL PARS L LIB. III. CAP. L
recte temporibus Al - Mansoris eum tribuit, annoque aerae Christianae CM LXVI. Nimis itaque eius tempora matura ponit FRE INDIVs A.C. CMXXXu obiisse scribens, quemadmodum nimis seram illi aetatem adia scribit MER cxLIN vs ', cum A. C. MLXX, vel MLXXXVII eum vixisse putat. Scripsit, teste Abi Osbaia historiae medicae Arabum auctore opuscula CCXXVI, ex quibus multa hodie supersunt, Latina etiam veste omata, de quibus tamen hoc loco dicere ob instituti rationem non licet; videndi autem historiae literariae scriptores passim, maxime N 1-
L 1 N v s L Sed philosophiam quoque scriptis adiuuit, ex quibus liber de intensione et remi Ohe, itemque commentarius de rebus jublimioriabus metaph Uicae cum aliis eius libris in Hebraeum sermonem translatus est h. Habuit συπιτατριωτας plures literis claros, et a Communi patria Rasilaeos dictos, inter quos eri Ibn Hosain Rasiaeus, quem dijὸuia sitiones metaphasicae orientalis scripsisse refert HOTTINGLavs Cum his confundendus non est, probe etiam distinguendus a Phaeroddin Ragi celeberrimo Mohammedanorum theologo, et philosopho, qui non. solum commentario in Al- Coranum scripto magnam inter suos famam consecutus est, sed et teste AavLFARAIO philosophiam magno cum
applausu docuit. Natus is est Rai A. I Ieg. DXLIII, denatus est A. DCVI
adeoque tempore medico inferior. f. XVII. Superauit limae celebritate sui temporis philosophos inter Arabes omnes A U I C E N N A, qui medicae quoque eruditionis nomine inter Christianos ita innotuit, ut celebratissima eius a plurimis annis suerit memoria. Cuius vitam conscripsit discipulus Sosts AN vs, quem Arsarium alii vocant, Latinitate donatam a NICOLA O MASSA eiusque operibus praefixam , quam tamen videre nobis nondum licuit. Nec omisere virum medicae artis claritate famigcratillimum historiae medicae inter Arabes scriptores Ibnu Giulgul, Ibnu Chattis, Ibnu Chalican aliique nondum editi, idemque L EO AFRICA Nus , Ut taceamus recentiores hiustoriae medicae, etiam literariae scriptores, maxime HERBE LOTrvM et NICOLAvM ANTON iv M ', aliosque in sequentibus nominandos. Integrum autem verumque eius nomen stat Abu Ali Al- Hosa in Ihn Ab doli alii Ebn Sina Al-Schaiich Al-Ralis L Inter quae nomina At Hosain
ei proprium est, Abu Idali dictus est a filio, quem unigenitum habuit Hall
93쪽
DE ORIGIN. PHILOS. SARACEN. pi
Ηali vel Ali, qui parentis vestigia in medicae artis studio solerter pressit.
Abdolla vero parentis et Sina aui nomen est, et Alschali atque Atratis doliorem primarium et celeberrimum denotat. Inter haec aui nomen, quod corruptae Latinorum appellationi Avicennae originem dedit, notis.1 imum est. Arabes autem, teste LEONE , Errahis, siue Atratis titulo plerumque laudant, principemque medicorum -τ' ἐξοχην ita dictum in telligunt. Valde in huius viri historia lapsii sunt viri do sti, ne de eius quidem patria satis inter se concordes. Quidam enim Hispanum faciunt, quos errare, rei te notauit ANDREAS DE ALPAGo . Nicandro Edes sae natus et in Hispaniam postea proscctus dicitur : ast ne hoc quidem sus fragantibus vetoribus dicitur, quemadmodum de reliquis quoque Avicennae circumstantiis egregie nugatur Nicander, ex merito vapulans docti simo FRE1Nnio L LEONI AFRO in Persiae urbe Hamadan natus dicitur, MER cxLINO in vico Aulaene prope Bocharam; Vos sto in urbe Balech. Melioribus tamen testimoniis, ipsiusque Avicennae constat apud AllvLsARAIvM γ, cui consentit Abul seda Bocharam eum patriam habuisse, qua urbe A. Heg. CCCLXX, si Arabes, Abulsaraium aliosque apud Po Coc xiv Met HOTTINGARUM ' sequamur, natus est, quainuis Lllo octo eum annis prius A. Heg. CCCLXII, editum esse immat. Parentem habuit, sit non medicum, quod Vos s Io fi placet, certe virum eruditione haud leui tinctum, magnis praeterea opibus splendidum, ita ut in educationem filii sumtus facere quosvis facile posset. Cum itaque huic ingenium contigisset supra modum excellens, quod ad artes et scientias suapte natura serebatur, de eo maxime sollicitus suit parens eius, ut accurate in literis institueretur. Quem in finem puerum adhuc ad celebrem quendam mathematicum misit, ut arithmeticam ah eo Indorum, astronomiam et geometriam disceret. Quas cum mira animi facilitate tenuisset, philosophiae quoque eum addicendum ratus philos phum aliquem, Bocharae degentem, Abu Abdallam in domum suam alisque familiam recepit, ut filium instrueret. Qua de re audiendus est ipse Avicenna, apud AB ULFARAIvM - ita narrans: Abu Abdalia Bocharae
philosophiam profitebatur, quem domi nostri hospitio excepit pater meus, sperans fore, ut ab eo discerem. Logicae emo terminos apud eum legi, at desubtilitatibus nihil ei notum fuit. Addit his: Se praeceptore destitutum ipsum libros perlegere coepisse, commentaria considentem. Melius vero, quam philosophiae studium sub hoc duce, successisse oportet legis Istamiticae Alcoraniue cognitionem, si vera sunt, quae scriptores
94쪽
ga PER II. PARS L LIB. IIL CAP. L
Arabes Poeo ex Io laudati reserunt: nondum decenni maiorem literas humaniores et quicquid scientiarum ad AI rani intellectum pertinet, calluisse, et totam encyclopaediam ante annum aetatis decimum octauum absoluisse. Talis cum esset, consultum patri eius visum ad Musas eum Bagdadenses dimittere, cum Vehementer cuperet, hunc filium suum in mathematicarum atque philosophicarum itemque medicarum disciplin rum cognitione aliquando excellere L. Bagdadum ubi venit summa mentis alacritate et peruigili studio in philosophiam incubuit, ct sepositis reliquis negotiis omnibus in eo primum laborem suum esse iussit, ut arcana logiucae rimaretur. Id quoci tanta contentione secit, ut noctes sere insomnes duceret, omniumque sere obliuisceretur, donec rationalis atque naturalis
philosophiae mysteria pernovisset. Qua de re ipse audiendus est, haec apud AavLPARAIvM ι narrans: Per sesqui annum libris legendis δε-dulo incubui, et quoties aliqua in quaestione perplexus essem, aut medium Bllogismi terminum non inuenirem, ad templum me recepi, et ad omnium creatorem preces supplex es di, donee aperiretur mihi in eo, quod abstrusum et reconditum erat. Noctu domum meam reversus, lucerna coram me posta, legendo et scribendo operam dedi, et quandocunque me invasu somnus, aut debilitatem aliquam sensi, acceptum vis ni poculum bibi, donec ad me redirent vires, deinde ad legendum reuem
ses sum. Puods me occuparet vel leuissimvs somnus, de ipsis illis quassionibus Iomniabam, adeo ut multarum ex ipses rationes mihi perim
somnia nota facta fuerint. Nec ira facere desiti, donee solidam dialectices et phasces cognitionem acquisimi em. Tanta cum esset eius dili
gentia tamque seruens contentio, mirum non est, quod supra iam innuimus, annos eum natum Octodecim totius iam encyclopaediae cursum a
soluisse. Iungebat autem more philosophorum Bagdadensium philos phiae medicinam, cuius cognitionem tanta selicitate sibi comparauit, ut Chalilae filium, desperato et obscuro morbo laborantem successu exopi tissimo sanaret ρ. Quo artis suae succcssu non ad aulam tantum principis, sed ad bibliothecam quoque eius aditus illi patuit. Qua occasionetauentissima usus iuuenis ineffabili literarum et philosophiae amore flagrans
cum optimos scriptores in Arabicam linguam ex Graecis translatos ossen
disset, ad maturitatem quandam perducere, quae laetissimis illi incre
stionibus sex prioribuq auditis proprio Marte totum librum absoluisse, idemque Reisse eum Ptolomaei Almaetesto nonnulli reserunt. vid. Bhi xxx de erudit. praecoe. c. XXI p. τὶ i. e. reserunt nonnulli. lecti triadragies Aristotelis metaphysici, eam tamen intelligere non potitisse. Cum autem sorte fortuna in Al- Tarahit eommentarios incidisset . quos tribus drachmis a librario tedamerat, tantum inde luis eis eepisse, ut et gratias Deo ageret, et stipem
propter. a pauperibus erogaret. hI Coni. Mast ex xl s l. e. aliique. Naris
rant quidam . eoileetisse Auleennam ex sanguinis pulsu. prineipis filium non morbo, sed amoreae arotare. adeoqtie artiseio ii i per omnia simili. o Erasistratum sanauisse Antilonum seleueislium. concessa in matrimonium nouerea Α - AN vs narrat. restituisse Ard dubium nonem ha4 cireumstantias suisse assutas ah Arabibus. ut Graeeis medieis non insitior Auleentra vid retur. Cons. FAEiND. I. c.
95쪽
mentis suecrescebat, eruditionem indesinenter connisus est. Ita roboratis viribus annum aetatis vigesinum primum cum attigisset, animum ad scri-hendum adiecit, Melaen, cuius maxima inter Arabes erat existimatio, sthi imitandum proponens, cetera arti salutari tempora dicauit Omnia. Cuius eam habere experientiam dicebatur, ut teste LEONE ', magni nominis excellentissimique medici atque philosophi gloria eniteret. Quae eum ad honores et diuitias in aula principis, tandem autem ad carcerem et indigna, ut solet esse fortuna aulae, fata promouit. Rem ita narrat L go: Μissurus erat Sullanus Iasochbagh in patriam Avicennae nepotem suum, vices principis ibi in imperio subiturum. Is cum Avicennain sibi potissimum comitem medicumque expetivisset, precibus pretioque impetrauit, ut iter secum susciperet. Qua occasione usus Avicenna cum Pra κin medicam institueret, magnas sibi opes et innumeras, corrasit diuitias, fauore autem Vsus principis sui maximo. Sed inuidit fortuna Avicennae tantae felicitatis constantiam, quam calamitas euertere coepit maxima. Cum enim Sullanus resciuisset, nepotem suum, Avicennae herum, cum alio fratre ipsius Sullani desectionem ab eo meditari, praevertere consilium rebellemque veneno e medio tollere constituit. Qua in re cum commodissimam Avicennae operam sere intelligeret, qui archiatri munere langebatur, eum id ut consilium exsequeretur hortatus est. Non defecita fide domino debita Avicenna, nec nefando crimine manus polluit: ast cum Bagdadensis aulae iniuriam timeret, silentio totam rem pressit, nec domino nefarium detexit consilium. Qua in re utrum vel Bagdadensis Sullani metus an prudentia viro philosopho digna, ne atrocissima bella exsurgerent, Avicennae ora clauserint, dictu dis heile est. Utrumque tamen in animo fuisse Avicennae concludi potest ex ea ratione, quam rogatus attulit. Cum enim detecta conspiratione dominus eius rescisceret, Aut Cennam Consilii participem factum esse, in carcerem eum coniici iussit. Quod cum indignarentur homines, tantae eruditionis virum tam improuide rebus suis tamque male consuluisse, cum praestitisset, rem totam domino enarrare suo, egregie eos falli dixit, quod putent, se eius rei exitum non prudenti cogitatione expendisse. Probe enim sibi perspectum suisse, si consilium internecinum reuelauisset, discordiam maximam inde exortum iri, multorum bellorum caussam, vix plurimorum homunum sanguine extinguendorum. Praeterea se illi quoque moecenati non minus gratiae debere, qui in hunc, quo constitutus sit, gradum eum aD sumserit, quam qui in eo seruauerit. In hoc igitur carcere per biennium commorari coactus est Avicenna. Qui ne tunc quidem libertatem suisset nactus, nisi portam carceris mors ei aperuisset. Erat quidem robustus corpore integrisque Avicenna viribus, sic ut ad senectutem facile pertingere potuisset. At cum praeter modum et rationem in Venerem exarsisset, immodico eius usu ita vires corporis exhausit omnes, ut in L a Larin
96쪽
84 PER. IL PARS L LIB. III. CAP. L
carcere vehementissimo alui profluuio corriperetur Quo cum aegrotaret , accesserunt ad eum nobiles ex civitate plurimi , qui morbo eius indolentes non sine stupore quaesiuerunt, Cum tantam artis medieae peritiam possideret, cur non lethali malo medicinam pararet salutarem p Is vasculo, quod iusserat, allato cum aqua, pauxillum pulueris alicuius meis dici iniecit, cuius tanta virtus erat, ut extemplo aqua congelasceret.
Quod cum speetatoribus ostendisset, se vero, dixit huius medicaminis, netiam dimidiam sumsisse, nee tamen sibi profuisse, adeoque mortem sibi certissime expectandam esse. Iussit itaque tabelliones aduocari duos, ut testamento conscripto de rebus suis posset disponere. Quod cum laetum esset, paucos post dies ex morbo obiit. Factum id a. Heg. CCCCXXVIII , nempe si cum plerisque statuatur, annos cum aetatis octo supra quinquaginta non fuisse supergressum. Quod si vero Lao Ni fides adhibenda, qui octogenarium a. Heg. CCCL XLII obiisse dicit, paulo maturius quam lupra dictum, natum ad hunc annum perdurasse dice dum est. Reliquit possessionum amplissimarum, quotannis sex ducatorum millia reddentium ' haeredem unicum filium Hali medicinae eκperientia inclytum , quem et doctum et acuti ingenii, et medicinae sectat rem maximum fuisse L Eo' testis est. Hunc cum parente Avicennae Abdolisti confundunt MER KLINus et FRE INDIVS G cum alio quoque eiusdem nominis et prosessionis Arahe non incelebri non miscendum. Ex his vero illorum quoque error patet, qui Avicennam cum Averroe vixisse uno tempore contendunt, integri seculi συγχρονι- Daci admittentes Quae confusio varias de inimicitia inter Avicennam et Auermem sabulas peperit, infra in huius vita ούς ἐν παροJω tangendas.
Recte vero laudatur Avicennae diligentia, laborisque improbi patientia, et contentio studiorum tanta, ut sere miraculo sit. Nam non solum Corani lectiones omnes, sed et libros Aristotelis metaphysicos memoriae mandauisse dicitur. Quod vehementi, quo more Arabum, Stagiritam prosequebatur, amori adscribendum est, cum hune sibi in philosophia ducem more gentis suae clegisset. Vtrum Vero, quod IO. Picvs MI. R AN DOLAN vs tuetur, in eius scriptis aliquid diuinum et Platonicum
sui Medinae .um oblige. Hamadani sepultiam.
ineerto auctore dieit . et ad A. C. eius Minim resert. Fallaicius in Α C oso. et alibi t. α p. 96. in A. C. 1 36, Urar vs A. C. Iias. ta6s. Erpentus et Gulse honius, tuos smilitur Nic. ANTON tvs I. α p. 6. Α. eerti lIimum terminum vitae eius numerunt. Communi Greulo See. Xl medio vindieatur. Coas a Si oti ara de morih. Orient.
nny lneidit in A. C. t so 'I-y e. Mirandum id non in . infinitis enim diuitus et honoribus malitis enerassa, mas is quam ornassem Ieos . ev Ahiosbaiae hiis
storia med eorum patet, quae huiuscemodi speeiminibus abundat. Oa loe. ei pJ li. ce. ipse etiam Falla Cius ad Leon. Ioα eitat. q) vid. Maaeax M. l. e p. 3 7. Pallare. l. et p. a 4. et imprimis P 1 ND. l. c. p. 2 .
Dictu. est uili Ahias simia Caleni. vixit tarea A. C. sη τὶ Errarunt hune errorem Hostia iv. his . phil. L. V. e. o. p. 29 I. et laudati Mallextii No l. e. p. 04. Continnator vos s ii de sectis pag. M4. ipso vos s io de philos e XIl. p. lic. errore in
ab in apologia apud Ilox M. L e.
97쪽
DE ORIGIN. PHILOS. SARACEN. 83
st, eorum esto ludicium, qui inconditas Aulcennae scriptiones earumque Uersiones cum aurea Platonis eloquentia comparandi, gryphesque equis iungendi patientiam a se impetrare possunt. Meliorem ei locum in arte salutari plerique tribuunt. Cum enim laudem summi, inter medicos sui aeui, viri fuisset consecutus, ut supra eκ LEONE notatum, plertique qui post cum inter Arabes et Christianos de re medica scripsere, egregie has literas se adiuvisse credidere, si in Avicennam fuissent commeolati . Nec recentioribus plerisque alia de eo haesit sententia. Nam et Co E LIO
RHODIGINO vir dicitur scientia Insulari et in nio exadtissimo aejbbacto imprimis, id est, usu, auditione, lectione ae literis perpolito cultoque: et IVLIvs CAESAR Sc ALIGER , eius lectionem medicis omnibus tamquam pernecesariam commendabat, nec quemquam magnum medicum evadere posse existirnabat, qui tam doctum opus non legisset. Et V of s I U s pater Auisennam Galenum exsuperare in eo dicit, quod media cinam omnem methodo ordineque optime complexus sit. Nec lendidius summae, quam in arte salutari consecutus est, existimationis testimoni est, quam quod princeps medicorum κατ' vel solo nomine Al-Raiis, princeps dictus sit, ut supra iam obseruatum. Quod seduxit nonnullos, ut somniarent, principis eum sanguine satum, vel regio aXi male insignitum fuisse. Quem errorem in Foroliuienti iam sugillauit LEO AFER qui eum Cordubae regem fuisse dixerat. A quo
tamen nec RHODIGINUs alienus est, qui inter medicos eum purpuratos numerat. Quos errare recte vidit Cel. FRE INDIVs , cum nec
de regni loco, nec de nomine consentiant. Quamuis nec id probandum istimemus, quod ille Arahum nonnullorum 1ide reseri, ad summi consiliarii, quem magnum VeZirium appellant, dignitatem eum peruenisse. Quae tabula inde orta videtur, quod Avicenna Φ, opibus usus amplissimis, Cum temperamento gauderet supra modum sanguineo , et ad voluptatem, luκum et superbiam vestium atque supellceulis valde prono, magnifico habitu vis est, adeo ut teste Ibnu Chali can, ad ornandum muni endumque mulum suum ferri loco argentum adhiberet. Ex qua morum et habitus magnificentia facile fuit eiusmodi de tanto axiomate sabulam cudere. Praeter eruditionem in Avicenna mores quoque maxime probati
laudatique sunt. Teste enim Ibnu Giuigil fuit acutus et benevolus, et in responsionibus quandam iucunditatem prae se serens, cuius aliquot exempla ex hoc scriptore Arabe assere L Eo, qui videndus. Et haec quidem pro Avicenna certatim asserri videas. Ast nec desunt, qui in omnia alia abeunt, et abiecte satis de eius eruditione iudicant. Nam ut L a tace
a) Iodi est. bo Lao a. e. qui hune splendorem et superinhiam supell.ctilis ita ex asse Avicennam reterretieere hoe se. ut honori meditae artis satis pro- leuto subueniret. .
98쪽
s6 PER IL PARS L LIB. IIL CAP. L
iaceamus, eum teste Iaseo scriptore Arabe apud Poco xiv M cum Alia Drabio et Al-Cendo de religione suspectum fuisse, quod ideo factum esse coniicit Pocockius, quod de rebus ad alteram vitam spectantibus phil sophice argutandi, easque aliter ac sonant Verba interpretandi audaciam sibi sumserit: LEONIs iam tempore inuenti sunt, qui pronuntiarent: Avicennam in medicina suisse luscum, in philosophia autem coecum. Quod iudicium confirmat eruditissimi FRE IN DII f obseruatio latentis, se cum toties plura Avicennae opuscula percurrisset, nihil unquam inuenisse, quod non Galeno surripuerit, vel quod non melius et perspicue magis in Rhaeti vel Haly Abbas possit inueniri. Signa eum morborum
plerumque sine necessitate rationeque multiplicare, et symptomata aecia dentalia cum essentialibus misere confundere. Quod. equidem mirandum non esse magnopere putamus, cum plagiariorum, inter quos suo iure reserendus Avicenna est, hic mos sit, Vt centones Consuant male plerumque cohaerentes, male inter se coaptatos. Id quod Avicennae iam obiscit celeberrimus medicus Io.M AN ARDVS , monens; non esse eum interanIiquos numerandum, sed nec inter auctores, hoc es, qui aliquid arti addiderunt, cum ex aliis fere verbum e verbo acceperit, quicquid in suum librum congessis, atque cum multis, vel sui, vel interpretum culpa mendis. Et alibi in eius libro praeter densam caliginem infinitum esse ambagum chaos obseruat. Eundem plagii reatum HvET ivs - in
Avicenna notauit, ipse suo logo consulenuus. Immo si GABR1EL 1 Si-ON IT Α Ε , fides esset, in adolescentia iam surtiuas manus in hac arte prodidisset. At eae narrantur circumstantiae, quae Vel mediocriter a
tento fabulam primo intuitu produnt. Ex his vero de meritis in philos
d) Ad portum Notis e. VII. p. m. .
ha De elar. interp. L. II. p. ans. qui surripuisse eum pleraque Caleno. Paulo Aeginetae et Dioscoridi obseruat. Qua in re tamen aliis
quantulum Auleentiam evexitant morex gentis suae. medicorumque in ea viventiti m. quos ex seriptores Graeeorum fuisse omnes obseruat Tagi Nnius i. e. p. II. at suo quoque modo exeunt
i 3 Rem pauci se habe r Boeharae celeberri. mi nominis medietis vivebat, qui Ninen neminem eruditionis suae haeredem esse volebat. Igitur timulis utebatur literarum rudibus. seripta quoque omnia diligenter custodiebat. Aui-cennae mater sollieita de filii sui praeelata eruis ditione dolum comministitur. Filio persuadet, ut surdum se et mutum sortiter si uraret. Ipsa. medietim aggressa. famulitium pueri et coinmendit et mallet. Impetrabilis res erat. quia urdus et mutus, ineptus ad omnia studia vἔdebatur. sed tamen medieiis explorandum erum ratus. et ipse dolo utitur. Aliquoties enim massas aeneas max ni ponderis prope aures pueri ignorantis proiieiens , se se, num quae fraus lateret. expiscatur in ratus eis omnia tamen perseverans pueri dolus vicit. Medieus tot experimentis eonsumtia. nihil subesti si audis ratus . negligentius sthedas suas habete, et inis stoditas sere abituriens relinqoere. Qua easona Auleenna usus eas surripere, destri here. et tandem nomine suo, defuncto me dire edere epit. Repetit inteetra. et sdem adhibet more suo a Iloaxius hist. phil. L. V. c. I . P. a9I. sed sabulam et mendacia. quaeso Lector. ma nibus palpa. surdum et mutum se simulauit puiser ἔ qua ratione ixitur famulari poterat. ve persuaderi medieo. vi inutilem puerum reeipseret Pisentibus gaudebat. opibus assuentibus,
sui in famulitium dari potuit ' Domi a phil
opho eruditus Al-Coranum memoria tenuit.
unde surditatia et suspieio 3 Deeimo aetatis anno Bagdaclum inissus est ; quomodo ergo inseruire i omit alieno domino 3 Verum sertilia in eiusmodi nugis eoismini seendia sunt Orientalium, maxime Arabum . ingenia.
99쪽
phiam ab Avicenna prosectis Belle iudicium fieri potest. Cum enim corv.
larcinatorem potius opinionum male saepe cohaerentium et plagiarium,
quam philosophum egerit, uni etiam Aristoteli collum submiserit, sane non potuit proficisci ab eo aliquid, quo philosophia magnopere iuuaretur. Cumque insuper more gentis suae Isiamismi praeiudiciis impeditus fuerit, quae vehementer philosophiae obstitisse infra docebimus tantum abest,
ut philosophiae auxiliatrices manus porrexerit, ut corrupisse eam potius censendus sit. Qui morbus licet et reliquis inter Miles philosophis communis sit, in Auiccnna tamen eo grauior sui , quo pauperiori iudicii penu instructus is fuit, homo ad iudicandum prorsus ineptus, et nescio quo sanatici sino, qui inter Muhammedanos compluribus contigit, correptus. Cuius luculentum testimonium est, quod logicam in templo, et inuentionem mediorum terminorum in somniis se quaesiuisse, et accepisse quoque hac via mysteria logica et physica latetur. Neque vero purum et intemeratum Peripateticismum in eius scriptis offendas, eo quod nee Graeca intelligeret , nec philosophorum historiam teneret, sine quibus praesidiis obscura Aristotelis scripta intelligi non possunt: versionibus autem uteretur ineptis et ad capiendos philosophi sensus et mentem atque sententiam assequendam parum idoneas. Cum autem ratiocinandi arte, licet eam tanto studio excoluisse videri voluerit, destitutus fuerit, mirum non est, in scriptis quoque medicis Avicennae regnare confusionem, obscuritatem, errores, miserumque conspici chaos, in quo, quae bona sunt vel mediocria, eκ furtis eius et expilationibus Graecorum geri uanda sunt.
Scripsit, ut erat vir diligentissimus, medica plurima, in historia medici
nae literaria enarranda inter ea vero canon eius medicinae eminet, in
quo systema aliquod medietum corradere magis quam conscribere et eκ scriptjs Graecorum compilare aggressus est. Qua in re summam ei laudem tribuit SE AAsT IANVA SCHEFFERus , eo quod tanto ingenio, tanta philosophiae cognitione, tanta denique peritia artis instructus rem hactenus Graecis ipsis MIentatam aggressus si, integram artem medicam in unum ostema redigere conatus. uuanquam enim negari nequeat, multa in illa opere canonis ocurrere, quae correctionem mereanIur, imrendum tamen esse opus admiratione dignum. In quo tamen iudicio de Avicenna iudicium et veritatem merito desideres. Nam quae a Graecis
furto abstulit, bona et egregia suis potius dominis vindicanda, quam plagiario tribuenda sunt: salsum autem est, primum eum systema aliquod
Vivxs da corr. art. L. V. metaphyscam Aui- eennae videri respere deliramen 1 Ri-Grani.
-Nihil seri posse illis insulsus se , idiusque
i id probaturii HORNivs i. e. ad RROD G NvM antiqq. Iect. h. li. e. a. pro eat. indignantem. quod Auiemna in Hispania natus Graeca non intellexerit. Verum nee libro II.
sed L. III. p. ni. 73. hic locus extat, ea de Auer. rog non de Atiieenna agit. simili ratione ab Nornio fine dubio deeeptus lapsus est Rarati reflex. sur ia phil. P 739.
100쪽
sa PER. II. PARS L LIB. III. CAP. Lmedicum construxisse, cum eκ supra dictis constet, Abubeter sue Raetin
in continente suo idem ante Avicennam tentavisse. Verum haec medicis expendenda relinquimus, monuisse contenti, etiam in philosophico a gumento Avicennam diligentiam quidem suam demonstrauisse, iudicium vero et philosophandi prudentiam non item. Scripsit enim varia rationalem, physicam et metaphysicam philosophiae partem illustrantia ', v. c.
tri de anima, de stellis, de sphaera, ostema logicum, physicum, meta-
Musicum et alia, de quibus HoTTINGERVsρ videndus. Horum librorum ut et medicorum quorundam Vertiones quoque extant Hebraeae ε, ct imprimis Latinae. Vsque ad renatas enim literas non inter Arabes
modo, verum etiam inter Christianos dominatus est Avicenna tantum non solus, unde, cum in scholis Saracenorum Christiani philosophiam et medicinam discerent, hoc imprimis duce egregio opus esse iudicatum est,
et in hunc finem versiones Latinae, cum Arabica non intelligerentur, consectae sunt. Id quod imprimis GERARDVS CREMONENS Is tentauit, cuius tamen labor adeo ineptus est, ut noua recognitione et emendationibus quamplurimis opus esse viri docti censuerint. Quare A N-DREAs ALPAGvs Bellunensis , quem in senectute Arabicae linguae discendae et codicum Arabicorum conquirendorum caussa in Orientem prosectum fuisse constat, innumeris hanc vertionem castigationibus co rexit, et ad Arabicae Iinguae codicumque fidem restituit. Et ne sie quia dem tamen Avicennae opera fideliter latis nobis tradita e sic tioctis viris obseruatum est. Quae caussa extitit, curet VOPIs. FORT. PLEM p Ius Medicus Lovanientis et PETRus VAT TER Ius archiater et consiliarius Aurelianensis nouam versionem molirentur, quae tamen typis non prodiere. Multa quoque Avicennae scripta ανεκδοτα seruant bibli thecarum foruli, quibus tamen sine magna eruditionis iactura hodie facile
' θι FD. f. XVIII. Εκ Asia in Africam et Europam ad Mauros progressis occum .M. rit ESSERIPH ESSACHALLI, homo Siculus, qui nomen Es riph id est, nobilis vel illustris ideo accepit, quod cx posteris Muhan
medis esset. Sharisi vero titulo solos eos gavisos fuisse, qui a Multa mede genus duxere vel ei affinitate coniuncti fuere, obseruat Poco C x I v s , idque exemplo illustris Edrisidarum familiae , quae olim in aliquibus Africae partibus regnauit, illustrat. Is non modo eloquentiae dulcedine et eruditionis pracstantia in genere, sed et philosophiae, medicinae, astrologiae et cosinographiae notitia speciali per occidentis tetras ita