장음표시 사용
861쪽
IUopbicum , contra hostes Israel pugnans, in scripturarum eampum caducit, sacrisque theologorum copiis asociat, facra prophanis, diuianis humana, domesicis exotica, orthouoxis ethnica, coeca praesum rione commiscens et copulans, et adeo usque quidem, ut auxiliares domesticas pene excedant superentque copias, multo plures videlicet phia sophorum , quam diuinae paginae in suis ontagmatibus authoritates Producendo: quas arma lucis, utpote scutum ficti, galea salutis, et gladius Spiritus S utriusque instrumenti aurea testimonia, ad rerisDnuum diabolo et satellitibus eius, haereticis, minime sincerent. Vtrum auste et prudenter id fecerit, ipse uiderit. Nec in iis, quae de iuri dimone teculari et ecclesiastica disputauit, meliorem se praestitit: in
quibus Scholasticorum eum armis et sophistica Scholarum methodo pugnauisse remque optimam non optime defendisse , pulchre obseruatum τῶ τανυ CHRIsTIAMO T HO MASIO . Nugari itaque censem clus est, qui eius opera edidit MARcUS DE BENE UENTO, qui,
reserente Most ΗΟFIo , in praefatione testatur, quod δε apud Deos nexus logicae inuenirentur, nullius, nis Occami, viri docti mi sim tione uti dignaremur. Qita de re ut Lector certior fiat, eum jummam totius logicae GHelvii Occami, quae Oxonii recusa est' inspicere
f. XXXVIII. Simili subtilitatis supra modum acutae Iaude circa Ris fumedium seculum XIV floruit RICHARDUS SUISSET V S.
Hunc alii Rogerum vel Rogerium, quidam ' Ioannem vocant, Utrumque Perperam, Uerum enim eius nomen esse Richardi, ex libri eius infra allegandi titulo est clarissimum. Cognomentum Suisset, vel Suinshed, more eius temporis accepit a monasterio Suinshed seu Vimhed Cister- ciensis Ordinis in Hoylandia Angliae insula, in quo senex vixit. Ing nium nactus acumine alios longe vincens, et in relationes modosque rerum profunde penetrans , in matheseos studium omnes vires impendit, eius vero principiis naturalem quoque philosophiam illustrare aggressus est, tanta felicitate, ut mathematicas scientias magno applausu nominisque celebritate in academia Oxontensi docere posset. Neque tamen theologiam neglexit, sed eius praecepta accurate secundum consuetudinem scholae tenuit. Hinc sacrarum literarum amore ductus anno cIoc CCL Cisterciensium religionem amplexus est, et paulo maiori contentione in .sententiarum Uplicationem, siue theologiam systematicam incubuit,m thematiza vero adeo non neglexit, Vt potius noua iis accendere lumina aliis hactenus nec visa nec audita pergeret. Quod cum honorum
862쪽
sso PERIOD. II. PARS II. LIB. II. CAP. III. SECT. II.
omnium calculum mereretur, ignavorum, qui, quae ignorabant, suspecta habebant, censuram et reprehensionem ingurrit, et conuigiis atque calumniis , communi mathematicorum et physicorum lato, impetitus est. Quo vero anno obierit, nobis incertum est, rarae enim et incertae sunt de magno hoe viro memoriae, cum a plerisque non legeretur, eo quod
eum lubidissime argutantem rationesque algebraicas clementis physicis adaptantem non intelligebant. 'In philosophia quidem Aristotelem secutus, inque physicos et ethicos libros commentatus ell, logicam etiam il- strauit, de quibus eius scriptis PIT SE Vs videndus. Maxime Vero in examinandis rerum naturalium assectionibus modisque earum per rationes numerorum calculique mathematici eκprimendis summam industriam posuit. Quae disserendi ratio cum eo tempore a plerisque ignoraretur, factum inde, ut et negligeretur, et male audiret, quod inutiles tricas, et senticeta ea inibuisset, solo acumine pungente conlpicua, scripsit praeter Calculationum astronomicarum librum Vnum , Introductorium ad calculationes , cui CalculaIoris nomen praefixit; unde ei ho ruoque nomen, ex consuetudine istius aetatis a librorum titulis auetoresesignandi, haesit. Errat itaque GERARDVs Io. Vos s Ius ,
qui Ioannem, ait, Suisset, Scotum agrum logisticum Latine excoluisse, et ab eximia huius artis peritia miraque subtilitate vulgo Calculatorem dictum fuisse. Nam nec Scotus scit, nec a calculandi peritia sed
a Calculatore libro nomen accepit. Nec accuratum satis est, quod magnus L EIENI EIVS in epistola ad Io. WALLISIUM data γ, o seruat, Suissetum κατ ἐξοχm calculatorem dictum esse, quod gradus qualitatum sue formarum calculo subiecerit. Multo minus audiendus est
uerum nomen, nec tempus, nec rationem eius philolophandi, nec Calculatoris significationem assecutus est, ratus, ita dici, ob subtilitates suas. Quod tamen viris his doctissimis facile condonandum est , cum adeo rarus liber hia sit, ut N A v D E v s testemsi in nulla hibliotheca sibi ubia esse eius Opera quae tamen adeo commendet Scaliger. Mirum itaque non est, nec Caueum et wharionum in patriae suae historia literaria alias lynceos, nec Oudinum, qui tot hibliothecarum sortilos perrept uit, nec magnum Britanniae mathematicum Io. w A L L I s I V M in liliastoria algebrae eius meminisse εἶ vi alios taceamus, eκ quorum relati nibus et iudiciis de Suisseto constat, eos librum hunc non vidisse. Cuius raritatis caussam non aliam putamus esse, quam neglectum et Contem
tum libri, qui multos nobis libros doctissimos, sed paucissimis intellectossuhduκit. Ex hac vero subtilitate et dissicultate, vel si mauis, obscuritate, quae acuta nimis ingenia plerumque comitari solent, diuersa qu
863쪽
que et dissona eruditorum de calculationibus Suislati, etiam eorum, qui librum legerunt, iudicia orta sunt. Hieronymus enim Cardanus, et Iulius Caesar Maliger summis eum laudibus in coelum propemodum e
tollunt. Et CARDANvs quidem ita de illo : Ex quo haud dubium esse reor, barbaros ita Italus transmarinos vocat ingenio nobis haud esse inferiores, quandoquidem sub bruma coelo diuisa toto orbe Britamnia, duos tam clari ingenii viros Io. Duns Scotum et Rich. Suisset emiferit. SCALIGER autem eum pene modum excessis', ait, ingenii humani, et alio loco , hunc virum tam acute scrip se, fatetur, ut a paucis plene ac pro meritis intelligeretur; tam docte sibi visum esse, ut cum Benex lineret, quae iuuenis in literas retulisset, uberrim I
uisse dicatur, siue, quod ipse qui in putet, quia quoi recenter frueretur veteri diligentia, siue, quod paulo iniquius sint alii interpretati, quia quae olim scripsisset aetate forenti, in effeta minus assequi posset
intelligendo. Addidit his vir summus: Dignus profecto , quem neque senium senem faceret, neque naturae lex vita priuaret s nis meliorem vitam apparasset. Haec libentius scribo , quia illi viro maximo invita debeo, plura debiturus, s per ingenii mei debilitatem licuisset. Non enim leuiter in eius eampo nos exercuimus. Addi his potest C As Av-
Eo Ni s iudicium, quisse subtilissimi Ricb. Suisset Anglici calculationes
nouiter emendatas atque reuisas, opus diu optatum legisse in bibliothe- ea Oxoniensi sibi gratulatur. Vnde illustris quoque L EI BNITIVS ν, quo non peritiorem nouimus ea in re iudicem, Optauit, ut denuo haeo scripta Suisseti, quae in itineribus suis inspexerat, ederentur. Longe vero aliter Io. Picus et Lu Do v I vs VI v Es; ille enim Dytilitates eius qui uilias voeat Suisseticas, quae nihil ad sciendum vel ad usum conferunt, hic acerbe in eum, inuehitur, ita conquestus -: Invectae sunt cauillationes stultarum subtilitarum, quas ias calculationes vocant, quibus maximum dedit incrementum Rusterus nicetus Anglus - - De usu neminem uideo dubitare, ne ipsos etiam ma*imos
earum professores, et quorum existimatio in una illarum cognitione est psua. Porro scientia quae potes esse in rebus adeo a sensu et menIe omni remotis ac segregatis p et de quibus ex inani aliquo fundamento vos in aediscium avertionum ac dissidentium sententiarum consurgit, ut de intensione et remissione, de raro ac denso, de motu uniformι ac
dissormi, uniformiter difformi, difformiter risiormi. Puid quod in
hIs, quae nunquam conIInnunt, ac ne possint quidem in natura, multi sunt atque immodicio vi de infinite raris ac denses, de hora secta in pamtes proportionales, hoc aut illo proportionis genere, in unaquaque ut aliqua su motus ratio vel alterationis vel rarefactionis. Sed et reliquas P a legem
864쪽
is: PERIOD. H. PARS II. LIB. II. CAP. III SECT. IL
legenda sunt, quibus inanes et inutiles subtilitates vehementer exagit quae hoc epiphonemate claudii: Inuenta sunt hare ab otisses hominibus, aliarum rerum omnium inscienIibus, ad exercendum in scholis gutIur, ne tacendo obduceretur stu. Recepta sunt ab iis, qui omnis cognitionis et peritiae rerum rudes, facile otiosa haec quadam mentis agitaIi ne tuebantur erc. Alibi autens inter vitia Scholasticorum reprehendit, ruod, quo indignitate nihil feret reliqui, etiam Sui ceti spinas et acu eata sophismaua in doctrinam morum inuexerint, de intentione et re missione vitiorum er virtvtum: monet quoque ν, illa fortiter esse pernenda, quae ad inanem ostentationem con fa nihil in se continent so-sidi et profuturi, de quo genere snt Suicetica, quae detinent abducuntque a cura meliorum, quodque e grauius, reddunt eis ineptos. Neque enim esse philosophum, qui de instantibus et de motu enormi aut conformi nugetur subtiliter, sed qui generationes et naturas nouerit plantarum atque animantium, qui caussas, cur quicque fat et in
modo. Difficile est in tantorum virorum dissensu arbitrium interponere, id quod nobis non arrogamus. Quoniam tamen leges, quas instituto nostro scripsimus, pollulant, ut modeste sententiam quoque nostram dicamus, nobisque tandem libri Ionge rarissimi et diu anxie quaesiti e pia facta suerit, hinc paucis Lector, quid nobis videatur, monendus est. Nempe cum sumino ingenii acumine uteretur Richardus, et calculationis sublimioris esset peritissimus, qualitates, modos, mensuras, gradus et assectiones rerum earumque proportiones et proprietates generalissimas logisticae artis beneficio calculo subiicere aggressus est. Qua in re operam tam inutilem eum praestitisse ac volunt Picus et Vives, rerum intelligentibus persuadere erit dissicite: recteque vel ex solo titulo iudicauit Most Hos IVS , rem hanc non contemni debere: motus
enim doctrinam inmitis modiscationibus constare, in quibus f idonee ingenium exercuerit Austuus, profecto contemnendum non ese; recteque ad exempla magnorum nostrae aetatis virorum Drouocat, in motus
regulis calculo utentium. Ast in eo pectasse visenir Suissetus, tum quod obscuritatem, diistionisque barbariem more seculi sui attulierit s re insuperabilem, tum quod mathesin in philosophiam scholasticam induxerit , ut eleganter magno LEI BNIEIo obseruatum. Ita V ro dum rem in se nec inutilem, nec incertam, et nullo fundamento nixam exequendo, ad vana, inutilia et obscura physicae Scholasticae principia applicat, fructu suo haud raro destituitur. Quamuis autem simus persuasissimi, et edoeti, esse calculatorem hunc exemplum , qua ratione Scholastica philosophia etiam ad mathesin traducta rem in se laudabilem et optimam corruperit, idem tamen de eo, quod de aliis quoque Scholasticorum paulo magis sobriorum φυλοσοφου-
865쪽
άιοι e dies debet, statuendum esse putamus : nempe calculi mathematici accurate gnarum α hoc stercore Scholastico multum auri colligere posse, si recte pretiosum a vili distinguere norit. Cuius nostri iudicii rationem ut Le flori explicemus, optime nos amaros credimus, si particulam quan- dain breuem libri albis comis rarioris in sine paginae aduciamus, Ut ex eo ipse iudicium ferre queat.
ieitui Suiseth Angliet ealeulationes nouiter emendate atque leuise. Quaestio insuper de rea actione iuxta Aristotelis sententiam et e mmenta .rios. In fine adite itur . magistri Raymundis uiseth nouiter impressus Uenetiis aere ae sollerticula haeredum Octaviani Motὲ et sociorum isaci. sol. literis Longobardicis. Cum autem in titu. ro libri Suissetua dieatur Riebardus , quod nomen etiam in aliis libris gerit. in sine vero Raymun diis, hine coniicimus. posterius eum aecepisse, eum Cisteretensum religionem susciperet. Praefationem praemisit Viceto TR NC Ava L. x v s. Venetus physicus ad Christophorum At tinum saeultatis medicae prosa primarium . quem, sit. hoe opus distipulis suis valde commenuauisisa. Capita autem siue tractatus eontinet sede ea mei. de intenso ne et remissione. a. de difformibus, . de intensione elementi hasentis duas qualitates inaeque extensas, 4. de intensione mixtorum, s. de raritate et densitate, ε. de augmentatione, . de reactione. g. de potentia rei. s. de disseultate actionis. I . de maximo et minimo, tr. de loco elementi, i a. de luminosis, i 3. de actione lumino R. 14. de motu locali, i s. de medio non
resistente, i s. de inductione gradus summi. His ea pitibus metaphyseam magis. quam physeam rotionibus algebraicia explicat, et ubique sartagi.nem Seholastseam admiseel. Cuius erae luela lenin um exemplum, nemne Caput de Di formibus ria Ex ista propositione sequitur, quod solum me... diante latitudine eadem vel consimilis intensio
ri nis uniformiter extensa per partes aequales me is diorum aequalium uniformium vel non qua ibia seaiorum. unum alio veloeius intenderetur. is ut capiatur a et s media non qualisseata aequa. ita, et ponatur, quod in a indueatur earta lati is tudo intensionis pereeptibiliter feeundum sub isiectum extremo intensori procedente e qua a. . latitudo maneat eontinua uniformiter extensa is per partem alteratam. et indueatur in ι aequa is velociter eonsimilis latitudo manens uniformiter extensa per partem alteratam. extremo lamen re timori procedente; et ponatur, quod exit
rimo a. a quo ineipit ess. progresso latitudinis,fieontinue respondeat gradus intensissimus ealidiis is latis. qui erit in a. sevi patet esse possibile. ubi tractatur de inductione gradus summit et
is sequitur. quod 3 eontinuo erit inteli fiua a quam utrique extremorum illorum. a quo imis et pit alteratio progredi eontinue. corresponde, vibit caliditas intensor. quam illi extremo in miaeo quod illi in ι eontinue eorresponda hit alte ratio velocior, quam illi in a. qui, sequenteria concludo, eo quod virumque manebit continueis a qu4 intensum eum. intremo suo extensiori.
866쪽
g . PERIOD. II. PARS II. LIB. II. CAP. IH. SECT. II. f. XXXIX. IOANNES BURIDANVS Bethuniensis
Ariesius suit, et ex disciplina Gulielmi Occami prodiit, unde Nomin,
Iium quoque partibus adnaesiit . Parisit ensii in acadet nia cum ibidioriim caussa haereret, vitae periculum ob lasciuos Ioannae, Philippi Pulchri Galliarum regis uxoris amores, seliciter euitasse, inque eius memoriam sophisma inuenisse dicitur. Nempe fama est, reginam Scholasticorum Parisiensium concubitu gauisam, eos, ne pateret scelus in Sequanam amnem e fenestra praecipites dedisse, atque extinxisse: ipsum quoque Buridanum in regium thorum clam admissum esse, tantam autem cladem prudentia sua declinauisse, liberatumque hoc perieulo sophisma hoc edidiste : Reginam interficere nolite, timere bonum es. Qua sententia unius co malis diuersa positione ambigua indicatum esse volunt, non timendam esse caedem reginae, plurimis proficum futuram. Sed fabulam esse, meis moria reginae, ipii usque Buridani prorsus indignam post Ros EstrvMGΑGvi MuM 8 Io. LA UNO IVS ε et MOR LIER Ius satis luculenter demonstrarunt. Vt enim taceamus, vagum rumusculum non sufficere ad faciendam tantae calumniae famam, ipsa Buridani tempora non comcordant. Ioanna enim ineunte seculo XIV floruit, et anno cIacce avcollegium siue Gymnasium Nauarreum erexit, Buridanus, eo tempore, aut plane n n vixit, aut pueriles annos vix egressus est. Cum enim eκ
discipulis oceami fuisse dicatur , et Marsilium ab Inghen contemporaneum hahuerit, ut ipse Marsilius prodit, ineunte seculo, quo occamus Parisiis docuit, eius discipulus sume non potuit, sed circa annum demum
cla CCXXV, et sequentes, quo tempore clam aufugere Oecamus eκGallia coactus est, ab eius ore pependit. Professionem autem publicam Parisiis serius Buridanus nactus est, quae Omnia in dicta reginae Ioannae, tempora non quadrant. Sunt quidem qui narrent, Buridanum, prolata sorio axiomate iam insignitum studiosos iuuenes ab illicitis his et peric losis amoribus facta exhortatione retraxisse, et ita iram insidiasque reginae meruisse; cui traditioni sophisma illud a Gaguino relatum fauet, quod ita comparatum est, ut tacita ratione studiosos in reginae caedem armauerit: ast ne sic quidem tempora concordant, et omnis illa narratiuncula de lasciuia et impudicitia uxorum se quae tribus Philippi Pulchri filiis nupserant, nullo idoneo nititur fundamento. Verisimillimum vero est, fabellam cudisse in Buridani ignominiam Reales. quos Nominales magna inuidia pressisse, nec a calumniis contra eos abstinuisse notum est. Id rum enim persecutionibus Nominales, ct cum his Buridanum quoque e Parisiensi academia eiectos suisse, testis est Auentinus. Errant autem, qui r istorem academiae fuisse Buridanum anno cIOCCC xx dicunt, ex Marsilii enim tempore, qui usque ad finem seculi vixit, et Buridanum contemporaneum habuit, intelligitur, serius eum doctoris munus Parisiis obtinuisse.
867쪽
obtinuisse. Accidit autem iuga eius ex Gallia medio seculo XIV, quo ad Germanos secessit, auctorque fuit requirendi ab Urbano V diplomatis,
quo anno CII CCCLVI Viennae Aultriae concessum generale studium omnium facultatum, excepta theologica, quae demum anno CII CCCLXXX lUVrbani VI concessione accessit. Scripsit quaesiones in libros politicorum, ethicorumque; quaesiones metaph cales, in Aristotelis logicam, in libros poscorum, et de anima, de memoria et reminiscentia, et in
parua naturalia, quorum editiones recenset FABRicius In logicis nomen Fil)i secit certa regula inueniendi medium terminum, qui pons asinorum dicitur, et desiniente nonnemine cκ Scholasticorum recentiorum numero est ars inueniendi medium oliogificum ,sue modus idea-bter ostendens, quo pacto extrema per negaIionem disiuncta copulentur , diciturque pons, quod scut ponte ripae fluminis , se medio extrema per negationem intercisa uniantur, diciIurque asinorum, quia ex I. Post. 27. ea artesolertes a tardis discernuntur. Ab hoc asinorum ponte Buridani asinus distinguendus esse videtur, quem inter duos vel plures aeque distantes et similes per omnia aceruos foeni propter arbitrii delaetum vel aequilibrium sanie periturum finxit, ad quem eleganter alludit Merlinus Coccatus, vel qui sub hac larua latet, THEOPHILUS
FOLEMGIvs Nisi velis, pontem asinorum esse inuentionem eiusmodi medii termini, quo in ancipiti dubioque rationum conflictu ea tandem, quae ineunda sit via inuenitur atque discernitur, quod logicae aliubnae cultoribus examinandum relinquimus.
f. XL. Condiscipulum habuit Buridanus MARS ILIUM
Aa IN GHEN, quem Anglum faciunt TRI TREMI vs et B A LEVS licet prior non taceat, a quibusdam Germanum haberi, quibus se liberum, ait, relinquere iudicium. Cognomentum autem satis prodit, Germanum eum fuisse, nempe ab Ingen Traiectensis dioecesis. Pr diit hic quoque ex disciplina Occami , hincque Nominalium se sectae addixit, eamque strenue defendit, magnoque applausu circa annum cIo ccc Lxx Parisiis docuit. Pulsum Marsilium cum Buridano a Re liuni secta in Germaniam concessisse, ibique Occasionem eκcitandae ae demiae Heidelbergensis dedisse eκ AvENTI No contendit I A collus
THOMAsivs . Aliter autem TRITHEMI Us rem narrat, et euoc
tum suissu Parisiis tradit Φ his verbis : Idem rex memoratus Rupertus antequam sublimaretur in regnum, anno Godfridi abbatis Hir Uiae sexto, qui fuit dominicae nativitatis CI CCCI XXXVI, A mnasum
uniuersale in oppido praescripto Heidesieta instruit, et copiose prouia du
868쪽
ssiς PERIOD. N. PARS II. LIB. IL CAP. III. SEC. II.dit, quod Vrbanus papa.fextus concessis priuilegiis consuetis approbauit. Cuius ramnasii rector primus, et luerarii certaminis institutor fuit a
Schola Parisorum rogatu principis euocatus, Marsilius de Ingen e ctor in diuinis suo tempore rnvisum eruditus. In hoc munere Constituistus canonicus quoque et thesaurarius ecclesiae S. Andreae Coloniensis, teste. EODEM factus est, qui obiisse eum dicit die X Aug. annoc Ioccc XCIV. P. B A Y L E - autem ex quadam Marsiilii oratione obse uat anno CD c ccxcv I satis eum concessisse. Scripsit praeter auaestiones in libros sententiarum, commentarios in Aristotelem et dia. lecticam notabilem, de quibus videndus post Niraeum, Labbeum allo que FABRIO IUS
. XLI. Εκ Scotistarum familia fuit GUALTER US BUR LE
siue BUR LAEVS, natione Anglus, quem nonnulli Gallum sine ratione sufficienti faciunt L. Habuit vero in schola Scoti condiscipulum ocimum, cuius opinionem postea amplexus est. Haustis philosophiae et sacrarum doctrinarum praeceptis, cum sumn in academia Parisiensii honores accepisset, in patriam rediit Circa annum cIo CCC xxx Uri, magister Ox, niensiis factus. In qua cathedra ad Nominalium lactionem transgressus Scoto et Realium parti mascule se opposuit, illorum, qui repugnabant iam is, hyperaspista factus. Tanta autem eruditionis copia et perspicuitate docuit, ut et doctoris plani et perspicui nomen obtineret, et apud Eduar-dum III praeceptoris munus susciperet. Multa scriptit, tum in sententias, tum maxime in Aristotelis libros logicos, metaphysicos, physicos, morales, politicos et oeconomicos: itemque metaphyrici et physici argumenti complura, enarrata post historiae literariae scriptores L E L A N D v MPITs EvM- et B ALEvM a FABRICIO ν. Praecipue autem nobis hoc loco commemorandus cst, quod historiam philosophicam, edito libello de vita et moribus philosophorum scribere aggressus est. In quo a Thalete usque ad Senecam Capitibus C C G X X XI decurrit. In eo quidem, et Graecae se linguae parum gnarum demonstrauit, et veteris philosophiae non satis peritum ostendit, iocularesque error complures admisit, condonandum tamen id in eius aetatis ignorantia, laudandusque
quod necessarium ad philosophiam studium sui temporis hominibus . nequidem in historia philosophiae Iuscis, sed prorsus coecutientibus commendauerit.
q. XLlI. Purpura pariter Ecclesiastica atque eruditionis splendore Secuso XIV effulsit ΡΕ TRVS DE ALLIACO, magni nominis philosophus, sed maioris quoque famae theologus, cuius res et historiam
869쪽
Ilterariam praeter eos, qui eruditos purpuratos cardinalesque, itemque scriptores Ecclesiasticos recensuerunt, illustrauere Io. LAVNO Ius et Lun OvICvs ELLIES DUPINI vs . Cumque concilii Constantie sis magna pars fuerit, res quoque eius suse tetigerunt duumviri praestantissimi HE MANNus vo N DER HARD T ' et IACOB Us LENFANT Lut alios literariae historiae scriptores satis notos 3 praetereamus. Fuit
natione Gallus, Compendii ad Isaram fluuium in Picardia Galliae obscu
ris infimaeque sortis parentibus anno Clo c. I. natus. Adolescens il- heralium artium studiis probe innutritus collegium Nauarreum apud Paria senses ingressus est, circa annum CII CCCLXXII, inter bursarios, quod paupertas ei suadebat receptus . Qua occasione studiorum suppeditata, in eorum cursu tam impigre porreXit, ut et philosophiae cognitione et eloquentia Ecclesiastica excelleret. Dignus itaque habitus est annoc Io CCCLXXX, qui summis in theologia honoribus et canonicatu in Ecclesia cathedrali Novioduni augeretur. Post quadriennium inde reuo. catus collegio Nauarreo Parisiensi archididascalus praesectus est , et simul cathedram theologicam obtinuit. Quam cum iudicii acrimonia, eloquentiae vigore, magnaque docendi peritia et dexteritate ornaret, magnum iuuentutis studiosae applausum meruit, discipulosque nactus est optimos et eruditissimos, qui ingenii sui claritate praeceptoris famam valde auκerunt, inter quos Ioannes Gerson et Nicolaus de Clem angis reliquos omnes nominis celebritate superauerunt. Diligcns quoque suit in rebus academiae tuendis , cuius sententiam de immaculata conceptione B. Virginis contra m nachum quendam eam impugnantem voce scriptisque defendit, et coram
Clemente VII pontifice, Auenione sedente caussam peroravit. Id quod
tantopere eum commendauit, ut anno C IDCCCLXXXI x uniuersitatis
Parisiensis cancellarius renunciaretur, et Carolo VI a domesticis sacris et largitionibus piis esse iuberetur . Accessit quinquennio post munus thesaurarii capellae regiae Parisiensis. Tanta autem auctoritate et eruditionis pariter atque prudentiae opinione apud Carolum VI, regem Galliae floruit, ut eius nomine ad Benedictum XlII, qui Clementi successerat, legatus mitteretur, de schismate tollendo consultaturus. Cuius laboris fideique praemia tulit, anno Cta CCCXCV quidem episcopatum Aniciensem leu Velauensem, et anno sequente Cameracensem. Illa dignitati- . hus
doctorum historiam erudIta eompl/xus est. Addendus Lav Noavs i. e. p. s . sqq. HA u T i v s T. l. Hist. Cone. Const. p. lv. De editione Operum Gersonis Dupiniana videndus ova iis Nus T. III. p. a 269 seq. t) De docto eordatoque hoe viro videndus L A HNo v l. e. p. ss3. Ha DT. l. e. P. II. p. 7 l. De se imis eius ovo Nus T. III. p. araa. et F a a a i e i v s T. l. p. a 3. A Conf. tamen BAT l. e.
870쪽
PERIOD. II. PARS II. LIB. IL CAP. III. SECT. II.
hus auctus prudentiae et eruditionis nomine magni habitus est non solum apud Bonifacium IX, et Benedictum XIII, verum etiam in concilio Pisano anno C IDCCCC Ix habito, ubi cius dexteritas et prudentia valde enituit. Biennio post cardinalitia purpura titulo S. Chrysogoni a Ioanne XXIII ornatus cst, exeunteque anno Cla CCCCXIV ad Concilium Constanti ense iniit, cuius magna pars fuit, tertiacque sessioni praefuit, et per triennium pleraesque eius res cst moderatus. Qua de re tamen, licet ea magnum in historia eius momentum habeat, in historia concilii huius annalibusque Ecclesiasticis agendum est. Quo vero anno obierit, inter
scriptores non conuenit, quidam annum CIDCCCCXvI, alii CIO CCCCXXV,
vel sequentem ponunt, qui illis praeferendi sunt . Plurorumque enim ex testimonio Cameraci anno CDCCCCXX v diem obiit. Quanta eius fama et existimatio fuerit, inde intelligitur , quod aquila Franciae et malleus a veritate aberrantium indefessus dici meruerit. Strenuum vero potestatis Ecclesiasticae desensorem se praestitit, et sceptra atque e ronas diademati sacro subiicere et voce et scriptis contendit, quae eius dictata, Gallorum libertati aduersantia virum temporis iniuriae dandae sint, quod contendit L AVNoivs γ, Lectoris esto iudieiuna ; qui in Eccle-Dallicae reipublicae historia plura et proliκiora tum de his, tum de aliis eius opinionibus, praesertim de emendatione atque reformatione Ecclesiae lacile inueniet. In philosophiae vero historia non omittendus est, tum ob logices peritiam prorsus singularem, tum ob astrologiae iudiciariae amorem, tum ob commentarios in Aristotelis libros de natura avia mae aliaque eius scripta editos, tum ob singularem mathematicarum scientiarum cognitionem. Et de logicae quidem subtilitatis laude memorabilis est locus wEss EI. I allatus a LAVNolo 9uis unquam ad illum
apicem theologiae, quo Petrus de Alliaco conscendit, absque de Dionibus, diuisionibus, argumentationibus . instantiis logicalibus perueniaret 8 In dissutationibus dico, ubi discutisne diserta opus est. Duomodo
Petrus Ioannem de Montesno in roIa de errore quatuordecim illarum
conclusonum concusibyet, nisi distinctione multiplici aut elenchi ignorantia antecedente vel consequente delusum docui ery opus igitur theologia
eis logica inferre. Astrologiae autem genethliacaeque arti tantopere addictus suit', ut non erubesceret asserere, non modo rerum publicarum et regnorum ruinas et conuersiones, sed et diluuiuin Machiticum, natiuitatem Domini aliaque miracula siderum cursu et constellatione coeli suisse determinata, quam ob rem passim vapulat. Inter ἀνί δοτα eius scrupta tractatus quoque est in Boethium de consolatione philosophiae. In theologia non modo Scholasticum sed etiam mysticulli digerendi genus
Seripta elut hue pertinentia indieat Fallat.
C iv a T. V. p. 7 s. Cone B A v x a l. e. nor Riar. v ii s si v s de scient. m . st XXXVIII. 4. P. ais.